Doswiadczenia prze¬ prowadzone z mszycami i szarancza wykazaly, ze zwiazki te wywieraja równiez dzialanie syste- miczne.Zwiazki o wzorze 1 wykazuja równiez skuteczne dzialanie na pajeczaki w stadiach larwalnych i na osobniki dorosle, zwlaszcza na kleszcze, na przy¬ klad z rodziny Ixodiae i Airgasidae.W mieszaninie ze zwiazkami dzialajacymi syner- gicznie, na przyklad z estirem dwubutylowym kwasu bursztynowego lub tlenkiem piperonylobu- tylu i podobnie dzialajacymi zwiazkami pomocni¬ czymi, jak olej oliwkowy lub olej arachidowy, rozszerza sie znacznie zakres skutecznosci zwiaz¬ ków o wzorze 1, a zwlaszcza wzmaga sie ich dzia¬ lanie owadobójcze i raztoczobójcze. Owadobójcze 10 15 25 30 35 wlasciwosci tych zwiazków mozna równiez zwiek¬ szyc lob dostosowac do danych warunków przez dodatek znanych srodków owadobójczych, na przy¬ klad estrów lub amidów kwasu fosforowego, fos- fonowego, tiolosforowego i dwutiofosforowego, estrów kwasu kanbaminowego, chlorowcoweglo- wodorów, na przyklad dwuchlorodwufenylotrój- chloroetanu i jego analogów lub piretryn i zwiaz¬ ków synergicznych.Badania dotyczace skutecznosci zwiazków o wzo¬ rze 1 i ich soli oraz sposoby wytwarzania srodków zawierajacych te zwiazki jako skladniki czynne opisano w nizej podanych przykladach.Przyklad I. Parltie po 100 larw Boophilms miaroplus liczacych 2-^4 tygodni i nalezacych do szczepu Ridgelanid odpornego na dzialanie znane¬ go srodka iDelnav (tabela 1 i 12) oraz nalezacych do szczepu Las Giuerisas, odpornego na dzialanie znanego srodka Diazinon Ifltabela 3) lumieszczono na filtrze o srednicy 11 cm w szalce Petiriego o srednicy 16 cm, do której uprzednio wlano 3 ml roztworu w rozcienczonym woda acetonie substancji badanej lub substancji porównawczej (koliumna ,1 tabel 1 i 2). Roztwory te wytwarzano przez rozpuszczenie danej substancji w acetonie i rozcienczonej woda tak, aby stosunek objetoscio¬ wy acetonu do wody wynosil 1: 20, zas stezenie badanej substancji wynosilo 0^002% w stosunku do ciezaru roztworu. Dalsze 4 ml tego roztworu wlano na filtr, przykryto larwy dnugim filtrem, na który wlano dalsze 3 ml roztworu. Po uplywie 10 minut przeniesiono larwy na swiezy filtr i po¬ zostawiono w temperaturze pokojowej, przy wzglednej wilgotnosci poiwiietrza 85%. Po uplywie 3, 4, 6, 8, 15 i 24 godzin ustalono liczbe larw nie¬ zdolnych do biegania. Wyniki badan podano w ta¬ beli 1 i 12.Tabela 1 Substancja badana Tiof0sforan 0,0- dwuetylo-0h[5-(2'-tiazolinylo)-pirydylu- 2] Tiofosforan 0,0^wuetylO-0-[3^5,6^trójchiloropirydylu-2] (znany z francuiskieigo opisu patentowego nr 1 360 901) Stezenie substancji badanej 0,002% 0,002% % niezdolnych do 'biegania po 3 go¬ dzinach 30 4 po 4 go¬ dzinach 100 28 Tabela 0 Substancja badana Tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-[5-i(2'-tiazoliny- lo)-pirydylu-2] Tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-[3, 5, 6-trójchlo- ropirydylu-2] (znany z francuskiego opisu patentowego nr 1 360 901) Stezenie substancji badanej 0,002% 0,002% % niezdolnych do biegania po 4 go¬ dzinach 41 26 po 6 go¬ dzinach 93 57 pó 8 go- ¦: ¦¦ dzinach' 100 825 68 346 6 Przyklad II. 10 doroslych samic odpornego kleszcza szczepu Biarra, gatunku Boophilus mi- kropius (kleszcze bydlece),, zanurza sie na okres 3 minut w roztworach substancji badanych, po¬ danych w tabeli Q.Substancje te rozpuszcza sie w acetonie i roz¬ ciencza woda tak, aby otrzymac roztwór o steze¬ niu 5% w stosunku wagowym. Tak potraktowane Wytwarzanie srodków owadobójczych i roztoczo- bójczych zawierajacych jako skladnik czynny zwia¬ zek o wzorze 1 odbywa sie w znany sposób przez dokladne wymieszanie i zmielenie skladnika czyn¬ nego o wzorze 1 z odpowieidnimi nosnikami, ewen¬ tualnie z dodatkiem substancji dyspergujacych lub rozpuszczalników, nie reagujacych ze skladnikiem czynnym. Srodki wedlug wynalazku sa wytwa¬ rzane w postaci proszków do opylania, proszków do posypywania, granulatów ewentualnie otacza¬ nych powloka lulb nasycanych, a takze w postaci koncentratów dajacych sie dyspergowac w wodzie, a mianowicie jako proszki dajace sie zwilzac wo¬ da, jako pasty i emulsje oraz w postaci cieklej jako roztwory i aerozole.Stezenie skladnika czynnego w srodkach wedlug wynalazku wynosi 0,01—80% w stosunku do cie¬ zaru srodka. Do srodków wedlug wynalazku mo¬ zna dodawac równiez ione skladniki biocydowe, na przyklad substancje owadobójcze, roztoczobój- cze, grzybobójcze, bakteriobójcze, substancje bak- teriostatyczne lulb substancje nicieniobójcze, a tak¬ ze sztuczne nawozy, pierwiastka sladowe i tym podobne.Ponizej podano przykladowe sklady srodków owadobójczych i roztoczobójczych wedlug wyna¬ lazku. W przykladach tych okreslenie „czesci" oznacza czesci Wagowe o ile nie podano inaczej.Przyklad III. a) 10% i b) 2% proszku do opylania stosuje sie nastepujace skladniki: a) 10 czesci itiofosforanu 0,0-dwuetylo-0-[5-(2'- -tiazoiainylo)-pirydyluJ2], 5 czesci silnie zdysper- gowanego dwutlenku krzemu 86 czesci talku, b) 12 czesci tiofosforaniu 0,0-dwataetyloJ0-[5-(2'- -tiazolinylo)-pirydyiu-2], 1 ozesc silnie zdyspergo- wanego dwutlenku krzemu, 97 czesci talku.Skladnik czynny miesza sie i miele z nosni¬ kiem. Otirzymane srodki do opylania nadaja sie na przyklad do zwalczania czarnucha kuchennego j mrówek domowych. kleszcze suszy sie nastepnie lekko bibula filtracyj¬ na i umieszcza w szklanych probówkach w. tem^ peraturze 27°C i w powietrzu o wilgotnosc} wzglednej 86%. Miara skutecznosci badanej sub¬ stancji jest skladanie jaj przez kleszcze i wyklu¬ wanie sie larw z jaj. Skladanie jaj okresla sie po uplywie 5, 10 i 15 dni. Wyniki pcdano w ta¬ beli 3.Przyklad IV. Srodek do posypywania. W ce¬ lu wytworzenia 25% srodka do posypywania sto¬ suje sie nastepujace skladniki: 25 czesci tiofosforanu 0,0-dwiu-n-i^ropylo-0-|5-<2'- tiazo(15lnyilo)^piiryldylu-2] 0,25 czesci emulgatora, bedacego zestawem alkilo- arylopolietyienoglikolu i soli wapniowej kwasu alkiloaryiosulfonowego, 50 czesci krzemionki, 24,75 czesci dwuwodnego siarczanu wapniowego.Skladnik czynny miesza sie starannie z krze¬ mionka, a nastepnie z siarczanem wapniowym.Otrzymany srodek nadaje sie zwlaszcza do dezyn¬ fekcji gruntu.Przyklad V. Proszek do opryskiwania.W celu wytworzenia a) 50% i b) 10% proszku do opryskiwania stosuje sie nastepujace skladniki: a) 510 czesci tioifosfioraniu 0v0-dwuetylo-0-[i5-<2/- tiazoliinylo)ipisrydylu-2], 5 czesci produktu kondensacji kwasu naftaleno- suMonowego, benzenosulionowego i aldehydu mrówkowego, 5 czesci kredy Champagne, 20 czesci dwutlenku krzemu, 15 czesci kaolinu, 5 czesci soli sodowej oleilometylotauryny. b) 10 czesci fosforanu 'GjOidwoietylo-O^DSn^-tia- zolinylo)-pirydylu 2], 3 czesci mieszaniny soli sodowych siarczanów na¬ syconych alkoholi tluszczowych, 5 czesci produktu kondensacji kwasu naftaleno- sulfonowego z aldehydem mrówkowym, 82 czesci kaolinu.Skladnik czynny miesza sie i miele z pozostaly¬ mi dodatkami. Otrzymuje sie proszek, który moz¬ na w dowolnym stosunku rozcienczac woda, uzy¬ skujac zawiesiny nadajace sie do zwalczania owadów oraz kleszczy u zwierzat domowych i by¬ dla. beli ),05% ),05 30 35 40 45 50 55 «0 Tabela 3 Substancja badana TiofosfoTan 0,fl-dwuetylo-0H[i5-i(i2'-tiazoiiny- lo)-pirydylu-2] Tiofosforan 0,0-dwuetylo- 0-[2-izopropylo- -4-metylopirymidylu-6] czyli preparat Diazdinon, znany z opisu pa¬ tentowego Niemieckiej Republiki Federal¬ nej nr 710 662 Stezenie substancji badanej 0,05% 0,05 liczba zlo¬ zen jaj 4 10 Stopien wy¬ kluwania sie 0 10 Skutecznosc 100% 0%68 346 Przyklad VI. Koncentrat emulsyjny. W ce¬ lu wytworzenia 25% koncentratu emulsyjnego miesza sie nastepujace skladniki: 25 czesci tiofosforanu 0,0-dwuetylo-0-[5-(2'-tiazo- 5 linylo)-pirydylu-2], 2,5 czesci epichlorohydryny, 5 czesci emulgatora zlozonego z alkiloarylopolie- tylenoglikolu i soli wapniowej kwasu alkilo- io arylosulfonowego, 67,5 czesci ksylenu.Koncentrat ten mozna rozcienczac woda dowol¬ nie tak, aby otrzymac srodki nadajace sie do sto¬ sowania do spryskiwania roslin lub do ochrony zapasów. Emulsje te nadaja sie zwlaszcza do zwal¬ czania kleszczy u zwierzat domowych i bydla. 15 PL PL