PL56797B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo Opublikowano: 25.IV.1969 56797 KI. 39 b, 22/10 MKP C 08 g / oo UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Piotr Penczek, mgr inz. Henryk Sta¬ niak, mgr Zbigniew Lazowski Wlasciciel patentu: Instytut Tworzyw Sztucznych, Warszawa (Polska) Sposób otrzymywania utwardzonych elastycznych kompozycji epoksydowych i Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia utwardzonych na goraco elastycznych kompo¬ zycji epoksydowych, których glównymi skladnika¬ mi sa: zywica epoksydowa i uelastyczniajacy utwardzacz. Kompozycje wedlug wynalazku sa przeznaczone przede wszystkim do zalewania i impregnowania w elektrotechnice.Elastyczne kompozycje epoksydowe stosuje sie zwlaszcza do zalewania elementów metalowych i impregnacji uzwojen narazonych na szybkie zmiany temperatur. Od kompozycji tego typu wy¬ magane sa dobre wlasnosci wytrzymalosciowe, ela¬ stycznosc, jak najnizsza temperatura zeszklenia i dobre wlasnosci elektroizolacyjne w szerokim za¬ kresie temperatur, a takze odpowiednie wlasnosci technologiczno-przetwórcze.Do otrzymywania uelastycznionych kompozycji epoksydowych stosuje sie rozmaite srodki uela¬ styczniajace, które wbudowuja sie w siatke prze¬ strzenna utwardzonej zywicy, a w niektórych wy¬ padkach dzialaja jako samodzielne utwardzacze.Jako srodek wzglednie utwardzacz uelastyczniajacy stosuje sie miedzy innymi poliestry, poliglikole, glikole i kwasy dwukarboksylowe o dlugim lan¬ cuchu alifatycznym, ciekle polisiarczki, polietero- dwuaminy, poliaminoamidy, poliuretany, etery dwuglicydowe glikoli i poliglikoli, estry dwugli- cydowe kwasów dwukarboksylowych o dlu¬ gim lancuchu alifatycznym oraz polibezwodnik aze- lainowy i sebacynowy.Szczególnie korzystnym zespolem wlasnosci od¬ znaczaja sie kompozycje epoksydowe utwardzane i zarazem uelastyczniane polibezwodnikiem aze- lainowym; kompozycje utwardzane polibezwodni- 5 kiem sebacynowym maja podobne wlasnosci. Kom¬ pozycje te odznaczaja sie stosunkowo mala lep¬ koscia, wygodnymi parametrami utwardzania, niska temperatura zeszklenia i dobrymi wlasnos¬ ciami dielektrycznymi w podwyzszonych tempera- 10 turach. Jednakze w szczególnie niekorzystnych wa¬ runkach stosowania, a mianowicie w urzadzeniach narazonych na bardzo szybkie ochlodzenie do tem¬ peratury okolo —40°C, w których sa zalane w zy¬ wicy elementy metalowe o skomplikowanych 15 ksztaltach, moga sie zdarzac pekania utwardzo¬ nych kompozycji zywic epoksydowych z wymienio¬ nymi polibezwodnikami wskutek zbyt wysokiej jeszcze temperatury zeszklenia i niewystarczajace¬ go uelastycznienia. 20 Stwierdzono, ze kompozycje o nizszej tempera¬ turze zeszklenia i wiekszej elastycznosci w po¬ równaniu z zywicami epoksydowymi utwardzany¬ mi polibezwodnikiem azelainowym otrzymuje sie przez zastosowanie produktu reakcji kwasu bra- 25 sylowego z bezwodnikiein octowym, skladajacego sie glównie z polibezwodnika brasylowego, jako utwardzacza uelastyczniajacego. Utwardza/zte na- sCepuje w zwykly sposób przez ogrzewanie zywicy epoksydowej z polibezwodnikiem brasylowym. 30 Jako zywice epoksydowa stosuje sie zwlaszcza 567973 maloczasteczkowa zywice epoksydowa otrzymana z dianu i epichlorohydryny. Przykladami in¬ nych zywic epoksydowych sa srednioczastecz- kowe produkty reakcji dianu z epichlorohydryna, epoksynowolaki (produkty reakcji nowolaków z epichlorohydryna) i ester 3,4-epoksy-6-metylo- cykloheksanokarboksylowy alkoholu 3,4-epoksy-6- -metylocykloheksylometylowego. Ogólem biorac jako zywice epoksydowe w kompozycjach wedlug wynalazku mozna stosowac zwiazki i zywice, za¬ wierajace w czasteczce sredniej wiecej niz jedna grupe epoksydowa zwiazana bezposrednio z piers¬ cieniem cykloheksanowym, endometylenocyklohe- ksanowym lufo cyklopentanowym, wystepujaca w postaci eteru glicydowego, w postaci grupy epoksyetylowej polaczonej z lancuchem weglowo¬ dorowym lub pierscieniem, albo w postaci grupy epoksyetylenowej wystepujacej w lancuchu weglo¬ wodorowym.Poza wymienionymi dwoma podstawowymi skladnikami, to znaczy zywica epoksydowa i poli- bezwodnikiem brasylowym, kompozycje wedlug wynalazku moga zawierac takze inne skladniki, a mianowicie znane przyspieszacze utwardzania bezwodnikowego (aminy trzeciorzedowe, fosfiny trzeciorzedowe, merkaptany, tioetery), dodatkowe utwardzacze (przede wszystkim bezwodniki kwa¬ sowe), srodki uelastyczniajace i utwardzacze uela¬ styczniajace z grup wymienionych we wstepie do niniejszego opisu, rozcienczalniki aktywne i nie¬ aktywne oraz napelniacze mineralne.Kompozycje wedlug wynalazku utwardza sie w zakresie temperatur od 80° do 200°C.Utwardzone kompozycje odznaczaja sie niska temperatura zeszklenia, duza elastycznoscia, od¬ pornoscia na szybkie zmiany temperatur i dobrymi wlasnosciami dielektrycznymi w szerokim zakresie temperatur.Kompozycje wedlug wynalazku stosuje sie do zalewania ukladów elektrycznych, do impregnacji cewek itp. ) Przyklad. 1 czesc wagowa benzylodwumety- loaminy dodaje sie.do 103,5 czesci wagowych poli- bezwodnika brasylowego otrzymanego przez ogrze¬ wanie do wrzenia mieszaniny bezwodnika octo¬ wego z kwasem brasylowym i nastepnie oddesty¬ lowanie bezwodnika octowego i kwasu octowego.Polibezwodnik brasylowy zmieszany z benzylo- 4 dwumetyloamina dodaje sie nastepnie do 100 cze¬ sci wagowych ogrzanej do 100°C maloczasteczko- wej dianowej zywicy epoksydowej o liczbie epo¬ ksydowej 0,49. Otrzymana kompozycja zalewa sie uklad elektryczny, po czym utwardza sie ja przez ogrzewanie w ciagu 17 godz. w 120°C, a nastepnie dotwardza w 150°C przez 17 godzin.Ponizej podano wlasnosci utwardzonej kompo¬ zycji w porównaniu z utwardzona w analogiczny sposób kompozycja skladajaca sie ze 1O0 czesci wagowych tej samej zywicy epoksydowej, 70 czesci wagowych polibezwodnika azelainowego i 1 czesci wagowej benzylodwumetyloaminy.Wlasnosci termomechaniczne oznaczone przy obciazeniu 5kG: temperatura zeszklenia, °C odksztalcenie wzgledne przy sciskaniu w obszarze wyso- koelastycznym Wlasnosci dynamiczno-mecha- niczne: temperatura przejscia ze stanu szklistego w wysokoela- styczny, °C modul sprezystosci w obszarze 1 szklistym, dyn/cm2 modul sprezystosci w obszarze wysokoelastycznym, dyn/cm2 Kompozycja wedlug wynalazku utwar¬ dzona polibezwo- dnikiem brasylowym 20 0,054 22 1010 2,6.107 Znana kompozycja utwardzona polibez- wodnikiem azelaino- wym 25 0,038 43 1010 6,0.1^1 40 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania utwardzonych, elastycz¬ nych kompozycji epoksydowych, znamienny tym, ze jako utwardzacz uelastyczniajacy stosuje sie produkt reakcji kwasu brasylowego z bezwodni¬ kiem octowym, skladajacy sie glównie z polibez¬ wodnika brasylowego. PZG w Pab., zam. 60-69, nakl. 230 egz. PL