Pierwszenstwo: Opublikowano: 18.111.1967 KI. 39 a6, 7/14 MKP B 29 h il/ly ^tkfeL^.d6:62L .643.2B/.3 J-zeclu Palwtwwcgo ¦¦¦diii IlItHrtSlUtftl U**! 1 Wspóltwórcy wynalazku: Ryszard Osuch, Romuald Nowicki, Stanislaw Biela, Lucjan Bratek Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Gumowego „Wolbrom", Wolbrom (Polska) Urzadzenie do konfekcjonowania wezy tlocznych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do kon¬ fekcjonowania wezy tlocznych sluzace do mecha¬ nicznej konfekcji wezy, w którym przy jednorazo¬ wym przejsciu rdzenia metalowego przez urzadze¬ nie, wykonywane sa wszystkie operacje skladajace sie na proces konfekcji weza takie jak: zmywanie Iduszy, nakladanie warstw wzmacniajacych oraz protektora gumowego.Dotychczas weze tloczone byly konfekcjonowane recznie w ten sposób, ze na obracajaca sie wzdluz swej podluznej osi dusze weza pracownik nawijal przekladke z trzymanej w obu rekach szpuli. Na¬ stepnie nakladal gumowy protektor, przyrolowujac go recznie rolkami. Czynnosci te byly bardzo praco¬ chlonne i malo dokladne,, co mialo oczywiscie wplyw na pogorszenie jakosci wezy. Znane byly równiez konfekcjonowanie wezy na trójrolkowej maszynie skladajacej sie z dwóch rolek zamontowanych na stale i jednej rolki ruchomej. Rdzen z naciagnieta dusza nakladalo sie na dwie stale rolki. Jeden brzeg plóciennej przekladki przykladalo sie do gumowej duszy a do drugiego brzegu przyklejalo sie gumowa tasme wierzchniej gumy. Nastepnie opuszczalo sie ruchoma rolke i przyciskalo sie nia rdzen z dusza gumowa, któremu nadawalo sie ruch obrotowy w czasie którego nawijalo sie pod cisnieniem rucho¬ mej rolki tkaninowa przekladke i gumowa tasme pokrywajaca waz.Tkanina do zarolowania weza skladala sie z po¬ laczonych ze soba wielu odcinków tkaniny krzyzo- 10 15 20 30 wej cietej pod katem 45°. Polozenie wlókien tka¬ niny pod katem 45° w stosunku do podluznej osi weza bylo konieczne ze wzgledu na zapewnienie mu wlasciwej elastycznosci. Konfekcja na trójwalowej maszynie za pomoca walu zbyt slabo dociskajacego wycinek czesci pasma tkaniny nie zapewniala rów¬ nomiernego ulozenia poszczególnych wlókien tka¬ niny wokól duszy weza. Poszczególne wlókna osno¬ wy jak i watku tkaniny obciskaly w poszczególnych miejscach dusze weza w nierównomierny sposób.W wyniku tego, w czasie eksploatacji weza pod cis¬ nieniem, miejsca narazone na silniejszy ucisk przez wlókna byly narazone na wykonywanie nierówno¬ miernie wiekszej pracy niz te miejsca weza, które posiadaly mniejszy ucisk przez tkaninie, W wyniku tego w miejscach silniej obcisnietych w pierwszym rzedzie nastepowalo nadnierne wy¬ dluzenie wlókien w wyniku czego nastepowalo duzo wczesniejsze ich pekniecie niz wynikalo to z teore¬ tycznych wyliczen wytrzymalosciowych przyjmuja¬ cych równomierna prace wszystkich elementów wzmacniajacych, przy próbie rozrywania weza.Praktyczne oslabienie tego rodzaju weza w stosunku do wyliczen teoretycznych wynosilo okolo 4Ó°/o.Chcac zapewnic wezowi wymagana wytrzymalosc — nalezalo odpowiednio zwiekszyc ilosc przekladek.Pociagalo to za soba zwiekszenie ciezaru weza i wzrost jego kosztu na skutek zwiekszenia w nini udzialu surowców. Wad tych nie wykazuja weze tloczne wykonane za pomoca urzadzenia wedlug 53 1403 wynalazku. Wedlug wynalazku gumowa dusza weza wykonana i wciagnieta na rdzen wedlug znanych sposobów jest wprowadzana miedzy szczotki, które obmywaja ja w przeciwpradzie benzyna. Oczyszczo¬ na dusza jest nastepnie owijana pogumowana tka¬ nina rwana na dlugie pasma Wzdluz osnowy.Tkaniny te o szerokosci od okolo 5 cm do okolo 10 cm sa nawiniete na szpule. Owijanie duszy weza odbywa sie za pomoca szpul z pasmami tkaniny które obracaja sie w przeciwnych kierunkach wzgledem siebie wokól duszy weza. Dusza weza wy¬ konuje jedynie ruch posuwisty. Tkanina nakladana jest na dusze weza w ten sposób, ze jej osnowa ulozona jest w stosunku do osi duszy weza pod ka¬ tem 54°. Zastosowanie na wrzecionach ze szpulami ciernych hamulców jest zastosowanie dlugich pasm tkaniny z jednolita osnowa powoduja równomier¬ ny i jednakowy naciag wszystkich wlókien tkaniny nakladanej na dusze weza.Nastepnie czesciowo skonfekcjonowany waz wsu¬ niety w element pociagowo-posuwowy jest przesu¬ wany pod urzadzenie podajace plyte gumowa. W chwili gdy poczatek czesciowo skonfekcjonowanego weza mija urzadzenie podajace surowa gumowa ply¬ te, czesciowo skonfekcjonowany waz, zaczepia sie o folie gumowa majaca stanowic protektor, która to folia jest skierowana ku dolowi i wstepnie obciska¬ na przez talerzowe tarcze a nastepnie dociskana rol¬ kami do skonfekcjonowanego weza. Nadmiar gumy w miejscu styku krawedzi protektora jest w czasie ciaglego ruchu weza ku przodowi obcinany przez krazkowe noze, które jednoczesnie powoduja utwo¬ rzenie szwu scisle laczacego stykajace sie ze soba boki protektora. Fozostale na szwie czasteczki gu¬ my sa usuwane przez obracajaca sie zebatke. W tym czasie poczatek duszy weza jest owijany pierwsza wzglednie druga przekladka tkaninowa, wzglednie guma protektorowa.Proces wszystkich tych czynnosci trwa na róznych odcinakach weza jednoczesnie a jego ciaglosc uza¬ lezniona jest od dlugosci rdzenia i od koniecznosci zakladania nowych szpul z przekladkami tkanino- wo-gumowymi. Skonfekcjonowany waz bandazuje sie poddaje wulkanizacji wedlug powszechnie zna¬ nych sposobów. Przyklad wykonania urzadzenia przedstawiony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia, fig. 2 — widok z boku czesci myjacej i owijajacej przekladkami w czesciowym przekroju, fig. 3 — przekrój poziomy czesci myjacej, fig. 4 — widok z boku czesci wycia- gowo-posuwowej, urzadzenie podajace plyte gumo¬ wa,- czesc obkladajaca protektor wraz z nozami uci¬ najacymi jego nadmiar i zebatka gwiazdzista, fig. 5 —- widok z góry czesci urzadzenia obciskajacego protektor i obcinajacego jego nadmiar, fig. 6 —¦ przekrój wzdluz linii A-A na fig. 5.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera zespól my¬ jacy.I przeznaczony do mycia gumowej duszy weza w przeciwpradzie benzyna, przy czym w metalowej obudowie 1.ulozyskowany jest wal 2 z lancuchowym kolem ^'pbiaczpnym^z^riapeSerri urzadzenia. Na wale. 2 .zamocowane sa^ na* stale dwie talerzowe szczotki 4;jz benzenó^ zwróconym kii so¬ bie.' wewnatrz"otiudoWa i rfapelmona' jestdd kolo' 53 140 4 1/4 swej wysokosci benzyna 6. Przed obudowa 1 znajduje sie prowadzaca rolka 7, natomiast po jej przeciwnej stronie umieszczony jest zbieracz 8 nad¬ miaru benzyny. Bezposrednio za zbieraczem 8 ben- 5 zyny znajduje sie zespól II wspóldzialajacych ze so¬ ba elementów sluzacych do krzyzowego owijania weza gumowego. Zespól ten sklada sie z walu 9 polaczonego z napedem urzadzenia na którym osa¬ dzone jest stozkowe kolo 10 napedzajace stozkowe io kolo 11 osadzone na wale 12, na którym znajduje sie kolo 13, napedzajace osadzone kolo 15 na wale 14.Na wale 12 znajduje sie ponadto kolo 16 napedza¬ jace kolo 17 osadzone na wewnetrznej tulei 18. Na wale 14 znajduje sie zebate kolo 19 napedzajace ze- 15 bate kolo 20 osadzone na zewnetrznej tulei 21. Na wewnetrznej tulei 18 zamocowana jest na stale tar¬ cza 22 z zagietymi do wewnetrz ramionami 23 ze sworzniami 24, na których sa zamocowane obrotowe wrzeciona 25 z tarczowymi hamulcami 26. Na kaz- 20 de wrzeciono 25 nasunieta jest szpula 27 z tarcza 28.Na zewnetrznej tulei 21 zamocowana jest na stale tarcza 29. z zagietymi do wewnatrz ramionami 30 na których sa zamocowane wrzeciona 25 z tarczowy¬ mi hamulcami 26 i szpule 27 z tarczami 28 w sposób 25 indentyczny jak na ramionach 23. Koncówka 31 kazdego z wrzecion 25 i zakonczenie ramion 23 i 30 polaczone sa czopem 32. Do konca kazdego z ramion 23 i 30 sa przyspawne dwa wsporniki 33 z regula¬ cyjnymi srubami 34, umozliwiajace ustawienie kaz- 30 dego z wrzecion 25 pod zadanym katem. Za szpula¬ mi 27 z osadzonymi tarczami 28 stanowiacymi zes¬ pól do owijania znajduje sie zespól wyciagowo-po- suwowy III skladajacy sie ze stozkowego kola 35 zaklinowanego na wale 36, na którym jest osadzone 35 zaklinowane zebate kolo 37 i dolna pociagowa rolka 38. Na wale 36 ulozyskowana jest obrotowo klamro¬ wa dzwignia 39, w której obrotowo ulozyskowany jest wal 40. Na wale 40 sa zaklinowane: zebate kolo 41 i górna pociagowa rolka 42. '40 Klamrowa dzwignia 39 jest na stale polaczona z czopem 43 na którego koncu jest osadzona srubowa dzwignia 44 do ustalenia odleglosci pomiedzy rol¬ kami 38 i 42. Calosc zespolu wyciagowo-posuwowe- go ulozyskowana jest w korpusie 45. Za zespolem 45 wyciagowo-posuwowym znajduje sie zespól rolko- wo-talerzowy IV przeznaczony do podawania i ob¬ ciskania gumowej tasmy wokól skonfekcjonowane¬ go weza. Na ramie 47 o pionowym pneumatycznie sterowanym ruchu ulozyskowana jest wklesle wy- 50 profilowana rolka 48, na koncu zas — wal 49 wzdluz on którego jest wmontowany wpust 50. Na wale 49 sa zamocowane suwliwe dwie stozkowo-talerzowe tarcze 51 zwrócone ku sobie stozkami. Z obu stron tarcz 51, na wal 49 nalozone sa sprezyny 52 opiera- 5g" jace sie o tarcze 51 i lozyska 53. Za tarczami 51 sa zamontowane dwie rolki 54 dociskane do protektora sprezynami 55. Rolki 54 sa Wzgledem siebie tak us¬ tawione, ze ich Osie obrotu sa do siebie zbiezne. Za rolkami 54" znajduje sie zespól obcinajacy V, który 0* sluzy do obcinania nadmiaru gumy w miejscach: styku krawedzi protektora. ' Zespól ten sklada sie z korpusu 56 w którym jest ulozyskowany wal 57.na ktprym sa zaklinowane ze-" bate stozkowe kola.58, 59, 60 oraz czolowe kolo 61. 65' Zebate stozkowe koto 59 zazebia sie' z zaklinowanym5 53140 6 na pionowym wale 62 zebatym stozkowym kolem 63. Stozkowe kolo 60 zazebia sie z zaklinowanym na wale 64 zebatym stozkowym kolem 65. Czolowe kolo 61 jest zazebione z przystawka skladajaca sie z ko¬ la 66, walu 67 i lancuchowego kola 68. Na wale 62 zamocowany jest jeden krazkowy nóz 69, a na wale 64 drugi nóz 70. Lancuchowe kolo 68 jest polaczone drabinkowym lancuchem 71 z lancuchowym kolem 72 zaklinowanym na wale 73 na którym zamocowa¬ na jest gwiazdzista zebatka 74 za która znajduje sie wyciagowo-posuwowy element 75 identyczny w swej konstrukcji do opisanego juz wyciagowo-po- suwowego elementu usytuowanego miedzy szpulami 27 z tarczami 28 a podajacym urzadzeniem 46.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy: gumowa dusza 76 weza naciagnieta na rdzen jest wprowadzona miedzy przeciwbieznie o- bracajace sie talerzowe szczotki 4 zanurzajace sie w benzynie 6, które dokladnie ja myja, nastepnie dusza 76 jest wprowadzana w wewnetrzna tuleje 18.Wal 9 napedzany przez centralne urzadzenie nape¬ dowe przenosi ten naped bezposrednio na stozoko- we kolo 10 a nastepnie posrednio na stozkowe kolo 11, wal 12, kolo 16 oraz kolo 17 wraz z wewnetrzna tuleja 18 i zamocowana na niej tarcza 22 z ramio¬ nami 23 i wrzecionami 25. Jednoczesnie wal 12 przez zebate kola 13 i 15, wal 14 i kolo 19 napedza kolo 20 które nastepnie napedza zewnetrzna tuleje 21 z tar¬ cza 29, ramionami 30 i wrzecionami 25. Tarcze 22 i 29 wykonuja ruch obrotowy w przeciwnych wzgle¬ dem siebie kierunkach.Razem z tarczami 22 i 29 obracaja sie znajdujace sie na nich wrzeciona 25 ze szpulami 27, na których sa nawiniete tkaninowo-gumowe przekladki 77.W czasie przesuwania sie duszy 76 weza, przekladka 77 z jednej ze szpul 27 znajdujacych sie na ramio¬ nach 23 tarczy 22 owija bezposrednio dusze 76, nato¬ miast przekladki 77 ze szpul 27 znajdujacych sie na ramionach 30 tarczy 29 nakladaja sie krzyzowo na pierwsza warstwe przekladek 77. Takowinieta dusze 76 weza wsuwa sie recznie miedzy pociagowa rolke 38 a posuwowa rolke 42, dopasowujac ich nacisk na waz za pomoca klamrowej dzwigni 39. Nastepnie uruchamia sie podajace plyte gumowa urzadzenie 46 i zespól posuwowo-wyciagowy w którym stozko¬ we kolo 35 poruszajac wal 36 powoduje obrót dol¬ nej rolki 38. Ten sam wal 36 przez kola zebate 37 i 41 i wal 40 powoduje obrót górnej rolki 42, Nastep¬ nie z podajacego urzadzenia 46 wyciagana jest tas¬ ma 78 na protektor weza. W momencie przechodze¬ nia owinietej przekladkami 77 duszy 76 weza pod urzadzeniem 46, zaczepia sie poczatek plyty 78 o po¬ czatek weza przesuwanego ku przodowi. Dusza 76 weza z zaczepnionym protektorem 78 przechodzi pod rolke 48 oraz pod walem 49 pomiedzy talerzowymi tarczami 51, które skierowuja protektor 78 ku do¬ lowi, obciagajac nim wstepnie dusze 76 weza. Na¬ stepnie rolki 54 obciskaja protektor 78 od spodu.Tak sformowany waz 79 przechodzi przez krazko¬ we noze 69 i 70 obracane od centralnego napedu za pomoca walu 57 i stozkowych kól 59 i 63 oraz 60 i 65, które to noze 69 i 70 obcinaja nadmiar gumy pro¬ tektora 78 zaciskajac go jednoczesnie i wykonujac szew na oprotektorowanym wezu 79. Nastepnie waz 79 przechodzi nad obracajaca sie gwiazdzista zebat¬ ka 74 obracajaca trzymajace sie jeszcze na delikat¬ nej blonie giimy' pozostalosci obcietego protektora.Stad skonfekcjonowany juz waz 7S wyciagany przez wyciagowo-posuwowy element 75 kierowany jest do 5 bandazowania i wulkanizacji. Predkosc obrotowa rolek 38 i 42 i krazkowych nozy 69 i 70 przy stalych obrotach wrzecion 25 jest zalezna od srednicy kon¬ fekcjonowanego weza.Wszystkie elementy urzadzenia wspólpracujace io przy wszystkich etapach konfekcji weza znajduja . sie w mechanicznym sprzezjeniu. W wypadku ko¬ niecznosci wytwarzania wezy o wiecej niz dwóch przekladkach, po zespole do owijania przekladek i po elemencie pooiagowo-posuwowym, mozna za- 15 stosowac drugi zespól do owijania dwóch nastep¬ nych przekladek wraz z nastepnym elementem po- ciagowo-posuwowym. W razie koniecznosci mozna zastosowac wieksza ilosc zespolów niz dwa do owi¬ jania tkaninowymi przekladkami. Urzadzenie do konfekcjonawania wezy wedlug wynalazku zapew¬ nia mechaniczne wykonanie wszystkich, bezposred¬ nio jedna po drugiej czynnosci na jednym urzadze¬ niu, przy jednoczesnej latwosci kontroli jakosci wykonywanej pracy.Zamocowanie na kazdej z przeciwbieznych tarcz dwóch wrzecion z nawinieta na szpulach przekladka zapewnia ciaglosc konfekcji. W wypadku zuzycia przekladki ze szpuli pierwszej, natychmiast dola¬ cza sie przekladke ze szpuli drugiej. Wykonanie 0 weza w urzadzeniu wedlug wynalazku zapewnia na calej dlugosci duszy weza równomierny i jednako¬ wy naciag wszystkich wlókien, powodujac jednako¬ wa ich prace w czasie eksploatacji weza. Pozwala to zmniejszyc ilosc wzmacniajacych przekladek o 35 okolo 15% w porównaniu do analogicznego pod wzgledem wytrzymalosciowym weza wykonanego tradycyjnymi metodami. Pozwala równiez uzywac tansze tkaniny kordowe. Weze wykonane za po¬ moca urzadzenia wedlug wynalazku sa lzejsze i ela- 40 styczniejsze, a pelna mechanizacja calego procesu konfekcjonowania zapewnia wieksza wydajnosc produkcji. Weze wykonane w urzadzeniu wedlug wynalazku sa dwukrotnie dluzsze od produkowa¬ nych metodami tradycyjnymi, co pozwala na 45 zmniejszenie ilosci odpadów w trakcie produkcji dwukrotnie. PL