Wynalazek dotyczy polaczenia gietkich dzwi¬ garów, zwlaszcza do szybowców, w których dwa graniczace ze soba dzwigary gietkie sa polaczone sworzniami za posrednictwem na¬ kladek, umieszczonych na koncach tych dzwi¬ garów.Znane jest stosowanie nakladek na odla- czalnych belkach konstrukcji nosnych w szybo¬ wcach i laczenie ich ze soba lub z kadlubem za pomoca sworzni wtykowych.Takie polaczenia powierzchni nosnych za pomoca dodatkowych elementów konstrukcyj¬ nych zwiekszajacych ciezar musza byc uszty¬ wnione lub podparte ze wzgledu na wystepuja¬ ce sily podluzne i poprzeczne, a ponadto licz¬ ne zabezpieczenia sworzni zwiekszaja znacznie ciezar szybowca. Równiez i czas montazu tych znanych polaczen jest znaczny, co jest szcze- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Hans Hartung i Ulrich Kriesen. golnie niepozadane w czasie zawodów szybow¬ cowych.Równiez ogólnie znane jest laczenie konców nakladek przez nasunieta tuleje, przy czym pro¬ wadniki jednego elementu konstrukcyjnego pro¬ wadzone sa w odpowiednio uksztaltowanych wycieciach drugiego elementu konstrukcyjnego.Celem wynalazku jest unikniecie wymuszo¬ nych sil powstajacych na skutek wyginania gietkich dzwigarów, zwlaszcza przy zastosowa¬ niu dzwigarów o malych przekrojach z drewna lub lekkiego metalu. Wedlug wynalazku pro¬ wadniki osadzone sa wahliwie na sworzniu za¬ opatrzonym w nasadki Aby uzyskac samoczynne wprowadzanie pro¬ wadników do zlobkowych naciec przy wklada¬ niu gietkich dzwigarów do sztywnych tulei, prowadniki maja ograniczony zakres wahan, dzieki elementowi polaczeniowemu, umieszczo¬ nemu na gietkich dzwigarach.Naciecia zlobkowe sa zaopatrzone w wymie¬ nne tory slizgowe. Dzieki temu osiaga sie tezalete, ze scianki* elementu rurowego sztywne¬ go na zginanie moga byc wykonane, jako sto¬ sunkowo cienkie bez zawezania powierzchni oparcia dla prowadników w nacieciach zlobko¬ wych. Tory slizgowe sa latwo wymienne w ra¬ zie potrzeby, na przyklad po zuzyciu.Przyklad wykonania wynalazku jest uwidocz¬ niony na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia polaczenie dzwigarów umieszczone na ka¬ dlubie szybowca (w widoku z boku); fig. 2 — dzwigar z umieszczonymi na niej prowadnika¬ mi; fig. 3 — prowadnik umieszczony w zlob¬ kowym nacieciu (bez blachy slizgowej i pod¬ kladki); fig. 4 — osadzenie prowadników w przekroju odpowiadajacemu fig. 3 po obróceniu o 90°.Dwa dzwigary 1 konstrukcji nosnej szybow¬ ca, graniczace ze soba powierzchniami czolo¬ wymi, umieszczone sa w odpornym na zgina¬ nie elemencie rurowym 3, polaczonym na stale z kadlubem 2. Element ten posiada otwór 4, przechodzacy przez obydwie scianki, zaopatrzo¬ ne w tuleje 5. Dzwigary 1 posiadaja na kon¬ cach nakladki 7. Za pomoca sworznia 6 wpro¬ wadzonego do tulei 5 otrzymuje sie mocne pola¬ czenie dzwigarów 1 ze soba i ze sztywnym elementem rurowym 3.Na bocznych powierzchniach dzwigarów 1 sa umieszczone dwa przeciwlegle prowadniki 8, które sa osadzone na sworzniu 9, zaopatrzonym w nasadki 10 i umocowane za pomoca blachy slizgowej 17 przez polaczenia srubowe U. Pola¬ czenia srubowe U sa zabezpieczone przed ocLkre- caniem za pomoca podkladek 12 z odginanymi jezyczkami Na bokach sztywnego elementu rurowego 3 sa wykonane naciecia zlobkowe 13, do których sa wsuniete prowadniki 8, pola¬ czone z dzwigarami 1, co zmniejsza moment gnacy. W celu unikniecia sil wymuszonych wku- tek zginania dzwigarów 1, zwlaszcza gdy dzwi¬ gary te maja mala wysokosc konstrukcyjna, prowadniki 8 sa osadzone wahliwie na sworz¬ niach 9. Zakres wahan prowadników 8 jest ograniczony elementem polaczeniowym 14, który utrzymuje prowadniki w polozeniu w przybli¬ zeniu poziomym. Zdolnosc wahan jednak zosta¬ je zachowana dzieki wystarczajacym ruchom pomiedzy elementem polaczeniowym 14 i otwo¬ rem 15. Prowadniki 8 sa najlepiej ukosnie scie¬ te z jednej strony. Dzieki temu uzyskuje sie sa¬ moczynne wprowadzanie prowadników 8 do zlobkowych naciec 13, przy wkladaniu dzwi¬ garów 1 do sztywnego rurowego elementu 3.Aby scianki sztywnego elementu rurowego 3 mogly byc stosunkowo cienkie, a przy tym, aby byla zachowana wystarczajaca powierzchnia oparcia dla prowadników w zlobkowych nacie¬ ciach 13, naciecia te najlepiej jest zaopatrzyc w tory slizgowe 16. Tory te moga byc lalwo wymienione w razie potrzeby, na przyklad po zuzyciu. PL