PL82114B1 - - Google Patents

Description

Sposób oddzielania ubocznych alkaloidów barwinka pospolitego (Vinca minor L.), wykazujacych wlasnosci lecznicze, od winkaminy ix wincyny Przedmiotem wynalazku jest sposób oddzielania ubocznych alkaloidów barwinka pospolitego (Vin- ca minor L.), wykazujacych wlasnosci lecznicze, od winkaminy i wincyny, na drodze rozpuszczenia w niemieszajacym sie z woda rozpuszczalniku, zate- zenju do sucha calej frakcji alkaloidowej, nastepnie na drodze krystalizacji winkaminy i wincyny z roz¬ tworu i ich odsaczeniu.Dotychczas w lecznictwie stosowano glównie al¬ kaloidy barwinka, to jest winkamine i wincyne (wincyne. do czasu ustalenia jej wzoru struktural¬ nego nazywano izowinkamina), z powodu wykazy¬ wanych przez nie wlasnosci obnizajacych cisnienie krwi, rozszerzajacych naczynia krwionosne mózgu i podwyzszajacych dokrwienie mózgu.Znanych jest kilka sposobów otrzymywania win¬ kaminy i wincyny (np. wegierskie opisy patentowe nr nr 146 703, nr 147 282 i nr 151784). Wada tych sposobów jest to, ze przy zawartosci alkaloidów ubocznych kilkakrotnie przewyzszajacej zawartosc alkaloidów glównych nie pozwalaja uzyskiwac ubocznych alkaloidów w postaci dopuszczalnej far¬ makologicznie, aczkolwiek czynione byly próby w tym kierunku (porównaj wegierski opis patentowy nr 146 703).Wedlug wegierskiego opisu patentowego nr 146 703 oddzielenie glównych alkaloidów od alkaloidów ubocznych polega na tym, ze alkaloidy glówne z wyciagu alkaloidowego w niemieszajacym sie z woda rozpuszczalniku, zawierajacego calosc alka- 10 16 u loidów, przeprowadza sie, utrzymujac scisle, niczony zakres wartosci pH, za pomoca roztworu kwasu winowego wykazujacego odczyn o wartosci pH=4,0—5,5 do warstwy wodnej a nastepnie alka¬ loidy uboczne z ekstraktu uwolnionego od alka¬ loidów glównych ekstrahuje sie roztworem kwasu winowego wykazujacym odczyn o wartosci ofeoto pH=2.Otrzymana warstwe wodna zawierajaca alfcaloidy uboczne alkalizuje sie amoniakiem, dj^jrpwariaajy odczyn do wartosci pH=8, po czym etoteahufc-sie eterem a osuszony roztwór eterowy zateta jie. do sucha. Alkaloidy uboczne otrzymuje si# w postaci silnie zanieczyszczonej, czerwonofioletaw^j bezpo- staciowej pozostalosci Takotrzymane alkaloidy wy¬ kazuje wskutek ubocznego dzialania substancji im towarzyszacych bardzo nieznaczna czynnosc lecz¬ nicza i dlatego nie sa stosowane w lecznictwie.W trakcie prób selektywnego wydzielania.alka¬ loidów towarzyszacych winkamycynie i wincjnie stwierdzono, ze stosujac specjalny sposób przeróbki lugu macierzystego po krystalizacji glównych al¬ kaloidów udaje sie wyodrebnic alkaloidy uboczne w postaci preparatu o wysokim stopniu czystosci.Alkaloidy uboczne wykazuja cenne wlasnosci far¬ makologiczne, rózne od wlasnosci winkaminy i win¬ cyny. Jezeli z czerwonobrazowej pozostalosci, otrzy¬ manej wedlug przykladu I wegierskiego opisu pa¬ tentowego nr 151784, po odpedzeniu rozpuszczalni¬ ka z ekstraktu benzenowego zawierajacego wazy- 8111482 114 stkie alkaloidy, wyodrebni sie 'mieszanine winka- miny i wincyny przez krystalizacje nie z eteru, lecz z n-/lub izopropanolu, a nastepnie lug macie¬ rzysty, rozcienczony zakwaszona woda wytrzasa sie z rozpuszczalnikiem niemieszajacym sie z woda i alkalizuje, to wytracaja sie zwiazki, które po od¬ saczeniu, przemyciu i ostroznym suszertiu wyka¬ zuja wlasciwosci obnizajace cisnienie krwi, rozsze¬ rzajace krwionosne naczynia mózgowe i podwyz¬ szajace dokrwienie mózgu a przy tym sa to sub¬ stancje dzialajace dlugotrwale i wykazujace bardzo niska toksycznosc. Zalety te nalezy przypisac synergetycznemu dzialaniu dotychczas nie zbada¬ nych farmakologicznie i nie stosowanych w lecz¬ nictwie alkaloidów towarzyszacych winkaminie i wincynie.Sposób oddzielania ubocznych alkaloidów bar¬ winka pospolitego (Vinca minor L.) od winkaminy i wincyny, na drodze rozpuszczenia w niemieszaja- cym sie z woda rozpuszczalniku otrzymanej w zna¬ ny sposób i zatezonej do sucha calej frakcji alka- loidowej, nastepnie na drodze krystalizacji winka¬ miny i wincyny z roztworu i ich odsaczeniu, pole¬ ga wedlug wynalazku na tym, ze po zakonczonej krystalizacji z n- i/lub izopropanolu, otrzymany przesaczony lug macierzysty rozciencza sie 10—100 krotnie za pomoca 0,1—109/* roztworu organiczne¬ go kwasu kompleksotwórczego roztwór reakcyjny zadaje sie rozpuszczalnikiem organicznym niemie- szajacym sie z woda, a odczyn oddzielonej (kwas¬ nej warstwy wodnej doprowadza sie do wartosci pH=8,0—0,0, po czym wytracone alkaloidy ubocz¬ ne wyodrebnia sie i ostroznie suszy.Uboczne alkaloidy otrzymane sposobem wedlug wynalazku wykazuja nizej podane (jako a—d) wla¬ snosci lecznicze. a) Cisnienie krwi w Arteria carotis badane u kotów narkotyzowanych srodkiem o nazwie Chlo- ral-Urethan jest obnizane w zaleznosci od wielko¬ sci aplikowanej dawki (0,5—2,0 mg/kg, dozylnie),' przy czym dzialanie to jest dlugotrwale. Dziala¬ nie obnizajace cisnienie krwi, wywolywane alka¬ loidami ubocznymi, jest w porównaniu z dziala¬ niem papaweryny dwukrotnie silniejsze i trzy¬ krotnie dluzej sie utrzymuje. b) Dzialanie rozszerzajace krwionosne naczynia mózgowe potwierdza fakt, ze ilosc krwi przeplywa¬ jacej w jednostce czasu przez Arteria carotis zwieksza sie o 20—SO^/o (dawka 0,5—2,0 mg/kg, dozylnie).W podanej nizej tablicy przedstawiono porówna¬ nie dzialania leczniczego ubocznych alkaloidów wy¬ odrebnionych sposobem wedlug wynalazku oraz pa¬ paweryny. 10 15 20 40 50 c) Obok silnego oddzialywania na uklad naczy¬ niowy stwierdzono korzystne oddzialywanie na cen¬ tralny uklad nerwowy. Przy nieznacznym dzialaniu uspokajajacym nie obserwuje sie dzialania rozluz¬ niajacego miesni, skurcze wywolane nikotyna i elektrowstrzasami sa w 50Vo zwalniane dawkami 20 lub 17,5 mg substancji czynnej /kg. Nadrucnli- wosc wywolana amfetamina jest zahamowywana dawkami 40 mg/kg wprowadzanymi dootrzewno¬ we Dzialanie usmierzajace ból nie zostalo stwier¬ dzone. d) Alkaloidy uboczne wykazuja niska toksycz¬ nosc.Przy codziennym, w ciagu 6 tygodni do 3 miesie¬ cy, wprowadzania dawek 50 mg/kg nie wystepuja niepozadane efekty uboczne i nie stwierdza sie chorobowych zmian makro- i mikroskopowo bada¬ nych narzadów. Dawka 450 mg/kg powoduje zej¬ scie 50*/o zwierzat doswiadczalnych.Alkaloidy uboczne oddzielone sposobem wedlug wynalazku, stosowano w leczeniu miazdzycy na¬ czyn mózgowych u ludzi i w pewnych chorobach oczu, polegajacych na uszkodzeniu ukladu naczy¬ niowego. Kliniczne badania wykazuja jednoznacz¬ nie, ze przy miazdzycy naczyn mózgowych alka¬ loidy uboczne, otrzymane sposobem wedlug wyna¬ lazku dzialaja wielokrotnie silniej niz stosowane dotychczas w leczeniu tych dolegliwosci papawe¬ ryna i dwuhydroergotdksyna. W leczeniu chorób oczu, jezeli choroba spowodowana jest miejscowy¬ mi zaburzeniami ukladu krazenia, a szczególnie w tych przypadkach, gdy zmiany spowodowane sa spastycznym zwezeniem zyl siatkówki lub nerwu wzrokowego, dobre wyniki osiaga sie dawkujac trzy razy dziennie po 10 mg alkaloidów w postaci tabletek.Dzialajace leczniczo alkaloidy uboczne barwinka otrzymuje sie wedlug wynalazku w ten sposób, ze z otrzymanej po odparowaniu benzenu czerwono- brazowej mieszaniny alkaloidów o konsystencji pa¬ sty wydziela sie winkamine i wincyne na (kodze krystalizacji z n- i/lub izopropanolu, a lug macie¬ rzysty po odsaczeniu glównych alkaloidów 10—-100 krotnie rozciencza sie 0,1—10Vf wodnym roztworem kompleksotwórczego kwasu organicznego, nastep¬ nie wytrzasa sie z niemieszajacym sie z woda roz¬ puszczalnikiem, np. benzyna, benzenem lub dwu- chloroetanem i alkalizuje amoniakiem do odczynu o wartosci pH=8,0—9,0, a wytracajace sie w po¬ staci osadu alkaloidy odsacza sie, przy czym zwiaz¬ ki nie bedace alkaloidami pozostaja w roztworze.Osad przemywa sie woda i ostroznie suszy sie fluidyzacyjnie w powietrzu w temperaturze 40— —50°C.Tablica Substancja czynna Papaweryna Uboczne al¬ kaloidy barwinka Obnizenie cisnienia krwi 1 2 Ozas trwania oddzialywania 1 3 Ilosc krwi prze-l plywajacej przez Arteria carotis 1 45 88114 « Tak otrzymany produkt stanowi proszek o bar¬ wie jasnozóltej. Jego ilosc mniej wiecej 10 krot¬ nie przewyzsza ilosc uprzednia wytraconej krysta¬ licznej winkaminy i wincyny. Oznaczona przez mia¬ reczkowanie w niewodnym srodowisku zawartosc * alkaloidów, wyrazona w równowaznikach winka¬ miny, wynosi 70^100°/o. Na chromatogramie na bi-, bule Whatman 4, impregnowanej aldehydem mrów¬ kowym i mrówczanem amonu, rozwijanym-metoda zstepujaca w mieszaninie benzen — cykloheksan w (2:1) wysyconej aldehydem mrówkowym, wykry¬ wa sie trzy plamy dotychczas nie zidentyfikowa¬ nych alkaloidów.Wartosci Rf tych alkaloidów sa nieco nizsze od wartosci Rf winkaminy i wincyny i wynosza 0,14, u 0,07 i 0,00. Obecnosc winkaminy i wincyny nie zo¬ stala stwierdzona.Postac wykonania sposobu wedlug wynalazku jest blizej objasniona w nizej podanym przykladzie.Przyklad. Sposobem znanym ekstrahuje sie *° alkaloidy z 25 kg barwinka (Vinca minor L.) za pomoca benzenu, otrzymany ekstrakt przemywa sie 20f/t roztworem wodnym wodorotlenku sodu nie zawierajacym CI3COOH, suszy a nastepnie odparo¬ wuje benzen. Sucha pozostalosc ogrzewajac roz- M puszcza sie w 125 ml n- i/lub izopropanolu, po czym krystalizuje w temperaturze 0°C. Wykrysta¬ lizowana winkamine i wincyne odsacza sie a do lugu macierzystego dodaje 1000 ml 29/t wodnego roztworu kwasu winowego. Otrzymany roztwór * dwukrotnie wytrzasa sie z porcjami po 500 ml ben¬ zenu, usuwajac propanol i substancje nie majace charakteru alkaloidów. Roztwór wodny alkalizuje sie amoniakiem do odczynu o wartosci pH=8,0—9,0, a wytracone zasady alkaloidów ubocznych odsacza *5 sie, przemywa woda i suszy fluidyzacyjnie w po¬ wietrzu w temperaturze 40—50°C.Otrzymuje sie 12,5 g mieszaniny alkaloidów ubocznych. W mieszaninie tej mozna wykazac za pomoca oznaczenia chromatografii bibulowej, obec- * nosc trzech alkaloidów o wartosciach Rf 0,14, 0,07 i 0,00 oraz nieobecnosc winkaminy i wincyny. Tak otrzymany produkt nadaje sie do bezposredniego stosowania w lecznictwie. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób oddzielania ubocznych alkaloidów bar¬ winka pospolitego (Vinca minor L.) wykazujacych wlasnosci lecznicze, od winkaminy i wincyny, po¬ legajacy na rozpuszczeniu w niemieszajacym sie z woda rozpuszczalniku otrzymanej w. znany sposób i zatezonej do sucha calej frakcji alkalidowej, na¬ stepnie na krystalizacji winkaminy i wincyny z roztworu i ich odsaczeniu, znamienny tym, ze po zakonczonej krystalizacji z n- i/lub izopropanolu, otrzymany przesaczony lug macierzysty rozciencza sie 10—100 krotnie za pomoca 0,1—10,0°/o roztworu organicznego kwasu kompleksotwórczego, roztwór reakcyjny zadaje sie rozpuszczalnikiem organicz¬ nym niemieszajacym sie z woda, a odczyn oddzie¬ lonej kwasnej warstwy wodnej doprowadza sie do wartosci pil=8,0—9,0, po czym wytracone alka¬ loidy uboczne wyodrebnia sie i ostroznie suszy.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako organiczny kwas kompleksotwórczy stosuje sie kwas winowy.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym; ze jako organiczny rozpuszczalnik niemieszajacy sie z wodnym kwasnym roztworem zawierajacym alka¬ loidy uboczne stosuje sie benzyne, benzen i dwu- chloroetan.

4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w wodnej kwasnej warstwie odczyn doprowadza sie do odpowiedniej wartosci pH za pomoca roz¬ tworu wodorotlenku sodowego lub wodorotlenku amonowego.

5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze alkaloidy uboczne, wykazujace wlasnosci lecznicze, suszy sie fluidyzacyjnie. PL PL