PL79180B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: Bayer Aktiengesellschaft, Leverkusen (Republi¬ ka Federalna Niemiec) Sposób wytwarzania sorbentów do chromatografii ekstrakcyjnej Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia sorbentów do chromatografii ekstrakcyjnej.Jak podali Eschrich H., Drent W., Extraction Chromatography, Eurochemic Technical Report ETR-271 (czerwiec 1971), mozna stosowac w chro¬ matografii ekstrakcyjnej jako faze nieruchoma sorbenty, skladajace sie z nosnika i srodka eks¬ trakcyjnego lub mieszaniny srodków ekstrakcyj¬ nych, przy czym srodek ekstrakcyjny lub mie¬ szanina srodków ekstrakcyjnych zdolna jest do wzajemnego dzialania z jonami lub czasteczkami.Równiez, jak podali Beranova H., Novak M., Coli. Czech. Chem. Comm. 30, 1073-81 (1965), moz¬ na stosowac jako nosniki zywice syntetyczne, na przyklad makroporowate kopolimery styrenu i dwuwinylobenzenu, na które nanosi sie srodek ekstrakcyjny, przez nasycenie kopolimeru srod¬ kiem ekstrakcyjnym.Sorbenty, na które naniesiono srodek eks¬ trakcyjny przez nasycanie, maja te wade, ze w stosunkowo krótkim czasie oddaja srodek eks¬ trakcyjny do fazy ruchomej i z tego powodu po¬ siadaja ograniczona trwalosc. Ponadto krzywe elucyjne takich sorbentów wykazuja niepozadane tworzenie ogonów.Obecnie stwierdzono, ze mozna otrzymac sor¬ benty na podstawie zywic syntetycznych, nie wykazujace wyzej wymienionych wad, jezeli do polimeryzujacej mieszaniny monomerycznyeh zwiazków jedno- i wielowinylowych dodaje sie 2 srodek ekstrakcyjny, mieszanine srodków ekstrak¬ cyjnych, lub roztwór srodka ekstrakcyjnego we wspólnym rozpuszczalniku, przy czym srodek ek¬ strakcyjny, mieszanina srodków ekstrakcyjnych 5 lub roztwór srodka ekstrakcyjnego we wspólnym rozpuszczalniku stanowi rozpuszczalnik dla mo¬ nomerycznych zwiazków jedno- i wielowinylo¬ wych, lecz nie dla polimeru, i prowadzi sie poli¬ meryzacje w obecnosci srodka ekstrakcyjnego, 10 mieszaniny srodków ekstrakcyjnych, lub roztworu srodka ekstrakcyjnego we wspólnym rozpuszczal¬ niku. Wytworzone tak sorbenty zawieraja srodek ekstrakcyjny lub mieszanine srodków ekstrakcyj¬ nych wlaczone w polimerze.Jako zwiazki jednowinylowe wchodza przy¬ kladowo w rachube styren, metylostyren, kwas akrylowy, kwas metakrylowy, akrylonitryl, ester kwasu akrylowego, ester kwasu metakrylowego, winyloanizol, winylonaftalen, akrylan metylu, akrylan etylu, akrylan propylu, akrylan izopro¬ pylu, akrylan butylu, akrylan HJ-rzed.-butylu, akrylan etyloheksylu, akrylan cykloheksylu, akry¬ lan izobornylu, akrylan benzylu, akrylan fenylu, akrylany alkilofenylu, akrylan etoksymetylu, akry¬ lan etoksyetylu, akrylan etoksypropylu, akrylan propoksymetylu, akrylan propoksyetylu, akrylan propoksypropylu, akrylan etoksyfenylu, akrylan etoksybenzylu, akrylan etoksycykloheksylu, me- takrylan etylu, metakrylan propylu, metakrylan 30 izopropylu, metakrylan butylu, metakrylan III- 15 20 25 7918079180 4 -rzed.-butylu, metakrylan etyloheksylu, metakrylan cykloheksylu, metakrylan izobornylu, metakrylan benzylu, metakrylan fenylu, metakrylan alkilofe- nylu, metakrylan etoksymetylu, metakrylan eto- ksyetylu, metakrylan etoksypropylu, metakrylan propoksymetylu, metakrylan propoksyetylu, meta¬ krylan propoksypropylu, metakrylan etoksyfenylu, metakrylan etoksybenzylu, etylen, propylen, izo- butylen, dwuizobutylen, winylotoluen, chlorek winylu, octan * winylu i chlorek winylidenu. Na¬ daja sie dalej nienasycone monomery o wielu wiazaniach etylenowych, jak izopren, buta¬ dien i chloropren, które na ogól zachowuja sie tak, jak gdyby posiadaly jedno wiazanie pod¬ wójne. Dalej wchodza w rachube heterocykliczne zwiazki jednowinylowe, ]jak winylopirydyna, 2-me- tylo- 5-winylopirydyna, 2-etylo- 5-winylopirydy¬ na, 3-metylo-5-winylopirydyna, 2,3-dwumetylo-5- -winylo pirydyna, 2-metylo-3-etylo-5-winylopiry- -dyna, , 2-metylo-5-winylochinolina, 4-metylo-4- -winylo-chinolina, 1-metylo- lub 3-metylo-5-wi- nyloizochinolina i winylopirolidon.Jako zwiazki wielowinylowe mozna przyklado¬ wo wymienic dwuwinylobenzen, dwuwinylopi- rydyna, dwuwinylotolueny, dwuwinylonaftaleny, ftalan dwuallilu, dwuakrylan glikolu etyle¬ nuwegu, dwurnetakrylan glikolu etylenowego, dwuwinyloksylen, dwuwinyloetylobenzen, dwu- winylosulfon, etery wielowinylowe lub wielo- allilowe glikolu, gliceryny lub pentaerytrytu, keton dwuwinylowy, siarczek dwuwinylowy, akrylan allilu, maleinian dwuallilu, iumaran dwuallilu, bursztynian dwuallilu, weglan dwuallilu, malonian dwuallilu,. szczawian dwuallilu, adypinian dwualli¬ lu, sebacynian dwuallilu, sebacynian dwuwinylu, winian dwuallilu, krzemian dwuallilu, trójkarballi- lan trójallilu, akonitan trój allilu, cytrynian trójalli¬ lu, fosforan trójallilu, N,N'-metylenodwuakrylamid, N, N'-metylenodwumetakrylamid N,N'-etylenodwu- akrylamid, l,2-dwu(alfa-metylometylenosulfonami- do)-etylen, trójwinylobenzen trójwinylonaftalen i poliwinyloantraceny. Ilosc uzytych zwiazków wielowinylowych moze wahac sie w szerokich gra¬ nicach. Na ogól zawartosc zwiazków tego rodzaju wynosi okolo 5—70°/o, korzystnie 8 — 60% wago¬ wych w stosunku do calkowitej ilosci monome¬ rów.Jako srodki ekstrakcyjne wchodza w rachube wszystkie zwiazki znane jako srodki ekstrakcyj¬ ne w ramach chromatografii ekstrakcyjnej. Odpo¬ wiedni przeglad podali Eschrich H., Drent W., Extraction Chromatography, Eurochemic Techni- caL Report ETR-271 (czerwiec 1971). Sa to substan¬ cje najrozmaitszych klas zwiazków, jak estry, w szczególnosci kwasne i obojetne estry kwasów fos¬ foru, jak tez siarczki, tlenki, alifatyczne i aroma¬ tyczne sulfotlenki, aminotlenki, fosfinotlenki i ar- synotlenki. Dalej pierwszorzedowe, drugorzedowe i trzeciorzedowe aminy, jak tez sole amoniowe i sulfoniowe, ketony, etery, kwasy karboksylowe, kwasy' sulfonowe, merkaptany, oksymy, laktamy, hydroksyloaminy, chinoliny i pirazole.Jako estry kwasów fosforu mozna przykladowo wymienic fosforan dwubutylowy, fosforan dwua- mylowy, fosforan dwupentylowy, fosforan dwu- heksylowy, fosforan dwuheptylowy, fosforan dwu- oktylowy, fosforan dwunonylowy, fosforan dwu- decylowy, fosforan dwuundecylowy, fosforan dwu- dodecylowy, fosforan dwutridecylowy, fosforan 5 dwutetradecylowy, fosforan dwupentadecylowy, fo¬ sforan dwuheksadecylowy, fosforan butylowoamy- lowy, fosforan butylowoheksylowy, fosforan buty- lowooktylowy, fosforan heksylowo-laurylowy, fos¬ foran trójbutylowy, fosforan trój amyIowy, fosforan io trójheksylowy, fosforan trójheptyIowy, fosforan trójoktylowy, fosforan trójnonylowy, fosforan trój- decylowy, fosforan trójundecylowy, fosforan trój- dodecylowy, fosforan trójtridecyIowy, fosforan trój- tetradecylowy, fosforan trójpentadecyIowy, fosfo- is ran trójheksadecyIowy, fosforan dwuheksylo- wononylowy, fosforan dwudodecylowo-oktylo- wy, fosforan oktylowononylowodecylowy, fo¬ sforan N,N-dwubutylodwuetylokarbamylowy, fos¬ foran trójizobutylowy, fosforan trójizooktylowy, 20 fosforan dwuizooktylowy, tiofosforan trójizookty¬ lowy, dwuwodorofosforan monoizooktylowy, pod- fosforan czterobutylowy, pirofosforan czterobuty- lowy, podfosforan n-dodecylowy, fosforan mono- oktylowy, fosforan dwuoktylowy, fosforodwutio- 25 nian dwuizooktylowofenylowy, tiofosforan dwu-n- -butylowy, fosforodwutionian dwuheptylowofeny- lowy.Jako estry mozna dalej wymienic octan butylu, ester izoamylowy kwasu octowego, ester metylo- 30 wy kwasu toluenosulfonowego, ester 2-chloroetyIo¬ wy kwasu benzoesowego, ester etylowy kwasu sa¬ licylowego.Jako tlenki mozna przykladowo wymienic tlenek trójbutylofosfiny, tlenek trójamylofosfiny, tlenek 35 trójheksylofosfiny, tlenek trójheptylofosfiny, tle¬ nek trójoktylofosfiny, tlenek trójnonylofosfiny, tle¬ nek trójdecylofosfiny, tlenek trój undecylofosfiny, tlenek trójdodecylofosfiny, tlenek trójfenylofosfi¬ ny, tlenek trójdwufenylofosfiny, tlenek dwubuty- 40 loamylofosfiny, tlenek dwuheksyloheptylofosfiny, tlenek dwuoktylolaurylofosfiny, tlenek heksylo- oktylolaurylofosfiny, tlenek dwufenylobenzylofosfi- ny, tlenek dodecylofosfoliny, tlenek czteroheksylo- metylenodwufosfiny, tlenek cztero-(2-etylo)-heksy- 45 lometylenodwufosfiny, tlenek czterooktylometyle- nodwufosfiny, tlenek czterooktyloetylenodwufosfi- ny, tlenek czterooktylopropylenodwufosfiny, tlenek czterooktylobutylenodwufosfiny, tlenek cztero- oktyloheksylenodwufosfiny, tlenek czterooktylo- 50 oktylenodwufosfiny, tlenek czterooktylodecyleno- dwufosfiny, tlenek szesciooktylotrójbutyleno- czterofosfiny, tlenek dziesieciooktylosiedmiobuty- lenoosmiofosfiny, sulfotlenek dwu-n-amylowy, sul- fotlenek dwu-n-heksylowy, sulfotlenek dwu-n-hep- 5 tylowy, sulfotlenek dwu-n-oktylowy, sulfotlenek dwu-izooktylowy, sulfotlenek dwu-n-nonylowy, sulfotlenek dwu-izooktylowy, sulfotlenek dwu-n- -nonylowy, sulfotlenek dwu-n-decylowy, sulfotle¬ nek dwu-n-undecyIowy, sulfotlenek dwudodecylo- 60 wy, sulfotlenek p-tolilowy, tlenek trój-n-amylo- aminy, tlenek trój-n-oktyloaminy, tlenek trój-izo- oktyloaminy, tlenek trój-n-dodecyloaminy, tlenek trój-n-oktyloarsyny, siarczek trój-n-oktylofosfiny.Jako aminy i czwartorzedowe sole amoniowe mozna przykladowo wymienic oktyloamine, nony-79180 loamine, decyloamine, undecyloamine, lauryloa- mine, dwuheksyloamine, dwuheptyloamine, dwuok- tyloamine, dwunonyloamine, dwudecyloamine, dwuundecyloamine, dwulauryloamine, tetradecylo- amine, pentadecyloamine, heksadecyloamine, dwu- tridecyloamine dwutetradecyloamine, dwupentade- cyloamine, dwuheksadecyloamine, heksyloheptyloa- mine, heksylooktyloamine, heksylononyloamine, heksylodecyloamine, heksyloundecyloamine, heksy- lododecyloamine, heksylolauryloamine, heksylohek- sadecyloamine, heptylooktyloamine, heptylonony- loamine, heksyloundecyloamine, heksylopentadecy- loamine, nonylodecyloamine, nonylolauryloamine, nonylotetradecyloamine, laurylotetradecyloamine, trójbutyloamine, trój amyloamine trójheksyloamine, trójheptyloamine, trójoktyloamine, trójnonyloami- ne, trójdecyloamine, trójundecyloamine, trójlaury- loamine, trójtetradecyloamine trójpentadecyloamine, trój heksadecyloamine, dwubutyloamyloamine, bu¬ tylodwuamyloamine, dwuoktylononyloamine, dwu- oktylolauryloamine, heksyloheptylooktyloamine, trójkapryloamine, N-dodecenylotrójalkilometyloa¬ mine, N-laurylotrójalkilometyloamine, metylo-dwu- fenyloamine, aniline, dwufenyloamine, o-, m-, p-toluidyne, ksylidyny.Chlorek trójbutylornetyloamoniowy, chlorek trój- pentylometyloamoniowy, chlorek trójheksylomety- loamoniowy, chlorek trójheptylometyloamoniowy, chlorek trójoktylometyloamoniowy, chlorek trój- nonylornetyloamoniowy, chlorek trójdecylometylo- amoniowy, chlorek trójundecylornetyloamoniowy, chlorek trójlaurylornetyloamoniowy, chlorek trój- butyloetyloamoniowy, chlorek trój pentyloetyloamo¬ niowy, chlorek trójheksyloetyloamoniowy, chlorek trójheptyloetyloamoniowy, chlorek trójoktyloetylo¬ amoniowy, chlorek trójnonyloetyloamoniowy, chlo¬ rek trójdecylpetyloamoniowy, chlorek trójundecy- loetyloamoniowy, chlorek trójlauryloetyloamonio¬ wy, chlorek trójbutylopropyloamoniowy, chlorek trójpentylopropyloamoniowy, chlorek trójheksylo- propyloamoniowy, chlorek trójheptylopropyloamo- niowy, chlorek trójoktylopropyloamoniowy, chlorek trójnonylopropyloamoniowy, chlorek trójdecylopro- pyLoamoniowy, chlorek- trójundecylopropyloamo¬ niowy, chlorek trójlaurylopropyloamoniowy, chlo¬ rek czterobutyloamoniowy, chlorek trójamylobu- tyloamoniowy, chlorek trójheksylobutyloamoniowy, chlorek trójheptylobutyloamoniowy, chlorek trój- oktylobutyloamoniowy, chlorek trójbutyloamylo- amoniowy, chlorek czteroamyloamoniowy, chlorek trójheksyloamyloamoniowy, chlorek trójoktyloamy- loamoniowy, chlorek trójbutyloheksyloamoniowy, chlorek trój amyloheksyloamoniowy, chlorek czte- roheksyloamoniowy, chlorek trójheptyloheksylo- amoniowy, chlorek trójoktyloheksyloamoniowy, chlorek dwubutyloamylometyloamoniowy, chlorek butylodwuamylornetyloamoniowy, chlorek butylo¬ dwuamylopropyloamoniowy, chlorek dwuoktylo- laurylobutyloamoniowy, chlorek metylotrójkapry- loamoniowy, chlorek dwuizobutylofenoksyetylo- dwumetylobenzyloamoniowy, chlorek dwuizobuty- lokrezoksyetylodwumetylobenzyloamoniowy, chlo¬ rek metylododecylobenzylotrójmetyloamoniowy, dwuchlorek metylododecyloksylileno-dwu-(trójme- tyloamoniowy). 10 *5 20 20 40 ,45 50 55 90 *5 Jako sole trójalkilosulfoniowe mozna przyklar dowo wymienic chlorek trójoktylosulfoniowy, chlo-. rek trójnonylosulfoniowy, chlorek trójdecylosulr foniowy, chlorek trójundecylosulfoniowy, chlorek trójdodecylosulfoniowy, chlorek trójtetradecylosul1- foniowy, chlorek trójheksadecylosulfoniowy, chlo¬ rek dwudecylo-monometylosulfoniowy.Jako merkaptany stosuje sie takze merkaptany podstawione alkilem lub arylem. Przykladowo mo¬ zna wymienic propylomerkaptan, butylomerkaptan, amylomerkaptan, i-propylomerkaptan, i-butylomec* kaptan, i-amylomerkaptan, tiofenol, tio-o-krezel* tio-m-krezol, tio-p-krezol, tio-a-naftol i tio-p-naf- tol.Jako etery mozna przykladowo wymienic eter izopropylowy, bis-(eter 2-butoksyetyIowy), bis-(eter 2-cyjanoetylowy), glikolu etylenowego, 1,2,3-trój* -(2-cyjanoetoksy)-heksan. .Jako ketony mozna przykladowo wymienic ke¬ ton n-dwubutylowy, keton n-dwuamylowy,1! keton n-dwuheksylowy, keton n-dwuoktylowy, acetyló- aceton, acetofenon, benzofenon.Jako kwasy karboksylowe wchodza w rachube ewentualnie podstawione chlorowcami kwasy o lancuchu weglowym prostym lub rozgalezionym zawierajace 5—18 atomów wegla, korzystnie ?*-46 atomów C. Przykladowo mozna wymienic, kwas walerianowy, kwas kapronowy, kwas enantowy, kwas kaprylowy, kwas pelargonowy, kwas ka* prynowy, kwas laurylowy, kwas mirystynowy, kwas palmitynowy, kwas margarynowy; kwas stearynowy, kwas 4-fenylowalerianowy i kwas "al- fa-bromolaurynowy.Jako kwasy sulfonowe mozna przykladowo wy¬ mienic kwas dwunonylonaftalenosulfonowy;' kwas m-ksylidynosulfonowy, kwas dwu-n-oktylotiosfar- kowy. '::l Jako oksymy mozna przykladowo wymienic oksym benzylowy, oksym 2-hydroksy-5-dodecylo- benzofenonu, oksym 5,8-dwuetylo-7-hydroksy-do- dekanonu-6.Jako nadajace sie do uzycia srodki ekstrakcyjne mozna dalej wymienic fosfoniany o wzorze' ogól¬ nym 1, w którym Ri, R2 i R3 moga niezaleznie ofl siebie oznaczac prostolancuchowa lub rozgalezio¬ na reszte alkilowa C4—Ci6, korzystnie reszte alki¬ lowa C5—C12. Przykladowo mozna wymienic fosf0- nian trójbutylowy, fosfonian trójamylowy, fosfo- nian trójheksyIowy, fosfonian trójheptylowy, fos¬ fonian trój oktyIowy, fosfonian trójnonylo-wy i fos¬ fonian trójdecylowy, fosfonian trójundecylowy, fosfonian trój laurylowy, fosfonian trójtetradecylo- wy, fosfonian trójpentadecyIowy i fosfonian trój- heksadecylowy.Dalej mozna wymienic fosfiniany o wzorze ogól¬ nym 2, w którym Ri, R2 i Rs maja znaczenie po¬ dane we wzorze ogólnym U Przykladowo mozna wymienic fosfinian trójbutylowy, fosfinian trój¬ amylowy, fosfinian trójheksyIowy, fosfinian trój¬ heptylowy, fosfinian trójoktylowy, fosfinian trój- nonylowy, fosfinian trójdecylowy, fosfinian trój¬ undecylowy, fosfinian trójlaurylowy, fosfinian trój- tetradecylowy, fosfinian trójpentadecyIowy i fos¬ finian trójheksadecyIowy.Jako dalsze zwiazki, które mozna zastosowac ia-7 79180 8 ko srodki ekstrakcyjne, mozna przykladowo wy¬ mienic 7-dodecylo-8-hydroksychinoline, 8-hydro- ksychinoline, N-benzpilofenylohydroksyloamine, tioglikolan izooktylu, kaprolaktam, dwufenylotio- karbazon, merkaptan Ill-rzed.-heksylodecylowy, N-heksadecylowy-N'-fenylomocznik, N-oleilohydro- ksyloamine, czterochlorohydrochinon, glioksalo- -dwu-(2-hydroksyanil), kwas fenylobenzohydroksa- mowy, l-(tienoilo-2')-3,3,3-trójfluoroaceton, 7-(kar- boksymetoksyanilinobenzylo)-hydroksychinoline, dwudodecylo-dwutiooksamid, dwuoksym heptade- kanodionu-2,3,N-(p-heksadecylofenylo) salicylaldi- mine, N-(n-oktylo)-4-(2,2,4,4-czterometylobutylo)sa- licylaldimine, czterofenyloboron, dwuizobutylokar- binol, 4-H-rzed.-butylo-2-(alfa-metylobenzylo)-fe- nol, 4-III-rzed.-butylo-2-(alfa-metylobenzylo)-fenol, dwu-(n-oktylosulfinylo)-etan, dwu-(n-oktylosulfi- nylo)-metan, N-benzoilofenylohydroksyloamine fo- sfonian N,N-dwubutylodwuetylokarbamylu, dwu- benzoilometan, siarczek dwucyjanodwuetylu, dwu¬ siarczek dwumetylu, dwuglikol dwubutylowy, 2- metylochinoline, chlorek cztero-2-metyloheksylo- fosfoniowy, dwufosfonian czterobutylometylenu, dwufosfonian czterobutyloetylenu, acetylopiwalilo¬ metan, trójfluoroacetylopiwalilometan, pieciofluo- ropropanoilopiwalilometan i siedmiofluorobutano- ilopiwalilometan, jak równiez podstawione pirazole o wzorze 3, w którym R4 oznacza wodór, reszte metylowa, etylowa, n-butylowa, fenylowa, lub benzylowa, a R5, R6 i R7 okreslone sa zaleznoscia R5=R7=GH2CnH2n+i wzglednie R6=CnH2n+i.Srodki ekstrakcyjne uzywane sa na ogól w ilosci 10—90°/o wagowych w stosunku do ogólnej ilosci monomerów, przy czym zalecona zawartosc wynosi 40—75§/f wagowych.Srodki ekstrakcyjne moga byc uzyte pojedynczo lub jako mieszanina. Przykladowo mozna wymie¬ nic nastepujace mieszaniny: fosforan trójbutylowy/tlenek trójoktylofosfiny, fosforan trójbutylowy/fosforan trójoktylowy, fosforan trójbutyIowy/kwas dwuoktylofosforowy, fosforan trójbutylowy/kwas dwubutylofosforowy, fosforan trójbutylowy/fosforan trójoktylowy/fos¬ foran dwuoktylowy, fosforan trój butylowy/fosforan trójoktylowy/tle¬ nek trójoktylofosfiny, trójoktyloamina/trójnonyloamina, trójoktyloamina/chlorek trójlaurylometyloamo- niowy, trójoktyloamina/anilina/azotan czterobutyloamo- niowy, kwas dwuoktylofosforowy/ditizon, kwas kapryIowy/fosforan trójizooktyIowy, octan butylu/eter dwubutylowy/butanol.Stosunek ilosciowy srodków ekstrakcyjnych w ta¬ kich mieszaninach jest dowolny i moze sie wahac w szerokich granicach.Jako wspólne rozpuszczalniki rozumie sie takie zwiazki, które stanowia rozpuszczalnik zarówno dla sfodka ekstrakcyjnego, jak takze dla uzytych monomerycznych zwiazków jedno- i wielowiny- lowych. Sa to ewentualnie chlorowcopodstawione weglowodory o lancuchu weglowym prostym lub rozgalezionym, weglowodory cykloalifatyczne lub aromatyczne, jak takze takie zwiazki jak ketony, etery lub alkohole. Przykladowo mozna wymie¬ nic heksan, heptan, oktan, nonan, dekan, unde- kan, dodekan, izododekan, nafte, olej bialy, olej parafinowy, cyklopentan, cykloheksan, metylo- 5 cykloheksan, dwumetylocykloheksan, chloroform, czterochlorek wegla, jodek butylu, 1,2-dwu-bro- mo-propan, 1,1,1-trójchloroetan, 1,1,2-trójchloro¬ etan, 1,1,2,3,3-pieciochloropropan, 1-chlorododekan, benzen, toluen, ksyleny, mezytylen, chlorobenzen, 10 jodobenzen, nitrobenzen, dwufenylornetan, dwu- fenyloetan, naftalen, dwuizopropylobenzen, n- dwubutyloketon, n-dwuamyloketon, n-dwuheksy- loketon, n-dwuoktyloketon, metyloizobutyloketon, acetyloaceton, acetofenon, benzofenon, eter dwu- 15 propylowy, eter dwubutylowy, eter dwuizoamylo- wy, eter dwuheksylowy, eter dwuheptylowy, eter dwuizooktylowy, eter dwuoktylowy, alkohol amy- lowy, alkohol izoamylowy, alkohol oktylowy, al¬ kohol dodecylowy, cykloheksanol. 20 Wytwarzanie sorbentów zachodzi na ogól w ten sposób, ze stosowane monomeryczne zwiazki jed¬ no- i wielowinylowe rozpuszcza sie w srodku eks¬ trakcyjnym, mieszaninie srodków ekstrakcyjnych lub w roztworze srodka ekstrakcyjnego we wspól¬ nym rozpuszczalniku i nastepnie po dodaniu ka¬ talizatora polimeryzacji polimeryzuje w znany sposób.W celu wytworzenia sorbentów w postaci pe¬ relek postepuje sie na ogól w ten sposób, ze do namiaru skladajacego sie z wody i stabilizatora zawiesiny wprowadza sie mieszanine skladajaca sie z monomerycznych zwiazków jedno- i wielo- winylowych, katalizatora i srodka ekstrakcyjnego i mieszajac rozprasza w krople. Stabilizatory za¬ wiesiny sa znane, przykladowo mozna wymienic metyloceluloze, hydroksyetyloceluloze, karboksy- metyloceluloze, zelatyne, gume arabska, mieszani¬ ne styrenu z bezwodnikiem maleinowym, poli(al- kohol winylowy), bentonit, laurylosiarczan sodu i mersolaty.Stosowane katalizatory sa równiez znane; przy¬ kladowo mozna wymienic nadtlenek acetylu, nad¬ tlenek benzoilu, wodoronadtlenek Ill-rzed.-butylu, nadtlenek kumylu, nadtlenek laurylu, azodwu- izobutyronitryl, nadtlenek metyloetyloketonu, nad¬ tlenek tetraliny i nadsiarczany. Katalizatory uzy¬ wa sie na ogól w ilosciach 0,01—4tyo wagowych w stosunku do ogólnej ilosci monomerów, przy czym zalecane sa ilosci miedzy 0,2—2%wagowych.Temperatura, w której prowadzi sie polimery¬ zacje, wynosi na ogól 30—150°C, korzystnie 60— 95°C, przy czym temperatury powyzej 100°C wy¬ magaja zastosowania zewnetrznego cisnienia. Poli- 55 meryzacje mozna wiec prowadzic pod normalnym cisnieniem lub pod zwiekszonym cisnieniem.Sorbenty otrzymane sposobem wedlug wyna¬ lazku praktycznie nie oddaja do fazy ruchomej zadnych srodków ekstrakcyjnych. Krzywe elucji nie wykazuja praktycznie zadnego tworzenia ogo¬ nów. Fig. 1 i 2 na rysunku pokazuja porównanie krzywych elucji sorbentów wytworzonych sposo¬ bem wedlug wynalazku z krzywymi otrzymany¬ mi przy elucji sorbentów wedlug dotychczasowego stanu techniki. Stosowane na fig. 1. wzglednie 29 79180 10 asorbenty otrzymano z jednej strony w znany sposób wedlug Beranova H., Novak M., Coli.Czech. Chem. Comm. 30, 1073—81 (1965) przez na¬ sycenie 100 g makroporowatego kopolimeru z 8% dwuwinylobenzenu i 92% styrenu-67 ml fosfora¬ nu trój-n-butylowego (Fig. 1), wzglednie przez na¬ sycenie tegoz makroporowatego kopolimeru z 25% dwuwinylobenzenu i 75% styrenu — 150 ml fos¬ foranu trój-n-butylowego (fig. 2) i z drugiej stro¬ ny sposobem wedlug wynalazku stosownie do przepisu przykladu I wytworzono przez kopolime- ryzacje 36,8% styrenu, 3,2% dwuwinylobenzenu i 60°/t fosforanu trój-n-butylowego (Fig. 1), wzglednie 30% styrenu, 106/o dwuwinylobenzenu w obecnosci 60°/i fosforanu trój-n-butylowego (Fig. 2). Za kazdym razem wypelniono 100 ml sor¬ bentów kolumne o srednicy 2,4 cm i dlugosci 24 cm i na to podawano jako faze ruchoma 100 ml roztworu azotanu uranylu o stezeniu 100 g/ /litr w 3 n HNO3.Nastepnie przemyto zaladowane sorbenty 150 ml 3 n HNO3 i poddano elucji woda. Krzywe oznaczone I na Fig. 1 i 2 przedstawiaja krzywe elucji sorbentów wytworzonych sposobem wedlug wynalazku. Na podstawie tych krzywych mozna wyraznie odczytac, ze wykazywane przez krzywe elucji sorbentów odpowiadajacych stanowi tech¬ niki tworzenie sie ogonów zostalo praktycznie stlumione. Mozna równiez odczytac * wyrazny wzrost pojemnosci w przypadku sorbentów wy¬ tworzonych zgodnie z wynalazkiem.Przyklad I. Do mieszaniny zawierajacej 1500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu metylo- celulozy wprowadzono roztwór, zawierajacy 13,4 czesci 60,8% dwuwinylobenzenu, 136,6 czesci sty¬ renu, 1,5 czesci nadtlenku benzoilu i 350 czesci fosforanu trój-n-butylowego. Mieszanine ogrzano mieszajac w ciagu 3 godzin do temperatury 80°C, pozostawiono w tej temperaturze przez 10 godzin, po czym w ciagu 1 godziny utrzymywano tem¬ perature 90°C. Po ochlodzeniu oddzielono od fa¬ zy wodnej i otrzymywany polimer perelkowy przemyto krótko woda.Przyklad II. Postepowano jak w przykla¬ dzie I, z ta tylko róznica, ze wprowadzono roz¬ twór zawierajacy 32,9 czesci 60,8% dwuwinylo¬ benzenu, 167,1 czesci winylotoluenu, 2 czesci nad¬ tlenku benzoilu i 300 czesci fosforanu trój-n-bu¬ tylowego.Przyklad III. Postepowano jak w przykla¬ dzie I, z ta tylko róznica, ze wprowadzono 49,3 czesci 60,8% dwuwinylobenzenu, 150,7 czesci sty¬ renu, 3 czesci azodwuizobutyronitrylu i 300 cze¬ sci dodecyloaminy.Przyklad IV. Postepowano jak w przykla¬ dzie I, z ta tylko róznica, ze wprowadzono 65,7 czesci 60,8"% dwuwinylobenzenu, 134,3 czesci sty¬ renu, 2 czesci azodwuizobutyronitrylu, 150 czesci chlorododekanu i 150 czesci fosforanu dwu-(2- etylo-heksylowego).Przyklad V. Postepowano jak w przykla¬ dzie I, z ta tylko róznica, ze do namiaru wpro¬ wadzono 65,7 czesci 60,8% dwuwinylobenzenu, 134,3 czesci styrenu, 3 czesci azodwuizobutyroni¬ trylu, 240 czesci 1-chlorododekanu i 60 czesci dwu-(2-etyloheksylo)-aminy.Przyklad VI. Postepowano jak w przykla¬ dzie I, z ta tylko róznica, ze do mieszaniny wpro- 5 wadzono 32,8 czesci 60,8% dwuwinylobenzenu, 67,2 czesci styrenu, 1 czesc azodwuizobutyronitry^ lu i 150 czesci trójkapryloaminy.Przyklad VII. Postepowano jak w przykla¬ dzie I, z ta tylko róznica, ze do mieszaniny wpro- 10 wadzono 142,6 czesci 56,1% dwuwinylobenzenu, 57,4 czesci styrenu, 6 czesci azodwuizobutyroni¬ trylu i 300 czesci 9-amino-heptadekanu.Przyklad VIII. Postepowano jak w przy¬ kladzie I, z ta tylko róznica, ze do mieszaniny 15 wprowadzono 178,3 czesci 60,8% dwuwinylobenze¬ nu, 21,7 czesci styrenu, 6 czesci azodwuizobutyro¬ nitrylu i 300 czesci dwu-(2-etylo-heksylo)-aminy.Przyklad IX. Postepowano jak w przykla¬ dzie I, z ta tylko róznica, ze do namiaru wpro- 20 wadzono 164,4 czesci 60,8% dwuwinylobenzenu* 35,6 czesci styrenu, 6 czesci azodwuizobutyroni¬ trylu i 300 czesci 2-etylo-heksyloaminy.Przyklad X. Postepowano jak w przykla¬ dzie I, z ta tylko róznica, ze do mieszaniny wpro- 25 wadzono 123,9 czesci 60,5% dwuwinylobenzenu, 26,1 czesci styrenu, 1,5 czesci nadtlenku benzoilu i 350 czesci fosforanu trójbutylowego.Przyklad XI. Do mieszaniny zawierajacej 307 czesci wody i 27 czesci 2,5%-ego roztworu 30 metylocelulozy wprowadzono roztwór 21,7 czesci 96,8% dwuwinylobenzenu, 8,3 czesci styrenu, 0,3 czesci nadtlenku benzoilu i 70 czesci fosfo¬ ranu trój-n-butylowego. Mieszanine ogrzewano mieszajac w ciagu 3 godzin do temperatury 80°C, 35 pozostawiono w tej temperaturze przez 15 go¬ dzin i nastepnie podgrzano na 1 godzine do tem¬ peratury 90°C. Po ochlodzeniu oddzielono od fazy wodnej i otrzymany polimer perelkowy prze¬ myto krótko woda. 40 Przyklad XII. Do mieszaniny zawierajacej 1000 czesci wody i 87 czesci 2,5% roztworu me¬ tylocelulozy wprowadzono roztwór 124,4 czesci 95,5% dwuwinylobenzenu, 75,6 czesci styrenu, 2 czesci nadtlenku benzoilu i 150 czesci kwasu kaprylowego i 150 czesci fosforanu dwu-(2-etylo- heksylowego). Mieszanine ogrzewano mieszajac w ciagu 3 godzin do temperatury 80°C, pozostawio¬ no w tej temperaturze przez 10 godzin i nastep¬ nie podgrzano na 1 godzine do temperatury 90°C.Po ochlodzeniu oddzielono od fazy wodnej i otrzy¬ many polimer perelkowy przemyto krótko woda.Przyklad XIII. Do mieszaniny zawierajacej 326,4 czesci wody i 13,6 czesci 2,5% roztworu me- tylocelulozowy wprowadzono 30 czesci 96,8% dwuwinylobenzenu, 70 czesci fosforanu trójbuty¬ lowego i 0,7 czesci nadtlenku benzoilu. Miesza¬ nine ogrzewano mieszajac w ciagu 3 godzin do tempertury 80°C, pozostawiono w tej tempera¬ turze przez 10 godzin i niezwlocznie podgrzano na 1 godzine do temperatury 90°C. Po ochlodzeniu oddzielono polimer perelkowy od fazy wodnej i przemyto krótko woda.Przyklad XIV. Postepowano jak w przy¬ kladzie I, z ta tylko róznica, ze mieszaniny wpro¬ wadzono 42,6 czesci 52,8% dwuwinylobenzenu,79180 U 12 407,4 czesci styrenu, 4,5 czesci azodwuizobutyro- nitrylu, 25 czesci chlorku metylotrójkapryloamo- niowego i 25 czesci chlorododekanu.Przyklad XV. Postepowano jak w przykla¬ dzie I, z ta tylko róznica, ze wprowadzono 127,1 czesci 52,8% dwuwinylobenzenu, 172,9 czesci sty¬ renu, 4 czesci azodwuizobutyrcnitrylu i 100 czesci trójbutyloaminy.Przyklad XVI. Postepowano jak w przy¬ kladzie I, z ta tylko róznica, ze do mieszaniny wprowadzono 33,5 czesci 96,8°/§ dwuwinylobenze¬ nu, 16,5 czesci styrenu, 0,5 czesci nadtlenku ben¬ zoilu i 360 czesci 1,1,2,3,3-pieciochloropropanu i 90 czesci fosforanu trójoktylowegó.Przyklad XVII. Do mieszaniny zawierajacej 500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu me¬ tylocelulozy wprowadzono roztwór skladajacy sie z 243,9 czesci 61,5% dwuwinylobenzenu, 56,1 cze¬ sci styrenu, 6 czesci azodwuizobutyronitrylu i 200 czesci siarczku 2,2-dwucyjanodwuetylowego. Mie¬ szanine ogrzano mieszajac w ciagu 6 godzin do temperatury 80°C pozostawiono w tej temperatu¬ rze przez 7 godzin, po czym podgrzano na 3 go¬ dziny do temperatury 90°C. Po ochlodzeniu od¬ dzielono polimer perelkowy od fazy wodnej i przemyto krótko woda.Przyklad XVIII. Do roztworu zawierajacego 500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu me- tylocelulozy wprowadzono roztwór skladajacy sie z 155 czesci 96,8% dwuwinylobenzenu, 45 czesci styrenu, 2 czesci azodwuizobutyronitrylu i 300 czesci chloroformu. Mieszanine ogrzano szybko do temperatury 60°C mieszajac i pozostawiono w tej temperaturze przez 15 godzin. Po ochlodzeniu oddzielono polimer perelkowy od fazy wodnej i przemyto krótko woda.Przyklad XIX. Do mieszaniny zawierajacej 500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu me- tylocelulozy wprowadzono roztwór 51,7 czesci 96,8% dwuwinylobenzenu, 48,3 czesci styrenu, 1 <:zesc nadtlenku benzoilu, 200 czesci oleju bia¬ lego, 38,6 czesci butanolu o gestosci 0,810 g/ml, 36,8 czesci eteru dwubutylowego o gestosci. 0,773 g/ml i 124,6 czesci octanu butylowego o gestosci 0,875 g/ml. Mieszanine ogrzano mieszajac w cia¬ gu 4 godzin do temperatury 80°C i pozostawiono w tej temperaturze przez 9 godzin, po czym pod¬ grzano do temperatury 90°C i utrzymywano ja przez 3 godziny. Po ochlodzeniu oddzielono otrzy¬ many w ten sposób polimer perelkowy od fazy wodnej i przemyto krótko woda.Przyklad XX. Do mieszaniny zawierajacej 500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu me¬ tylocelulozy wprowadzono roztwór 130,1 czesci 61,5% dwuwinylobenzenu, 269,9 czesci styrenu, 4 czesci nadtlenku benzoilu, 20 czesci fosforanu trój<-n-butylowego i 80 czesci n-oktanu. Miesza¬ nine ogrzewano, mieszajac, w ciagu 4 godzin do temperatury 85°C, pozostawiono w tej tempera¬ turze przez 10 godzin, po czym podgrzano do tem¬ peratury 90°C i utrzymywano ja przez 1 godzine.Polimer perelkowy oddzielono od fazy wodnej i przemyto krótko woda.Przyklad XXI. Do mieszaniny zawierajacej 1500 czesci nasyconego roztworu siarczanu sodo¬ wego wprowadzono roztwór skladajacy sie z 216,9 czesci 96,8%-ego dwuwinylobenzenu, 83,1 czesci styrenu, 3 czesci nadtlenku benzoilu, 160 czesci fosforanu trój-n-butylowego i 40 czesci 1- 5 okso-1-dodecylofosfoliny. Mieszanine ogrzewano, mieszajac przez 3 godziny do temperatury 85°C, pozostawiono w tej temperaturze przez 10 go¬ dzin, po czym podgrzano do temperatury 95°C i utrzymywano ja przez 1 godzine. Po ochlodze¬ niu oddziela sie otrzymany polimer perelkowy od fazy wodnej i przemywa krótko woda.Przyklad XXII. Do mieszaniny zawierajacej 1500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu me¬ tylocelulozy wprowadzono roztwór skladajacy sie z 289,3 czesci 96,8% dwuwinylobenzenu, 110,7 cze¬ sci styrenu, 4 czesci azodwuizobutyronitrylu i 100 czesci aniliny. Mieszanine ogrzewano mieszajac przez 5 godzin do temperatury 81°C i pozostawio¬ no w tej temperaturze przez 10 godzin, po czym podgrzano na 1 godzine do temperatury 91°C. Po ochlodzeniu polimer perelkowy oddzielono od fazy wodnej i przemyto krótko woda.Przyklad XXIII. Do mieszaniny zawieraja¬ cej 1500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu metylocelulozy wprowadzono roztwór 62 czesci 96,8% dwuwinylobenzenu, 38 czesci styrenu, 1 czesc nadtlenku benzoilu, 200 czesci fosforanu dwu-(2-etylo-heksylowego), 100 czesci oleju bia¬ lego i 100 czesci 1,1,2,3,3-pieciochloropropanu. Mie¬ szanine ogrzewa sie mieszajac przez 1 godzine do temperatury 80°C, pozostawia w tej temperaturze przez 12 godzin, po czym przez 1 godzine ogrzewa sie do temperatury 90°C. Po ochlodzeniu oddziela sie od fazy wodnej i otrzymany w ten sposób poli¬ mer perelkowy krótko przemywa sie woda.Przyklad XXIV. Do mieszaniny zawieraja¬ cej 500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu metylocelulozy wprowadzono roztwór skladajacy sie z 75,7 czesci 52,8% dwuwinylobenzenu, 24,3 czesci styrenu, 1 czesci azodwuizobutyronitrylu i 380 czesci dwusiarczku dwumetylowego i 20 cze¬ sci polistyrenu. Mieszanine ogrzewano mieszajac w ciagu 1,5 godziny do temperatury 70°C i pozo¬ stawiono w tej temperaturze przez 10 godzin, po czym podgrzano na 1 godzine. do temperatury 90°C. Po ochlodzeniu otrzymany polimer perel¬ kowy oddzielono od fazy wodnej i przemyto krót¬ ko woda.Przyklad XXV. Do mieszaniny zawierajacej 1500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu me- tylocelulozowy wprowadzono roztwór skladajacy sie z 151,4 czesci 52,8% dwuwinylobenzenu, 48,6 czesci styrenu, 2 czesci nadtlenku benzoilu i 300 czesci 1-bromobutanu. Mieszanine ogrzewano mie¬ szajac w ciagu 4 godzin do temperatury 80°C, pozostawiono w tej temperaturze przez 7 godzin, po czym podgrzano na 2 godziny do temperatury 90°C. Po ochlodzeniu oddzielono od fazy wodnej i otrzymany polimer perelkowy przemyto krótko woda.Przyklad XXVI. Do mieszaniny zawieraja¬ cej 1500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu metylocelulozy wprowadzono roztwór skladajacy sie z 151,4 czesci 52,8% dwuwinylobenzenu, 48,6 czesci styrenu, 2 czesci nadtlenku benzoilu i 300 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60»160 13 14 czesci siarczanu dwuetylowego. Mieszanine ogrze¬ wano mieszajac w ciagu 2 godzin do temperatu¬ ry 70°C, po czym w ciagu 1 godziny podgrzano do temperatury 80°C, pozostawiono w tempera- turze 80°C przez 15 godzin, po czym podgrzano w ciagu 1 godziny do temperatury 90°C. Po ochlo¬ dzeniu oddzielono polimer perelkowy od fazy wodnej i przemyto krótko woda.Przyklad XXVII. Do mieszaniny zawieraja¬ cej 1500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu metylocelulozy wprowadzono roztwór skladajacy sie z 113,5 czesci 52,8% dwuwinylobenzenu, 86,5 czesci styrenu, 2 czesci nadtlenku benzoilu i 300 czesci ketonu dwupropylowego. Mieszanine ogrze¬ wano mieszajac w ciagu 6 godzin do temperatury 80°C, pozostawiono w tej temperaturze 9 godzin, po czym podgrzano na 2 godziny do temperatury 90°C. Po ochlodzeniu otrzymany w ten sposób polimer perelkowy oddzielono od fazy wodnej i przemyto krótko woda.Przyklad XXVIII. Do mieszaniny zawiera¬ jacej 1500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztwo¬ ru metylocelulozy wprowadzono roztwór 240,6 czesci 52,8%/ dwuwinylobenzenu, 47,4 czesci sty¬ renu, 0,9 czesci nadtlenku benzoilu i 210 czesci dwuglikolu dwubutylowego. Mieszanine ogrzewa sie mieszajac w ciagu 2 godzin do temperatury 85°C, pozostawia w tej temperaturze 12 godzin, po czym podgrzewa na 2 godziny do temperatu¬ ry 95°C. Po ochlodzeniu oddziela sie otrzymany polimer perelkowy od fazy wodnej i krótko prze¬ mywa woda.Przyklad XXIX. Do mieszaniny zawieraja¬ cej 511 czesci wody i 44 czesci 2,5% roztworu metylocelulozy wprowadza sie roztwór 25,5 czesci 52,3% dwuwinylobenzenu, 41,2 czesci styrenu, 0,7 czesci nadtlenku benzoilu, 80 czesci fosforanu trój-n-rbutylowego i 20 czesci tlenku trójoktylo- fosfiny* Mieszanine ogrzewano mieszajac w cia¬ gu 2,5 godzin do temperatury 80°C, pozostawiono w tej temperaturze przez 10 godzin, po czym pod¬ grzano na 1 godzine do temperatury 90°C. Po ochlodzeniu oddziela sie od fazy wodnej i prze¬ mywa otrzymany w ten sposób polimer perelko¬ wy krótko woda.Przyklad XXX. Do mieszaniny zawierajacej 1500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu me¬ tylocelulozy wprowadzono roztwór 53,5 ' czesci 52,3% dwuwinylobenzenu, 296,5 czesci styrenu, 2,5 czesci nadtlenku benzoilu, 146 czesci ketonu me¬ tylowoizobutylowego i 4 czesci l-(tienoilo-2)-3,3,3- trójfluoroacetonu. Mieszanine ogrzewa sie mie¬ szajac w ciagu 4 godzin do temperatury 85°C, pozostawia w tej temperaturze przez 8 godzin i nastepnie podgrzewa na 2 godziny do tempera¬ tury 95°C. Po ochlodzeniu oddziela sie od fazy wodnej i otrzymany polimer perelkowy przemy¬ wa krótko woda* Przyklad XXXI. Do mieszaniny zawieraja¬ cej 500 czesci wody i 40 czesci 2,5% roztworu metylocelulozy wprowadza sie roztwór 50,9 czesci 52,8% dwuwinylobenzenu, 2,9 czesci styrenu, 0,5 czesci azodwuizobutyronitrylu, 80,3 czesci ketonu metylowoizobutylowego i 0,5 czesci dwudodecylo- dwutiooksamidu. Mieszanine ogrzano mieszajac w ciagu 7 godzin do temperatury 80°C, pozostawiono w tej temperaturze przez 9 godzin i nastepnie podgrzano na 3 godziny do temperatury 95°C. Po ochlodzeniu oddziela sie polimer perelkowy od 5 fazy wodnej i krótko przemywa woda.Przyklad XXXII* Do mieszaniny zawieraja¬ cej 500 czesci wody i 40 czesci 2,5% roztworu metylocelulozy wprowadzono roztwór 33,1 czesci 52,8% dwuwinylobenzenu, 36,9 czesci styrenu, 0,7 io czesci nadtlenku benzoilu, 100 czesci ketonu me¬ tylowoizobutylowego i 5 czesci C-hydroksychino-4 liny. Mieszanine ogrzewa sie mieszajac w ciagu 4 godzin do temperatury 85°C, pozostawia w tej temperaturze 13 godzin i nastepnie podgrzewa 15 na 1 godzine do temperatury 90°C. Po ochlodze¬ niu oddzielono od fazy wodnej i otrzymany w ten sposób polimer perelkowy przemyto krótko woda* Przyklad XXXIII. Do mieszaniny zawiera¬ jacej 500 czesci wody i 40 czesci 2,5% roztworu 20 metylocelulozy, wprowadzono roztwór skladajacy sie z 32,7 czesci 52,8% dwuwinylobenzenu, 36,6 czesci styrenu, 0,7 czesci nadtlenku benzoilu, 100 czesci ketonu metylowoizobutylowego i 6,38 czesci 7-[alfa- (karbometoksyanilino)-benzylo]- hydroksy- M chinoliny. Mieszanine ogrzano mieszajac w ciagu 3 godzin do temperatury 80°C, pozostawiono w tej temperaturze 12 godzin i nastepnie podgrzano na 1 godzine do temperatury 90°C. Po ochlodzer niu oddziela sie od fazy wodnej i otrzymany w 30 ten sposób polimer perelkowy przemywa krótko woda.Przyklad XXXIV. Do mieszaniny zawiera¬ jacej 1500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu metylocelulozy wprowadzono roztwór 57,4 czesci 35 52,3% dwuwinylobenzenu, 242,6 czesci styrenu, 3 czesci nadtlenku benzoilu, 170 czesci oleju bia¬ lego i 30 czesci fosforanu dwu-(2-etylo-heksyló- wego). Mieszanine ogrzewa sie mieszajac w ciagu 2,5 godzin do temperatury 83°C, pozostawia w tej 40 temperaturze 12 godzin, po czym podgrzewa na 1 godzine do temperatury 95°C. Po ochlodzeniu oddziela sie otrzymany w ten sposób polimer pe¬ relkowy od fazy wodnej i przemywa krótko woda.Przyklad XXXV* Do mieszaniny zawiera- 45 jacej 1500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztwo¬ ru metylocelulozy wprowadzono roztwór 57,6 cze¬ sci 52,3% dwuwinylobenzenu, 202,4 czesci styrer nu, 2,5 czesci nadtlenku benzoilu, 62,5 czesci ptf- li(tlenku propylenu), 125 czesci nafty i 62,5 cze- 50 sci oktanolu. Mieszanine ogrzano mieszajac w cia¬ gu 2 godzin do temperatury 80°C, pozostawiono w tej temperaturze 13 godzin, po czym podgrza¬ no na 1 godzine do temperatury 90°C. Otrzymany w ten sposób polimer perelkowy oddzielono od 55 fazy wodnej i przemyto krótko woda.Przyklad XXXVI. Do mieszaniny zawiera¬ jacej 1500 czesci wody i 130 czesci 2,5% roztworu metylocelulozy wprowadzono roztwór skladajacy sie z 19,1 czesci 52,3% dwuwinylobenzenu, 80,9 *° czesci styrenu, 1 czesci nadtlenku benzoilu i 4Q0 czesci octanu izoamylowego. Mieszanine ogrzewa¬ no mieszajac w ciagu 4 godzin do temperatury 80?C, pozostawiono w tej temperaturze na 10 go¬ dzin i nastepnie podgrzano na 1 godzine do tem- 65 peratury 90°C. Po ochlodzeniu oddziela sie od fa-17 70180 18 Przyklad XLVIII. Do mieszaniny zawiera¬ jacej 1500 czesci wody i 130 czesci 2,5°/o roztworu metylocelulozy wprowadzono roztwór z 86,1 cze¬ sci 52,3V# dwuwinylobenzenu, 60,7 czesci styrenu, 3,2 czesci akrylanu butylu, 1,5 czesci nadtlenku benzoilu, 210 czesci nafty, 52,5 czesci dodekanolu i 87,5 czesci mieszaniny oksymu 2-hydroksy-5- dodecylo-benzofenonu z oksymem 5,8-dwuetylo- 7-hydroksy dodekanonu. Mieszanine ogrzewano mieszajac w ciagu 3 godzin do temperatury 80°C, pozostawiono w tej temperaturze 11 godzin i na¬ stepnie podgrzano na 2 godziny do temperatury 909C. Po ochlodzeniu oddziela sie otrzymany w ten sposób polimer perelkowy od fazy wodnej i przemywa krótko woda.Przyklad XLIX. Do mieszaniny zawieraja¬ cej 1200 czesci wody i 300 czesci 2,5% roztworu metylocelulozy w autoklawie wprowadzono roz¬ twór z 97,1 czesci 61,8°/o dwuwinylobenzenu, 202,9 czesci styrenu, 3 czesci nadtlenku benzoilu i 200 czesci fosforanu trój-n-butylowego. Mieszanine ogrzewano mieszajac do temperatury 80°C, pozo¬ stawiono w tej temperaturze 1 godzine, w ciagu godziny podgrzano do temperatury 120°C i utrzy¬ mano w tej temperaturze 1 godzine. W ciagu tego czasu cisnienie wzroslo do 4 atn. Po ochlo¬ dzeniu polimer perelkowy oddzielono od fazy wod¬ nej i przemyto krótko woda.Przyklad L. Do mieszaniny zawierajacej 1200 ml wody i 300 ml 2,5°/o roztworu metylocelu¬ lozy w autoklawie wprowadzono z 72,7 g 61,8% dwuwinylobenzenu, 77,3 g styrenu, 1,5 g azodwu- izobutyronitrylu i 350 g trójbutyloaminy. Mie¬ szanine ogrzewano mieszajac do temperatury 5 70°C, pozostawiono w tej temperaturze 1 godzine, po czym w ciagu 1,5 godziny podgrzano do tempe¬ ratury 140°C i utrzymano te temperature przez okolo 0,5 godziny. Cisnienie wzroslo przy tym do 5 atn. Po ochlodzeniu oddzielono otrzymany w ten sposób polimer perelkowy i przemyto woda. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania sorbentów do chromato¬ grafii ekstrakcyjnej na podstawie zywic synte¬ tycznych, znamienny tym, ze do zdolnej do poli¬ meryzacji mieszaniny monomerycznych zwiazków jedno- i wielowinylowych dodaje sie srodek eks¬ trakcyjny, mieszanine srodków ekstrakcyjnych lub roztwór srodka ekstrakcyjnego we wspólnym roz¬ puszczalniku, przy czym srodek ekstrakcyjny, mieszanina srodków ekstrakcyjnych lub roztwór srodka ekstrakcyjnego we wspólnym rozpuszczal¬ niku stanowi rozpuszczalnik dla monomerycznych zwiazków jedno- i wielowinylowych lecz nie dla polimeru, i polimeryzacje przeprowadza sie w obecnosci srodka ekstrakcyjnego, mieszaniny srod¬ ków ekstrakcyjnych lub roztworu srodka ekstrak¬ cyjnego we wspólnym rozpuszczalniku. 15 20 25KI. 421, 3/02 39b4, 15/00 79180 MKP GOln 31/08 C08f 15/00 m Azotan urany/u FIG. 1 -x x * - i » i FIG.

2. I 1 -* ,_ 3 V" < -7+—kmwm OR 1 0=P^-"0R2 Wzórl OR Xr3 Nzór2 1 R< •R. R Wzór3 A W.D.Kart. C/S9G/75, 125 + 15, A4 Cena 10 zl PL