PL85554B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest klucz nasadowy z rekojes¬ cia wyposazona w drazek oraz czesc czolowa zotworemna nasadke w oprawce z ruchoma zapadka.Klucze nasadowe sa szeroko stosowane w przypadkach wymagajacych pokrecania gwintowanych elementów mo¬ cujacych posiadajacych zróznicowane rozmiary. Wada tych kluczyjestbrak mozliwosci usuwania nasadek zwykle przytrzymywanych za pomoca zapadek kulkowych.Wielu uzytkowników kluczy nasadowych przyzwyczailo sie do recznego usuwania nasadek co w niektórych zna¬ nych rozwiazamach kluczy moze prowadzic do uszkodze¬ nia zapadki, która jest kulka lub wydluzona powierzchnia cylindryczna przez jej zgniecenie pomiedzy wewnetrzna sciana nasadki a czescia mechanizmu do szybkiego zwal¬ niania.Stwierdzono, ze mozna na przyklad polaczyc mozliwosc latwego usuwania zapadki mechanizmu zapadkowego z mozliwoscia wpychania zapadki do wewnatrz przez sily dzialajace na wystajaca nasadke.Zestawy te zawieraja klucz z rekojescia wyposazona w czesc czolowa i wydluzony drazek sprzegniety z czescia czolowa. Wydluzona czesc krazka wystajaca zczesci czolo¬ wej jest tak uksztaltowana i ma tak dobrane rozmiary, by mogla sie sprzegac z nasadka. W tejze wydluzonej czesci jest wykonany przelot wzdluzny i przelot poprzeczny la¬ czacy sie z przelotem wzdluznym i z otoczeniem. Element zapadkowy jest umieszczony slizgowo w przelocie poprze¬ cznym, a jego zakonczenie wystaje z otworu przelotu.Wprzelocie wzdluznymjestumieszczonyslizgowo element uruchamiajacy, który bedacuruchamianyza pomoca przy- cisku powoduje dzialaniezapadki. Znanerozwiazania tego rodzaju laczników nie posiadaja cech sprezystego dolega¬ nia czesci z mozliwoscia latwego ich rozdzielania w przy¬ padku w którym obslugujacy usiluje czesci te rozdzielic recznie.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i niedogod¬ nosci.Zadaniem wynalazku jest skonstruowanie klucza nasa¬ dowego, które umozliwialoby szybkie, latwe i wymagajace minimalnej sily rozdzielenie samego klucza od uzywanej nasadki i w których w czasie rozdzielania nie wystepowa¬ lyby zakleszczenia i uszkodzenia mechanizmu szybkiego uwalniania.Wedlug wynalazku klucz nasadowy jest wyposazony w sprezyne, której jeden koniec znajduje siewewglebieniu w cylindrycznej zapadce i jest przemieszczany wzdluz co najmniej jednej powierzchni wglebienia ustawionej skos¬ nie w stosunku do kierunku ruchu zapadki.W jednym z rozwiazan wynalazku, czesc uruchamiajaca jest sprezyna wykonana jako sprezyna plytkowa zagieta wokól preta, a w zapadce jest wykonana ukosna poprzecz¬ na szczelina przyjmujaca zakonczenie sprezyny, innymi slowy czesci uruchamiajacej, która umozliwia lub powo¬ duje przesuniecie zapadki.Wynalazek jest przedstawiony w przykladzie wykona¬ nia na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia klucznasado¬ wy wedlug wynalazku w perspektywie oraz przekrojona nasadke, fig. 2 - czesc czolowa klucza nasadowego z fig. 1 w uproszczonym przekroju, fig. 3- sprezyne i wspólpracu¬ jace z nia czesci z fig. 1 w przekroju przez fig. 4 odmiane 855543 85554 4 wykonania mechanizmu w czesci czolowej klucza nasado¬ wego z fig. 1 w uproszczonym przekroju, fig. 5- sprezyne urzadzenia z fig. 4 w przekroju pokazujacym czesci zapadki.Klucz nasadowy 7 wedlug wynalazku zawiera rekojesc , glowice 12 i drazek napedowy 14. Drazek 14 posiada korzystny przekrój kwadratowy i jest wyposazony w za- padke 16 wystajaca z zasadniczo plaskiej powierzchni 17 drazka 14. Drazek 14 posiada ksztalty i rozmiary, które umozliwiaja jego sprzegniecie z otworem 4 w nasadce 5.Wglebienie 6 w otworze 4 tak obejmuje zapadke, zenasad¬ ka zostaje przytrzymana przez klucz.Polozenie zapadki 16 jest kontrolowane przyciskiem 18, który w obu rozwiaza¬ niach wystaje z górnej powierzchni glowicy 12. Z tejze górnej powierzchni wystaje równiez plytka przesuwna 20.Ksztalt tej plytki nie jest objety wynalazkiem, poniewaz zwiazany jest wylacznie z srodkami, które odwracaja kie¬ runek napedzania drazka 14.Jedno z rozwiazan (pokazane na fig. 2 i 3) zawiera glowica 12, drazek napedzajacy 14, przycisk 18, plytke przesuwna 20 imechanizmzapadkowy.Przycisk 18wysta¬ je przez otwór w plytce przesuwnej 20 i posiada kolowy, skierowany promieniowo kolnierz wspólpracujacy z po¬ glebieniem otworu 20a w plytce przesuwnej 20. Takie uksztaltowaniepozwalana przysuwanieiodsuwanie przy¬ cisku 18 do drazka 14. W osiowym przelocie 24 glowicy 12 jest umieszczona slizgowo cylindryczna tuleja 22. Zazwy¬ czaj, os przelotu 24 koincyduje z osia momentu nadanego nasadce 5. Górne zakonczenie tulei 22 styka sie z spodem przycisku 18. Tuleja 22 jest wyposazona w zderzaki, które tworza skierowane do wewnatrz wystepy 26,28i 30 wspól¬ pracujace z zagieciami znajdujacej sie w srodku sprezyny plytkowej 32.Dzieki zderzakom sprezyna porusza sie wraz z tuleja, gdyz zagiecia sprezyny jednoznacznie z zderzakami 26,28 i 30, okreslaja polozenie sprezyny plytkowej 32 w tulei 22.Dolne zakonczenie 34 sprezyny 32 wystaje z tulei 22 i jest slizgowo umieszczonew katowej, to znaczy ukosnej szcze¬ linie36 wykonanej wzapadce 16. Zapadka 16 mozeprzesu¬ wac sie w otworze 38 dowewnatrz i nazewnatrz, pomiedzy polozeniami odpowiadajacymi uwolnieniu i przytrzyma¬ niu - nasadki, przyczym ruch ten jestograniczony jedynie dzialaniem sprezyny 32. Tuleja 22 jest ponadto dociskana do góry przez sprezyne spiralna 23, która wyciska do góry równiez i przycisk sterujacy 18.Nalezy zwrócic uwage, ze wystajace zakonczenie 34 sprezyny 32 jest slizgowo umieszczone w szczelinie 36 majacej ksztalt poprzecznego, otwartego kanalu wykona¬ nego wbokuzapadki, co powoduje wypychanie zapadki 16 do góry. W nawiazaniu do fig. 3 nalezy stwierdzic, ze sprezyna 32 jest zasadniczo zwyczajna sprezyna plytkowa o kilkuzagieciach, obrobiona cieplnie dla uzyskania zada¬ nej sprezystosci. Zagieciawspólpracujaz skierowanymido wewnatrz wystepami tulei 22 dla uzyskania stabilnego ustawienia wstepnie napietej sprezynypomiedzywystepa¬ mi. Kazde ugiecie sprezyny32jestdokonywanewokól tych wystepów. Zakonczenie 34 sprezyny 32 jest wystarczajaco sztywne, by moglo spowodowac zdecydowane wyciaganie zapadki 16. Sprezyna 32 jest jednoczesnie wystarczajaco gietka, aby mogla umozliwic ustawienie zapadki 16 w po¬ lozeniu odpowiadajacym jej cofnieciu w przypadku gdy uzytkownik klucza usiluje recznie usunac nasadke 5 z drazka 14.Jak wynika z powyzszego opisu i rysunków, zapadka 16 posiada ksztalt preta, który moze poruszac sie slizgowo w odpowiednio uksztaltowanym, poprzecznym otworze38 wykonanym w wystajacej czesci drazka napedowego 14 klucza nasadowego 7. Jest oczywistym, ze mechanizm zapadkowy dziala na zasadzie mechanizmu krzywkowego. który zawiera ukosna powierzchnie zapadki 16 i którego czesc uruchamiajaca to jest sprezyna 32 jest umieszczona w kluczu nasadowym 7 wsposób umozliwiajacy jej przesu¬ wanie.W czasie przesuwania czesci uruchamiajacej, jedna po¬ lo wierzchnia tej czesci, a zwykle jest to powierzchnia kran¬ cowa 34 sprezyny 32, przeslizguje sie wzdluz ukosnej powierzchni zapadki 16 i dzialajac jako klin powoduje przy wcisnietym przycisku 18 przesuniecie zapadki 16.Przy tym sposobieuruchamiania, skierowany do wewnatrz wystep 26 tulei 22 pozostaje w styku z sprezyna 32 ponie¬ waz przycisk 18 jednoczesniezspychaniemdo dolutulei 22 spycha do dolu równiez i sprezyne 32.W tej sytuacji, w celu przylozenia do zapadki 16 sily ja cofajacej jest uzywany jedynie skrócony odcinek sprezyny 32 a dokladniejjej wystajacaczesc 34,którajestsprzegnie¬ ta z zapadka 16. Ze wzgledu na to, ze zakonczenie 34 sprezyny wystajace spod zderzaka 26 na fig, 2 jest stosun¬ kowo krótkie, to uklad opisywany zapewnia w czasie wyciagania zapadki 16 szybkie i pewne dzialanie.Z drugiej strony, mozna usunac nasadke recznie nawet jezeli przycisk 18 nie jest przycisniety a nasadka, taka jak nasadka 5 na fig. 1, jest przytrzymywana przez zapadke 16, poniewaz przy wepchnieciu zapadki 16 w drazek 14, spre¬ zystosc powiekszonego odcinka sprezyny 32 umozliwi jej odgiecie od zderzaka 26 w prawo (fig. 2).Mozna stwierdzic, zew rozwiazaniu wedlug wynalazku, sprezyna stanowiaca czesc uruchamiajaca, tak wspólpra¬ cuje z ogranicznikami mechanizmu zapadkowego,zeogra- nicznik umieszczony stosunkowo blisko zapadki skraca skuteczna dlugosc sprezyny w wyniku czego uzyskuje sie zdecydowane dzialanie przy wyciaganiuzapadkiza pomo¬ ca sprezyny, natomiast przy przylozeniu do nasadki sily powodujacej wepchniecie zapadki w polozenie cofniete, 40 sprezyna zostajeodgieta od zderzaka cozwiekszajej skute¬ czna dlugosc.W rozwiazaniu pokazanym na fig, 2, tuleja 22jest przy¬ stosowana do slizgania siew srodkowymotworze 24 klucza nasadowego 7, przy czym w tulei 22 miesci sie sprezyna 32 45 z'wyjatkiem zakonczenia 34, wystajacego z tulei w celu sprzegniecia z zapadka 16. Tuleja 22 dla zapewnienia' wspólnego przesuwania z sprezyna posiada co najmniej jeden, skierowany dosrodka wystep tworzacy zderzak 26.Inne rozwiazanie wynalazku (fig. 4) zawiera równiez 50 glowice 12, drazek 14, przycisk 18 i plytke przesuwna 20.Zapadka 50 ma podobny ksztalt do tej która pokazano w rozwiazaniu uprzednim (fig. 2) i jest równiez korzystnie wydluzona. W zapadce 50 jest wykonanaszersza szczelina 51 posiadajaca wzdluzna plaska powierzchnie 53 i jest tak 55 zwymiarowana by umozliwic jej slizgowe zetkniecie z za¬ sadniczo plaska strona zakonczenia 54 sprezyny pretowej 52 wygietej falisto, jak to pokazano. Rozstawione osiowo powierzchnie boczne 57 szczeliny jak równiezjej powierz¬ chnia 53 przeciwdzialaja ruchom katowym sprezyny 52, 6o które moglyby doprowadzic do zaklócen w pracy mecha¬ nizmu. Zasadniczo plaskie, kolowe zakonczenie 54 jest przytrzymywane przez bocznescianki 57 szczeliny (fig. 4).Sprezyna 52 posiada dwie, wzglednie szerokie równolegle powierzchnie, zktórych jedna lezywplaszczyznie rysunku * 65 (fig. 4). Jej krawedzie sa w kilku miejscach zakrzywione85554 a jej zasadniczo plaski kolowy koniec 54 przechodzi przez osiowy przelot 24 w drazku napedowym 14.Tworzaca serpentyne; falista sprezyna pretowa 52 jest wystarczajaco sztywna, by w normalnych warunkach po¬ wodowac wypychanie zapadki 50 na zewnatrz, ale jest jednoczesnie wystarczajaco gietka, by umozliwic we¬ pchniecie zapadki 50 do wewnatrz w przypadku, gdy uzytkownik klucza zapadkowego usiluje recznie usunac nasadke 5 z drazka 14 bez naciskania na przycisk 18.Zakrzywione odcinki sprezynyskutecznie nadajajej cechy sprezyny plaskiej, ale o znacznie wiekszej szerokosci.Rozwiazanie takie jest konieczne, poniewaz odpowied¬ nia plaska sprezyna nie pomiescilaby sie w przestrzeni mozliwej do uzyskania w przelocie wzdluznym 24. W roz¬ wiazaniu przedstawionym na fig. 4, pomiedzy górnym zakonczeniem preta a kolnierzem sprezynyjestumieszczo¬ na sprezyna spiralna 55, która odsuwa od zapadki 50 sprezyne pretowa 52 i przycisk 18 do góry.Falistasprezyna pretowa 52 (fig. 4) jest przystosowana do slizgania sie w srodkowym otworze 24 klucza nasado¬ wego 7, przy czym jedno wybrzuszenie 52 sprezyny wsta¬ nie spoczynku lub w czasie dzialania mechanizmu zapad¬ kowego styka sie z wewnetrzna powierzchnia 24 otworu dziekiczemu,wewnetrznascianka 24 dziala jak skracajacy sprezyne zderzak. Przynacisnietym lub puszczonym przy¬ cisku 18, skutecznym odcinkiem sprezyny 52 jest odcinek pomiedzy wybrzuszeniem 52 i zaokraglonym koncem 54 znajdujacym sie w szczelinie 51. Z drugiej strony, ponie¬ wazta czesc sprezyny 52, która rozciaga sieodwybrzusze¬ nia 52 az do zapadki 50 znajduje siewpewnejodleglosci od wewnetrznej powierzchni otworu 24, to dzialaniu sily przylozonej do nasadki 5 a wytlaczajacej zapadke 16 w po¬ lozenie cofniete przeciwstawia sie dluzszy odcinek sprezy¬ ny 52, w wyniku czego przy próbie usuniecia nasadki 5 z drazka 14 bez przyciskania przycisku 18 nalezy pokonac stosunkowo mala sile sprezysta.Nacisniecie przycisku 18 (fig. 2 i 4) powoduje, ze sprezy¬ naplytkowa 32 lubsprezyna pretowa 52 zostajawepchnie¬ te w ukosna szczeline w zapadce, a zapadka moze byc zdecydowanym ruchem przesunieta w obu kierunkach.W rozwiazaniu z fig. 2, szczelina 36 jest stosunkowo waska, poniewaz sprzega sie zstosunkowo waskim zakonczeniem 34 sprezyny plytkowej 32 mechanizmu zapadkowego.W rozwiazaniu z fig. 4, szczelina 51 jest szersza poniewaz sprzega sieslizgowo z zasadniczoplaskim kolowymzakon¬ czeniem 54 sprezyny pretowej 52. Pozadanym jest, by zakonczenie 54 bylo kolowe, gdyz ulatwia to slizganie sie zakonczenia 54 sprezyny 52 po sciankach szczeliny 51.W obu rozwiazaniach, dzieki skróceniu skutecznej dlu¬ gosci sprezyny uzyskuje sie znaczna sile sprezysta, a sama sprezyna ogranicza wysuwanie zapadki na zewnatrz. Sila potrzebna do wepchniecia zapadki do wewnatrz w wyniku przylozenia sily do nasadki 5 przytrzymywanej przez za¬ padke jest stosunkowo mala, poniewaz w tym przypadku sprezyna posiada wieksza dlugosc skuteczna.Sila przykladana do przycisku przebiega zasadniczo wzdluzosi wzdluznej odpowiedniej sprezyny.W rozwiaza¬ niu zfig. 2, tuleja 22 i sprezyna plytkowa 32 saprzesuwane razem, a sprezyna jest wstepnie naprezona przez wewne¬ trzne wystepy w tulei cylindrycznej 22. Zarówno w tym rozwiazaniu jak i w rozwiazaniu z*fig. 4, przy wpychania zapadki do wewnatrz, nie zachodzi potrzeba pokonywania duzej sily sprezystej. Cechatanie wystepowala w poprzed¬ nichrozwiazaniachmechanizmówomawianegorodzaju do szybkiego uwalniania. 6 Jakkolwiek wynalazek moze byc stosowany do kazdego kluczanasadowego, to jednaknajwieksze korzysci uzysku¬ je sie przy jego zastosowaniu do urzadzen zapadkowych, a to dlatego, ze klucze wyzszej jakosci musza sie wykazac odpowiednio wyzsza sprawnoscia dzialania.Zwraca sie uwage, ze rozwiazania mechanizmów do szybkiego uwalniania moga odbiegac nieco od przedsta¬ wionych, jakkolwiek szczególnie zaleca sie oba rozwiaza¬ nia opisane. Klucz nasadowy umozliwia latwe rozsprze- . gniecie mechanizmu zapadkowego od uzywanej nasadki, ograniczajac skierowany na zewnatrz ruch zapadki dla skutecznego wyciagniecia zapadki. Klucz umozliwia recz¬ ne usuwanie nasadki bez uszkodzeniamechanizmu zapad¬ kowegoi zapewnia prace latwa i pozbawiona zaklócen. PL PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Klucz nasadowy z rekojescia wyposazona w drazek oraz czesc czolowa z otworem na nasadke w oprawie z ruchoma zapadka posiadajaca zdolnosc przyjmowania 20 polozenia normalnego i wstecznego umieszczania w czasie pracy we wglebieniu w oprawce w celu chwilowego unie¬ ruchomienia oprawki wzgledem klucza nasadowego, zna¬ mienny tym, ze jeden koniec (34), (54) sprezyny (32), (52) znajduje sie we wglebieniu (36), (51) w cylindrycznej za- 25 padce (16), (50) i jest przemieszczany wzdluz co najmniej jednej powierzchni wglebienia (36), (51) ustawionej skos¬ nie w stosunku do kierunku ruchu zrpadki (16), (50).

2. Klucz nasadowy wedlugzastrz. 1, znamienny tym, ze cylindrycznazapadka (16), (50) ma ksztaltpreta zzaglebie- 30 niem o ksztalcie skosnej szczeliny (36), (51) iosadzona jest suwliwie w przedluzeniu (14) cylindrycznego otworu.

3. Klucz nasadowy wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze sprezyna (32), (52) jest zamontowana przesuwnie w kluczu nasadowym i jest przemieszczana za pomoca 35 przycisku (18), przy czym sprezyna (32), (52) znajduje sie normalniew takim polozeniu, zezapadka (16), (50)wystaje z przedluzenia (14) cylindrycznego otworu, a gdy przycisk (18) jest wcisniety- sprezyna (32), (52) powodujeutrzyma¬ nie zapadki (16), (50) w polozeniu cofnietym wewnatrz 40 otworu.

4. Klucz nasadowy wedlug zastrz. 1, znamiennytym, ze sprezyne (32), (52) stanowi pret metalowy posiadajacy zdolnosc zginania sprezystego.

5. Klucz nasadowy wedlugzastrz. 4, znamienny tym, ze 45 sprezyne stanowi sprezyna plytkowa (32).

6. Klucz nasadowy wedlug zastrz. 4, znamiennytym, ze sprezyne stanowi falisty pret (52).

7. Klucz nasadowy wedlugzastrz. 1, znamiennytym, ze zderzaki (26), (24) dla sprezyny (32), (52) przylegajace do 50 zapadki (16), (50) powoduja skrócenie roboczej dlugosci sprezyny (32), (52), przy czym sprezyna (32), (52) w przy¬ padku dzialania sily zewnetrznej popychajacej zapadke w polozenie cofniete, posiada zdolnosc odginania sie od zderzaka (26), (24), przez co zwieksza sie robocza dlugosc 55 sprezyny (32), (52).

8. Klucz nasadowy wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze , zderzakiem (24) jest powierzchnia wewnetrzna otworu, w którym slizga sie sprezyna (52) o ksztalcie preta, przy czym jedna zakrzywiona czesc tej sprezyny jest oparta M o powierzchnie zderzaka (24).

9. Klucz nasadowy wedlug zastrz. 5 lub 7, znamienny tym, ze tuleja (22) zawiera sprezyne (32)przystosowana do poslizgu w otworze tulei, pizy czyn tuleja (22) posiada co najmniej jeden wystajacy do wewnatrz wystep stanowiacy 65 zderzak (26) skracajacy sprezyne (33).85554 Fty-i F»Q-3 F19-2 Flo-5 5/ Fig.4 Sklad wykonana w DSP, z*l~v 5132 DrukwUF PRL, naklad 125 + 20 egz. Cena zl 10,- PL PL