^CM-EA^ Opublikowano dnia 18 sierpnia 1961 r.\ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44789 Dr Taneli Kustaa Juusela Helsinki, Finlandia KI. 45-bf20/O4 Sposób w) inia rur drenarskich i urzadzenie do stosowania lego sposobu 'Patent trwa od dnia 5 stycznia 1960 r.Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwa¬ rzania rur drenarskich i urzadzenia do stosowa¬ nia tego sposobu, wedlug którego odwijana z bebna tasme wprowadza sie do podziemnego otworu, w którym tasma zostaje tak ulozona, aby wytwarzala ciagla rure drenarska.Sposób wedlug wynalazku polega na zwijaniu odwijanej z bebna tasmy w taki sposób, aby jej brzegi wzajemnie sie nakrywaly w celu utworzenia rury drenarskiej o mniejszej sred¬ nicy, niz srednica rury majacej byc wykonana oraz wprowadzeniu wspomnianej rury do pod¬ ziemnego otworu, w którym umozliwia sie jej rozprzezenie odpowiednio do srednicy tego o- tworu, przy czym pomiedzy wzdluznymi nakry¬ wajacymi sie brzegami rury zachowuje sie po¬ laczenie szczelinowe.Wedlug najkorzystniejszej postaci wykona¬ nia wynalazku, wspomniana szczelina znajdu¬ je sie w polozeniu pionowym, gdy rura dre¬ narska zostanie juz umieszczona w otworze w ziemi.Wytwarzajac rury drenarskie sposobem we¬ dlug wynalazku, osiaga sie znaczne korzysci w porównaniu z nurami drenarskmi wytwa¬ rzanymi sposobami znanymi, poniewaz miedzy wzdluznymi nakrywajacymi sie brzegami rury drenarskiej jest zachowane polaczenie szczeli¬ nowe, uzyskujac dzieki temu specjalne dzialanie zaworowe, umozliwiajace drenowanie otaczaja¬ cego gruntu. Polaczenie szczelinowe stwarza równiez specjalne dzialanie filtrujace, zapobie¬ gajace dostawaniu sie do wnetrza rury ciez¬ szych od wody mineralnych czestek ziemi, któ¬ re osadzalyby sie w. niej i przeszkadzalyby przeplywowi wody. x Sposób wytwarzania rury drenarskiej wedlug wynalazku jest bardzo prosty i nie wymaga specjalnych srodków do zapobegania przedosta¬ waniu sie mineralnych czasteczek ziemi do wnetrza rury, jak to ma miejsce np. w cerami-cznych rurach drenarskich, które mu*za byc chronione dodatkowa warstwa zwiru.Urzadzenie *da stosowani tego sposobu po¬ siada- narzad do rozsuwania ziemi, umieszczony na dolnym koncu noza przystosowanego do rozkrawania ziemi oraz rure ksztaltujaca, umie¬ szczona za wspomnianym nozem i zaopatrzona na swym górnym koncu w lej, do którego wpro¬ wadzona jest tasma z bebna. Wspomniany lej jest przystosowany do tworzenia rury drenarskiej, a zakrzywione przedluzenie wchodzi do otworu utworzonego za narzadem do rozsuwania ziemi.Za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku, rura drenarska jest wytwarzana szybko i w bardzo prosty sposób, dzieki czemu koszty wytwarzania i zakladania zostaja znacznie ob¬ nizone.Przyklad wykonania urzadzenia do stosowa¬ nia sposobu wedlug wynalazku jest uwidocz¬ niony schematycznie na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku bocz¬ nym, fig. 2 —widok od tylu urzadzenia przed¬ stawionego na fig. 1, fig. 3 — przekrój wzdluz linii III—III, fig. 4 — przekrój podluzny osio wy narzadu do rozsuwania ziemi, umieszczo¬ nego na dolnym koncu urzadzenia, a fig. 5 i 6 uwidaczniaja poprzeczne przekroje gotowej ru¬ ry drenarskiej.Urzadzenie wedlug fig. Ii2, jest tak zwa¬ nym plugiem drenarskim, aopatrzonym w nóz przylegajacy do ramy, przy czym przednia krawedz noza jest zaostrzona (fig. 3). Przedlu¬ zenie tylnej czesci noza jest utworzone przez dwie tarcze 2, rozstawione w mniejszej odleglo¬ sci niz grubosc noza. W dolnym koncu noza znajduje sie rozsuwajacy ziemie narzad 3, wy¬ twarzajacy podziemny otwór dla rury drenar¬ skiej. Z tylu za nozem pomiedzy tarczami 2, jest umieszczona ksztaltujaca rura 5, zaopatrzo¬ na swym górnym koncem w lej 4, przy czym przekrój poprzeczny rury jest okragly albo owalny. Rura ksztaltujaca jest na swym dol¬ nym koncu zakrzywiona do tylu, tworzac prze¬ dluzenie narzadu rozsuwajacego ziemie a jej przekrój poprzeczny stopniowo przechodzi w przekrój okragly. Tworzaca rure drenarska tasma 6 jest nawinieta na bebnie 8 osadzonym na stojaku 7 ramy. \ ' Wedlug wynalazku, rure drenarska wyko¬ nuje sie za pomoca opisanego wyzej pluga drenarskiego. Tasma 6 jest dostarczana z bebna 8 do leja 4, w którym brzegi tasmy beda sie wzajemnie nakrywaly. Po przejsciu przez lej, nakrywanie sie brzegów wzrasta i tasma wcho¬ dzi w tworzaca owal rure 5 w taki sposób, ze tworzy rure 9 (fig. 3). W miejscu, w którym rura drenarska przechodzi przez dolna zakrzy¬ wiona czesc rury ksztaltujacej, przekrój po¬ przeczny rury stopniowo wzrasta i zamienia sie w ksztalt okragly. Rura drenarska, która przy wejsciu do rury ksztaltujacej jest zwinie¬ ta w ksztalcie owalu ze znacznie nakrywaja¬ cymi sie brzegami, moze dzieki swej sprezysto¬ sci rozprezyc sie oraz czesciowo wyprostowac, przy czym przekrój poprzeczny rury drenar¬ skiej wzrasta i przyjmuje ksztalt okragly. W wyjsciowym koncu rury ksztaltujacej, która jest uksztaltowana tak, aby tworzyla przedluzenie narzadu rozsuwajacego ziemie, rura drenar¬ ska uzyskuje ostateczny wymiar i ksztalt, któ¬ ry bedzie miala, gdy pozostanie w otworze po opuszczeniu rury ksztaltujacej. Pomiedzy nakla¬ dajacymi sie wzdluznymi brzegami rury dre¬ narskiej zostaje zachowane polaczenie szczeli¬ nowe 10 (fig. 5). Po ulozeniu rury drenarskiej w otworze ziemi, szczelina ma mniej wiecej pionowe polozenie. Przez te szczeline woda mo¬ ze wchodzic do rury drenarskiej.Przez zwijanie tasmy w rure o mniejszym wymiarze niz wjymiar koncowy, osiaga se te korzysc, ze sila oporu nie wzrasta nadmiernie.Uwidocznione na fig. 5 i 6 polaczenie szcze¬ linowe 10 zapewnia specjalnie korzystne dziala¬ nie zaworowe. Fig. 5 przedstawia polozenie, gdy cisnienie wewnatrz rury drenarskiej jest wieksze niz cisnienie dzialajace na zewnatrz rury, a fig. 6, — gdy cisnienie wewnetrzne jest mniejsze. Polaczenie szczelinowe 10 jest utwo¬ rzone przez nakladanie sie brzegów 11 i 12 rury drenarskiej. W polozeniu uwidocznionym na fig. 5, brzegi 11 i 12 stykaja sie wzajem¬ nie w miejscach o i b, na skutek czego woda wewnatrz n|ry drenarskiej jest zabezpieczo¬ na od wyciekania przez polaczenie szczelinowe.W polozeniu wedlug fig. 6 nie ma styku po¬ miedzy brzegami 11 i 12. Przy wzrastaniu ze¬ wnetrznego cisnienia, wóda moze coraz latwiej przeplywac przez polaczenie szczelinowe 10 do wnetrza rury drenarskiej. Rura drenarska wedlug wnalazku, moze w róznych warunkach samo¬ czynnie regulowac przeplyw wody poprzez po¬ laczenie szczelinowe.Najkorzystniej jest, gdy rura drenarska jest wykonana tak, aby wzdluzne polaczenie szcze¬ linowe zostalo tak ulozone w stosunku do rury drenarskiej, by krawedz 13 zewnetrznego brzegu 11 rury drenarskiej znajdowala sie blisko dolnej czesci rury drenarskiej, a krawedz 14 wewnetrz¬ nego brzegu 12 — blizej górnej czesci rury dre¬ narskiej, W taki sposób uzyskuje sie specjalnie — 2 —korzystne dzialanie filtracyjne. Gdy strumien w polaczenia szczelinowym 10 rury drenar¬ skiej plynie w kierunku do góry, to mineralne czasteczki ziemi przynoszone przez wode zostaja powstrzymywane od wejscia do rury drenar¬ skiej, poniewaz ciezsze mineralne czasteczki ziemi nie sa zdolne przeplywac tak latwo jak woda w kierunku do góry przez polaczenie szczelinowe ponad wewnetrznym brzegiem 14, Wobec tego mozna uzyskac skuteczne filtrowa¬ nie za pomoca prostych srodków, na skutek czego unika sie tworzenia osadów w rurze dre¬ narskiej, które zmiejszalyby przyplyw wody w rurze.Tasma stosowana do tworzenia rury dre¬ narskiej moze byc dziurkowana, cieta na odpo¬ wiednie dlugosci, albo byc tasma ciagla. Powie¬ rzchnia brzegów tasmy moze byc takze pofa¬ lowana, tworzyc pomiedzy nakladajacymi sie na siebie brzegami gotowej rury drenarskiej wystarczajace szczeliny do przeplywu wody do wnetrza rury. Krawedz wewnetrznej czesci rury drenarskiej moze miec równiez ksztalt falisty lub podobny, aby zapewnic wystarcza¬ jace szczeliny, umozliwiajace przeplyw wody do rury.W celu stosowania sposobu wedlug wynalaz¬ ku, najbardziej wskazane jest stosowanie tasm z plastiku. Tego rodzaju tasma odpowiada wszystkim .wymaganiom odnosnie sprezystosci, sztywnosci, wytrzymalosci itd. Tasmy z innych materialów o podobni? korzystnych wlasciwo¬ sciach mozna oczywiscie równiez stosowac z dobrym rezultatem. Takimi materialami sa np.: wlóknista celuloza, wlóknista lignina, alumi¬ nium itp. Tworzaca rure drenarska tasma moze skladac sie w calosci z jednego rodzaju mater¬ ialu albo z polaczenia innego materialu z plasti¬ kiem. W tym ostatnim przypadku, material moze byc mieszany z zestawem skladników z plastiku, albo tasma z innego materialu mo¬ ze byc np. powleczona warstwa plastiku. Tas¬ ma tworzaca rure drenarska moze równiez skladac sie z innego materialu o odpowiednich wlasciwosciach, który przed uzyciem zostaje np. impregnowany.Jest rzecza oczywista, ze mozna zastosowac rózne zmiany bez wykroczenia poza ramy isto¬ ty wynalazku, przy czym przedstawiony przy¬ klad wykonania zostal opisany jedynie w celu zilustrowania wynalazku. Jezeli bardziej wska¬ zane byloby zaopatrzenie rury drenarskiej w dwa polaczenia szczelinowe, mozna ja wtedy wykonac z dwóch polówek rur lub z dwóch osobnych tasm. PL