PL47827B1 - - Google Patents

Description

Opis wyj o 1964 r. jy L a Ol FK A U r.:.,-c u t-utentowego PtóKiei firsc2fpasp9litei lutowi POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47827 KI. 12 e, 3/02 KI. internat. B 01 d Universal Oil Products Company*) Des Flaines, Stany Zjednoczone Ameryki Sposób prowadzenia sorpcji metoda ciagla Patent trwa od dnia 9 listopada 1959 r.\VymaIaizek dotyczy ciaglego sposobu prowa¬ dzenia sorpcji, majacego na celu frakcjonowa¬ nie mieszanin cieklych skladników, w którym jeden ze skladników mieszaniny zostaje zaad- sorbowany w czasie zetkniecia sie ze stalym 6orbentem dzialajacym selektywnie, tprzy czym skladnik niezaadsorbowany usuwa sie z prze - strzeni dzialania sorbenta, a selektywnie zaad- sorbowany skladnik usuwa sie z sorbenta za pomoca cieklego desorbenta. Wynalazek prze¬ widuje sposób ciaglego rozdzialu mieszaniny skladników posiadajacych rózne 'zdolnosci sorp¬ cji w stosunku do stalego nieprzenosnego sor¬ benta, stwarzajac rodzaj przeciwpradowego, nieprzerwanego kontaktu poszczególnych stru¬ mieni procesu z sorbentem.Ciagly proces sorpcyjny polega wedlug wy¬ nalazku na .utrzymaniu ciaglej cyrkulacji, czyn¬ nika kolejno przez cztery, szeregowa polaczone *) Wlasdciei patentu oswiadczyl, ze wspól- twdrcasnij wynaiarikiu sa inz. ^DiboaLd * Becj#oes Broughton i inz. Clarence Geórge Óerholot" ' strefy nieruchomego sorbenta, na doprowadza¬ niu w sposób ciagly rozdzielanej mieszaniny do czynnika cyrkulacyjnego przy- -wlocie do pierwszej strefy, na stalym odprowadzaniu nie- zaabsoirbowanego skladnika z czynnika cyrku- lacyjnego przy wylocie pierwszej strefy, na sta¬ lym wprowadzaniu desorbenta do czynnika cyrkulacyjnego przy wlocie do trzeciej strefy, na stalym odprowadzaniu selektywnie sorbp- wanego skladnika i desorbenta z czynnika cyr¬ kulacyjnego przy wylocie trzeciej strefy d na periodycznym przesuwaniu czterech stref rsor- benta przez równoczesne przesuwanie miejsca wprowadzania rozdzielanej mieszaniny, miejaca odprowadzania niezaabsorbowanego skladnika, miejsca wprowadzania desorbenta oraz miejsca odprowadzania.sorbowanego skladnika i desor¬ benta ; przeplywu przez sorbent czynnika cyrkulacyg- OdcinkL.okresowego przesuniecia strumieni wjoigwycli i wylotowych nie przekraczaja wiel¬ kosci jednej s;trefy a bajriizej korzys;bne jest,Jesli 5taln^^^^^la!m^ elrefy-, jak polowe, .jed¬ na trzecia albo jeszcze mniejsza czesc strefy.Wskazane jest jednak, aby odcinki te nie byly mndej-sze ©iz jedna dziesiata cze^sc strefy. (Gdy suma kilku kolejnych odcinków przesuniec zrówna sie z calkowita dlugoscia drogi przebyta przez czynnik cyrkulacyjny przez cztery strefy w jednymi cyklu osiaga sie wówczas punkt wyj¬ sciowy i cykl powtarza sie. W ten sposób osiaga sie ciagle rozdzielanie mieszaniny za pomoca sorbenta z ciagla równoczesnie desorpcja oraz usuwaniem sorbowanego skladnika z sorbenta bez koniecznosci usuwania sorbenta z obwodu cyrkulacyjnegbr\ Jak wiadomo mieszaniny skladników róznia¬ cych sie od siebie budowa czasteczek, a wiec i zdolnoscia do sorpcji mozna rozdzielic stosu¬ jac róznego rodzaju stale sorbenty o specyficz¬ nym skladzie chemicznym i strukturze. Wymie¬ niony sposób rozdzielania zastosowano tak do mieszanin zawiazków nieorganicznych, jak i or- nicznych; aJ jedno z najczestszych zastosowan alazl on -przy rozdzielaniu mieszanin weglo¬ wodorów zawierajacych skladniki rózniace sie co do grup strukturalnych w budowie czastecz¬ ki. Metoda ta nadaje sie zwlaszcza do rozdzia¬ lu tych (mieszanin, które innymi metodami (np. przez frakcjonowana destylacje) daja sie roz¬ dzielac tylko z trudem. . jeden rodzaj stalych soribentów jest ogólnie okreslany jako posiada¬ jacy zdolnosci adsorpcyjne. Adsorbuje on elek- tywnie ten skladnik z mieszaniny zwiazków organicznych, który posiada stosunkowo naj¬ wiekszy „stopien polarnosci. Zdolnosc adsorbcji i zdolnosc zatrzymania przez adsorbent sorbatu (to jest skladnika selektywnie adsorbowamego z mieszaniny przez adsorbent) zalezy od mozli¬ wosci osiagniecia duzej powierzchni aktywnej ad-sorbenta i obecnosci rodników polarnych al¬ bo nienasyconego wiazania w czasteczce sor- batu. Adsorbentami tego rodzaju sa np. zel krzemionkowy (odwodniony), aktywowany we¬ giel drzewny, glinokrzemiany (jak rózne gliny i aktywowane silika zele, np. glinka attapulgus, montmorylonit i odwodnione syntetyczne zwdaz_ ki tlenku glinu i krzemionki aktywowane przez ogrzewanie do temperatury bliskiej, lecz nieco nizszej niz temperatura topnienia zwiazku), ak¬ tywowany tlenek glinu, zwlaszcza tlenek glinu gamma, jak równiez inne materialy o 'podob¬ nych wlasciwosciach. Adsorbuja one i. 'miesza¬ niny izwiazki o czasteczkach polarnych Jub za¬ bierajacych wiazania nienasycone dzieki sile elektrostatycznego przyciagania wymienionych czasteczek. Powstaje wtedy jednoczasteczkowa warstwa sorbatu na aktywnej powierzchni sor¬ benta. Typowymi mieszaninami, które mozna rozdzielic przez kontakt ze stalym aktywowa¬ nym sorbentom, sa np. frakcje weglowodorów parafinowych rajace merkaptany oraz/albo aminy, przy czym te ostatnie jako zwiazki polarne zostaja selek¬ tywnie zaadsorbowane na czastkach sorbenta; mieszaniny parafin i olefin, z których olefiny sa selektywnie adsorbowane przez staly sor¬ bent; mieszaniny weglowodorów aromatycznych i alifatycznych, w których aromatyczny sklad¬ nik jest selektywnie adsorbowany przez staly sorbent; mieszaniny pary wodnej i gazu obo¬ jetnego jak azot albo powietrze (wilgoc zostaje adsorbowana selektywnie) i mieszaniny fenoli oraz/albo zwiazków siarkowych, jak tiofen z cieklymi weglowodorami, przy czym zwiazek fenolowy albo siarkowy zostaje selektywnie ad¬ sorbowany.Innym sposobem rozdzielania, w którym sta¬ ly sorbent sluzy do rozdzielania zwiazków or¬ ganicznych dzieki róznicom w budowie sklad¬ ników mieszaniny wyjsciowej jest metoda zwa¬ na zsieóiowaniem (ang. „clathration"). W tej metodzie stale czastki niektórych amidów pod¬ daje sie kontaktowaniu z mieszanina zwiazków organicznych, które maja byc rozdzielone, przez co powoduje sie powstanie jednej lub wiecej grup zwiazków, tworzac nierozpuszczal¬ ne stale klatraty z sorbentem. Stosujac na przy¬ klad mocznik jako staly czynnik rozdzielajacy, tworzy sie klatrat ze skladnikiem mieszaniny majacym strukture prostego lancucha. Stosujac tiomocznik jako sorbent, klatrat tworzy sie z skladnikiem o lancuchu rozgalezionym.Jeszcze ónny sposób rozdzielania, to metoda sorpcji, w której stosuje sie porowaty sorbent, selektywnie Okludujacy w swych porach sklad¬ niki o prostych lancuchach, lecz który nie do¬ puszcza skladników o lancuchach rozgalezio¬ nych do wnetrza por sorbenta. Typowy sorbent o tego rodzaju posiada pory o srednicy 4 — 5 A, przy czyni sorbent stanowi odwodniony glino- krzemian pierwiastka metalicznego z grupy po- tasowców albo metali ziem alkalicznych. A za¬ tem przy dzialaniu na mieszanine heksanów, zawierajacych na przyklad 2, 3-dwumetylobutan albo cykloheksan i n-heksan (ta mieszanina wyjsciowa jest bardzo trudna do rozdzielenia za pomoca destylacji frakcjonowanej) stalymi czastkami sorbenta z odwodnionego metaliczne- - 2 -go gliniokanzemianu, ten ostatni okluduje zasad¬ niczo wszystkie zwiazki o prostym lancuchu, a niesorbowany eluat czyli rafinat zostaje wzbogacony w skladniki zawierajace rozgale¬ zione lancuchy i skladniki cykliczne. Te stale sorbenty, które oznacza sie nazwa sit moleku¬ larnych, mozna wytworzyc dowolnym znanym sposobem.Sposób wedlug wynalazku mozna równiez zastosowac do procesów, w których , zachodzi chemiczna reakcja miedzy stalym sorbentem a jednym ze skladników mieszaniny. Typo*- wym przykladem takiego rozdzialu jest usuwa¬ nie metali ziem alkalicznych z wody twardej w celu jej zmiekczenia oraz/albo jej dejoniza¬ cji. Strumien twardej wody wprowadza sie do wymienników jonowych wypelnionych stalym zlozem z czastek zeolitu albo sulfonowanych zywic, przy czym zloze srodka zmiekczajacego uisuwia selektywnie jony metali wapniiowcowyich powodujacych twardosc wody tak, iz otrzymu¬ je sie eluat zmiekczonej, pozbawionej jonów wody. Wprowadzony nastepnie roztwór regene¬ rujacy sorbent, jak na przyklad wodny roztwór chlorku sodowego (w przypadku zeolitów i sul¬ fonowanych zywic), dziala jako desorbent i ja¬ ko czynnik wypierajacy jony ze zloza zmiek¬ czajacego.Sposób prowadzenia sorpcji metoda ciagla wedlug wynalazku moze byc uzyty do wszyst¬ kich przytoczonych metod oddzielania, w któ¬ rych stosuje sie staly sorbent, któremu po wy¬ czekaniu mozna przywracac zdolnosc sorpcyj¬ na za pomoca obróbki „wyczerpanego" sorben- ta, czy to typu sorbenta powierzchniowego, czy typii sorbenta okludujacego, czy tez typu sor¬ benta „sito molekularne". Sposób wedlug wy¬ nalazku'nadaje sie szczególnie do rozdzielania przy zasitiosowiainiu sorbentów, które sa stosun¬ kowo nietrwale 'mechanicznie i dlatego nie mo¬ ga byc przenoszone'z jednej strefy do * drugiej bez- uszczerbku w ich aktywnosci i zdatnosci uzyfifcowej na skutek latwego scierania sie i in- nychf konsekwencji' wynikajacyh z ich nietrwa¬ lejstruktury. W celu objasnienia wynalazku oraz w celu przedstawienia jego' istotnej cechy" zn&tfttiehnej podaje siie¦*-ponizej rózne metody rszdteielania, z któryclr kazda'dotyczy istosowa^ nia^ stalych materialów, kt6re^iWiaza,Bie:-selek- t^#fiie przynajmniej z jednym vsktó^nik|eib cieMej mieszaniny |Jodldawanej roz^eteiiu,^la' Ja¥,,-W'*wyoilfciu;: polafczealyia ''"irtM^^^^^opBeniepi' czy"to przez korzenie polaczen zsi£ekjwanye% czy* '¦ adsórpfeje,"" czy"te¥ókluzj<£ "czy aziejki, reakcji chemicznej. Wszystkie te zjawiska okreslane, sa dalej mianem „sorpcja", tak ze pod tym poje¬ ciem rozumie sie wszystkie wyzej wymienione sposoby rozdzialu za pomoca stalego sorbenta.W sposobie wedlug wynalazku masa stalego sorbenta pozostaje nieruchoma w ukladzie sorpcyjnym, podczas gdy punkty wlotu i wy¬ lotu strumieni mieszaniny poddawanej rozdzie¬ laniu przesuwa sie okresowo i równoczesnie o jednakowe odicdniki w kiieruniku cyrkulacji cie¬ czy poprzez uklad. W wyniku tego proces pro¬ wadzi sie w zasadzie przeciwpradowo,. przy czym kazda porcja masy stalego sorbenta dziala na ciecz kolejno w czwartej, trzeciej, w drugiej i w pierwszej strefie w cyklu roboczym.Mieszanina wplywa - do strefy sorpcyjnej w chwili, kiedy staly sorbent jest bardziej .wy¬ czerpany anizeli sorbent w chwifli pdprowiaidiza- nia strumienia rafinowanego, a strefa -sorpcyj¬ na jest okresowo przesuwana naprzód w kie¬ runku partii sorbenta o zregenerowanych wla¬ snosciach. ¦¦,'¦.Sposób wedlug wynalazku mozna stosowac w ukladzie czterech polaczonych ze soba stref jednej nieruchomej masy : stalego: sorbenta, w którym jedynie granice l miedzy strefami sa dkreslóiie miejscami wlotu i odpasowadzeniJaj dla róznych strumieni cieczy. Pierwsza strefa, dio której wplywa mieszaninia jest okreslona przy wilociie jako strefa „sompcyjma". Druga , stra¬ wa w kierunku przeplywu cieczy przez ma¬ se stalego sorbenta Okreslana jest jako stre¬ fa ,pierwotnej rektyfikacji" nastepna przy¬ legla albo trzecia istrefa jest strefa „desorp¬ cji" czwarta zas strefa okreslona jest jako strefa „drugiej rektyfikacji". Chociaz po¬ szczególne strefy zawieraja serie oddzielnych nieruchoniych zlóz, irozumie sie, ze calkowita masa- Stalego sorbenta zawarta w tych wszyst¬ kich seMach zlóz moze byc traktowana jak jed¬ no nieprzerwane zloze zawarte w kolumnie kontaktowej*'1 w której kazda ze stref jest okre¬ slona mt&j-scaimi wlotowymi i miejscami' odpro- wadzans&? róznych strumieni doplywajacych albo odplywajacych ze zloza. Dlugosc kolumny, którarzlawiera staly sorbenty moze byc 40-tokrot- me Wieksza od jej srednicy/Zloze to jest nai- repSej7 podzielane haiszereg mniejszych" zlózK za pomoca zwezenj f^zMieszczonyeh równomier¬ nie wzdluz kolumny tak, ze te zwezenia jak równie^-' 'pó^eSstr^n -miedzy ;nimfzawieraja sor¬ bent. 0&tótM& ^frnienti&hsr. urzadzenie jest przestawione '-fta' zalaczonych Tcysisnkach i po- nizej obszernie ^^^fte. ^Potórdlnfr sie dyspono^ - 3 -wac czterema takimi zlozami albo liczba zlóz stanowiaca wielokrotnosc liczby cztery, jak osiem, dwanascie lub szesnascie, az do 40 zlóz, przy czyni przewidziane winny byc miejsca wlotowe d odprowadzajace dla róznych stru¬ mieni miedzy poszczególnymi zlozami. Takie urzadzenie zapobiega powstaniu strumienia zwrotnego cieczy wbrew zasadniczemu kierun¬ kowi przeplywu cieczy, który móglby powstac wskutek konwekcji ogrzanej cieczy. Rozwiaza¬ nie takie eliminuje równiez tworzenie sie ka¬ nalów i -powoduje przez to wiecej równomierny rozdzial cieczy w kazdym zlozu. Poza tym cie¬ zar stalego sorbenta rozklada sie na szereg wie¬ lu posrednich podstaw, zamiast gromadzic sie calym ciezarem na jednym dnie kolumny.Oclapowiedindmi materialami wyjsciowymi na¬ dajacymi sie do przeróbki metoda wedlug wy¬ nalazku sa plynne mieszawmy zawierajace dwa lub wiecej skladników.Przyklady rozdzialu, w których stosuje sie sorbent typu sita molekularnego, obejmuja roz¬ dzial alkoholi o prostych lancuchach, jak nor¬ malnego butanolu od alkoholi o lancuchach rozgalezionych, jak trzeciorzedowy alkohol bu¬ tylowy albo alkoholi cyklicznych jak cyklohek¬ san©!; rozdzial alifatycznych weglowodorów o prostych lancuchach, jak np. n-penfcan n-hek- san, n-heksen i n-hepten od parafin i olefin o rozgalezionych lancuchach jak np. 2,3^dwu- metylobutan i dwuizobutylen albo od cyklicz¬ nych weglowodorów jak np. cykloheksan i me- tyHocyklopentam wrzacych w granicach wrzenia benzyny i zawierajacych nafteny i weglowodo¬ ry aromatyczne; rozdzial aldehydów o prostych lancuchach, zawierajacych co najmniej 4 atomy wegla w czasteczce od aldehydów cyklicznych i posiadajacych rozgalezione lancuchy; rozdzial ketonów o prostych lancuchach, jak metyloety- loketon, od ketonów posiadaiacych rozgalezio¬ ne lancuchy, jak dwuizopropyloketon, albo od cyklicznych ketonów jak cykloheksanom; roz¬ dzial alifatycznych kwasów o prostych lancu¬ chach od kwasów cyklicznych albo posiadaja¬ cych rozgalezione lancuchy jak np. rozdzial kwasu oleinowego od jego izomerów posiada¬ jacych rozgalezione lancuchy. Wybór eorbenta dzialajacego jako sito molekularne od danego procesu zalezy od wielkosci czasteczek sklad¬ nika sortowanego.Wynalazek jest poza tym przedstawiony na zalaczonych rysunkach* odnoszacych sie da urzadzenia do przerobu mieszanin takich jak mieszaniny iwrmaJayieh parafin jak n-heksan, izoparafin jak dwumetylobutan albo cyklopa- rafiin jak cykloheksan, przy zastosowaniu sta¬ lego sorbenta typu sito molekularne '(mianowi¬ cie odwodnionego krzemianu wapniowogldna- o wego majacego pory o srednicy 5 A). Rozumie sie, ze opis nie stanowi ograniczenia istoty wy¬ nalazku do wymienionej mieszaniny wyjscio¬ wej, sorbentu i specyficznych warunków pro¬ cesu albo przeplywu. Aczkolwiek proces opi¬ sany w odniesieniu do rysunków dotyczy kon¬ taktowania cieczy z stalym sorbentem w urza¬ dzeniu zawierajacym wiele nieruchomych zlóz, arazumde sie, ze stosowanie par albo fazy ga¬ zowej, jak i innych ukladów zlóz sorbenta, sto¬ sowanie przeplywu przez sorbent z dolu do góry oraz inny rodzaj urzadzen sa równiez objete zakresem wynalazku.Jedna z istotnych cech wynalazku polega na utrzymaniu ciaglego przeplywu fazy cieklej lub gazowej, zwanej równiez medium nosnym, przez szereg zlóz w kolejnosci od (pierwszego do ostatniego, po czym medium nosne zawraca sie przewodem do pierwszego zloza. Do cieczy stale cyrkulujaoej wprowadza sie dwa strumie¬ nie wlotowe, a odprowadza sie z cieczy cyrku- lacyjnej co najmniej dwa strumienie wylotowe.Jeden z strumieni wlotowych, mianowicie stru¬ mien mieszaniny poddawanej rozdzialowi wply¬ wa do strefy sorpcyjnej u wlotu do jednego z nieruchomych zlóz sorbenta. Jedno lub wie¬ cej nieruchomych zlóz stalego sorbenta stanowi strefe sorpcyjna, czyli pierwsza strefe trakto¬ wania cieczy, w której skladnik selektywnie sorbowany ,.(sor%at) jest calkowicie usuwany z mieszaniny, podczas gdy ©trumien „rafinatu", który zawiera raiesorbowany skladnik cieklej mieszaniny i jest zasadniczo pozbawiony sor- batu, wyplywa z wyfotu ostatniego zloza sekcji sorpcyjnej. Liczba szeregów przylegajacych zlóz konieczna do osiagniecia takiego rozdzialu, za¬ lezy w glównej mierze od zdolnosci sorpcyjnej Skladnika podlegajacego sorpcji zawartego m mieszaninie, od grubosci warstwy sorbenta oraz warunków cisnienia i temperatury stoso¬ wanych w procesie.U wylotu ze stcefy sorpcyjnej czesc niesor- bowaoego rafinatu razem z czescia cieczy nos¬ nej jest odprowadzana z kolumny przez kro- ciec wylotowy. Pozostala czesc eluatu strefy sorpcyjnej plynie do nastepnego nieruchomego zloza albo szeregu polaczonych zlóz stanowia¬ cych „wstepna sekcje rektytfiteacyina", albo druga strefe procesu. Stezenie rabinatu w ciek-* - 4 -lym stmmi€aiiti przeplywajacym przez pierwot¬ na strefe rektyfikacyjna rózni sie w kazdym czasie wzdluz,;drogi strumienia cieczy; to ste¬ zenie jest progresywnie mniejsze w -kierunku przeplywu strumienia i wynosi zero przy wylo¬ cie albo w poblizu wylotu tej strefy o ile sto¬ suje sie wystarczajaca .ilosc sorbenta.Eliuat z pierwszej sekcji rektyfikacyjnej la¬ czy sie przy wylocie tejze sekcji z drugim stru¬ mieniem wlotowym czynnika wypierajacego albo desorbenta, a wynikajaca mieszanina cie¬ czy wplywa do nastepnego zloza sorbenta lub szeregu zlóz, które tworzy strefe desorpcji albo trzecia strefe procesu.Desorbent Jest czynnikiem, który wypiera ze stalego sorbenta zaabsorbowany w poprzednim cyklu skladnik z mieszaniny wyjsciowej. Stru¬ mien cieczy przeplywajacy przez zloze lub zlo¬ za strefy desorpcyjnej zawiera mieszanine de¬ sorbenta i sorbatu z poprzedniego cyklu, sor¬ batu który zostal uwolniony ze stalego sorbenta dzialaniem desorbenta. Desorbent wprowadza sie W dostateoznej lilosci tak, aby zapewnic sto¬ sunek tnolówy desorbenta ido sorbatu w kaz¬ dym miejscu wiekszy od 1:1, a najlepiej od 10:1 ido 30:1. 'Gdy strumien zlozony z desorben¬ ta i 6orbatu plynie przez strefe desorpcyjna procesu, wzbogaca sie on stopniowo w sorbat, poniewaz czasteczki desorbenta, wskutek ich znacznie wiekszego stezenia w strumieniu, zaj¬ muja'miejsce czasteczek sorbatu w porach sor-r benta. Przy wylocie strefy desorpcyjnej czesc strumienia przeplywajacego ,.'.w tym miejscu i zawierajacego sorbat, desorbent i czynnik cyrkulacyjny (jesli jest rózny od desorbenta) odprowadzaina jest z procesu jako produkt koncowy, albo jako produkt posredni do dal¬ szego oczyszczenia. Ten strumien moze byc podany frakcjonowaniu (np. .w? .pomocniczym urzaplzeniu, destylacyjnym) .wrj^eUl: oddzielenia desorbenta od stosunkowo czystego,sorbatu. - t pzesc . strumienia wyplywajaca, z: ostatniego zJoca- .strefy desorpcyjnej', której -nie odprowa¬ dza sie z tej strefy, przeplywa dalel Priez ?el d$o,lub feilka nastepujacych po-sob^ zlóz. spr^ ]?en*%; smuzacych jakpj; ^u^a .vsekcja rektyfika¬ cyjna, która jest czwartai;ostatnia- «trefa,;pro.t-, cesu :W:: tej sekcjfcfa|Ln$t * albo ^nie^orbowan^ s^klaghiik ja^^piyp^:.-;,z,.jjfQwiei^hpj(v-oraz p£c-pomigdzy j£3as£b^ za f;jggmoca mieszaniny desorben^^rir-: .^orfl^^^^J^ie«z^y|ia cieczy^wyplyw^jacasz .qstz^^c$m, $€£g*$J/ sekcji;r^fetyf8cacyj^j^ta^owj ^rri^m^^p^^a który zawiera .sorbat i tafinat zmieszane z de- sorbentem, laczy sie ponownie w tym punkcie z wplywajaca swieza mieszanina wyjsciowa i cala ta mieszanina wplywa do strefy sorpcyj¬ nej.Korzystnie jest stosowac w sposobie wedlug wynalazku* cztery strefy, mianowicie strefe sorpcyjna, strefe desorpcyjna, strefe pierwszej i strefe drugiej rektyfikacji. (Kazda z tych stref zawiera zasadniczo jednakowe ilosci stalego sorbenta i zasadniczo jednakowa ilosc nieru^- chomych zlóz sorbenta. W czasie przeprawa-*- dzania wyzej opisanego procesu punkty wpW wadzania cieczy wyjsciowej i desorbenta do czynnika cyrkulacyjnego oraz punkty usuwa¬ nia rafinatu i'sorbatu z czynnika cyrkulacyjne- gó sa periodycznie i równoczesnie przesuwane o równa liczbe zlóz w kierunku przeplywu czynnika cyrkulacyjiriegó. -"A; zatem- w przypad- ku, gdy kazda z czterech stref procesu zawiera trzy zloza, a punkty wprowadzania-i usuwa^ ndia strumieni sa okresowo przesuwiune o jedno zloze, to calkowity cykl operacyjny wymagac bedzie dokladnie dwunastu przesuniec.Na fig. 1 przedstawiono -schematycznie uklad szeregu nieruchomych zlóz: 'ulozonych jedno nad drugim w pionowej kolumnie kontaktowej 101, posiadajacej odpowiednio ksztaltowane przegrody, dzielace pionowa kolumne na sze¬ reg przylegajacych zlóz 201 do 212. Kazde zlo^ ze jest oddzielone od przylegajacych zlóz za pomoca czesci przegrodowej w postaci leja 102 w zlozu 201 i posiada rure 103 splywowa, uchó^ dzaca do przyleglego zloza 202 przez poprzecz¬ na przegrode 104, stanowiaca górriia przykrywe zloza 202, ¦¦¦.¦:¦<.Istotnym elementem1 tego ukladu je&t odpo¬ wiednieiuanzadizenie steirujace; j|3rzeplywem me¬ dium ^pozwalaj^aceMa zmiiafee wlotów i wylo¬ tów medium ^w kolumnie kontaktowej oraz na okresowe /przesuwanie tych punktów w czasie prziebieguEprdcesu? Jedna z postaci wykonania urzadzeaaa;a.oiozdzielajacego¦* centralnie czynnik cieklo stanbwri' zespól i zaworów-\ z praewodiami doprowadzajacymi';u :odprowadzaija^ymiy aaopa- trzonychiw nastawne czasowo, elektrycznie ste- row^an^^tttzejaozniki do rówfe&niia i zamykania odpowiednich •zaworowi; Urzadzenie1 moze byc równiez 'wyposazone' iwi jeden *zawór: ó specjal*- afej fcimsteikcji, przeolstanipoilej: nanzataczbfcycK rysuink£0fe^wlasziczfa-;na^ fig. 2; ,¦..;: :& I . ¦.* .¦Wgi;i2 lpi^ejtfsfiawia^ 105, skladajacy sie?\fa£-iprapttsu^ii^i \ slcT^pasowaMeg& J&M&titó^Bp o^ac&j^ego " 5 -sie w! korpusie A* Korpus A ma pewna iio§c wlotowych i wylotowych otworów 1 do 12 laczacych strumienie cieczy z zewnetrznymi kanalami przelotowymi vf wrzecionie zaworu, przez które przeplywaja strumienie wlotowe i wylotowe, które zostaja wprowadzane i wy- pirorwadzane z. lUcffiulchomych zlóz w kolumnie kontaktowej Wl. Wrzeciono zaworowe ma co najmniej cztery przejscia celem polaczenia co najmniej dwóch oddzieilnych strumieni wlo¬ towych a co najmniej dwóch oddzielnych stru¬ mieni wlotowych, (przy ozym dwa wloitowe ka¬ naly 113 (i J25 zmieniaja sie kolejno z dwoma kanalami wylotowymi 116 i 129.Liczba otworów wlotowych i wylotowych 1 do 12 w zaworze 105 odpowiada liczbie zlóz 201—-212 w koLuinjtie SOI. Otwory umieszczone sa w korpusie A W.okreslonyoh odstepach w ce¬ lu kierowania strumieni wlotowych i wyloto¬ wych do kolumny j z kolumny 101, odpowied¬ nio do ustalonego programu dla procesu. Otwo¬ ry laczace kanaly znajdujace sie w wrzecionie B z przewodami prowadzacymi do róznych zlóz w kolumnie 101 umozliwiaja kierowanie stru¬ mieni wlotowych i wylotowych do przewodów i z przewodów polaczonych ze zlozami kontak¬ towymi, przy czym wszystko odbywa sie zgod¬ nie z góry ustalonym programem dla danego procesu, Otwór 1 w korpusie zaworowym A daje zatem polaczenie dla strumienia cieczy kanalu w wrzecionie zaworowym B z górna czescia kontaktowego zloza 201 pirzy pomocy przewodu 106. Podobnie otwór 2 w korpusie zaworowym sluzyc bedzie do polaczenia dane¬ go kanalu we wrzecionie zaworowym z prze¬ wodem 107, laczacym sie z rura spustowa 103 miedzy zlozami 201 i 202 kolumny 101. Ponie¬ waz wrzeciono w polozeniu przedstawionym na fig. 1 i 2 tnie ma wolnego przejscia do zloza 202, lecz wzamian pelna czesc wrzeciona B blokuje otwór 2, zaden strumien nie przeplywa przez otwór 2 do przewodu 107. W taki sam sposób otwory 3 do 12 w korpusie zaworowym pola¬ czone z odpowiadajacymi im zlozami 203 do 212 za pomoca przewodów laczacych.W oelu objasnienia typowego przebiegu pro¬ cesu wedlug wynalazku, opisano ponizej spo¬ sób zastosowania urzadzenia przedstawionego na rysunkach w odniesieniu do rozdzialu ciek¬ lej mieszaniny sfcLadajaeed sie z normalnych parafin i parafin o lancuchach rozgalezionych jak mieszanina normalnego heksanu i izohek- sanów, to witczy mieszanina, która jest szcze¬ gólnie trudna dorowtetatarife za pomocazwyk¬ lej destylacji frakcjonowanej. W celu rozdzie¬ lenia mieszaniny heksanu o lancuchu prostym i heksanu o lancuchu rozgalezionym staly sor¬ bent w kazdym zlozu sorpcyjnym 201—212 w kolumnie 101 stanowi „sito molekularne" z ma. lych czastek glinokrzemianu metalu w postaci zgrainulowanej albo w postaci okreslonych geo¬ metrycznych ksztaltek. Sorbent w. zlozach sorpcyjnych nie jest specjalnie ukladany, a jest on po prostu zasypany. Miedzy brylkami sor¬ benta sa wolne przestrzenie.Rozpoczynajac proces wspomniana mieszani¬ ne normalnego heksanu i izoheksanów podda¬ wana iozidzialowa na strumien normalnego heksanu i strumien izozwiazków wprowadza sie do (Strumienia procesu przewodem 108 w ilos¬ ciach regulowanych zawaremi 109. Mieszanina plynie przewodem 108 do centralnej osi 110 . wrzeciona zaworowego B, który jest podzielony na cztery przedzialy za pomoca czlona rozdziel¬ czego 111, przy czym przewód 108 wprowadza mieszanine przez otwór 112 do pustej osi, do wewnetrznego kanalu 113 polaczonego z ortwo- rem wylotowym 1 w korpusie A. Sibnumien plynacy przez otwór 1 uchodzi przewodem 106, który z kjolei jest polaczony z przewodem 134 prowadzacym czynnik nosny cy|rkulacyjny ze zloza 212, anaj&ujacego sie u spodu kolumny komtatalowej, do górnej czesci albo wlotu zlo¬ za 201. Rozdzielana mieszanina jest doprowa¬ dzana pod dostatecznym cisnieniem w stosun¬ ku do cisnienia cizywnika nosnego w przewodzie 134, aby wymieszac czynnik nosny z mieszani¬ na wyjsciowa i spowodowac wplyniecie otrzy¬ manego strumienia mieszanego do zloza 201, a niastespnie w dól do zloza 202. W czasie kon- taktowania mieszaniny z sorbentem dzialaja¬ cym jako siito molekiuiLafrne w zlozu 201, sor¬ bent okluduje w swych porach selektywnie pa¬ rafiny o lancuchu prostym, a wiec n-heksan, zawarte w mieszaninie a odpycha selektywnie skladniki izopara&nowe, a wiec izoheksany tak, ze n-heksan zostaje zaitnzymany w stalym sorbencie, poidczas gdy iaoheksan pi^echodBi przez zloze sonbenAa. Ten ostatni zwiazek jest glównym skladnikiem, razem z czynnikiem mos- nym, {ponizej zdefiniowanym, odprowadzanym ze zloza 201 przez rure 103. Pewne pozostale ilosci n^heksanu w strumieniu wychodzacym ze zloza 201 (zwlaszcza gdy sorbent w strefie 201 zostaje wyczerpany przez skladnik sorbo- wany) wyplywaja ze zloza 201 do przyle^e- go nizej ó&Jdudacego sle zloza 202. Ztoze 202 stalego sorbentu usuwa dalsza ilosc pozostalego jesacze rormalhdgb weglowodoru parafinowe- - fi -go, jesli znajduje sie om w eluacie z poprzed¬ niego zloza.Przy rozdzielaniu mieszaniny normalnych parafin oiraz parafin o rozgalezionych lanou- chach czynnik nosny stanowi nadmiar desor- benta w obiegu i sklada sie calkowiicie albo paizymajimniiej w przewazajacej ilosci z normal¬ nego weg9owodoru pai-aflnowega o nizszej tem¬ pera/burze wrzenia i nizszym ciezarze wlasci¬ wym, niz normalny /skladnik parafinowy mie¬ szaniny poddawanej rozdzielandu. Najlepiej, je¬ sli desorbenit posiada puntot wnzenda co niaj- mniej o 10°C nizszy niz poczatkowy punkt wrzenia mieszaniny wyjsciowej. Mianowicie, jesli n-heksan jest skladnikiem mieszaniny, fetory ma byc wydzielony, to jaiko desorbent stosuje sie normalny weglowodór parafinowy jak n-butan, który po jego wprowadzeniu do czynnika cyrkulacyjnego wypiera soriboiwany n-heksan z sita molekularnego i zostaje sam sorbowany w porach sorbenta, dzieki swemu molarnemu nadmiarowi w atosunku do soorbaitu znajdujacego sie w „wyczerpanym" sorbencie (fa znaczy sorbencie, którego pory sa wypel¬ niane sarbatem). Jesli n-butan przechodzi jako czynnik nosny przewodem 134 i wchodzi do zloza 201 z mieszanina wyjsciowa, zajmuje on takie pory sorbenta, które nie zostaly zajete przez skladnik n-heksanu zawarty w materiale wyjsciowym. Jakikolwiek nadmiar sorbentu w zlozu 201 i kolejnych zlozach 202 i 203 omawia¬ nych w tym przykladzie, iktóre razem ze zlo¬ zem 201 stanowia sibrefe sorpcyjna procesu w tym stadium postepowania, sorbuje n-butano- wy czynnik nosny pozostawiajac izohekaan, kjtóry zajmuje wolne przestrzenie miedzy cza¬ stkami sorbenta i plynie przez nie w kierunku wyiotu sekcji sorpcyjnej. JezeH wiecej miesza¬ niny wyjsciowej wplywa do zloza 201 przed przesunieciem wlotu mieszaniny do zloza 202, to naplywajacy n-heksan wypiera n-butanowy czynnik nosny z pór sorbenta w czesciach zlo- fta stopniowo blizszych wylotu sekcji sorpcyj¬ nej, podczas gdy izohetasan uchodzi wraz z czynnikiem nosnym z tej strefy.W ukladzie wedlug fig. 1 zloze 203 jest ostat¬ nim zlozem w szeregu zlóz tworzacych sekcje sorpcyjna, a strumien eluatu opuszczajacy zioze 203 jest zasadniczo czystym jzoheteanem zmieszanym z nadmiarem czynnika nosnego fn-butanu, z btórego heksany mozna latwo oddzieMc za pomoca destylacji). Gdy eluaA ze zloza 203 przechodzi przez ru^ s^^ w czasie, Wedy tóernozlrwy jest odiplyw cieczy z sekcji sorpcyjnej przez: jfltókolwiek posredni przewód wylotowy, jak np. przewód 107, dzid¬ ki zamknieciu otworów wylotowych 2 i 3 przez pelna czesc wrczeciona B w zaworze 105, to czesc tego strumienia cieczy plynie do prze¬ wodu 115 polaczonego z otworem 4, pierwszym oftworem wylotowym otwartym dla tego plynu w zaworze 105. Strumien usuniety w ten spo¬ sób z pierwszej sorpcyjnej strefy procesu, przechodzi przez przewód 115 do zaworu 105 przez otwór 4 laczacy sie z zewnejtrznym kana¬ lem 16 w wrzecionie B, a nastepnie wyplywa przez otwór 117 w osi zaworu 110 do prze¬ wodu wylotowego 118 dla iratfinsAu w ilosciach regulowanych przez zawór 119. Strumien od* prowadzany z urzadzenia poddaje sie nastepnie frakcjonowanej destylacji w celu odzyskania poszczególnych skladników, o ile to jest po¬ zadane Uosc talk usunietego rajflihatu z kolumny kontaktowej 101 jest dokladnie regulowana przez zawór 119, w celu pozoetajwienia w ko¬ lumnie pozostalosci skladajacej sie z miesza- ndtny czynnika nosnego i fizohetossnów, która musi plynac do nizej przyleglego 2loza 204.Objetosc tej pozostalej czesci strumienia moze stanowic dowolny zadany stosunek wzgledem calkowitego strumienia eluatu, odprowadzanego ze zloza 203, korzystnie jest jednak gdy proces prowadza sie w rtakd sposób by objetosc pozo¬ stalej czesci eluatu wynosila co najmniej 20% objetosciowych, a najlepiej 40% tosciowych calkowitego strumienia eluatu opuszczajacego zloze 203. Gdy pozostaly stru¬ mien wplywajajcy do zloza 204 kontynuuje przeplyw przez sorbent w tym zlozu i zlozach 205 i 206 (które w tej fezie procesu stanowia druga strefe procesu), deaorbent (n-butan) zaj¬ muje wewnetrzne pory sorbenta stalego, a skladnik izohefcsanowy pozostalego strumienia cieczy moze zajmowac tylko luki miedzy czast¬ kami sorbenta stalego.Nalezy zaznaczyc, ze stezenie sorbatu w ply¬ nie plynacym przez sekcje sorpcyjna procesu staje sie w kazdej chwili progresywnie mniej-• sze w kolejnych punktach wodluz drogi, odby¬ wanej przez strumien az do wylotu z sekcji sorpcyjnej, gdzie jest on pozbawiony sorbatu.Odwrotnie, stezenie skladników refinatu w tej cieczy staje sie progresywnie wieksze w kolej¬ nych punflttach wydluz drogi strurnienia. Jed¬ nak w miare, gdy wprowadza sie wiecej mie¬ szaniny wyjsciowej do strumienia cayrmika nosnego wprowadzanego do sekcjiBorpcyjnej. to stezenie sorbatu w czjwiniku nosnym awiek- sza sie w bardeiej oddalonych punktach w sek-cji sorpcyjnej, poniewaz w kolejnych czesciach Triasy sorbenta-pory zostaja progresywnie wy¬ pelnione ^rbatem. . Jesli wprowadzenie mie¬ szaniny wyj^iiowej koniyinuuje sie bez zmiany miejsca wlotowego, plyn dochodizacy dio wylo¬ tu sekcji jsojrpcyjiKej móglby ewenrtaiailnie m~ wdemc iwtrba^ lecz zanim ten etan zostaje osia¬ gniety^ miq}^!C^ ;WpjTjqfwaJdzeiiia mieszaniny wejs¬ ciowej\fxk:: czynnika. cyrkuiacyjnego zostaje pr^esundete.; w kierowaku przeplywu tego czyn- niika: grzez*^^ obrót :wrzecionia B zaworu 105.Brzefd tym porciemmieeiem w przedistawionym prpcesiie: ieel\ejgsan •zawarty w pozostalej czesci stoumiejim-^fetory nie zostaj odprowadzony pneezpr^ewiód 115 odprowadzajacy raflinat, lecz wptoB^ Jo zloza 204, wyptema cizyinniik nosny z-^wotoychyipraestrzena. mliedzy czastkami tego zloza. Skoro wiecej cieczy wplynie do zloza %Mt&ifc3&yiana!k nosny jeat wypierany przez ra- ftnafoszl w$dnyeh; #gr^*trzeni w zlozu 205, a po-n tam równasz;r, nie::. pfoarwsza,se^^ :jest w kazdym czasie --s^pniowJp:. mniejsze ^ w kolejnych miej-. scach w$dluj& drogii; p(rzebywanej pfrzez ciecz X^ wynosi zer*), j&ly ciecz« osiagnije wylot tej strefy, Zaniin rafijniat, ukaze jsie w cieczy przy Mfyipicie (pierwszej sekcji rafinacyjneji polozenie punktów ,wlotowego, czynnika nosnego i wylo- toweigo izKaataje piizesuniete przez; obrót wrze- oiooa B zawniru 105 tok, ze pierwsza sekcja rekfefakacyjpa zositaje .przesunieta w celu zam- knieoia-wszlozu pewnej ilosci sorbenta, zawie- rajacego* desojibensfc, w swoich porach oraz w wolnych pa^stirzeniach miedzy czastkami sor¬ benty aw ten sposób unika sie, aby rafinat dp^tial-sie do sekcji<&esorpeyjnej.WCma&jiscu' imdeday: druga- i trzecia strefa pro^ cesu :'{w przy|paidkju niniejszego" przykladu przy ru^-ze spfujcbbwej-i*i20)::która jest wylotem dl:t cieczy z zloza 206 przed zmiana miejsc wloto¬ wych i w^k3(towyCh-c(Ja raynnika cyrik!uttac^j*ie-- go- iczf;r.Tnwg^NstrxKmien diesorbenta: doptrowaclza: sie*:do.;kolumny ^M, dolaczaj ao... do fitrumiehia; opuszczajacego'wzstene 206. 'Strumien;: desOrbenta: wchtoidzi-i do;iriary spustoweji 120 poprzez^ jprze*- wódiwfeitai*e sitrturmenia-T cieczy ^wz-!tetfhxBOtene;-?ikonitaikfrplw^j.! Desoifoenfcfrktóry-sluzy--jiafeo lezyms&óSkB iiiosnysdfcb ptfowadJte:i»e-jak: wyzfej ;lpodiano,rao'^ poJWti%3$rpce^ nychrjgi&ezff&Mtffei&a. Oesorbeilkpijwfe zaprze* imfiExxl$&adotfjwfewn^Jferan^^ roi3^£4r/i^^ w^zjejoionia,Ift:s&wfr? bu rj&Ok* BaBtotfbent fclyrate ^r^et^otwóri wylotowy. 7 w korpusie A zaworu 105 i nastepnie do przewodu 121, który kieruje strumien desor^ benta do czynnika cyrkudacyjnego. Ilosc ^iesor- benita doprwwJaklzpna w ten sposób do procesu wystarcza do wyparcia z por sorbenta dzialat jacego jako sito molekuliarne, n-heksanu za~ adsoirbowanego z mieszandny wyjsciowej w po¬ przednim cyklu procesu, a w celu ostiagnieeia takiego wyparcia feoniecane jest, aby desorbent n-ibutanowy otoczyl czastki wyczerpanego sor¬ benta i byl obecny w ilosci wystairczajacej do spowodowania przeniesienia robowanego n-hek¬ sanu z por wyczerpanego sorbenta,do otaczaaa^ cego n-butanu. Ilosci n-butaniu iotrzebne do osiagniecia tego celu wynosza na; ogól 2 do 30 moli desorbenita na jeden mol sionbattu, w da-r nym pirzykladziiie najlepiej od 5 ... tlo- okolo 10 moli n-butanu na jeden mol sorbowanego hek¬ sanu- i Mieszanina desoiibenita (n-butan) i.wypartego sorbatu parcia n-heksanu z wyczerpaneg.o sorbentu przez n-buitan i.zajecia sorbenta przez n-butan^ plynie ze strefy 207 kolejno do sitoref 208 i 209, a nastepnie do rury spustowej 126, z która polaczony jest przewód wylotowy 127. Przewód wylotowy 127 jestpierwszym wylotem, przezi któ¬ ry mieszanina desorbenta n-butanowego i uwol¬ nionego sorbaitu n-heksanowego moze wyplynac z szeregu zlóz, które stanowia .trzecia istrefe procesu (to jest strefe desorpcji), bowiem wszystkie inne wyloty trzeciej stirefy sa zaan- kniete w tej Jazie pnooesiu przez stala czesc wrzeciona B zaworu 105. Strumien cieczy opu-j szczajac zlioze 209 kollumny kontaktowej 101 plynie przez otwór wyUotowy 10 w korpusie A zaworu 105 do wewnetsranegp kanalu 12.8 wrze?* ciiona B, a naisitepniie otworem 129 do pustej osi 110 zaworu 105 i wreszcie, przewodem 130- ivza^ wiórem 131 do dodatkoweigo urzadzenia nie uwH docznioneigo na ryisiunlku, w^ celu dalszego roczy*v szczenia lub wykorzystania otrzymanej nfesza* niny, ¦ -Takie dodatkowe urzadzenie: moze ;Stano* wic: urzajdtosnia destylacyjne; nip. *icU: oddzielania frakcji n-butanu (totóraj zawilca sie do dalszego wyfl^rzysfaaiiia jako o^soiibeat) -od wpd/dzieloiiej fratecji BO^batu n-heksanowego.-, Wrpewjnycjj$ pr^ygtadkajCtb, z^adeinjmi /: produktem^ koncowym pttioic^A*f ir^^ ^soiiDat, .skla^^-gpriiesz^ ^^rW^jsiclowjig/^odc^aa^g^ ^inii^eh -psz^w pa^iflijach^iceJeKi roadjzjtefclit jestjr/eHminaoj^skla^ Baka? sorbajfeiirz iniies^apny i od^skanie: rafina^ kt jafeo^-zadanego;;ciTO^^ teoneowe,@o. r ¦ v f^^.Y^ icehi^j^zymajn^ \: cjeczy^ Wr uirEaeteei5flUv wed^iag wyw^azfleu^-^ 4;yltoQ: ;czes^ - a -calkowitego atrumiieniia dochodzacego do rury apiuisrtowej 126 strefy 209 odbdera sie z procesu przewodem 127 i przewodami 128 i 130, przy czym ilosc pozostawiona w ten sposób w obie¬ gu reguluje sie zaworem 131. Ta porcja miesza- ruiny, zlozonej z n^butanu i n-heksanu konty¬ nuuje iswój bieg z dolnej rury 126 do zloza 210 i kolejnych nastepnych zlóz 211 i 212. W tej przestrzeni iszereg zlóz sorben/ta 210, 211 i 212 stanowi czwarta strefe procesu na drodze odby¬ wanej przez czynnik cyrkulacyjny, zwiana sek¬ cja „drugiej retotyiiikacji" procesu. W miare jak strumien desorben/ta (n-butan, stosowany rów¬ niez w danym przypadku jako czynnik nosny) oraz sorbait (n-hekisan) (postepuje naprzód w zlozu 210 i nastepnie przez zloze 211 do zloza 212, sityka sie on z czesciia sorbenita, kltóry byl uzyty w sekcji sorpcyjnej poprzedzajacego cyklu i w czasie ftegto styku mieszanina desorbenta i sorbatu wypiera nafinait (izoheksan) z pustych pnzestrzeni miedzy czastkami sonbenta w dru¬ giej sekcji rektyfikacyjnej. W rezultacie stru¬ mien plynu splywajacy ze zloza 212 do rury 132 zawiera w danym przykladzie n-butaii, n-hefcsan i izoheksan. Jesli chce sie oitinzyniac czysty sorbat jako produkt procesu, to miejsca wprowadzania do czynnika cyrkulacyjnego i odprowadzania z ndegjo przesuwa sie o przy¬ rost, który pozwala otrzymac sorbent calkowicie pozbawiany rartamatu w trzeciej strefie procesu.A zaitem miejsce odprowadzania czesci czynnika cyrkulacyjnego stanowiacego mieszanine sorba- tiu i desonbenita przesuwa sie od wylotu zloza 209 do wylotu zloza 210, jedynie gdy zloze 210 oczyszczone zostalo calkowicie z izoheksaniu. W celu utrzymania kolowego obiegu czynnika cyr¬ kulacyjnego od dna szczytu kolumny 101 w strumieniu cieczy nalezy zwiekszyc cisnienie u jego wylotu z spustowej mary 132 zloza 212- W tyni celu strumieniowi cieczy wyplywajacemu z nury 132 nadaje sie wyzsze cisnienie za pomo¬ ca pomp (albo kompresora) 133 i pod tym wyz- wzym cisnieniem wprowadza sie do przewodu 134 taaopairzonym w aawór 135 regulujacy prze¬ plyw strumienia cieczy cyirtoulacyjnej 'do górnej czesai zloza 201.Kazdy z wyzej opisanych procesów jak sorp- eja, pierwsza raktyfjfcacja, desorpcja i druga rektyfikacja odbywa sie zasadniczo równoczes- **ie. Jednakze, gdy wrzeciono B zaworu 10S obraca sie do swego nastepnego polozenia w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek ze- gara, strumien medium przelaczony zostaje tak, iz wplywa on do zloza lezacego za zlozem, do które- wplywa medium przy poprzedniej pozycji zawsze liczac w kierunku przeplywu medikim. Innymi slowy, zloze 202 staje sie pierwszym zlozem zamiast drugim w sekcji sorpcyjnej procesu, podczas gdy zloze 206 staje sie drugim zlozem zamiast itrzecim w pierwszej sekcji rektyfikacyjnej, zloze 201 sitaje sie trze¬ cim zlozem w dru#ej sekcji rektydUkacyjnej za¬ miast pierwszym sekcji sorpcyjnej Ltd. Foifceni zloza 203 az do 212 staja sie kolejno zbozem paierwszym w sekcja sorpcyjnej. Gdy punkjty wlotu do kolumny 101 i punkty wylotu z niej przesuwaja sie, to sklad strumienda cieczy w róznych miejscach oraz sklad zlóz sorbenita rów¬ niez sie zmieniaja np. skladnik izoheksanowy (irafnnait) zajmuje przestrzenie wolne miedzy czastkami sorbenta tylko w tych zlozach, które znajduja sie po jednej stronie miejsca wylotu rabinatu, na ogól "tylko jedno, dwa albo tatzy zloza ponizej miejsca wylotu rafinaitu. Podobnie, nr-heksan (sorbait) znajdluje sie jedynie w po¬ rach stalego sorbenjta zajmujacego zloza w strefie sorpcyjnej w górnej czesci strumienia wzgledem miejsca wylotu ralinaitu. Zabieg ten zapewnia to, ze strumien cieczy osiagajacy miejsce wylotu raiSnatu stanowi zasadniczo czysty irafii/nat (izo-beksan) w mieszaninie z de- tforbentem n-butamowym. Podobnie strumien r.:óeczy osiagagacy wylot strefy desorpcyjnej jest zasadniczo czystym sorbaitem (n-hekis$nem) zmieszanym z desorbentem n-fautanowym. Te strumienie sa tylko w nieznacznym stopniu za¬ nieczyszczone pewna czescia strumienda cieczy sl poprzedniego cyklu operacyjnego pocjostala w przewodach prowadaacyich od kolumny kontak¬ towej do zaworu.Predkosc przeplywu w kotoilnnie 101 jest re¬ gulowana w celu zapewnienia najwiekszej pred¬ kosci zasilania przy równoczesnym zachowaniu wlóz w stanie nieruchomym, co zalezy od .tego, czy stosuje sie faze gazowa, czy ciekla orafc ód wielkosci czastek sorbenta jak i wzglednych ({estosci sorbenita i cdleozy. Wielkosc sorbenta moze *ie wahac od subtelnie roadrofenaonego proszku {czastki o srednicy do 045 mm, a naj¬ lepiej nie mniejsze niz 0,4 mm) az oto stosunko¬ wo duzych granulek, najlepiej nie wiekszych od o mm* Stosujac gazowe rnieazareiny wyjsciowe r gazowe srodki wypierajace, szybkosc zaatiania u«t»la sie ponizej (szybkosci, przy której naste¬ puje fluidyzacjia czastek eorbenta (np. jesli stre¬ fy «lyku nie sa calfoowAaie wypelnione sbalym aorbentem), a najiegllej nie przekracaac 3 obje¬ tosci mieszaniny gaonwej lufo mieszaniny par na jedna objetosc Maleso sorbewta na minute, jeszcze lepiej w granicach od 0,1 do oko* l5 - 9 -objetosci mieszaniny zasilajacej na jedna obje- tiosc -stalego sorfoenta najedina.-minute. Nie po- wjimino sie sttpsiowac szybkosci zasilania: wiekszej noz 1,5 objetosci [mieszaniny wyjsciowej na jed¬ na objetosc stalego sorbenta na minute przy zastosowaniu stosunkowo 'duzych granulek sor- benita, a jeszcze lepiej od 0,01 do 1,0 objetosci cieczy na objatosc istalego sorbenta na minute.Niezaleznie od rodzaju strumienia czynnika ga- ztKWego ozy cieklego, ostatecznie dopuszczalna predkosc przeplywu ustala sie tak, by spadek cisnienia we wszystkich zlozach nie byl wiek¬ szy niz cisnienie U wylotu wytworzone przez pompe cyrikulacyjna.Jezeli desorbemt ma byc odzyskany ze stru¬ mienia (mieszaniny zawierajacej desorbent i ra- finat, alboistrumienua desicoibenjta i so/rbatu, albo z kazdego z-itych dwóch strumieni po odebraniu ich 2 procesu, korzystnie jest na ogól, by tem¬ peratura wrzenia desorbenta róznila sie tak od temperatuiry wrzenia rafinatu, aby idesorbent byl latwy do oddzielenia od skladników towa¬ rzyszacych prgy pomocy odpowiednich zabiegów frakcjonujacych, jak np. zwyklej destylacji.Proces florbcji metoda ciagla wedlug wynalaz¬ ku prowadzi sie w warunkach temperatury, cis- nieniiia oraz innych, które zaleza od pioszczegól- nych mieszanin wyjsciowych, poszczególnych sorbentów stosowanych w 'strefach kontakto¬ wych oraz od wymaganej 'Czystosci produktu Na ogól cisnienie i faza stosowane w sposobie wedhug niniejszego wynalazku zaleza od ciezaru czasteczkowego skladników mieszaniny wyjscio¬ wej. Tak wiec w postepowaniu majacym, na ce¬ lu oddzielenie plynnych zwiazków sorbowa- nych w parach sorbenta- o typie sita moleku¬ larnego od zwiazków^które nie sa sorbowane przez, tego rodzaju s^bent, pozadane jest pro¬ wadzenie procesu w fazie gazowej, jesli skladni¬ ki mieszaniny wyjsciowej niaja mniej, niz 5 atomów wegla w czas.teczce,v: podczas gdy ko¬ rzystniej je;st .stofSowac faize ciekla, jesli zwiaz¬ ki -maja 5 nlfro/ wiecej atomów wegla w ciza- stecace, w-przeciwnym ram$ konieczne byloby nadmierne cisndenie* aby czynnik utrzymac w stanie fazy cieklej. Pi^:;prowadzeniu procesu w fazie? gazowej odpowiednie. itemperajtuiry: wjahaj a sie od 60°.do 3G0°G,-a cisnienia wahaja-sie w granicach.? od atniiosfeir^eaniego - kibwiecej..^ dla fejzy cie¬ klej sa npsrieisije^atursfc-&&JQt*do 200°C, i.cisnie¬ niaaod:atmtRsfea^eizsiegcr^dio i:3#fataosfer-lub-wy*, z<2JV, w: zE^ezEBOiscd ic&inTieszmwyrw^ "W procesie dejoiniiga^ sor¬ benta*^z«)llfljfi0we#o^proces^^jrcw^adtei :sie'wf&zze cieklej i w temperaturach najlepiej ponizej temperatury wrzenia wody. W innym typowym przykladzie, jak na przyklad-, przy rozdziale weglowodorów aromatycznych o'd alifatycznych weglowodorów parafinowych, zawierajacych co najmniej 6 atomów wegla w czajsiteczce, stosu¬ jac, zel fknzeminikowy jako adsorbent, proces prowadzi sie w fazie gazowej lub cieklej, w tem¬ peraturach od okolo 30°C do 250°C i przy cisnie¬ niu zasadniczo wiekszym od atmosferycznego dK 10 atmosfer i wiecej.Przyklad. Sposób wedlug wynalazku przed¬ stawiono w oparciu o nastepujace postepowanie; w którym mieszanina heksanów normalnych i cykloheksanów zostaje rozfrakcjonowana na strumien (stosunkowo czystego n-heksanu i dru¬ gi strumien zasadniczo czystego cykloheksanu.W procesie tym zastosowano kolumne zawie¬ rajaca szereg skladajacy sie z 12 pionowo usta¬ wionych, polaczonych ze soba sekcji w posiaci rur, przy czym kazida sekcja imiala srednice 52,5 mm i dlugosc okolo 1,2 metra. Kazda sekcja zawie¬ rala nieruchome zloze o dlugosci 1,1 metra sor¬ benta typu sita molekularnego. Wlot znajduja¬ cy sie w poblizu powierzchni zloza i wylot u ispodu zloza stanowily krócce o srednicy 1,59 mm» wkrecone w pólke umieszczona pod kazda sekcja. Zloze sorbenta bylo umieszczone w kaz¬ dej sekcji powyzej wylotu na calym .przekroju sekcji, na wewnetrznym sicie. Dno kazdego zlo¬ za bylo polaczone przy pomocy 1,50 mm rurki z górna czescia nastepnego dolnego zloza, a do rury laczacej dno dwunastego zloza (najnizsze zloze) iz górna czescia zloza Nr 1 (najwyzszezlo¬ ze) wlaczona byla pompa dostarczajaca ciecz do górnej czesci panujacych miedzy 12-tym i Inszym zlozem? wynoszacej okolo 3,33 atm.; Sorbent dzialajacy jako sito molekularne skladal sie z czajsitek gli-T nokrzemianu wapniowego (Linde Air Products o Co, sita 5A) o niejednolitej wielkosci ziareny z których 95% przechodzilo*przez¦'¦sito o oczkach^ 4;7 mm, a co najmniej-98% wagowych zostóo na sicie o otworach * srednicy 0,3 mm. Sorbetist typu sito molekularne zajmowal przed wprowar-* dzeniam do kazdej Tsekcji objetosc 0,762 Litra.W urzadzeniu fcastóowiatrLio cztery pr^efarody o srednicy- 25,4-nim (jeden pir^e%ód . gasilaj^cy dla mieszaniny wyjsciowej, jeden przewód '&& ccljprawadizania racfiinatu^ Jedte piiziewód* do dó*J prowadzania desorbenita 4 jeden jxrz%wód do' tid^ prowadzania, sorbatu), pnzy czym'powyzsze czite^ rylprzewody' 25,4' mm sluzyly 'jakoWry zbiór- cpe ixzpriOwad^óace"Sitrumiejme wlotoweM wylo^ - ro -towe do * od kazdego zloza sorbenta. Kazda ru¬ ra laczaca dwa kolejne zloza sorbenta byla po¬ laczona (równolegle z czterema oddziielnie za- qpat?rzónyimi w zawory przewotiaimi o srednicy 1,59 mm, a kazdy z ostatnich czterech przewo¬ dów byl polaczony z jednym 2 cziteretch prze¬ wodów zbiorczych tak, ze mozliwe bylo zasila¬ nie kazdego zloza óddziielnym stnimieruiem mie¬ szaniny wyjsciowej albo desorbenta i odpmowa- cLzamie z kazdego zloza oddzielnego strumiieniia rafiioaibu lub sorbatu. Zawory w kazdym z czterech przewodów laczacych kazcie zloze z kazdym z przewodów zbiorczych obslugiwane byly silnikiem za pomoca przelaiozndków poru¬ szanych regulatorem programowym, który rów¬ noczesnie: 1) otwieral zawór laczacy przewód zbiorczy doprowadzajacy mieszanine wyjsciowa z wlotem do jednego tylko zloza, 2) jednoczes¬ nie otwieral zawór w (przewodzie laczacym ru¬ re zbiorcza odprowadzajaca rafima/t z wylotem z trzeciego zloza w, kierunku przeplywu od wiiotu mieszaniny wyjsciowej, który byl otwar¬ ty, 3) równiez równoczesnie otwieral zawór w przewodzie laczacym rure zbiorcza doprowadza¬ jaca desorbent z wylotem do trzeciego zloza przy otwartym kierunku przeplywu od przewodu od¬ prowadzajacego rafinat, 4) równiez jednoczesnie otwieral zawór w przewodzie laczacym rure zbiorcza odprowadzajaca sorbat z wylotem od¬ plywu z trzeciego zloza w kierunku przeplywu przy otwartym przewodzie doprowadzajacym desorbent d 5) równiez jednoczesnie zamykal adlbo utrzymywal w pozycji zamknietej wszyst¬ kie pozostale zawory w przewodach miedzy zlo¬ zami a cziterema rurami zbiorczymi.Hozdzieilano mieszanine zawierajaca 40°,'o-wa¬ gowych n-heksanu i 60% wagowych cyklohek¬ sanu w sitainiie cdeklyni. Mieszanine te doprowa¬ dzano w temperaturze 40°C z predkoscia 3,785 litrów na godzine do jednego ze zlóz sorbenita, jednoczesnie wprowadzajac ciekly n-butan ja¬ ko desorbent o temperaturze 40°C i z predkos¬ cia 3,735 litrów na godzine do wlotu strumienia odplywajacego z siódmego zloza sorbentu od miejsca wprowadzenia mieszaniny wyjsciowej.Równoczesnie usuwano strumien rabinatu z wylotu z trzeciego zloza, liczac od wlotu mie¬ szaniny wyjsciowej, jednoczesnie odbierajac strumien aorbatu z wylotu stroirnaenia, odply¬ wajacego z dziewiatego zloza z wlotu mieszani¬ ny wyjsciowej. W czasie fawania procesu utrzy¬ mywano stala cyrkulacje cieczy przez szereg sloi, a równoczesnie przesuwano naprzód miej- ace wprowadzania mieszaniny zasilajacej i miej¬ sce wprowadzenia desorbenfó* or&z obydwa wy-1 loty, a wiec wyloit rafimatu i wylot soirbafai w odstepach pólgodzinnych do sasieduiiegd zloza w kierunku przeplywu czynnika cyrkuJacyjnegó.Powyzsze postepowanie poprzedzone bylo próba majaca na celu sprawdzenie prawidlowego fun¬ kcjonowania aparatury.We wstepnym postepowaniu caly uklad obej¬ mujacy staly sorbent we wszystkich dwunastu zlozach, byl starannie przedmuchany parami normalnego butanu, a nastepnie pary butanu zastapione zostaly przez ciekly normalny bu/tan, który sluzyl w tym procesie zarówno jako czyn¬ nik nosny i jako desorbent. Po calkowitym wy¬ pelnieniu wszystkich sekcji kolumny i przewo¬ dów laczacych te sekcje cieklym butanem w temperaturze 40°C i pod cisniemem podwyzszo¬ nym, wystarczajacym do oi/tirzymania irozdlaiela-1 nej mieszaniny w fazie cieklej, uruchomiono pompe wlaczona w przewód laczacy wylot ze zlo^a 212 z wlotem do zloza 201 i zapewniono staly obieg cyrkulacyjny oieczy przez kolumne kontaktowa. Nastepnie wprowadzono mieszani¬ ne wyjsciowa o podatnej temperaturze i pred¬ kosci przeplywu oraz pod cisnieniem 7,5 atm do zloza Nr 1, a jednoczesnie otwarto zawór do od¬ prowadzania rafinatu z polaczenia miedzy zlo¬ zami 203 i 204, zawór doprowadzajacy nHbutan jako desorbenit do polaczenia miedzy zlozami 206 i 207 oraz zawór do odprowadzania sotrbajtu w polaczeniu miedzy zlozami 209 i 210. Wszystkie inne zawory miedzy zlozami oraz czterema ru¬ rami i zbiorczymi byly zamkniete, podczas gdy utrzymywano w ukladzie staly obieg cyrkula¬ cyjny. Utaymujac przez goJdzine ten obieg i wprowadzajac mieszandne wyjsciowa i desor¬ bent oraz wyprowadzajac rafinat i sorbat w miejscach wyzej podanych przeprowadzono a- nalize dwóch strumieni wyprowadzanych, któ¬ ra wykazala, ze zadane warunki pracy ustali¬ ly sie, co bylo celem poczatkowego okresu pra¬ cy.W tak ustalonym postepowaniu pod koniec okresu poczatkowego odbierano 6trumien rafi¬ natu ze zloza 203 z szybkoscia 3,785 litra na go¬ dzine, przy czym produkt zawieral 60% wago¬ wych cykloheksanu i 40% wagowych n-buitanu, a strumien sorbatu odbierano ze zloza 209 Z predkoscia 3,785 litra na godzine, przy czym sklad wynosil 40% wagowych n-heksanu i 60% wagowych n-butanu. Równiez w tym czasie plynny eluat z dna zloza 212 pompowano do górnej czesci zloza 201 z predkoscia 3,785 litra na godzine. iPo lustelendu sie procesu me¬ chanizm sterujacy zawory - 11 -ny na pólgodzinne czaflotaesy), zamknal zawór roiza^daauacy doprowadzanie mieszaniny wyj¬ sciowej do zloza, 201, jednoczesnie otworzyl za¬ wór pozwalajacy wyplynac mieszaninie wyjscio¬ wej do zloza 202, jednoczesnie zamknal zawór pizepuszczftjacy ,eluiat ze zloza 203 do rury od¬ prowadzajacej rafinat podczas gdy równoczes^ nie otworzyl odpowiedni zawór w celu umoz¬ liwienia odprowadzenia rafinatu spod zloza 20g. W tym parnym czasie swiezy desorbent zo¬ stal odciety od zloza 207 i wpuszczony do zlo¬ za 208, jednoczesnie zatrzymano odprowadzenie sorbatu z zloza 209 i rozpoczeto odprowadza¬ nie sorbatu ze zloza 210. Utrzymujac strumien przez pól godziny podobne przesuniecia poczy¬ niono w kierunku zlóz znajdujacych sie w kie¬ runku przeplywu. Postepowanie prowadzono bialej w tych samych wairiunkach przy dalszych przesunieciach w okresach co pól godziny.Podczas procesu zawory regulujace wlot strumienia zawierajacego mieszanine wyjscio¬ wa i wlot strumienia zawierajacego desorbent, jak równiez strumienia odprowadzanego rafi¬ natu i sorbatu byly nastawione na utrzymanie odprowadzenia objetosci równej objetosci zasi¬ lania.Wylotowe strumienie sorbaibu i raiflinaitju byly kazdy z osobna frakcjonowane w celu oddziele¬ nia zasadniczo czystego n-heksanu i zaisadniczo czystego cyfklohekisanu jako gtrumiieni produk¬ tów, podczas gdy n-butan ostylowany z stru¬ mieni wylotowych przy tych frakcjonowandach byl skraplany i naistepnie zawracany dio proce¬ su. Wyzej opdjsainy rozdzial przeprowiadzono sposobem ciaglym "w cjajgu 35 doi bez wyrazne¬ go spadku aktywnosci sorbenta. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób prowadzenia sorpcji metoda ciagla w celu rozdzielenia cieklej mieszaniny zlozo¬ nej -7. Miku sMadników, z których jeden skladnik jest selektywnie sorbowany w cza- :- Me konitatotowania itej mieszaniny ze stalym sorbentem,: przy czym ndesorbowany sklad¬ nik tej mieszandny odprowadza sie ze strefy . kon^ selektywnie sorbowany -(skladnik wyipiera sie z sorbenta aa pomoca .plynnego desoribentai znamienny itym^ ze w .procesfe utrzymuje sie staly obieg mieszani- :tiy cieczy cyrkulujacej kolejna czie- ;.xy, czeregowa:: iKtfajczbne strefy stalego sor* : ibertta przy czyni" idieikla mieszanine podda¬ wana tioedzielanauJwprowadza" sie ndefiffzer- Wiainie :d)o -^czymM^c. cy;rkui«cyjne©o przy r, wikpote odprowadza sie czesc czynnika cyrkulacyj- nego zawierajacego ndesorbowany skladnik przy wylocie pierwszej sitrefy, oraz stale wprowadza sde desorbent do czynnika cyr- kulacyjmego przy wlocie do ibrzecdej strefy i stale odbiera isde czesc czynnika cyrkula- | cyjnego zawierajacego vselekity]wnde earbo- I wany skladnik i 'desorbemt przy wylocie i trzeciej srtirery, oraz periodycznie przesu- ! wa sie miejsca wprowadzenia wymienionej | mieszaniny i miejsca odprowadzania niesor-f I bowanego skladnika, miejsca wprowadzania diesorben(ta i miejsca odprowadzenia selek- i tyiwnie sonbowanego skladntika i detsoribenita I o jednakowym odcinku wzdluz drogi, która I odbywa isrtmumien czynnika cyrkulacyjnegiOi 2. Sposób wedljug zastirz. 1, znamienny tym, ze miejsca wprowadzania do czynnika i odpro¬ wadzania z czynnika cyrkulacyjnego jedno- I czesnde przesuwa sie wzdluz drogi jaka od* bywa ciecz w sposób okresowy, zanim zdol¬ nosc sorpcyjna soribenita dla skladnika sorfoo- wanego w pierwiszej strefie zostanie calkowi¬ cie wyczerpana i zanim nieabsoribowany /skladnik zostanie wprowadzony do czynnika cyrkulacyjnego z drugiej do trzeciej sftarefy procesu. I 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, I ze miejsca wprowadzenia do czynnika i od- ! .prowadzania z czynnika cyrkulacyjnego prze¬ suwa sie jednoczesnie o odcinek, który jest j ulamkiem dlugosci strefy procesu, lecz nie I jest mniejszy niz jedna dziesiata dlugosci strefy. j 4. Sposób weidlug zastrz. 1 — 3, znamienny tym, ze miejsca wprowadzania do czynnika i od¬ prowadzania z czynnika cyrkulacyjnego okresowo przesuwa sie o wielkosc, która powoduje wylacznie w trzeciej strefie uwol¬ nienie sorbenta od niesorbowanego skladnika rozdzielanej mieszaniny. 5. Sposób wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, | ze czynnik cyrkujlacyjny przeprowadza si^ | kolejno przez cztery strefy procesu zawiera-^ | jace zaisadniczo jednakowe ilosci sorbentta. | 6. Sposób wedlug zastrz. 1 — 5, znamienny tymi I ze ciekla mieszanine zawierajaca co inaj- ! mniej jeden zwiazek organiczny 0 ptóóstynl lancuchu i co najmniej jeden zwiazek b^ga- ! niczny: ó lancuchu oro^gaiezionymw^ sie isposobem ciajglym do czynnika ^ylrfteola^ , i cyjnego przy wlocie do pierwszej fitrefy, , przy czym zwiazek organiczny o #roM$*n » i lancucnu oilmienny od pi^tc^ttncuchowe^ awiaatou iw: mieszaninie-myiM^^^Wt^sj/Sf- - 12 -i ponizej t?iM(P«^tVW?y -W?^ei^a; mieszaniny wyjsciowej utrzymuje sie w obiegu poprzez szeregi zlóz czterech stref procesu oraz wprowadza ma równiez w sposób ciagly jako desorbent do czynnika cyrkulacyjnego przy wlocie do tarzeoiej strefy procesu, zas kazda z czterech stref zawiera sorbent typu sita molekularnego majacy pory dostatecznie du- ze do selektywnej sorpcji zwiazku o prostym lancuchu z mieszaniny wyjsciowej, a ctata- tecznie male, aby wykluczyc sorpcje zwiaz¬ ków nie posiadajacych prostych lancuchów, przy czym czynnik cyrkulacyjny zawieraja¬ cy niesorbowany zwiazek o rozgalezionym lancuchu jest odprowadzany w sposób ciagly przy wylocie pierwszej strefy procesu, a czynnik cyirkulacyjny zawierajacy selekty¬ wnie sorbowany zwiazek o prostym lancu¬ chu jest w sposób ciagly odbierany z trze¬ ciej strefy procesu, a iczesci zwiazków o pro¬ stych lancochach i zwiazków o nie prostych lancuchach [mieszaniny wyjsciowej przesyla sie w sposób ciagly za pomoca czynnika eyr- kulacyjnego z czwartej strefy procesu do pierwszej jego strefy. 7. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze ciekla w normalnych warunkach mieszanine zawierajaca co najmniej jeden weglowodór o prostym lancuchu i co najmniej jeden we¬ glowodór z grupy weglowodorów o budowie czasteczki w postaci lancucha rozgalezionego lub cyklicznej wprowadza sie do czynnika cyrkulacyjnego przy wlocie pierwszej strefy, przy czym weglowodór o prostym lancuchu wrzacy w temperaituirze co najiminiiej o 10°C ponizej poczatkowej temperatury wlrzenia mieszaniny wyjsciowej uitrzymiuje sie w cyr¬ kulacji poprzez szeregi zlóz czterech stref procesu, jak równiez wprowadza sie go ja¬ ko desorbent do czynnika cyrkulacyjnego przy wlocie trzeciej strefy, zas weglowodo¬ ry utrzymuje sie w fazie cieklej w zasad¬ niczo tej samej temperaturze we wszystkich czterech strefach procesu oraz w strumie¬ niu cieczy cyrkSuslacyjnej. 8. Sposób wedlug zastrz. 1—7, znamienny tym, ze czynnik cyrkuijacyjiny prowadzi sie poprzez cztery strefy procesu, przy czym w kazdej z nich sorbent jest równomiernie irozprowa- dzany miedzy nie wiecej niz dziesiec seryj¬ nie polaczonych nieruchomych zlóz, a miej¬ sca wprowadzania i odprowadzania czynnika cyatkuilacyjnego sa równoczesnie przesuwane o odcinek równy dlugosci jednego zloza. 9. Sposób wedlug zastrz. 8, znamienny tyim, ze czynnik cynkulacyjny prowadzi sie w kaadej strefie procesu przez jednakowa liczbe od 2 do 4 szeregowo polaczonych zlóz soribenta o wiekszej dlugosci miz srednicy, przy czym dlugosc kazdego zloza nie przekracza 10- krotnej wielkosci srednicy. Universal Oil Products Company Zastepca: dr Andrzej Au rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 47827 F/* l 2065. RSW „Prasa", Kielce. NaM. 350 egz. ¦¦•.'Wego 12| lii*MfS|! PL