PL8396B1 - Sposób obciazania sztucznych jedwabi - Google Patents

Description

Jak wiadomo, obciazanie sztucznych jedwabi polaczone jest z duzemi trudno¬ sciami, poniewaz nitki otrzymane przez u- szlachetnienie celulozy sa bardzo wrazliwe na dzialanie srodków obciazajacych jako tez i wody. Stosowane zazwyczaj do obcia¬ zania jedwabi naturalnych sposoby obcia¬ zania mineralnego, zwlaszcza tak zwany sposób obciazania cynowo-fosforanowego, nie znalazly dotychczas zastosowania pizy jedwabiach sztucznych, gdyz do tego ko¬ nieczne jest przeprowadzanie pasm jedwa¬ biu lub tkaniny przez duza ilosc kapieli, zawierajacych pojedyncze srodki obciaza¬ jace. Nastepnie wymagaja one przy przej¬ sciu z jednej kapieli do nastepnej staran¬ nego mycia, odkwaszania lub zobojetniania jedwabi. Tak np. przy sposobie obciazania cynowo-fosforanowym trzeba jedwabie na- przemian mniej lub wiecej razy przeciagac przez rozczyny soli cynowycn i rozczyny fosforanowe i nastepnie przez tozczyn siar¬ czanu glinowego i rozczyn szkla wodnegc, przyczem przy kazdem przejsciu z jednej kapieli do drugiej wymagane jest staranne mycie, odkwaszanie lub zobojetnianie, aze¬ by zapobiec wytraceniu sie na jedwabiu lub w kapielach zwiazków nienadajacych sie do obciazania jedwabi. NHki jedwabi sztucznych wskutek przejscia przez tyle ka¬ pieli i po nastepnych myciach zostaja la¬ two uszkodzone i czesto zdarza sie równiez zmydlenie pochodnych celulozy, tworza¬ cych sztuczne jedwabie, tak iz w ten spo*- sób obciazany jedwab najczesciej nie na¬ daje sie do uzytku* Przy obciazaniu jedwa-bi sztucznych nalezy wiec dazyc do tego, aby obciazanie odbywalo sie przy uzyciu Jtnozliwfe najmniejszef ilosci kapieli obcia¬ zajacych i aby uniknac wymywania, od¬ kwaszania lub zobojetniania pomiedzy po- szczególnemi kapielami.Okazalo sie, iz sposoby obciazania mi¬ neralnego zwlaszcza obciazania cyriowo- fosforanowego nadaja sie takze do obcia¬ zania wrazliwych jedwabi sztucznych, je¬ zeli kapielom soli metalu, zwlaszcza cyny i cynku nadac zwiekszone stezenie kwasu przez dodatek kwasów lub kwasnych soli.W tym wypadku mozna jedwab z kapieli chlorku cyny bez uprzedniego mycia, w danym razie po wycisnieciu zbednego chlorku cyny wprost wlozyc do nastepnej kapieli fosforanowej.W dalszem rozwinieciu wyzej wymie¬ nionego sposobu mozna liczbe kapieli po¬ trzebnych do obciazania jeszcze zmniej¬ szyc, stosujac do zwiekszenia stezenia kwa¬ su w kapieli obciazajacej, zawierajacej so¬ le cynowe i cynkowe, takie kwasy lub kwa¬ sne sole, które, jako takie lub w podobnej formie, jako polaczenia, musialyby zna¬ lezc zastosowanie w pózniejszych kapie¬ lach, jak np. sole glinowe, które albo same sa kwasne albo tez wskutek dysocjacji w kapieli soli metalu zwiekszaja swe stezenie kwasu.Wreszcie mozna równiez przeprowadzic obciazanie jedwabi tylko w jednej kapieli, która oprócz soli metalowych, szczególnie cyny i cynku, zawiera kwas fosforowy.Kwas fosforowy sluzy przytern z jednej strony do tworzenia sie fosforanu cynowe¬ go na nitkach, z drugiej zas strony do zwiekszania stezenia kwasu kapieli z soli metalu, b t" Obciazanie sztucznych jedwabi dotych-^ czasowemi srodkami obciazania metalowe¬ go bez mycia, zobojetniania lub odkwa¬ szania pomiedzy poszczególnemi kapiela¬ mi lub nawet obciazanie zapomoca li tylkol jednej kapieli, zawierajacej mieszanine tych srodków obciazajacych jest niemozli¬ we, poniewaz na jedwabiu albo w kapie¬ lach nastepuje wytracenie sie soli cyno¬ wych, nie nadajacych sie do obciazania sztucznego jedwabiu, skutkiem czego jed¬ wab sztuczny staje sie nieczysty, metny i mleczny, t. j. tworza sie na nim plamy.Azeby jednak zapobiec szkodliwemu stra¬ caniu sie, zgodnie z wynalazkiem, kapiele zawierajace sole metali lub mieszaniny soli metali z innemi srodkami obciazaj ace- mi powinny posiadac pewne stezenie kwa¬ su, spowodowane przez dysocjaje srodków obciazajacych albo przez dodanie kwasów nieorganicznych lub organicznych albo kwasnych soli.Aby zapobiec zbyt silnemu dzialaniu kapieli obciazajacych o zwiekszonem stezeniu kwasu na nitki, zaleca sie sto¬ sowanie koloidów ochronnych, np. kle¬ ju, zelatyny, bialka lub tym podobnych.Mozna je dodac do jedwabiu albo przed wlozeniem go do kapieli obciazajacej, np. przez impregnacje lub nalozenie, lub moga sie znajdowac w samej kapieli obciazaja¬ cej, przyczem wówczas zapobiega sie rów¬ noczesnie niepozadanemu wytracaniu sie i stosuje ich naraz kilka w jednej kapieli.Na jedwab sztuczny przed wlozeniem go do kapieli z soli metalu mozna równiez dzialac kwasnemi solami i w danym razie z dodatkiem koloidów ochronnych, w któ¬ rym to wypadku stezenie kwasu w kapieli obciazajacej moze byc nizsze lub tez mozna nie dodawac juz substancyj kwasnych ma- terjalów do kapieli obciazania metalo¬ wego.Przez zwiekszenie stezenia kwasu w ka¬ pieli obciazajacej lub przez uprzednia ob¬ róbke sztucznego jedwabiu kwasnemi ma- terjalami nastepuje zmiana nitek, cc powo¬ duje intensywniejsze i równomierniejsze [wchloniecie srodków obciazajacych. Obcia- Izanie sztucznych jedwabi odbywa sie wów- Iczas zapomoca przeprowadzenia jedwabiu przez jedna lub niewiele tylko kapieli ob- — 2 —ciazajacych, w których pasma lub tkaniny dla dostatecznego obciazania powinny przebywac przez czas krótki.Niniejszy sposób przy odpowiedniem stezeniu kapieli i odnosnych temperaturach pozwala juz w krótkim czasie wystarczaja¬ co obciazac jedwab. Konieczne dla uzupel¬ nienia samego obciazania reakcje straca¬ nia, które w kapielach lub w pojedynczej kapieli, ze wzgledu na wysokie stezenie kwasu lub wskutek obecnosci koloidów o- chronnych w danym wypadku przy równo¬ czesnie wysokiem stezeniu kwasu, nasta¬ pic nie moga, nastepuja natychmiast we wlóknie. Mozna zatem przez zwykle nakla¬ danie rozczynów lub przez przeciaganie pasem sztucznych jedwabi lub materjalów ze sztucznych jedwabi lub przez czeste za¬ nurzanie ich w kapieli obciazajacej, bez mycia, odkwaszania lub zobojetniania o- trzymac wystarczajace pelnowartosciowe obciazanie sztucznego jedwabiu. Do obcia¬ zania nadaja sie wszystkie sztuczne jedwa¬ bie wyrabiane z produktów celulozy, jak np. jedwabie acetylocelulozy, jedwabie wiskozowe i jedwabie miedzio-amonja- kalne.Dla lepszego utrwalenia srodków obcia¬ zajacych i w danym razie koniecznego usu¬ niecia nadmiaru kwasu mozna sztuczny jedwab, po uwolnieniu go od ewentualnie zwilzajacych go plynów z kapieli obciaza¬ jacej przed wysuszeniem przeprowadzic przez alkalicznie reagujaca kapiel, dla dal¬ szej obróbki, np. przez rozczyn weglanu amonowego, do której w danym razie moz¬ na dodac barwników, zawierajacych garb¬ niki np. hemateiny.Przyklad I. 10 litrów kapieli obciazaja¬ cej zawiera: 200 g chlorku cynku 100 g siarczanu glinowego 400 g bezwodnego chlorku cyny.Przepuszcza sie materjal tkacki przez kapiel, wyciska sie go, nastepnie przepro¬ wadza przez 3%-owy rozczyn fosforanu sodowego, suszy i farbuje.Przyklad II. Tkanine z acetylocelulozy, tkana w sztuce przeprowadza sie przez maszyne do apreturowania, która w pierw¬ szej kapieli zawiera 5 litrów 10%-wego wodnego rozczynu bialka z 50 g weglanu amonowego.Wyciska sie, przepuszczajac przez te sama maszyne, i przeprowadza do drugiej kapieli z 4%-wego rozczynu chlorku cyny, który zawiera na litr 10% kwasu fosforo¬ wego. Nastepnie wysusza sie i farbuje barwnikami bezposrednio.Pasma lub tkaniny z acetylocelulozy i t. d. obciazane wedlug wynalazku zyska¬ ly istotnie na objetosci i otrzymaly wol¬ nosc barwienia sie bezposredniemi barwni¬ kami sulfonowemi, które naogól niewiele lub wcale nie barwia celulozy. Przez krót¬ kotrwala obróbke w kapielach zawieraja¬ cych razem kilka srodków obciazajacych, lub w jednej tylko kapieli, sztuczny je¬ dwab zostaje dostatecznie obrobiony.Zalety gospodarcze nowego sposobu sa bardzo powazne. Liczba kapieli obciazaja¬ cych jest ograniczona do mozliwie naj¬ mniejszej ilosci, obciazanie nastepuje w nadzwyczaj wysokiej mierze i w bardzo krótkim czasie; mycie i zobojetnianie po kazdej kapieli jest zbedne, równiez prze¬ noszenie materjalu z jednej kapieli do dru¬ giej jest zbyteczne.Dalsza zaleta wynalazku polega na tern, iz wskutek pominiecia mycia i zobo¬ jetniania nie powstaja zadne rozcienczone rozczyny srodków obciazajacych ani po¬ wstale przez zobojetnianie produkty ich przemiany, przyczem, jak wiadomo, odzy¬ skanie srodków obciazajacych bylo bardzo kosztowne i wymagalo specjalnych urza¬ dzen.Poza tern wynalazek ma te zalete, iz np. przy obciazaniu w sztuce na zwyczajnych maszynach do apreturowania sztuki mozna jednoczesnie przeprowadzac przez rozczy- — 3 —ny w pelnej szerokosci pojedynczo lub jed¬ na ponad druga, przyczem odpadaja uciaz¬ liwe zlamania i wystepujace ewentualnie plamy i skazy. PL PL

Claims (1)

Zastrzezenia p aten t o w e. 1. Sposób obciazania jedwabi sztucz¬ nych polaczeniami metalowemi, znamien¬ ny tem, ze do kapieli obciazajacej, zawiera¬ jacej polaczenia metalowe, szczególnie cy¬ nowe, dodaje sie dla zwiekszenia stezenia kwasu, kwasów lub kwasnych soli i w ka¬ pieli tej obrabia sie sztuczny jedwab, po¬ mijajac dotychczas zazwyczaj stosowane wymywanie, poczem obrabia sie go dalej np. po uprzedniem wycisnieciu, wkladajac go do nastepnej kapieli. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tem, ze do kapieli obciazajacej o zwiekszo- nem stezeniu kwasu, zawierajacej polacze¬ nia metalowe, dodaje sie koloidy ochronne, np. klej, zelatyne, bialko lub tym podobne, lub jedwab sztuczny przeznaczony do wlo¬ zenia do kapieli obciazajacej zaprawia sie uprzednio temi koloidami ochronnemi np. przez impregnacje, nalozenie i t. d. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamien¬ ny tem, iz dla zwiekszenia stezenia kwasu w kapieli w soli metalu konieczne mate- rjaly dodaje sie w calosci lub czesciowo do jedwabiu przed wlozeniem go do kapieli i w danym razie dodaje sie je wraz z kolo¬ idami ochronnemi. 4. Sposób wedlug zastrz. 1—3, znamien¬ ny tem, ze uzywane dotychczas w oddziel¬ nych kapielach obciazajacych srodki ob¬ ciazania, zwlaszcza cyna, uzyte zostaja we wspólnych kapielach z dodaniem srodków, np. kwasów, kwasnych soli, koloidów o- chronnych i tym podobnych, a w razie po¬ trzeby kilku takich srodków, zapobiegaja¬ cych straceniom i tworzeniu sie nieodpo¬ wiednich polaczen metalowych* 5. Sposób wedlug zastrz. 1 i wedlug dalszych zastrzezen, znamienny pózniejsza obróbka obciazonego i celowo wycisnietego jedwabiu sztucznego alkalicznie reagujace- mi rozczynami weglanu amonowego, 6. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny tem, ze do alkalicznej kapieli dla dalszej obróbki dodaje sie barwniki zawierajace garbniki np. hemateine. Rene C 1 a v e

1. Zastepca: Inz. F. Winnicki, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL