PL48925B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 18. XII. 1964 48925 KI. 23a, 6 MKP C11 b $7Q!L.UKD LslaUOTEKA I1 - »¦? '" s a4.; nlowego ¦'!!! L'."Jgncj Wspóltwórcy wynalazku: prof. dr Janusz Kulesza, mgr inz. Mieczyslaw Wilczek, mgr inz. Edmund Krzyzanowski, mgr inz. Paulina Krzyzanowska, mgr inz. Józef Góra Wlasciciel patentu: Warszawska Fabryka Syntetyków Zapachowych, Warszawa (Polska) Spsób wytwarzania srodków zapachowych przez utlenienie a-pinenu lub terpentyny Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania srodków zapachowych na drodze utleniania a-pi¬ nenu lub terpentyny. Jak wiadomo utlenianie pinenu lub terpentyny prowadzi do otrzymania róznego rodzaju zwiazków, w zaleznosci od spo- 5 sobu prowadzenia reakcji utleniania.Utlenianie ozonem prowadzi do wytworzenia kwasu lub aldehydu pinonowego. Utlenianie nad¬ manganianem potasowym lub kwasem chromo¬ wym prowadzi do wytworzenia kwasu pinonowego. 10 Dzialaniem dwutlenku selenu otrzymuje sie z a-pi¬ nenu mieszanine myrtenolu i myrtenalu.Do celów perfumeryjnych moga znalezc zasto¬ sowanie glównie zwiazki otrzymane przez utlenianie a-pinenu tlenem lub powietrzem. Otrzymuje sie 15 w tym wypadku mieszanine wielu zwiazków, wsród których dominuje werbenol i werbenon. Werbe¬ no! charakteryzuje sie zapachem werbenowo-bzo- wym, natomiast werbenon posiada zapach mento- nowo-mietowy. 20 Utlenianie powietrzem lub tlenem weglowodorów terpenowych zachodzi bardzo powoli. Mozna te reakcje przyspieszyc przez zastosowanie kataliza¬ torów. Jako katalizatory najczesciej stosuje sie sole manganowe i kobaltowe kwasów organicznych naj- 25 korzystniej stearynowego, olejowego, abietynowe- go i innych.Mieszanina zwiazków powstala w wyniku utlenia¬ nia a-pinenu lub terpentyny posiada specyficzny, mniej lub bardziej przyjemny zapach, którego cha- so rakter uzalezniony jest od sposobu prowadzenia procesu utleniania.Zasadnicza i najwazniejsza wlasciwoscia wymaga¬ na od srodków stosowanych w perfumerii jest przy¬ jemny, charakterystyczny zapach. Stwierdzono, ze mozna uzyskac przez utlenianie a-pinenu lub ter¬ pentyny mieszanine zwiazków posiadajacych bardzo przyjemny lesny zapach, jesli proces utleniania powietrzem lub tlenem prowadzi sie w obecnosci katalizatora przygotowanego z roztworu kalafonii w a-pinenie wzglednie terpentynie i alkoholu ali¬ fatycznego, najkorzystniej alkoholu etylowego, zal- kalizowanego do pH = 8 i wodnego roztworu azo¬ tanu kobaltowego oraz soli zelaza, niklu, miedzi i wolframu.W celu przeprowadzenia sposobu wedlug wyna¬ lazku kalafonie w ilosci 10—15 czesci wagowych rozpuszcza sie w mieszaninie skladajacej sie z 100—200 czesci wagowych a-pinenu lub terpenty¬ ny i 5—15 czesci wagowych alkoholu alifatycznego, najkorzystniej alkoholu etylowego.Po rozpuszczeniu sie kalafonii roztwór ten alka- lizuje sie lugiem sodowym wzglednie potasowym do pH = okolo 8 i dodaje 20—40 czesci wagowych 18—20% wodnego roztworu azotanu kobaltowego, zawierajacego sole, najkorzystniej azotany, chlorki lub siarczany zelaza, niklu, miedzi i wolframu w ilosci %% wagowych kazdej z tej soli w stosun¬ ku do ilosci soli kobaltu. Po wymieszaniu oddziela sie od warstwy wodnej warstwe a-pinenowa 4892548925 wzglednie terpentynowa, która stanowi katalizator utleniania w sposobie wedlug wynalazku. Katali¬ zator ten w ilosci 100—300 czesci wagowych doda¬ je sie do 1500 czesci wagowych a-pinenu lub ter¬ pentyny, która przedmuchuje sie tlenem lub po¬ wietrzem. Nastepnie mase reakcyjna zobojetnia sie weglanem sodowym i poddaje sedymentacji w kolumnie sedymentacyjnej.Wytworzony sposobem wedlug wynalazku srodek zapachowy moze byc stosowany bezposrednio jako kompozycja perfumeryjna o zapachu lesnym, wzglednie moze byc skladnikiem innych kompozycji zapachowych. Rozdestylowanie produktu na frakcje prowadzi do uzyskania komponentów o róznych od¬ cieniach zapachu np. jedna z frakcji wykazuje zapach zblizony do olejku paczulowego.Dodatkowa zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ze w wyniku utleniania a-pinenu lub terpenty¬ ny powstaja równiez wysokoczasteczkowe polimery, które spelniaja role utrwalacza srodków zapacho¬ wych. Sposób wedlug wynalazku ilustruje poniz¬ szy przyklad.Przyklad. 10,5 kg kalafonii rozpuszcza sie w mieszaninie 150 kg terpentyny i 7 kg etanolu.Do tego roztworu wkrapla sie przy mieszaniu 40%-owy lug sodowy az do uzyskania wartosci pH = 8. Nastepnie ciagle mieszajac dodaje sie 35 kg — 18,5%-owego wodnego roztworu azotanu kobaltawego zawierajacego po 2% (w stosunku do wagi azotanu kobaltawego) soli zelaza, niklu, mie¬ dzi i wolframu.Po zakonczeniu dodawania roztworu azotanu kobaltawego miesza sie jeszcze przez pól godziny i po odstaniu oddziela sie warstwe terpentynowa, która stanowi katalizator. 10 15 20 25 30 35 1350 kg terpentyny podgrzewa sie do temperatu¬ ry 50—70°C, dodaje 53 kg katalizatora i przedmu¬ chuje silnym strumieniem powietrza przez 48 godzin.Po 16 i 32 godzinach dodaje sie ponownie po 53 kg katalizatora.Nastepnie mase poreakcyjna zobojetnia sie wegla¬ nem sodowym i poddaje sedymentacji w kolumnie sedymentacyjnej. # Produkt jest klarowna ciecza o przyjemnym, charakterystycznym lesnym zapachu. Po rozdesty- lowaniu otrzymuje sie frakcje o róznych odcieniach zapachowych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania srodków zapachowych przez utlenianie a-pinenu lub terpentyny tlenem lub po¬ wietrzem w obecnosci katalizatora znamienny tym, ze utlenianie a-pinenu lub terpentyny prowadzi sie w obecnosci katalizatora uzytego w ilosci 100—300 czesci wagowych na 1500 czesci wagowych a-pinenu lub terpentyny, przygotowanego przez rozpuszcze¬ nie 10—15 czesci wagowych kalafonii w 100—200 czesciach wagowych a-pinenu lub terpentyny z do¬ datkiem 5-15 czesci wagowych alkoholu alifatycz¬ nego, najkorzystniej etanolu, zalkalizowanie tego roztworu do wartosci' pH = okolo 8 za pomoca lugu sodowego lub potasowego i zmieszanie z 20—40 czesciami wagowymi 18—20% wodnego roztworu azotanu kobaltawego zawierajacego sole zelaza, niklu, miedzi i wolframu najkorzystniej w postaci azotanów, chlorków lub siarczanów, w ilosci 5% wagowych kazdej z nich w stosunku do ilosci azotanu kobaltawego a nastepnie oddzie¬ lenie od warstwy wodnej warstwy a-pinenowej lub terpentyny, która stanowi katalizator. ro c .h.rS~U poprawe RSW „Prasa", W-w. £am. 2633/64. Naklad 200 egz. PL