PL52540B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 5.1.1967 52540 KI. 15 b, l/Ol MKP B 41 c 3jo% UKD BIBLIOTEK* towe [Urzedu f<"*n Twórca wynalazku: Leszek Steborowski Wlasciciel patentu: Instytut Geodezji i Kartografii, Warszawa (Pplska) Sposób wykonywania kopii trawionych na tworzywach sztucznych Przedmiotem wynalazku jest sposób wykony¬ wania precyzyjnych kopii trawionych na tworzy¬ wach sztucznych zwlaszcza na szkle organicznym „Plexiglas", folii trójoctanowej, folii PCW, celu¬ loidzie i Astralonie.Znane sa sposoby wykonywania podzialek i mo¬ nogramów na tworzywach sztucznych a wiec i na szkle organicznym „Plexiglas" polegajace na fo¬ tograficznym przeniesieniu rysunku z wzorcowej plyty na tworzywo sztuczne pokryte uczulona na swiatlo emulsja, wywolaniu obrazu w postaci ne¬ gatywu, usunieciu emulsji i z miejsc podlegaja¬ cych wytrawieniu i wytrawieniu obrazu za pomo¬ ca rozpuszczalnika danego tworzywa teoretycznie nie naruszajacego pozostalej na plycie emulsji.Proces ten teoretycznie jest zupelnie opanowa¬ ny, a jednak dla otrzymania precyzyjnych po¬ dzialek o grubosci linii okolo 0,1 mm i ponizej tej grubosci dotychczasowe sposoby zawodza i na przyklad podzialki na precyzyjnych suwakach wytwarza sie przez uciazliwe nacinanie poszcze¬ gólnych linii, a tylko cyfry i napisy wykonuje sie w tanszy sposób przez trawienie.Przedmiotem wynalazku jest sposób wykony¬ wania kopii trawionych na masach plastycznych, a zwlaszcza na szkle organicznym Plexiglas po¬ zwalajacy na otrzymywanie równych kresek i li¬ nii o grubosci ponizej 0,1 mm.Cel ten osiaga sie przez zastosowanie dodatko¬ wej operacji trawienia wstepnego, które powodu¬ je tylko zmatowienie powierzchni w miejscach przeznaczonych do wytrawienia rysunku i prze- 5 prowadzenia wlasciwego trawienia po takim uprzednim przygotowaniu powierzchni.Zewnetrzna gladka powierzchnia kazdego two¬ rzywa sztucznego ma inne wlasciwosci fizyczne niz warstwa wewnetrzna i wykazuje niejednako- 10 wa zdolnosc trawienia co jest przyczyna otrzymy¬ wania widocznych pod lupa nierównosci obrzeza.Okazalo sie, ze wstepne trawienie przeprowadza sie najkorzystniej przy uzyciu rozpuszczalnika z mala iloscia wody i uzyciem gliceryny jako mo- 15 deratora. W przypadku szkla organicznego Plexi- glas to wstepne trawienie mozna polaczyc z wy¬ wolywaniem.Dla blizszego wyjasnienia sposobu wedlug wy¬ nalazku podaje sie ponizej sposób postepowania przy trawieniu rysunków i podzialek o cienkich liniach na tworzywie Plexiglas.Przed nalozeniem warstwy swiatloczulej nalezy powierzchnie tworzywa w znany sposób odtluscic 10% wodnym roztworem kwasu siarkowego w cia¬ gu 15 minut, a nastepnie na wirówce oblac równo znana warstwa swiatloczula gumy arabskiej z dwuchromianem amonu.Po naswietleniu uczulonej plyty w kopioramie 30 przystepuje sie do wywolania polaczonego z wste- 20 25 52 5403 pnym trawieniem. Do tego celu zaleca sie roztwór o skladzie: I II Gliceryna 63 69 Woda destylowana 8 17 Kwas octowy (80%) 29 14 100 100 w którym czynnikiem trawiacym jest rozcienczo¬ ny kwas octowy, ale nie rozcienczony woda, a roz¬ tworem wody w glicerynie i to w okreslonym stosunku najwyzej 1 : 2,5 — przy czym wody nie nalezy stosowac wiecej niz 20% wagowych, ca¬ losci.Po wywolaniu i wstepnym trawieniu jak wy¬ zej, nastepuje wlasciwe trawienie polaczone z za¬ barwieniem jednym z podanych ponizej roztwo¬ rów.I II III Alkohol etylowy — 43,5 — Szelak naturalny g 67 5,0 — (roztwór 10% w alkoholu) Aceton ml 30 — 49 Czterochloroetan ml — 48,5 49 Barwnik tluszczowy g 3 3 2 Po zakonczeniu trawienia nalezy zabarwiona plyte wysuszyc i zatalkowac. Po wytrawieniu i namoczeniu w wodzie warstwe emulsji sciaga sie z podloza w miejscach, które musza byc od¬ sloniete.Z podanych trzech roztworów trawiaco-barwia- cych pierwszy dziala najslabiej, drugi silniej, a trzeci najsilniej. Czym delikatniejsze sa linie ry¬ sunku lub podzialki, tym slabszy w dzialaniu po¬ winien byc roztwór trawiacy.Okazalo sie, ze stosowanie do wstepnego tra¬ wienia malej ilosci wody z gliceryna jako mode- 540 4 ratorem do regulacji aktywnosci rozpuszczalnika daje dobre wyniki przy wszystkich znanych two¬ rzywach sztucznych. Ponizej podano kilka przy¬ kladowych roztworów do róznych tworzyw: 5 Plexiglas Octan celulozy Astralon Celuloid Folia PCW Glice¬ ryna 63 23 22 26 26 Woda 8 9 11 13 9 i Kwas octo¬ wy 29 68 — — — Dio- xan — 67 61 65 Dalsze eksperymenty wykazaly, ze ilosc wody w glicerynowym roztworze rozpuszczalnika ma znaczenie zasadnicze i waha sie od 6—20% wa¬ gowych calosci, a najkorzystniej w granicach 9— 12% wagowych calosci roztworu oraz 50% w sto¬ sunku do gliceryny, której zawartosc w roztworze wynosi 20—70% w zaleznosci od tworzywa i za¬ stosowanego rozpuszczalnika. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wykonywania kopii trawionych na ply¬ tach z tworzyw sztucznych, polegajacy na od¬ tluszczeniu plyty, oblaniu emulsja swiatloczula, naswietleniu, wywolaniu i wytrawieniu, znamien¬ ny tym, ze w czasie wywolywania lub po wywo¬ laniu stosuje sie wstepne powierzchniowe trawie¬ nie glicerynowym roztworem rozpuszczalnika, z mala iloscia wody nie przekraczajaca 20% w sto¬ sunku wagowym calosci roztworu oraz 50% w stosunku do gliceryny, przy czym zawartosc gli¬ ceryny w tym roztworze wynosi 20—70%. WDA-l. Zam. 55/66. Nakl. 240 PL