Uprawniony z patentu: Rheinstahl A.G., Essen (Republika Federalna Niemiec) Rama obudowy tarczowej Przedmiotem wynalazku jest rama obudowy tarczowej, skladajaca sie z elementu lozyskowego, z co naj¬ mniej jednej stropnicy i z co najmniej jednego hydraulicznego elementu podporowego, podpierajacego te stropnice.W podziemnych zakladach górniczych, na przyklad w wyrobiskach wybierakowych z mechanicznym urobkiem i transportem oraz z mechanicznie zakladana podsadzka, istniejacy problem obudowy górniczej pole¬ ga na tym, ze obudowa ta musi odpowiadac czesciowo sprzecznym wymaganiom. Z jednej strony strop musi byc podparty bezpiecznie od przodka az do posadzki, to znaczy na calej szerokosci wyrobiska w kazdej fazie eksploatacji. Oznacza to, ze ten zasieg musi byc wziety pod uwage ze wzgledu na znaczny udzial elementów podporowych. Z drugiej strony zasieg ten powinien byc utrzymany wolno od strony przodka obudowy dla urabiarek i urzadzen transportowych, a od strony podsadzki dla urzadzen podsadzkowych, przy czym musi byc zagwarantowana dobra mozliwosc jazdy i wprowadzenie lub wymiana urzadzen ruchu. Przez obudowe powinien byc takze zachowany mozliwie maly przekrój poprzeczny wyrobiska ze wzgledu na mozliwosc wen¬ tylacji miejsca urobku i opór tarcia strumienia powietrza kopalnianego.Przy eksploatacji nowoczesnych urabiarek lub sprzetu górniczego do urabiania, oraz urzadzen transporto¬ wych jak przenosniki lancuchowe lub tasmowe, urzadzen do umieszczania podsadzki jak przewody dmuchowe i urzadzen transportowych zasilania agregatów podsadzkowych stosuje sie wolne od stempli urabianie lub pod¬ sadzke czolowa, poniewaz maszyny te i sprzet górniczy musza byc w stanie zmontowanym cofane, a elementy podporowe musza byc umieszczone w kierunku srodka wyrobiska, kazdorazowo tylko z tylu tych urzadzen.Znane sa ramy obudowy tarczowej, których dzwigar lukowy jest podparty swym jednym koncem na elemencie lozyskowym, spoczywajacym na spagu, a drugim swym koncem przylega w zasiegu przodka na stropie. Tarcza opiera sie przy tym za pomoca przestawialnego wzdluznie i uruchamianego najczesciej hydra¬ ulicznie stojaka obudowy, ulozyskowanego równiez na elemencie lozyskowym. Zadaniem tarczy jest kruszenie stropu w zasiegu przodka, aby strop przylegal wówczas do grzbietu tarczy i zsuwal sie po niej w sposób ciagly.W znanych ramach obudowy tarczowej jazda po wyrobisku szkodzi w duzej mierze, a z drugiej strony zmniejsza sie w niedogodny sposób przekrój poprzeczny, wymagany do wentylacji.2 71 115 Przy umieszczaniu podsadzki za pomoca przewodów dmuchowych lub odpowiednich maszyn zanieczysz¬ czenie zwlaszcza hydraulicznie uruchamianych elementów podporowych, a w danym przypadku urzadzen uruchamiajacych stropnice rabujace zwrotne, prowadzi czesto do ich uszkodzen, a tym samym do przerw w ruchu.W celu wyeliminowania tych niedogodnosci zadaniem wynalazku jest uzyskanie wolnej przesklepionej przez tarcze przestrzeni przez zastosowanie ramy obudowy tarczowej, przodkiem za pompca elementów pod¬ porowych, w celu uzyskania lepszej mozliwosci umieszczenia urzadzen urabiajacych i transportowych oraz polepszenia jazdy i wyrobisku i jego wentylacji. Oprócz tego rama obudowy tarczowej powinna byc tak uksztaltowana, aby w przodku podsadzki, w zasiegu strumienia dmuchowego nie znajdowaly sie zadne czesci obudowy, uruchamianie hydraulicznie lub mechanicznie.Zadanie to rozwiazuje sie wedlug wynalazku dzieki temu, ze element podporowy jest utworzony z ukla¬ du cylinder:tlok, ulozyskowanego wewnatrz elementu lozyskowego, wzdluz jego osi wzdluznej i z prze¬ kladni, zmieniajacej linie dzialania tego ukladu z kierunku poziomego na kierunek pionowy.Wedlug korzystnego uksztaltowania wynalazku przekladnia elementu podporowego jest utworzona z dzwigni katowej z dolnym ramieniem, polaczonym swym koncem z czescia przestawna ukladu cylin¬ der-tlok, ulozyskowanego w elemencie lozyskowym oraz z górnym ramieniem, wykonanym jako tarcza, przy czym dzwignia ta jest wychylana wokól osi poziomej we wsporniku, zamocowanym prostopadle* na elemencie lozyskowym.Wedlug dalszego, korzystnego uksztaltowania wynalazku kat zawarty pomiedzy ramionami dzwigni katowej jest przestawny. Uklad cylinder-tlok elementu podporowego, ulozyskowany w elemencie lozysko¬ wym jest osadzony wedlug wynalazku w tym elemencie wychylnie wokól osi poziomej.Uklad cylinder-tlok- siega w dalszym korzystnym uksztaltowaniu wynalazku swa przestawna czescia poprzez dwie nakladki, umieszczone równolegle i symetrycznie do elementu podporowego do widlowego ra¬ mienia dzwigni katowej.Wynalazek jest wyjasniony blizej na przykladach wykonania, uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rame obudowy tarczowej wedlug wynalazku z plyta podporowa i plyta lozyskowa, siegajaca pod przenosnik, w widoku z boku, fig. 2-czesc ramy, przedstawionej na fig. 1, lecz wyposazonej w odmiane plyty podporowej, w widoku z boku, a fig. 3 — czesc ramy, przedstawnionej na fig. 1, lecz wyposazonej w odmiane plyty lozyskowej, w widoku z boku i czesciowo w przekroju.Element lozyskowy 3, umieszczony swa osia wzdluzna prostopadle do przodka obudowy 1 na spagu 2, dzwiga na swym koncu, odwróconym od przodka obudowy 1, koziol lozyskowy 4. Wokól osi poziomej 5 kozla lozyskowego 4 jest ulozyskowana wychylnie dzwignia katowa A. Górne ramie 6 dzwigni katowej A jest uksztal¬ towane lukowo lub w przyblizeniu lukowo i tworzy tarcze oraz jest skierowane w strone przodka obudowy 1.Dolne ramie 7 tej dzwigni jest natomiast skierowane w strone elementu lozyskowego 3.Hydrauliczny element podporowy siega swym wolnym koncem w miejsce lozyskowania 8 i sklada sie z ukladu 9 cylinder-tlok, którego jedna czesc, w danym przypadku cylinder, jest zamocowana wychylnie w punkcie przegubowym 10 elementu lozyskowego 3, a druga jego czesc, w opisanym przykladzie wykonania glowica 11 tloczyska i nakladki 12, sa wychylane, przy czym nakladki 12 atakuja swym drugim koncem w miejscu lozyskowania 8 wolny koniec dolnego ramienia 7 dzwigni.Stosuje sie zazwyczaj dwie nakladki 12, z których jedna jest umieszczona na jednej stronie, a druga na drugiej stronie równolegle do ukladu 9 cylinder-tlok. Uklad 9 cylinder-tlok, tworzacy hydrauliczny element podporowy jest ulozyskowany wewnatrz elementu lozyskowego 3 i jest umieszczony przede wszystkim w jego kierunku wzdluznym. W koncu 13 lub na koncu 13 dzwigni katowej A, zwróconym do przodka 1, jest ulozysko¬ wany pret posuwowy 14, przesuwny w kierunku przodka 1. Przesuw preta posuwowego 14 odbywa sie za pomoca ukladu 9 cylinder-tlok, którego cylinderjest zamocowany wychylnie w punkcie 15 na górnym ramieniu 6 dzwigni katowej A, a jego tloczysko atakuje w punkcie 17 pret posuwowy 14. Na koncu preta posuwowego 14, zwróconym do przodka 1 jest ulozyskowana wychylnie w punkcie przegubowym 18 plyta 19, przylegajaca do stropu. Polozenie plyty 19 jest regulowane za pomoca ukladu 20 cylinder-tlok, którego cylinder jest ulozys¬ kowany wychylnie na wolnym koncu ramienia 6 dzwigni A, a jego tloczysko jest ulozyskowane równiez wychylnie na boku plyty 19, zwróconym do przodka 1.Uruchamienie ukladu 16 cylinder-tlok, sluzacego do przesuwu preta posuwowego 14 oraz uruchamianie ukladu 9 cylinder-tlok, sluzacego do wychylania dzwigni katowej A moze odbywac sie za pomoca takiego samego srodka cisnieniowego. Aby punkt przegubowy 18 preta posuwowego 14 i wskutek tego takze plyta 19 mogla sie poruszac przy wychylaniu dzwigni katowej A prostopadle lub co najmniej w przyblizeniu prostopadle, uklad 9 cylinder-tlok i uklad 16 cylinder-tlok moze byc wzajemnie doregulowany przez odpowiedni wymiar przekroju poprzecznego. Ilosc cieczy, wypieranej z ukladu 9 cylinder-tlok przy wychyleniu dzwigni katowej A,3 71 115 jest w ten sposób doprowadzana do ukladu 16 cylinder-tlok do przesuwu preta posuwowego 14, ze punkt przegubowy 18, a tym samym plyta 19 poruszaja sie na jednej linii pionowej. Moze to byc jednak osiagniete równiez za pomoca zaworu sterujacego, wlaczonego w obieg srodka cisnieniowego.Jak wynika z fig. 2, plyta 191, przylegajaca do stropu moze byc wychylana na swym koncu odwróconym od przodka 1 w punkcie przegubowym 181 preta posuwowego 141. Uklad 201 cylinder-tlok, sluzacy do ustawiania i ustalania plyty 191 jest wówczas zamocowany przegubowo swym cylindrem na precie posuwowym 141, a s^vym tloczyskiem na plycie 191, pomiedzy punktem przegubowym 181 a przodkiem 1.Przesuw preta posuwowego 14 lub 141, a tym samym plyty 19 lub 191 moze odbywac sie w uproszczo¬ nym wykonaniu takze recznie lub za pomoca mechaniczego urzadzenia pomocniczego, przenoszacego z jednej jednostki obudowy do drugiej, przy czym kazdorazowe polozenie krancowe preta posuwowego 14 lub 141 moze byc zabezpieczane przez osadzenie kolka unieruchamiajacego.Plyta 19 lub 191 moze takze byc wyeliminowana w okreslonych warunkach lokalnych.Aby uniknac przechylu elementu obudowy, celowe jest umieszczenie pod koncem 31 elementu lozysko¬ wego 3, zwróconym do przodka 1, plyty 21, która mocuje przenosnik 22 wyrobiska pomiedzy dwoma prosto¬ padlymi kolnierzami 2b, 24, zamocowanymi na plycie 21. Krawedz przechylu ramy obudowy tarczowej lezy wówczas w przyblizeniu prostopadle pod koncem plyty 19 lub 191, przylegajacej do stropu. Tloczysko 26 cylindra zwrotnego 27 atakuje w punkcie przegubowym 25 kolnierze 23 plyty 21, odwrócone od przodki 1.Cylinder zwrotny 27 jest zamocowany przegubowo w punkcie 28 elementu lozyskowego 3. Jednostka obudowy moze byc wiec przesunieta bezposrednio po przejsciu urabiarki, to znaczy po uprzatnieciu nowego pola, w kie¬ runku przodka weglowego 1, przy czym unieruchomiony wówczas w swym polozeniu przenosnik 22 sluzy jako podpora. ' W zalecany sposób stosuje sie w jednej jednostce obudowy dwa pracujace tak samo elementy podporowe 9, przy czym pomiedzy tymi elementami jest umieszczony cylinder zwrotny 27.Jezeli plyta 19 lub 191 nie musi byc ustawiana i ustalana ze wzgledów ruchowych, to wówczas uklad 20 lub 201 cylinder-tlok moze byc wyeliminowany. Wtedy sila, która usiluje przechylic rame obudowy tarczowej, atakuje w punkcie przegubowym 18 lub 181. W tym przypadku nie jest wymagane, aby element lozyskowy 3 ramy obudowy tarczowej siegal pod przenosnik 22 wyrobiska.Tego rodzaju przyklad wykonania jest przedstawiony wycinkowo na fig. 3. Przenosnik 221 wyrobiska przylega tu bezposrednio do spagu. Zanim jednak przenosnik wyrobiska nie zostanie cofniety, to wówczas koniec 311 elementu lozyskowego 3 uderza o kolnierz 29 przenosnika 221, odwrócony od przodka 1. Na tloczyskach 261 urzadzen zwrotnych trzech elementów obudowy jest zamocowana w przegubie 33 belka 32. Belka 32 jest przytrzymywana w takiej odleglosci od spagu za pomoca elementów stopowych 34, ze koniec 311 elementu lozyskowego 3 moze przechodzic pod belka 32. Elementy stopowe 34 zazebiaja sie kazdorazowo w sposób grzebieniowy pomiedzy elementammi lozyskowymi 3 dwóch sasiednich elementów obudowy. Przy przesuwie przenosnika 221 wyrobiska przez tloczyska 261 urzadzenia zwrotnego za pomoca belki 32 porusza sie ten przenosnik nad koncem 311 elementu lozyskowego 3. Przenosnik ten jest przytrzymywany przez elementy stopowe 34 w stalej odleglosci od spagu, tak, ze przy dotarciu do elementu obudowy koniec 311 elementu lozyskowego 3 moze znowu przejechac pod belka 32.Z trzech elementów obudowy, polaczonych za pomoca belki 32, porusza sie tylko jeden element obudowy w kierunku przodka 1, podczas gdy pozostale dwa elementy obudowy przytrzymuja wysunieta belke 32 w jej najbardziej skrajnym polozeniu i belka ta sluzy wówczas jako podpora cofanego elementu obudowy. PL PL