Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.07.1975 77423 KI. 49a, 29/16 MKP B23b 29/16 Twórcawynalazku: Henryk Marc Uprawniony z patentu tymczasowego: Karkonoskie Zaklady Maszyn Elektrycznych „Karelma", Piechowice (Polska) Pólokular do toczenia,zwlaszcza walków z koncówkami szczek smarowanymi olejem, przystosowany do pracy w cyklu automatycznym Przedmiotem wynalazku jest pólokular stosowany do toczenia zwlaszcza walków, zamontowany na supor- cie tokarki, którego koncówki szczek smarowane sa smarem plynnym.Najczesciej stosowane pólokulary posiadaja dwie lub trzy szczeki zakonczone koncówkamiz brazu. Przesu¬ wanie ich szczek odbywa sie recznie przy pomocy pokretla. Stosowane sa równiez pólokulary ze szczekami zakonczonymi kulka lub rolka, a przesuwanie ich moze odbywac sie przy pomocy cylindrów hydraulicznych.Wszystkie znane rozwiazania nie zabezpieczaja koncówek szczek przed nadmiernym zuzyciem z powodu braku odpowiedniego smarowania, a ich stosowanie zwlaszcza w produkcji seryjnej jest uciazliwie.Celem wynalazku jest poprawienie cech uzytkowych znanych pólokularów. Aby osiagnac ten cel wytyczylem sobie zadanie opracowania pólokularu, którego koncówki szczek stykajace sie z obrabianym wal¬ kiem-np. rolka—.byloby nalezycie smarowane, wielkosc wypadu nastawialna idpgodne sterowanie silowni¬ ków hydraulicznych przesuwajacych szczeki.Zgodnie z wytyczonym zadaniem, ciagle smarowanie powierzchni koncówek pólokularu uzyskalem dzieki doprowadzeniu oleju do wnetrza szczek w których sa one osadzone, skad przenika przez odpowiednia wkladke na przyklad filcowa, dociskana do rolki i w ten sposób zwilza jej powierzchnie, nastawianie wielkosci wypadu szczek odbywa sie przez skracanie drogi tloków silowników hydraulicznych sluzacych do ich przesuwania, a sterowanie, sprzezone z dzwignia wlaczania posuwów wzdluznych suportu tokarki.Zastosowanie ciaglego smarowania koncówek zwiekszy ich trwalosc eksploatacyjna, a dodatkowo bedzie to mialo korzystny wplyw na zmniejszenie chropowatosci warstwy wierzchniej walka. Natomiast nastawienie wielkosci wypadu szczek i sprzezenie ich sterowania ze sterowaniem posuwów suportu tokarki, daje mozliwosc zastosowania w cyklu automatycznym.Pólokular wedlug wynalazku jest dokladniej wyjasniony na podstawie przykladu jego wykonania. Przed¬ miot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia pólokular ze szczekami zakonczonymi rolkami w widoku z boku, a fig. 2 tein sam pólokular w widoku z przodu z jedno¬ czesnym przekrojem przez ustrój jednej szczeki wzdluz jej osi.2 77423 Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 w korpusie 1, którego dolna czesc jest przystosowana do zamocowania na suporcie tokarki przy pomocy srub, wykonane sa dwa otwory cylindryczne w których znajduja sie szczeki 2 p ksztaltach tloków. W kazdej szczece osadzona jest rolka 3 na osi 4, a przeciwna strona zamknieta jest nakretka 5. Do kazdej z rolek dociskana jest wkladka np. filcowa 6 przy pomocy sprezyny 7, przez miseczke 8. Koncówka 9 przewodu olejowego 10, posiada cylindryczne zakonczenie, które wchodzi w podluzne wyciecie w szczece.Silowniki hydrauliczne U zamocowane sa do korpusu kolnierzami, a ich tloczyska 12 polaczone sa ze szczeka¬ mi za pomoca gwintu. Na przeciwnych koncach tloczysk wystajacych poza ustrój pólokularu, osadzone sa pokretla 13. Do silowników hydraulicznych doprowadzone sa przewody 14, z rozdzielacza nie uwidocznionego na rysunku. Zbiornik oleju 15 zamocowany jest do górnego cylindra, a w jego dnie osadzony jest zawór przelo¬ towy 16.'t Doprowadzenie oleju do miejsca osadzenia rolki odbywa sie przez specjalny otwór 17 wykonany w szczece i dalej kanalami 18.Jak juz wspomnialem, elementami pólokularu stykajacymi sie z powierzchnia toczonego waljca sa rolki osadzone na osiach zabudowanych w szczekach. Doplyw oleju z zasobnika do wnetrza szczeki odbywa sie grawitacyjnie przewodem olejowym zakonczonym specjalna koncówka wkrecona w korpus, której cylindryczne zakonczenie wsuniete jest w podluzne wyciecie. Do powierzchni rolek olej przedostaje sie przez wkladke na przyklad filcowa, która jest do nich dociskana. Sprezyna zapewnia staly równomierny docisk wkladki do rolki, dzieki temu jej powierzchnia robocza jest ciagle polerowana. Tloczysko mozna wkrecac w nakretke zamykajaca szczeke, przez pokrecanie pokretlem, co spowoduje skrócenie drogi tloka w cylindrze hydraulicznym i tym samym skróci wysuw szczeki. W ten sposób reguluje sie przesuwanie szczek wedlug potrzeb. Natomiast samo¬ czynne wysuwanie i cofanie szczeki uzyskano dzieki sprzezeniu przycisku wylacznika elektromagnesu sterujace¬ go rozdzielaczem, z dzwignia wlaczania posuwów wzdluznych suportu tokarki. Ponadto w obwód hydrauliczny jest wbudowany zawór redukcyjny oraz manometr w celu regulacji cisnienia. PL