PL47474B1 - - Google Patents

Description

Opis wdaju* jukiem dnia 4 listopada 1 lwi móc? £ *< POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47474 KI. 12 q, KI. internat. C 07 Zaklady Przemyslu BarumikÓLu „Boruta"*) Zgierz, Polska Sposób wytwarzania czystych kwasów l-amino-naftaleno-6-sulfonowego i l-aminonaftalcno-7-sulfonowego z mieszaniny kwasów l-nitronaftaleno-6, 7 i 8-sulfonowych Patent trwa od dnia 20 grudnia 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania czystych kwasów l-amiinonaftaleno-6-sul- fonoweigo i l-aminonaftaleno-7-suilf onowego z mieszaniny kwasów l-niitronaftaleno-6,7 i 8-sul¬ fonowych powstajacych przy sulfonowaniu naf¬ talenu w pozycji beta i nastepnie nitrowaniu kwasem azotowym.Kjwasy l-aminonaftaleno-6-sulfonowy i 1-ami- no-naftaleno-7HsulfonO'wy stanowia cenne pól¬ produkty do -wytwarzania barwników azowych i powinny byc otrzymywane w stanie 'nozliwie czystym, poniewaz zanieczyszczenie jednego kwasu drugim uniemozliwia otrzymywanie z nich barwników o wzorcowym odcieniu.Jest rzecza znana wytwarzanie kwasów 1-a- minoinaftaleno-6-s *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól- ttwórcami wynalazku sa mgr Alicja Cislo, inz.Jan Tabaszewski, inz. Tadeusz Skroibacki, mgr inz. Tadeusz Cislo. no-7-sulf onowego z mieszaniny kwasów 1-nitro- naftaleno-6,7 i 8-sulfonowyoh przez traktowa¬ nie mlekiem wapiennym, oddzielenie siarczanu wapniowego, redukcje zelaza i traktowanie wytworzonych aminonaftalenosulfokwasów kwa- sem siarkowym, przy czym wydziela sie osad stanowiacy mieszanine wolnych kwasów i-aml- noKraaftaileno-6,7 i 8-^suIfoinowych. Osad rozpusz¬ cza sie w goracej wodzie i zobojetnia tlenfetein magnezowym, przy czym wydziela sie osad scii magnezowej kwasu l-aminonaftaleno-6-sullona- wego, który odsacza sie. Osad rozpuszcza sie W wodzie i przemienia soda na sól sodowa te^go' kwasu, przy czym domieszka w posltaci kwasu l-aminonaftaleno-7-sulfonowego wytraca sie z roztworu, a po jego oddzieleniu przesacz roz¬ ciencza sie woda i traktuje kwasem siarkowym, w celu wytracenia kwasu l-aminonaftaleno-8- sulf onowego, stanowiacego nieznaczne zanie¬ czyszczenie. Przesacz zaitieza sie i zakwasza kwa¬ sem siarkowym, przy czym wytraca sie kwasl-aminonaftailenor6-5ulfonowy, stosowany juz do wyt^ai^^ijl barwników az#wych\ Roztótó&<^ki' *^magnezowe j kwasu 1 -aminonaf- taleno-7^feuTTon6wego, pozostaly po oddzieleniu osadoi soli magnezowej kwasu 1-aminonaftaleno^ 6-sulfonowego, przemienia sie soda na sói sodo¬ wa i zateza, przy czy .11 krystalizuje sól rodowa kwasu l-ianTiiicnaftaleno-T-sajJfonoiu^go, któ¬ ra odsacza. Do otrzymanych krysztalów dodaje sie osadu tejze soli wytraconej uprzednio przy przeróbce soli magnezowej kwasu 1-aminonaf- taleno-6-suilfonowego, rozpuszcza sie w wodzie i za pomoca kwasu siarkowego wytraca kwas l-aiminonaftaleno-8-sulfonowy, stanowiacy rów¬ niez nieznaczne, zanieczyszczenie. Przesacz za¬ teza sie i ponownie zakwasza kwasem siairko- wym, przy czym wytraca sie kwas l-aminonaf- taleno-7-iSJulfonowy, uzywany do wytwarzania barwników azowych.Przy przeróbce mieszaniny kwasów 1-nitro- naftaleno-6,7 i 8nsulfonowych sposobem wyzej opisanym wytracane za pomoca kwasu siarko¬ wego czyste kwasy l-aniinonaftaleno-6-sulfono- wy i l-aminonaftalenc-7-sulfonowy stanowia w sumie zaledwie 15% ich zawartosci w prze¬ rabianej masie reakcyjnej, reszta zas tyjh kwa¬ sów pozostaje w przesaczach, z których wytraca sie je iza pomoca kwasu siarkowego. Otrzymuje sie przy tym (mieszanine kwasów l-aminonafta- leno-6,7 i 8-siulfoncwych. nie nadajaca sie do ponownej przeróbki i /stosowana do wytwarza¬ nia mniej cennych barwników azowych: Jak wynika z powyzszego opisu, opisany wy¬ zej sposób jest mato wydajny, bardzo klopotli¬ wy.-przy- jednoczesnej malej przelotnosci apa¬ ratury, przy czym wymaga uzywania stosunko¬ wo drogiego tlenku magnezowego.Przewodnia mysla wynaLazkiu jest wyelimi¬ nowanie wyzej wymienionych niedogodnosci przez zastosowanie riozdzielamia mieszaniny kwasów l-aooilronaftaleno-6,7 i 8-sulfonowych za pomoca ich soli znacznie rózniacych sie sitlopniem rozpuisziczalinosci w wodizde.Sposób wedlug iwyniatfiaizicu polega" na tym, ze mieszanine, kwasów l-initrionafitalemo-6,7 i 8-suifonowych, otrzymywanych przez sulfo¬ nowanie naftalenu w pozycji bata i niasitepne ni'tnowaiiie, rozcien.cza .sie woda clo stezenia 0,9—1,5 mola/l i zobojetnia woda amoniakalna, przy czym w temperaturze, 30—50 °C wytraca sie czysta sól amonowa, kwasu 1-nitronaftale- no-6HSulfcinowegor która, po .odsaczeniu redukuje sie znana metoda (metoda Bechamp'a) zelazem na kwas 1 ^aminonaftaien'0-6-sul£o-no7/y, alkali- zuje sie (roztwór soda i po oddzieleniu od szlamu zateza do stezania 0,7—0,9 mola/l i w koncu za pomoca kwasu siarkowego wytraca czysty kwas lHaniiinonafitaleno-6-s\ulfonowy.Przesacz po oddzieieniiu czystej isoli amono¬ wej kwasu l-nitnx)naifitiadeno-6-siuifonio(weg(o, za- wdera sole amonowe kwasów 1-niitronaftaleno- 7-sulfonowego i w ^nieznacznej ilosci kwasu lHnitro;naiftaleno-8-sulfonowego, 'które redu¬ kuje sie zoana metoda zelazem na kwasy l-aiminonaftaleno-7 i 8-siuilfonowe, aikalizuje roztwór socla i po oddzieleniu^ od szlamu za¬ teza do stezenia 0,7—0,9 mola/l, przy czym wy- krystalizowuje techniczna sól sodowa kwasu 1-aminonaf talenoH7-siulfcn domieszka ,soli sedowtj kwasu 1-aannonafta^ ieoio-8-suiLEonowego. Wydzielone 'krysztaly roz¬ puszcza sie w wodzie do stezeniai 0,3—0,55 mola/l, dioda je sody, w celu wytracenia reszty jonów zelazowych, rozciencza woda do steze¬ nia 0,25—0,50 mola/l i wytraca sie w tempe¬ raturze okolo 90 QC kwasem siarkowym kwas l-aniinonaftaleno-8-sulfanowy, a przesacz za¬ teza do stezenia 0,6—0,9 mola/I, wytraca kwa¬ sem siarkowym i odsacza w temperaturze 20—60 °C czysity kwas l^aniinonaftaleno-7-sul- fonowy.Nalezy zaznaczyc, ze przy stosowaniu spo¬ sobu wedllug wynalazku, wytwarzane czyste kwasy l-amimomaftaleno-6-sulfonowy i 1-ami- nicnjaftalano-7^sulfoffiowy stanowia w szumie clkiolo 50% ich zawaiirtosci w przerabianej ma¬ sie reakcyjnej, przy czym uzyskuje sie to sto¬ sujac woide amoniakalna znacznie tanisza od tlenku magneziu.Przyklad. 130 g naftalenu krystalicznego ogrzewa do temperatury 120 °C i do stopu wkrapla sie w ciagu 0,5 godziny 130 g mono¬ hydratu kwasu siarkowego, po czym mase reakcyjna .podgrzewa sie w ciagu 1 godziny do temperatury 160 °C i w tej .temperaturze miesza w oiagu 2 godzin, przy czym naftalen oulfonuje sie glównie w polozeniu, beta. Mase reakcyjna oziebia sie do -temperatury 110—115DC po czym wlewa sie do 96%-owegc- kwasu snarkowego. Nastepnie w tamperaitiurze 32—33 °C w ciagu 3 godzin wkrapla sie 97 g 63%-owego kwasu azotowego i miesza jeszcze w tej tem- peratuirze 2 godziny. Po zakonczeniu procesu niitriowiania otiizymiuje sie mieszanine kwasów l-niiitronaftaleno-6,7 i 8-sulfomowych. Mase reakcyjna wlewa /sie.do okolo 280 g wody, tak aby stezenie tych kwasów wynosilo 1,3 mola/1.Otrzymuje sie noztjwór, który neutralizuje sie powoli 420 g 25%Kweij woiiy amoniakalnej, - 2 -przestrzegajac, aby temperatura rózifcworu ni przekroczyla 60 °C. Roztwór miesza sie dalej jeszcze w ciagu 6 godzin, az temperatura opadnie do 40°C i odsacza wykrystalizowany osad czystej soli amonowej kwasu 1-nitro- naftaleno-6-siulfoniofwego. W przesaczu pozo¬ staja' sole amonowe kwasów l-Miferónaftaleno-T i 8 sulfonowych. Izórniei* (1, 8) stanowi nie¬ znaczne tylko* zanieczyszczenie. Ottrzymaina wy¬ zej paste soli amonowej kwasu 1-niibronafta- leno-6-siil£oino»wego wprowadza sie porcjami do mieszaniny 35 g opilek zeliwnych, 6 g 96%- owego kwasu siarkowego i 300 g wody. Mase reakcyjna ogrzewa sie do temperatury 90°C, przy czym nastepuje redukcja kwasiu 1-mitro- naiftaleno^6-sulfoinowego na kwas 1-amino- naf tal en o-6-sulfonowy. Po uplywie 5 godzin mase (reakcyjna alkalizuje sie 15 g sody, po czym odsacza sie od szlaimu ppreidukcyjnego, a przesacz zawierajacy sól sodowa kwasu 1- aminonaftaleno^6jsulfonowego zateza sie do stezenia 0,9 mcla/l i na goraco zadaje 20 g 96%-owego kwasu siarkowego w temperaturze 25°C odsacza isde wytracony czysity osad kwasu l-aiminomftaleno-6-sulfonowego. Otrzymuje sie 44,6 g pasty zawierajacej 80% czystego kwasu l-aminonaiftaleno^sulfonowego.Przesacz zawierajacy siole amonowe kwasów l-niitronaifitaleno-7 i 8-snilfonowych wpirowadza sie porcjami do mieszaniny 70 g opilek zeliw¬ nych, 12 g 96% -owego kwasu siarkowego i 300 g wody. Mase reakcyjna ogrzewa sie do temperatury 90qC utrzymujac ja w ciagu 6 godzin, przy czym nastepuje indukcja kwasów l-nitronaftaleno-7 i 8-sulfonowych na kwasy l-nitrcnartaleno-7 i 8 -sulfonowe. Nastepnie mase reakcyjna zobojetnia sie 40 g sody, po czym odsacza sie od szlamu poreduk- cyjnego, a przesacz zawierajacy sole sodowe kwasów l-amdnoniaftaleno-7 i 8-sulfonowych zateza sie do sftezenia 0,9 mola/l i pozostawia do kn^ristalllizaicji. Nastepnie odsacza sie krysz¬ taly technicznej soili sodowej kwasu l^amino- niafitalenio-7-sulfonowego zawierajacej nieznacz¬ ne zandeazysacaentie sola siodowa kwasu 1-ami- nionaftaleno-8Hsailfknowego.Krysztaly technicznej soli sodowej kwasu l-amiinioniaftaleno-7-sulfionowego wprowadza sie do okolo 500 g wody, tak aby stezenie tej soli wynosilo 0,4 mola/1- Nastepnie roztwór al- kallizuje sie 5 g sody, jeszcze raz odsacza od wytraconego szlamu, a przesacz rozciencza wo- wa do stezenia 0,3 mola/1. Po podgrzaniu roz¬ tworu do temperatury 90 DC wlewa sie 5 *r 96%-owego kwasu, siarkowego. Wytracona techniczny kwas l-amdnonaftaleno-8-sulfonowy odsacza sie. Otrzymuje isie 22,3 g pasty zawie- rajacej 40% technicznego kwasu 1-aminonafta- reno-8-suifohiowego. Przesacz po oddzieleniu technicznego kwasu l^aiminonaftaleno-8-isulfo • nowego zateza sie do stezenia 0,7 mcla/l i w temperaturze 90°C dodaje do niego 36 g 96%- owego kwasu siarkowego. W temperaturze 60°C odsacza sie czysty Ikwas l-aminonaftaleno-7- sulfonowy. Przesacz oziebia dalej do tempera¬ tury okolo 20°C i po ponownym przesaczeniu otrzymuje sie paste technicznego kwasu 1- ammonaftaleno-7-siulfonowego która dolacza sie do oczyszczenia do 'krysztalów technicznej soli sodowej 'kwasu l-aminonaftalenoi-7-suifcncwego.Otrzymuje sie 107,4 g pasty zawierajacej 50% czystego kwasu l-aminionaftal!eno-7-siulfoiiiowe- go. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania czystych fcwajsów 1- amjiinanaftaleno-6Hsulfonowego i 1-aminonafta- lenio-7-(sulfonowego z mieszaniny kwasów 1- niitronaftaleno-6 7 i 8 sulfonowych powstaja¬ cych przy sulfonowaniu naftalenu w pozycji beta i nastepnie nitrowanie kwasem aizoitowym, zna¬ mienny tym, ze mieszanine kwasów 1-nitro- naftaleno-6, 7 i 8-isiulfonowych rozciencza sie wioda do stezenia 0,9—1,5 mola/l i zobojetnia woda amoniakalna, przy czym w temperaturze 30—50°C wytraca sie czysta sól amonowa kwa¬ su l-natronaftaJeno^6^sulfonowego, która na¬ stepnie redukuje sie zelazem na kwas 1-amino- naftaleno-6-sulfonowy znana metoda, alkalizu- je roztwór soda i po oddzieleniu szlaimu zateza do stezenia 0,7—0,9 mola/l, a w koncu za po¬ moca kwasu siarkowego wytraca czysty kwas l-aminjonaftaleno-6-sulfonowy, zas sole amo¬ nowe kwasów l-nitronaftaleno-7 i 8-sulfono¬ wych, znajdujace sie w przesaczu po oddziele¬ niu soli amonowej kwasu l-n.itrcinaftalenc-6- snilfonowego redukuje sie zelazem na kwasy l-aminonaftaleno-7 i 8-sulfonowe znana meto¬ da, alkalizuje roztwór soda i po oddzieleniu szlamu zateza do stezenia 0,7—0,9 mofla/l, przy czym wykrysitalizowuje techniczna sól sodowa kwasu l-aminonafitaleno-7-sulfonowego z nie¬ wielka 'domieszka soli sodowej kwasu 1-amino- naftaleno-8^siUilfonoweigo, a wydzielone krysz¬ taly rozpuszcza sie w wodzie do stezenia 0.3— - 3 -0,5 moli/l, dodaje sody oddziela od wytraco¬ nych resztek szlamu, rozciencza woda do ste¬ zenia 0,25—0,50 mola/l i wytraca w tempera¬ turze okolo 90°C kwasem siarkowym kwas l-aminonaftaleno-8-sulfonowy, a przesacz za- teza do stezenia 0,6^0,9 mola/l, wytraca kwa¬ sem siiarkowym i odsacza w temperaturze 20— 60°C czysty kwas l-aminonaitaleno-7-sulfono- wy. Zaklady Przemyslu Barwników „B o r u t a" Zastepca: mgr inz. Aleksander Samiujllo rzecznik patentowy 1243. RSW „Prasa" Kielce. ,,ego PL