Opublikowano: 20.XIL1972 66840 KI. 21c,39/04 MKP H01h3/42 UH CZYTELNIA tt rzedu Portowego Wii) Izmfffipmti Itrom! Wspóltwórcy wynalazku: Ludwik Zielinski, Andrzej Dobiech, Feliks Mierze¬ jewski Wlasciciel patentu: „Elta" Fabryka Transformatorów i Aparatury Trakcyjnej im. Bojowników PPR, Lódz (Polska) Sterownik krzywkowy Przedmiotem wynalazku jest sterownik krzywkowy, sluzacy do jednoczesnego sterowania wieloma obwoda¬ mi urzadzen elektrycznych, wyposazony w styczniki zwierno-rozwierne lub rozwierne do wbudowania do urzadzen sterowniczych lub przeznaczony do samo¬ dzielnych zastosowan.Wadami znanych rozwiazan 'sterowników krzywko¬ wych sa najczesciej duze opory ruchu, slaba wyczuwal- nosc polozenia zerowego, brak mozliwosci wymiany krzywki bez demontazu sterownika, a jezeli taka mozli¬ wosc istnieje, to pociaga za soba skomplikowanie kon¬ strukcji i ograniczenia w wykorzystaniu obwodu krzyw¬ ki, stosunkowo trudne mocowanie styczników rozwier- nych, umiejscowienie tych styczników z dwu róznych stron osi walu krzywkowego, co utrudnia doprowadze¬ nie przewodów, ogranicza mozliwosci zabudowy i kon¬ serwacji sterowników.Inna wada znanych rozwiazan sa zbyt duze gabaryty sterowników, co równiez ogranicza mozliwosci ich za¬ budowy.Celem wynalazku jest opraoowanie konstrukcji ste¬ rownika krzywkowego, który nie mialby wyzej wymie¬ nionych wad, lub w którym wystepowalyby one w mniejszym zakresie.Cel ten osiagnieto przez usytuowanie styczników w dwóch plaszczyznach, przecinajacych sie w przyblizeniu pod katem prostym. Styczniki te sa zamocowane za po¬ moca katowników przykreconych z jednego konca wkre¬ tami do wsporczej belki, a na drugim koncu znajdujace sie wystepy sa osadzone przesuwnie w otworze ksztal- 10 15 20 25 30 towym podwójnej belki wsporczej. Dzielone lub nie- dzielone krzywki sa osadzone na wale i polaczone ze soba za pomoca sprezyn lub wystepów i wglebien usta¬ lajacych, a docisk miedzy krzywkami powoduje element sprezysty. Korzysci techniczne z zastosowania takiego rozwiazania sa nastepujace; uzyskano sterownik krzyw¬ kowy o malych oporach ruchu, dobrej wyczuwaknosci polozen, szybkim i latwym mocowaniu styczników roz- wiernych z mozliwoscia latwego doprowadzenia prze¬ wodów, malych wymiarach gabarytowych i z mozliwo¬ scia wymiany krzywek bez demontazu sterownika.Wynalazek zostanie blizej okreslony na przykladach wykonania przedstawionych na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z boku na sterownik, fig. 2 — widok z przodu, fig. 3 — przekrój poprzeczny A — A, wedlug fig. 1, mechanizmu zapadkowego ze sprezyna¬ mi naciskowymi, fig. 4 — przekrój poprzeczny A — A mechanizmu zapadkowego ze sprezynami naciagowymi, fig. 5 — wal krzywkowy z krzywkami dzielonymi, fig. 6 — pierwszy przyklad wykonania — widok cze¬ sciowy na wal z krzywkami dzielonymi, fig. 7 — prze¬ krój B — B walu wedlug fig. 6, fig. 8 — pólkole krzywkowe, fig. 9 — sprezyne do mocowania krzywki, fig. 10 — drugi przyklad wykonania — widok czescio¬ wy na wal z krzywkami dzielonymi, fig. 11 — przekrój B— B walu wedlug fig. 10, fig. 12 — pólkolista czesc krzywki w widoku, fig. 13 — przekrój poprzeczny pól¬ kolistej czesci wedlug fig. 12, fig. 14 — trzeci przyklad wykonania — widok czesciowy na wal z krzywkami niedzielonymi, fig. 15 — przekrój B — B walu wedlug 668403 fig. 14, fig. 16 — niedzielona krzywke w widoku, fig. 17 — przekrój poprzeczny krzywki wedlug fig. 16, a fig. 18 — przekrój poprzeczny C — C przez sterow¬ nik wedlug fig. 1.W czolowej plycie 1 i tylnej plycie 2 jest ulozyskowa- ny krzywkowy wal 3. Plyty polaczone sa za pomoca podwójnej wsporczej belki 4 i dwóch wsporczych be¬ lek 5, na których sa zamocowane za pomoca katowni¬ ka 6, styczniki 7, przy czym styczniki 7 sa zamocowane w dwóch rzedach, z jednej strony osi krzywkowego wa¬ lu 3, w dwóch plaszczyznach przecinajacych sie pod ka¬ tem prostym. Katownik 6 jest przymocowany z jednej strony za pomoca wkreta 8 do wsporczej belki 5, a z drugiej strony za pomoca swojego wystepu 9 osadzony jest w otworze ksztaltowym podwójnej wsporczej bel¬ ki 4.Krzywkowy wal 3 jest ulozyskowany w plytach 1 i 2 i posiada osadzone na nim krzywki 10 i tarcze zapad¬ kowa 11, przy czym wszystkie czesci na nim osadzone sa z jednej strony ustalone wzdluznie, a z drugiej strof- ny sa dociskane gumowym sprezystym elementem 12.Zapadkowa tarcza 11 posiada jedynie rozmieszczone w przyblizeniu na polowie swojego obwodu wyciecia tak¬ tujace, w które wchodza rolki 15, przy czym wyciecia w zapadkowej tarczy 11 sa tak rozmieszczone,, ze tylko w polozeniu zerowym sterownika, zaglebione sa w nie obydwie roilki 15. Na wewnetrznej stronie czolowej ply¬ ty 1, sa osadzone na osiach 14 dwie dzwignie zapadko¬ we 13 z rolkami 15 wspólpracujace z zapadkowa tar¬ cza 11. Zapadkowe dzwignie 13 z rolkami 15 sa doci¬ skane do zapadkowej tarczy 11 za pomoca dwu nieza¬ leznych naciagowych sprezyn 16 lub naciskowych spre¬ zyn 17, co pozwala na .uzyskanie mniejszych gabarytów sterownika i znaczne zwiekszenie wyczuwalnosci polo¬ zenia zerowego w stosunku do innych polozen takto- " wanych.Krzywki 11 moga byc wykonane, zaleznie od potrzeb jako niedzielone lub dzielone na dwie czesci, co pozwa¬ la na ich wymiane w wyniku potrzeby zmiany progra¬ mu sterownika bez koniecznosci jego demontazu.Pierwszy przyklad wykonania krzywek dzielonych po¬ lega na tym, ze krzywka sklada sie z dwóch symetrycz¬ nych krzywkowych pólkoli 18, posiadajacych na bocz¬ nej powierzchni ksztaltowe wystepy 19, na których osa¬ dza sie, laczaca obydwie czesci, uksztaltowana w posta¬ ci kablaka sprezyne 20.Drugi przyklad wykonania krzywek dzielonych pole¬ ga na tym, ze kazda krzywka sklada sie z dwóch pól¬ kolistych czesci 21 zaopatrzonych w mocujace szczeki 22, o ksztalcie litery „U", przy czym na czolowej po¬ wierzchni pólkolistej czesci 21 jest wykonany jeden lub wiecej ustalajacych rowków 23 o dowolnym przekroju np. trójkatnym, a na czolowych powierzchniach mocu¬ jacych szczek 22 wykonany jest jeden lub wiecej usta¬ lajacych wystepów 24 o przekroju odpowiadajacym row¬ kom. Ustalajace wystepy 24 i rowki 23 sluza do wza¬ jemnego ustalenia polozenia obydwu czesci krzywek przy ich montazu na krzywkowym wale 3.Trzeci przyklad wykonania odnosi sie do krzywki niedzielonej 25 zapewniajacej jej wymiane bez demon¬ tazu calego sterownika. Jest ona wykonana w ksztalcie litery „U" i posiada sprezynujace zaczepy 26.Dzialanie sterownika krzywkowego' wedlug wynalaz¬ ku polega na obracaniu krzywkowego walu 3, co wy- 4 woluje zaleznie od ustalonego programu krzywek 11 dzialanie odpowiednich rozwiernych styczników 7. W czasie obracania krzywkowego walu 3 poszczególne je¬ go polozenia sa taktowane za pomoca jednej z zapad- 5 kowych dzwigni 13 z rolka 15 wspólpracujaca z wycie¬ ciami zapadkowej tarczy 11. Druga zapadkowa dzwignia 13 dociska swa rolke 15 do czesci zapadkowej tarczy 11 pozbawionej wyciec taktujacych, zmniejszajac w ten sposób obciazenie lozysk krzywkowego walu 3. 10 W polozeniu zerowym obie rolki 15 zaskakuja jedno¬ czesnie w dwa przeciwlegle wyciecia zapadkowej tar¬ czy 11.Wymiana krzywek dzielonych przy pierwszej ich od¬ mianie polega na zdjeciu z usuwanej krzywki kablako- 15 wych sprezyn 20 i usunieciu na boki obydwu pólkoli¬ stych krzywek 18.W drugiej odmianie, wymiana polega na rozsunieciu osiowym pólkolistych czesci 21, zapewniajacym wyze- hienie ustalajacych rowków 23 i wystepów 24 z jedno- 20 czesnym scisnieciem gumowego sprezystego elementu 12, a nastepnie wyjeciu obydwu pólkolistych czesci na bo¬ ki. Zakladanie nowych krzywek dzielonych przebiega w odwrotnej kolejnosci.Wymiana krzywek niedzielonych 25 wyposazonych w 25 zaczepy 26 polega na rozgieciu profilowanego wyciecia w ksztalcie litery „U" tak, aby zaczepy zwolnily krzyw¬ ke na walku i zdjeciu jej. Zalozenie nowej krzywki 25 polega na wcisnieciu jej na walek 3. 30 PL