Sposób bezwnekowego urabiania sciany weglowej za pomoca kombajnu i urzadzenie do tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób bezwnekowego urabiania sciany weglowej jednym kombajnem ty¬ powym, jedno lub dwukierunkowo, od lub do pola i urzadzenie do stosowania tego sposobu.Znany, powszechnie stosowany sposób urabiania sciany weglowej jednym kombajnem typowym, wy¬ maga wyprzedzajacego wykonywania glebokich wnek maszynowych w caliznie weglowej na obu koncach sciany. Wneka krótsza od strony wysypu sluzy do przekladania oiganu urabiajacego kombajnu umoz¬ liwiajac rozpoczynanie nowego skrawu przez boczne zawrebianie, natomiast wneka dluzsza od strony zwrotni przenosnika, wykonywana jest glównie z uwagi na to, ze kombajn typowy, zwrócony zawsze ciagnikiem i saniami kablowymi w kierunku zwrot¬ ni, nie moze z braku miejsca urobic koncowej czesci sciany. Znaczna, wyprzedzajaca glebokosc wnek w stosunku do frontu sciany dyktowana jest koniecz¬ nym, bezpiecznym oddaleniem przodków wnekowych z ludzmi od przenosnika i kombajnu w ruchu, na¬ prezonego, oscylujacego lancucha kombajnowego i skutków jego ewentualnego zerwania sie, jak rów¬ niez ze wzgledu na inny cykl pracy we wnekach urabianych najczesciej technika strzalowa oraz ko¬ niecznosc pomieszczenia obudowy wnekowej i w ogóle swobode ruchu.Wmeki kombajnowe sa duzym utrudnieniem i nie¬ dogodnoscia z wielu wzgledów, a przede wszystkim z powodu koniecznosci przedwczesnego, niebezpiecz¬ nego odslaniania stropu w rejonach skrzyzowania tQ 15 20 25 30 sciany z chodnikami. Ponadto utrzymanie wneK wy¬ maga specjalnej obudowy i czesto tTudnego jej przestawiania, wobec koniecznosci specjalnego po¬ wiazania z obudowa sciany. Równiez odstawa z wnek jest bardzo utrudniona z powodu koniecznosci recznego ladowania calego urobku z przerzutem da¬ leko do tylu poprzez obudowe wnekowa na prze¬ nosnik scianowy. Prowadzenie i utrzymanie wyprze¬ dzajacych wnek kombajnowych jest szczególnie uciazliwe i pracochlonne w scianach wysokich i przy slabym stropie oraz przy zmechanizowanej obudowie scianowej. Skutkiem powyzszego wydajnosc przod¬ kowa samych wnek jest zazwyczaj kilkakrotnie mniejsza od wydajnosci reszty sciany, co obniza znacznie wydajnosc ogólna calej sciany.Znany sposób eliminacji jednej wneki przy ura¬ bianiu jednym typowym kombajnem, polegajacy na wyjezdzaniu organem urabiajacym do chodnika i przekladaniu go w nim, jak równiez podobny spo¬ sób jednostronnego samozawrebiania sie czolowo lub skosnie w calizne sciany tuz przy chodniku, jako niekompletne elementy ruchome wziete z dwukom- bajnfowego urabiania, daja w efekcie eliminacje tyl¬ ko wneki krótszej przy wysypie. Wobec koniecz¬ nosci wykonywania niezaleznie od tego wneki dluz¬ szej przy zwrotni w sposób tradycyjny, wymienione wyzej sposoby sa najczesciej nieoplacalne i z tego powodu nie stosowane.Znane sa wprawdzie liczne, efektywne sposoby eliminacji obydwu wnek, ale za pomoca dwóch kom- 7294772947 bajnów lub kombajnu i specjalnej maszyny na przy¬ klad ustawionych przeciwsobnie, przekladajacych swe organy urabiajace w chodnikach przysciano- wych, albo samozawrebiajacych sie czolowo lub skosnie z wygietego przenosnika. Sa one jednak trudne w praktyce, wymagaja odpowiednich warun¬ ków górniczych, dodatkowych lub specjalnych ma¬ szyn i urzadzen, wzglednie wnosza ze soba wiele problemów ruchowych niezupelnie dotad rozwiaza¬ nych pod wzgledem technicznym i ekonomicznym. To samo odniesc mozna do istniejacych w tym celu specjalnych typów pojedynczych kombajnów, rózno¬ rodnych maszyn i urzadzen samozawrebiajacych sie oraz agregatów wnekowych, zreszta malo rozpo¬ wszechnionych.Celem wynalazku jest usprawnienie urabiania oraz zmniejszenie stopnia zagrozenia górniczego w scia¬ nach urabianych jednym kombajnem typowym, po¬ przez wyeliminowanie wiekszosci pracochlonnych 10 15 nad czescia lub caloscia koncowego odcinka prze¬ nosnika, a podniesione i przechylone w kierunku obudowy tworza podobnie ciag oslonowy, przewyz¬ szajac jego zastawki. Powyzszy ciag pbmostowo-oslo- nowy sklada sie glównie z pokryw zasadniczych ze skosnymi wspornikami, opierajacymi sie w pozycji poziomej na skraju rynien przenosnika oraz co naj¬ mniej z dwóch pokryw pomocniczych, instalowanych po jednej na obu koncach ciagu.'Pokrywy pomocni¬ cze posiadaja wsporniki prostopadle, z oparciem uzebiona krawedzia na spagu za skrajem przenos¬ nika, przy czym lancuch kombajnowy zostaje przez nie nakryty. Pokrywy te dociska sie do spagu sto¬ jakami lub rozporami hydraulicznymi rozpartymi miedzy stropem, a gniazdami na -tych pokrywach.W celu zabezpieczenia ciagu pomostowego przed przypadkowymi przeplywami pbdimim wiejkszych bryl wegla, czy ewentualnym, koniecznym przepuszcze¬ niem niskiej strugi urobku, skrajne po^krywy po- robót, zwiazanych z wykonywaniem i utrzymywaniem 20 mocnicze maja u dolu wzdluzne zebra odbój owe, a wnek kombajnowych, zwlaszcza wneki dluzszej przy zwrotni, to jest poprzez jej praktyczna likwidacje prowadzaca posrednio do oplacalnej celowosci sto¬ sowania wtedy równolegle znanych elementów ru¬ chowych pozwalajacych na likwidacje równiez wne¬ ki krótszej przy wysypie. Zadaniem wynalazku jest rozwiazanie sposobu utrzymywania prostej linii fron¬ tu w koncu sciany urabianej kombajnem typowym, na odcinku, na którym dotychczas wykonuje sie gle¬ boka, wyprzedzajaca wneke dluzsza oraz rozwiaza¬ nie urzadzenia umozliwiajacego bezkolizyjne,' efek¬ tywne stosowanie tego siposobu. ^ .'" -* Zadanie to zostalo rozwiazane w ten sposób, ze prosta linie frontu koncowej czesci sciany utrzymu¬ je sie przez Tównocykliczne z kombajnem urabianie technika strzalowa lub inna pozostawianej przez kombjan koncowej czesci zabioru, wyrównujac kaz¬ dorazowo front sciany do aktualnej glebokosci za¬ bioru kombajnu. Wiekszosc operacji i czynnosci z tym zwiazanych wykonuje sie znad przenosnika przysunietego do ociosu i zakrytego na tym odcinku urzadzeniem do tego sposobu, umozliwiajacym swo¬ bodne i bezpieczne poruszanie sie ludzi przy i nad przenosnikiem, niezaleznie od ruchu przenosnika i lancucha kombajnowego. Na czas odspojenia i od¬ stawy urobku odkrywa sie przenosnik, a zaslania pole obudowy za pomoca tego samego urzadzenia.Urobek z tej czesci zabioru odspaja sie zatem wprost na przenosnik wysoko zastawiony, 00 umozliwia du¬ zy procent samoladowania. Po odstawie partii samo- ladujacego sie wegla zabudowuje sie strop tak samo jak w czesci zabioru urobionej przez kombajn, a po usunieciu resztek wegla ze spagu, wykonuje sie przekladke przenosnika w calosci wraz z urzadze¬ niem i kombajnem.Przedmiotem wynalazku jest równiez urzadzenie do stosowania opisanego wyzej sposobu. Urzadzenie to stanowi ciag zespolonych, powtarzalnych segmen¬ tów, skladajacych sie z adaptowanych zastawek prze¬ nosnika scianowego, zwiazanych dolna czescia nor¬ malnie miedzy soba i z poszczególnymi rynnami przenosnika, a górna z zawiasowo mocowanymi po¬ krywami. W zaleznosci od sytuacji mchowej, pokry¬ wy opuszczone recznie lub mechanicznie na prze¬ nosnik, tworza poziomy, szczelny ciag pomostowy 25 35 45 50 55 60 pokrywy zasadnicze sa od spodu pokryte blacha z wyobleniem slizgowym na bokach. Ponadto wszyst¬ kie zastawki maja lawke glówna, stala, a wszystkie pokrywy lawke pomocnicza z regulacja poziomu.Lawki te sluza do przejscia wzdluz odkrytego prze¬ nosnika i ciagu oslonowego. Dla scian wysokich urzadzenie wyposazone jest w przystawke pietro¬ wa, ustawiana czasowo nad platformowa czescia cia¬ gu pomostowego.Glówna zaleta wynalazku jest mozliwosc elimina¬ cji .obydwu wnek kombajnowych przy urabianiu jed- " nym kombajnem typowym. Istota bowiem sposobu wedlug wynalazku warunkuje w posredniej konsek¬ wencji stosowania praktycznej likwidacji wneki dluzszej przy zwrotni, celowosc i efektywna opla¬ calnosc stosowania wtedy równolegle znanych ele¬ mentów ruchowych, prowadzacych do eliminacji rów¬ niez wneki krótszej przy wysypie, na przyklad przez wyjezdzanie organem urabiajacym kombajnu do chodnika i przekladanie go w nim, wzglednie za- wrebianie czolowe lub skosne z wygietego przenos¬ nika przy skraju sciany, nieoplacalnych dotad przy uzyciu jednego kombajnu typowego, ze wzgledu na koniecznosc wykonywania niezaleznie od tego wne¬ ki dluzszej przy zwrotni. Bezposrednimi korzysciami w wyniku stosowania sposobu wedlug wynalazku, to jest praktycznie w wyniku likwidacji wneki dluz¬ szej, jest unikniecie koniecznosci przedwczesnego odslaniania stropu i efekt jego dodatkowego wzmoc¬ nienia w tym rejonie. Dzieki bowiem wysunietej do tylu, nienaruszonej przez wiekszosc czasu cyklu calizny weglowej w koncowej czesci sciany,. strop jest niejako dodatkowo podpierany, co stwarza znacznie lepsze warunki dla jego utrzymania na tym odcinku. Ponadto eliminuje sie w calosci reczne ladowanie z dalekim przerzutem do tylu, zastepujac go w duzym procencie samoladowaniem i czescio¬ wym zgarnianiem ma przenosnik w poblizu. Równiez eliminuje sie trudna i pracochlonna obudowe wne¬ kowa zastepujac ja normalna zabudowa jak za kom¬ bajnem. Dodatkowa zaleta jest cenna w górnictwie dolowym prostota wykonania i dzialania urzadzenia jak równiez sposobu jako calosci.Przedmiot wynalazku jest wyjasniony dokladniej w przykladach wykonania ma rysunku, na którym7294£ fr; fig. 1 przedstawia sciane weglowa urabiana bez- wnekowo, jednokierunkowo, od pola, z pozostawiona przez kombjan koncowa czescia zabioru i ciagiem pomostowym naprzeciw tej czesci, w widoku z gó¬ ry, fig. 2 — koncowa czesc sciany urabianej jak wyzej, prowadzonej do pola, bez chodnika wyprze¬ dzajacego, z obudowa zmechanizowana, w sytuacji po czesciowym odspojeniu koncowej czesci zabio¬ ru, w widoku z góry, fig. 3 — segmenty urzadzenia w widoku z boku, fig. 4 — chwilowe polozenie kom¬ bajnu i urzadzenia w widoku z boku, fig. 5 — prze¬ krój poprzeczny z fig. 1 wedlug linii A—A przez koncowa czesc sciany wysokiej z urzadzeniem w sytuacji roboczej, fig. 6 — przekrój poprzeczny z fig. 2 wedlug linii B—B przez te sama czesc sciany i urzadzenia, po czesciowym odspojeniu koncowej czesci zabioru „C", fig. 7 — przekrój poprzeczny z fig. 2 wedlug linii D—D przez te sama czesc sciany i urzadzenie w sytuacji po zabudowie stropu, fig. 8 — przekrój poprzeczny przez koncowa czesc scia¬ ny z urzadzeniem w .sytuacji roboczej, z obudowa indywidualna, hydrauliczna.Jak uwidoczniono na rysunkach, naprzeciw pozo¬ stawianej przez kombajn 1 koncowej czesci zabioru C, scianowy przenosnik 2 jest wyposazony w ciag zespolonych segmentów, skladajacych sie z adapto¬ wanych zastawek 3 przenosnika oraz zasadniczych pokryw 4 i pomocniczych pokryw 5 zwiazanych za¬ wiasowo z zastawkami 3. Zasadnicze pokrywy 4 opie¬ raja sie skosnymi wspornikami 6 na skraju prze¬ nosnika, a pomocnicze pokrywy 5 maja prostopadle wsporniki 7 z oparciem uzebiona krawedzia na spa¬ gu za skrajem przenosnika. W polozeniu poziomym, kontury przekrojów poprzecznych czesci platformo- wych pokryw 4 i 5 pokrywaja sie, a kontury ich wsporników tworza zamkniety przeswit. Dzieki temu pokrywy te opuszczone na przenosnik 2, tworza nad nim równy, szczelny ciag pomostowy, a naprezony, kombajnowy lancuch 8 zajmuje wymuszone polo¬ zenie w ograniczonym przeswicie miedzy wsporni¬ kami 6 i 7. Lancuch ten przebiega zatem pod po¬ mocniczymi pokrywami 5 i na zewnatrz zasadni¬ czych pokryw 4.W celu zabezpieczenia ciagu pomostowego przed skutkami przypadkowego przedostania sie pod po¬ krywy wiekszych bryl wegla, odpadów drewna itp., pomocnicze pokrywy 5 maja od spodu wzdluzne, odbojowe zebra 9, ustawione zbieznoscia w kierunku odstawy i gniazda 10 na hydrauliczne rozpory 11, a zasadnicze pokrywy 4 sa pokryte dodatkowo od spodu blacha, zakrywajaca ich poprzeczne zebrowa¬ nie 12 i przechodzaca w slizgowe wyoblenia 13.Wszystkie zastawki 3 maja glówna, stala lawke 14, a wszystkie pokrywy pomocnicza, regulowana law¬ ke 15, sluzaca 'do przejscia wzdluz otwartych po¬ kryw, gdy lawka glówna jest chwilowo zajeta, na przyklad ukladakiem kabla lub nieodstawionym we¬ glem. Ponadto zasadnicze pokrywy 4 maja uchwyty 16 sluzace do ich podnoszenia i równoczesnie sta¬ nowiace dodatkowe zabezpieczenie na wypadek ze¬ rwania sie lancucha kombajnowego na tym odcinku.Dla scian wysokich urzadzenie wyposazone jest w pietrowa przystawke 17 fig. 5, ustawiana czasowo nad platformowa czescia ciagu pomostowego oraz w stale lub przewieszane przy obudowie indywidual- . nej; odbojowe fIrany 18, stanowiace przedluzenie ciagu oslonowego az do stropu. Oprócz tego wszyst¬ kie pokrywy maja nie pokazany na rysunku, regu¬ lowany mechanizm amortyzujaco-ustalajacy, pozwa- s lajacy na ustalanie polozenia pokryw pod jednym i tym samym katem w pozycji otwarcia gdy tworza ciag oslonowy, niezaleznie od mozliwosci oparcia ich o obudowe. Segmenty urzadzenia moga byc wyko¬ nane zasadniczo w dwóch odmianach, to jest po¬ lo szczególne, adaptowane zastawki moga byc zwiaza¬ ne zawiasowo z jedna, odpowiadajaca jej dlugosci pokrywa 4 lub 5 typu ciezkiego z przeciw-ciezarem, lub dwoma krótkimi pokrywami 4 lub 5 typu lek¬ kiego bez przeciw-ciezaru, odpowiadajacymi kazda 15 polowie dlugosci zastawki. W zaleznosci od warun¬ ków górniczych i ruchowych stosuje sie typ ciezki, lekki, lub uklad mieszany ciagu^ Bezwnekowe urabianie sciany weglowej jednym kombajnem typowym, zgodnie z wynalazkiem odby- 20 wa sie w nastepujacy sposób. Urabiajac jednokierunr kowo z przenosnika przysunietego do ociosu, kom¬ bajn 1 rozpoczyna skraw z przysciamowego chodni¬ ka 19, gdzie jego organ urabiajacy zostal przelozony po ostatniej przekladce wraz z napedem przenosnika 25 2 w znanym praktycznie ukladzie. Wysuniecie na¬ pedu zwrotnego lub zwrotni do chodnika aczkolwiek korzystne, nie jest konieczne. Równoczesnie z ura¬ bianiem kombajnu w kierunku zwrotni przystepuje sie do robót przygotowawczych, poprzedzajacych 30 odspojenie nieosiagalnej dla organu urabiajacego kombajnu, koncowej czesci zabioru C. W tym celu zabezpiecza sie ciag pomostowy ulozony z opusz¬ czonych pokryw 4 i 5, dociskajac silnie do spagu obydwie skrajne pokrywy 5 to jest rozpierajac mie- 35 dzy stropem, a gniazdami 10 na tych pokrywach, hydrauliczne rozpory lub stojaki 11 z lekkim prze¬ chylem tych ostatnich w kierunku odstawy.W celu zabezpieczenia przed poluzowaniem sie rozpór wskutek drgan przenosnika, a zwlaszcza dy¬ namicznej pulsacji nakrytego przez te pokrywy lan¬ cucha kombajnowego, pod rozpory 11 daje sie pod¬ kladki z tasmy przenosnikowej do gniazd 10 i drew¬ niane od stropu. Zabezpieczony w ten sposób ciag pomostowy umozliwia swobodna i bezpieczna prace 45 ludzi nad przenosnikiem, niezaleznie od ruchu lan¬ cucha kombajnowego i przenosnikowego. Stosujac na przyklad technike strzalowa w koncowej czesci zabioru C wierci sie z pomostu odpowiednia ilosc skosnych, plytkich otworów strzalowych; przy Czym 50 w scianach wysokich mozna poslugiwac sie dodat¬ kowo pomocnicza, pietrowa przystawka 17, umozli¬ wiajaca dostep do wyzszych paTtii ociosu i stropu sciany. Przy stosowaniu w scianie napedów hydra¬ ulicznych, wzglednie bezogniowej techniki odspaja- 55 nia lub specjalnych zabezpieczen przed pradami bla¬ dzacymi, nabijanie otworów strzalowych w czesci zabioru C mozna przeprowadzac bez przerwy ru¬ chowej kombajnu i przenosnika, jeszcze przed ukon¬ czeniem skrawu przez kombajn. PTzed wjazdem 60 ciagnikiem kombajnu na koncowy odcinek trasy przenosnika, zwalnia sie stojaki 11 i odkrywa prze¬ nosnik, odchylajac wszystkie pokrywy do tylu, przez co tworzy sie ciag oslonowy pola obudowy. Po roz¬ poczeciu powrotnej jazdy wtórnego ladowania kom- 65 bajnem, odspaja sie pozostawiona przez kombajn72947 * koncowa czesc zabioru C wprost na przenosnik 2 wysoko zastawiony.Przy stosowaniu techniki strzalowej, w razie po¬ trzeby przykrywa sie rynny przenosnika na tym odcinku znanymi, blaszanymi oslonami 20. Umozli- 5 wia to miedzy innymi stopniowa nadawe urobku na przyklad ze wzgledu na niskie sanie kombajnu. Przy odstawie samoladujacego sie urobku, zgarnia sie jego czesc, korzystajac z obu ciagów lawkowych utwo¬ rzonych samoczynnie z lawek 14 i 15, szczególnie *° przydatnych przy zdejmowaniu oslon 20 i zgarnia¬ niu z nich wegla. Strop zabudowuje sie na tym od¬ cinku normalnie jak za kombajnem zmechanizowa¬ na obudowa 21, to jest przesuwajac jej zestawy do pozycji 22 jak na fig. 2 i 7, lub indywidualna obu- 15 dowa 23 na przyklad stalowo-czlonowa, zabezpie¬ czajac wpierw strop do czasu przekladki, stropni¬ cami na -strzemionach jak na fig. 8. Po wybraniu urobku spag przed przenosnikiem czysci sie zaczy¬ najac od tylu i opuszczajac sukcesywnie pokTywy 20 w ten sposób, aby pracujacy na spagu znajdowal sie zawsze naprzeciw opuszczonej pokrywy. W tym czasie co najmniej jedna z pomocniczych pokryw 5 od strony kombajnu powinna byc opuszczona i do¬ cisnieta jak wyzej do spagu w celu .ograniczenia 25 ewentualnych ruchów lancucha kombajnowego, szczególnie przy przewidywanym cofaniu kombaj¬ nem. Po ukonczeniu jazdy powrotnej i oczyszczeniu spagu wzdluz calej sciany oraz zdjeciu rozpór 11, wykonuje sie przekladke przenosnika 2 w calosci 30 wraz z kombajnem przy wysypie, przemieszczaja¬ cym swój organ urabiajacy w chodniku i z urza¬ dzeniem w koncu sciany, najlepiej z opuszczonymi pokrywami, po czym cykl powtarza sie.Urabiajac sciane opisanym sposobem, kombajn 35 mozna przekladac przy wysypie równiez w inny sposób na przyklad stosujac znane samozawrebianie sie czolowe wzdluz skraja sciany podczas przekladki przenosnika wraz z kombajnem, lub znane zawre- bianie sie z wygietego przenosnika od lub do skraju 40 sciany, bardzo korzystne ruchowo i stosunkowo lat¬ wiejsze od powyzszych trzech sposobów. Przy dwu¬ kierunkowym urabianiu wszystkie operacje i czyn¬ nosci zwiazane z wyrównujacym odspajaniem pozo¬ stawionej przez kombajn koncowej czesci zabioru C, 45 lacznie z obudowa na tym odcinku, przeprowadza sie przed kazdorazowym dojechaniem kombajnu do kazdego z konców sciany. W przypadku gdy kom¬ bajn sam sie nie zawrebia, w co drugim zabiorze wykonuje sie dodatkowo w caliznie mala wcinke o 50 szerokosci organu urabiajacego w miejscu skad kom¬ bajn zawraca, w celu jego drugiego przelozenia sie.Po wykonaniu skrawu w kierunku przeciwnym, kom¬ bajn przeklada sie tak samo jak w urabianiu jedno¬ kierunkowym. Przy jedno i dwukierunkowym ura¬ bianiu mozliwa jest równiez przekladka samego tyl¬ ko organu urabiajacego kombajnu w krótkiej wnece przywysypowej, która jest polowicznym stosowaniem sposobu wedlug wynalazku jako calosci. PL PL