PL49386B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 5. IV. 1965 49386 KI. 12p, 1/01 MKP C 07 d UKD UUIQ * Twórca wynalazku: mgr inz. Leon Krupinski Wlascic iel patentu: Grodziskie Zaklady Farmaceutyczne „Polfa" Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Grodzisk Mazowiecki (Pol¬ ska) BIBLIOTEKA] Urzedu Patentowego 1 Polskiej BzEczycospol.iej Ludowej | Sposób wytwarzania czwartorzedowych chlorków alkilopirydyniowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia czwartorzedowych chlorków alkilopirydynio¬ wych o ogólnych wzorach 1 i 2, w których R oznacza lancuch weglowodorowy, stosowanych do celów technologicznych, dezynfekcyjnych, kosme¬ tycznych i leczniczych. Jak wiadomo, czwarto¬ rzedowe chlorki alkilopirydyniowe wytwarza sie z pirydyny i odpowiednich chlorków alkilowych.W literaturze technicznej brak jest kompletnych opisów sposobów umozliwiajacych praktyczne ich stosowanie. Sposoby te zalecaja stosowanie oprócz pirydyny takze pewnych dodatków majacych przyspieszyc przebieg reakcji syntezy, takich jak np. nitrobenzen, alkohole itd.Rówiez literatura dotyczaca wytwarzania na skale przemyslowa produktu posredniego — chlor¬ ków alkilowych — przez dzialanie chlorowodoru na alkohole w obecnosci metali lub ich soli jako katalizatorów podaje czesto przeciwstawne wnios¬ ki. Inny sposób otrzymywania chlorków alkilo¬ wych przy zastosowaniu chlorku tionylu jako czynnika chlorujacego alkohole, * nie stosuje zad¬ nych katalizatorów. Wedlug tego sposobu uzyskuje sie bardzo niska wydajnosc (60% teorii) nawet po bardzo dlugich okresach czasu reakcji (po uplywie kilkudziesieciu godzin). Stwierdzono, ze czwartorzedowe chlorki alkilopirydyniowe mozna wytwarzac w sposób ekonomiczny i dogodny tech¬ nicznie, jesli odpowiednie alkohole podda sie ^hlorowafiiu do nasycenia za pomoca chlorku 10 15 20 25 tionylu w obecnosci katalizujacych soli metali, nastepnie straci katalizatory przez ogrzanie do temperatury 150—200° C, oddestyluje nieprzerea- gowany chlorek tionylu, odsaczy osad, a prze¬ sacz stanowiacy chlorek alkilowy podda sprze¬ ganiu z pirydyna w nadmiarze w temperaturze 100—140° C. Zamiast ogrzewania w temperatu¬ rze 150—200° C katalizator mozna równiez usunac z cieczy poreakcyjnej, schlodzonej uprzednio po procesie chlorowania do temperatury 50° C przez przemycie woda i nastepnie oddzielenie warstwy wodnej zawierajacej kwasy i katalizator, zobojet¬ nienie soda wytworzonych kwasów solnego i siar¬ kowego w pozostalosci zawierajacej chlorek alki¬ lowy, ponowne przemycie chlorku alkilowego woda i metanolem oraz osuszenie od resztek me¬ tanolu. Jako katalizatory stosuje sie dowolne sole dwuwartosciowych metali z grupy wapniow- ców i kadmowców, a mianowicie sole magnezu, wapnia, strontu, baru, cynku, kadmu, rteci a tak¬ ze sole niklu, cyny i olowiu. Najwyzsze wydaj¬ nosci procesu chlorowania dochodzace do 98% teorii, uzyskuje sie stosujac sole wapnia lub cynku.Proces chlorowania przebiega w ciagu stosun¬ kowo krótkiego okresu czasu — w ciagu kilku godzin, przy czym otrzymywane chlorki alkilowe wykazuja wysoki stopien czystosci, gwarantujacy dobra jakosc gotowego ostatecznego produktu syn¬ tezy, mianowicie chlorku alkilopirydyniowego- Po 4938649586 dokonanym sprzezeniu w pirydynie, nadmiar jej usuwa sie przez destylacje lub pod zmniejszonym cisnieniem, a pozostalosc oczyszcza w dowolny znany sposób. Produkt reakcji mozna wydzielic równiez przez schlodzenie mieszaniny reakcyjnej i odsaczenie krysztalów. Zaleznie od wymaganego stopnia czystosci produkt reakcji mozna dalej oczyszczac przez krystalizacje z wody, trójchloro¬ etylenu lub chlorku etylenu.Przyklad I. Do 484 czesci wagowych alko¬ holu 1-heksadecylowego z dodatkiem 0,2 czesci wagowych tlenku cynku wkrapla sie pod chlod¬ nica zwrotna podczas mieszania okolo 480 czesci wagowych chlorku tionylu w ciagu okolo 1,5 go¬ dziny przy temperaturze 90—140° C, ogrzewa mie¬ szanine w temperaturze wrzenia 2 godziny i usu¬ wa nieprzereagowany chlorek tionylu przez de¬ stylacje. Do pozostalosci w kubie, po schlodzeniu do temperatury 50° G wlewa sie podczas chlodze¬ nia 300 czesci wagowych wody, która po roz¬ warstwieniu rozdziela sie i odrzuca, zobojetnia chlorek 1-heksadecylowy w postaci oleju za po¬ moca 10%-owego wodnego roztworu sody, od¬ dziela warstwe wodna, przemywa chlorek alkilo¬ wy woda, a nastepnie metanolem i oddestylowuje resztki metanolu. Otrzymany chlorek 1-heksade¬ cylu zadaje sie okolo _1500 czesciami wagowymi pirydyny i ogrzewa mieszajac w ciagu 8 godzin w temperaturze 120—140° C. Po ukonczeniu reak¬ cji i schlodzento^oHsaczir"sie krysztaly, rozpusz¬ cza w 1000 czesci wagowych wody, usuwa nad¬ miar pirydyny przez destylacje pod zmniejszo¬ nym cisnieniem do okolo 140 mm Hg, oczyszcza roztwór zaspomoca..Jfl czesci wagowych sody, zó czeSci wagowycjuserbydrolu i_4? czesci wago- wych^w^gla aktywnego jw^zjiany sposób, a na- stepnie^wy^rysltalSbxvuje chlorek 1-heksadecylo- pirydyniowy przez wychlodzenie do temperatury + 5° C. Krysztaly odsacza sie, odmywa woda o temperaturze + 4°C lub octanem etylu i suszy w temperaturze nie wyzszej niz 70° C.Przyklad II. Do 29 czesci wagowych alko¬ holu 1-heksadecylowego dodaje sie 0,2 czesci wa¬ gowych tlenku wapnia, ogrzewa do temperatury 100° C pod chlodnica zwrotna i wlewa podczas mieszania w ciagu okolo 2 godzin, 31 czesci wa¬ gowych chlorku tionylu, utrzymujac temperature 120—130° C. Ogrzewa sie mase reakcyjna w tej temperaturze w ciagu dalszych 2 godzin, oddesty¬ lowuje nadmiar chlorku tionylu i podnosi tem¬ perature do 160° C na okres 2 godzin, przy czym nastepuje wytracenie katalizatora w postaci osa¬ du. Dalej ciecz schladza sie do temperatury 120° C, dodaje 3 czesci wagowe wegla aktywnego i saczy. Otrzymany chlorek 1-heksadecylu mie¬ sza sie z 65 czesciami wagowymi pirydyny i ogrze¬ wa sie mieszajac do temperatury 120—140° C w ciagu 8 godzin, schladza do temperatury po¬ kojowej i odsacza wydzielone krysztaly chlorku 1-heksadecylopirydyniowego. Osad oczyszcza sie przez rozpuszczenie na goraco w 120 czesciach wagowych chlorku etylenu, zadanie 5 czesciami wagowymi wegla aktywnego, przesaczenie gora¬ cego roztworu i ponowne wykrystalizowanie po 15 oziebieniu do temperatury pokojowej. Krysztaly po odsaczeniu odmywa sie chlorkiem etylenir i suszy w temperaturze nie wyzszej niz 70° C- Otrzymany preparat odpowiada czystoscia wy- 5 maganiom farmakopealnym wedlug USP XVI.Przyklad III. 26 czesci wagowych alkoholu 1-duodecylowego poddaje sie chlorowaniu w obec¬ nosci 0,2 czesci wagowych weglanu wapnia przez- stopniowe dozowanie pod chlodnica zwrotna pod¬ czas mieszania i w temperaturze 110—120° C 36 czesci wagowych chlorku tionylu. Czas dozo¬ wania chlorku tionylu wynosi okolo 2 godzin.Nastepnie ogrzewa sie ciecz 1 godzine w tej sa¬ mej temperaturze, oddestylowuje nadmiar chlorku tionylu i dalej ogrzewa w temperaturze 170° C w ciagu 3 godzin, przy czym nastepuje wytrace¬ nie katalizatora. Po schlodzeniu do temperatury 120° C dodaje sie 4 czesci wegla aktywnego i sa- 20 czy. Otrzymany chlorek 1-duodecylowy zlewa sie z 55 czesciami wagowymi pirydyny, ogrzewa w temperaturze 115—125° C w ciagu 6 godzin i oddestylowuje nadmiar pirydyny pod zmniej¬ szonym cisnieniem do 140 mm Hg. Pozostaly 25 w kubie chlorek 1-duodecylopirydyniowy rozpusz¬ cza sie w 130 czesciach wagowych wody i dalej oczyszcza *w postaci roztworu w dowolny znany sposób.Przyklad IV. Surowy produkt otrzymany 30 wedlug przykladu II oczyszcza sie przez krysta¬ lizacje, stosujac 160 czesci wagowych trójchloro¬ etylenu zamiast 120 czesci wagowych chlorku etylenu sposobem podanym w przykladzie II..Produkt przemywa sie trójchloroetylenem i su- 35 szy. Odpowiada on wymaganiom farmakopei USP XVI. 40 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania czwartorzedowych chlorków alkilopirydyniowych z chlorków alkilowych oraz pirydyny, znamienny tym, ze alkohole alkilowe 45 o wzorach 1 i 2, w których R oznacza lancuch weglowodorowy, poddaje sie az do -.nasycenia chlorowaniu dzialaniem chlorku tionylu w obec¬ nosci katalizatorów stanowiacych sole metali dwu- wartosciowych z grup wapniowców i kadmowców 50 jak sole magnezu, wapnia, strontu, baru, cynku, kadmu i rteci, a takze sole niklu, cyny i olowiu,, z roztworu poreakcyjnego straca sie katalizator oraz oddestylowuje nieprzereagowany chlorek tio¬ nylu przez ogrzewanie do temperatury 150—200° C,. 55 odsacza chlorek alkilowy, ogrzewa z nadmiarem ^pirydyny w temperaturze 100—140° C i z masy poreakcyjnej wydziela sie utworzone czwartorze- Sowe chlorki alkilopirydyniowe w postaci krysz¬ talów przez oziebienie, odsaczenie i ewentualnie 60 rekrystalizacje z wody, trójchloroetylenu lub chlorku etylenu, badz z mieszaniny reakcyjnej oddestylowuje sie nadmiar pirydyny pod zmniej¬ szonym cisnieniem, a pozostalosc w kubie zawie¬ rajaca produkt reakcji rozpuszcza w wodzie i da- 65 lej oczyszcza w znany sposób.49386 CH HC CH HC CH fi a Hzori CH X \ HC CH HC CH xAO / \ R CL Nzór 2 PL