Wynalazek dotyczy konstrukcji dachu zwlasz¬ cza do pojazdów szynowych, która posiada umieszczony wzdluznie kanal do prowadzenia powietrza w celu przewietrzania, zaopatrzony w poprzeczne kablaki, wzdluzne platwy, zawi¬ niecia lub wytloczenia, sluzace do usztywnienia.Znane sa dachy do pojazdów powyzszego fy- pu, w których w srodkowej czesci wzdluznej dachu utworzony jest kanal powietrzny z pio¬ nowych i poziomych plytek, przymocowanych do konstrukcji nosnej dachu za pomoca odej¬ mowanych elementów np. srub itd. Tego ro¬ dzaju plyty sluza li tylko jako przewody po¬ wietrzne i sa przewaznie wykonane z materia¬ lu cienkosciennego rozmaitego rodzaju np. dre¬ wna, sztucznych mas itd.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Wilhelm Greinert i Gustaw Wasserthal.Z drugiej strony ta wlasnie wolna przestrzen wzdluzna, umieszczonego w srodku dachu ka¬ nalu powietrznego, ze wzgledu na dobry prze¬ plyw powietrza, musi byc wolna od elementów konstrukcyjnych, wobec czego nie moze zawie¬ rac jakichkolwiek elementów tego rodzaju, slu¬ zacych do usztywnienia tego dachu.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej wy¬ mienionych niedogodnosci w ten sposób, aby scianki kanalu powietrznego sluzyly do usztyw¬ nienia calej konstrukcji nosnej dachu pojazdu i jednoczesnie tworzyly czesc konstrukcji nosnej.Wedlug wynalazku osiaga sie to w ten spo¬ sób, ze scianki 1 kanalu powietrznego nie sa wykonane z poszczególnych plyt, ale z maiteria- lu o duzej wytrzymalosci, przechodzacego przez cala dlugosc dachu i zwiazanego w jedna calosc z konstrukcja nosna tego dachu. Osiaga sie wte¬ dy lepsze usztywnienie calosci dachu pojazdu, pozwalajace zwlaszcza na racjonalniejsze przej-mowanie sil podluznych, poprzecznych i zgina¬ jacych.Przez to, ze polozone wzdluznie, dlugie i przej¬ mujace czesci obciazenia scianki kanalu, w ca¬ losci sa polaczone na stale z poszczególnymi poprzeczkami usztywniajacymi 2 dachu np. podlaczone do kablajcowych wiazarów dacho¬ wych oraz, ze te poprzeczne usztywnienia sa umieszczone w stosunkowo malych od siebie odstepach, calosc kanalu powietrznego lub kazda z tych w ten sposób umocnionych scianek two¬ rzy wielokrotnie podparta belke nosna, która na skutek krótkich mogacych podlegac wybo- czeniu odcinków pomiedzy usztywnieniami po¬ przecznymi, posiada równiez zwiekszona wytrzy¬ malosc na wytoczenie i tworzenie sie miejsco¬ wych wypuklosci.Przekrój kanalu powietrznego moze posiadac rozmaity ksztalt np. przekrój okragly lub wie- lokatny. Odpowiednio do tego sciany kanalu moga byc wykonane jako wypukle, plaskie lub innego ksztaltu.Jezeli kanal powietrzny posiada przekrój pro¬ stokatny, a wiec jest wykonany z pionowych i poziomych scianek, wtedy pionowe scianki boczne 1 w podanym przykladzie sa równiez wykonane z materialu o wysokiej wytrzymalosci i przechodza przez cala dlugosc dachu oraz sa polaczone na stale z konstrukcja dachu. Do uzys¬ kania dobrej wytrzymalosci na krawedziach scianek bocznych, sa one celowo wzmocnione przez dodatkowo nalozone na nie obrzeza, pro¬ file stalowe 3 lub im podobne. Do otrzymania wysokiej wytrzymalosci na wytoczenie, boczne scianki sa poza tym zaopatrzone w zawiniecia, wytloczenia lub dodatkowe belki profilowe 4.W jednym z przykladowych rozwiazan, da¬ chowa konstrukcja wedlug wynalazku przedsta¬ wia pochwe usztywniona jako calosc, przez podluznice i poprzecznice, której moment bez¬ wladnosci jest celowo powiekszony przez wspól¬ nosne scianki kanalu powietrznego tak, ze na skutek zwiekszonej wytrzymalosci na wytocze¬ nia moze ona wytrzymac wieksze niz dotych¬ czas naprezenie wzdluzne, poprzeczne i zgina¬ jace. Korzysci te osiaga sie bez straty przestrze¬ ni i bez zwiekszenia wagi pojazdu, Poza tym nalezy zauwazyc, ze dach, którego moment bezwladnosci powiekszono przez usztyw¬ nienia wedlug wynalazku, bardziej powieksza moment bezwladnosci przekroju calej konstruk¬ cji nosnej pudla wagonu, anizeli podobny bez takich scianek kanalu, gdyz stosunkowo wyso¬ kie wygiecia prawie ze uniemozliwiaja splaszcze¬ nie przekroju pudla wagonu, powodujace zmniejszenie nosnosci. fra rysunku pokazano przyklad wykonania wedlug wynalazku.Scianki 1 kanalu powietrznego umieszczonego w osi podluznej dachu, sa wykonane z blachy stalowej i polaczone z konstrukcja nosna dachu oraz wspólnosna powloka dachowa z blachy sta¬ lowej na stale w jedna nosna calosc. Nalezy zwlaszcza zauwazyc jak te przechodzace przez cala dlugosc dachu i wspólnosne scianki kana¬ lu sa mocno polaczone w calosci swej wyso¬ kosci z .poszczególnymi poprzecznicami 2. Dlate¬ go latwo jest zrozumiec, ze na skutek malych stosunkowo odstepów poprzecznie wzgledem sie¬ bie, te wspólnosne, pionowe scianki kanalu po¬ wietrznego, przechodzace przez cala dlugosc da¬ chu, tworza wielokrotnie podparte i usztywnio¬ ne podluznice, które na skutek malych odste¬ pów pomiedzy poprzecznicami posiadaja zwie¬ kszona wytrzymalosc na wypaczenia i wytocze¬ nia. Ich wytrzymalosc na wypaczenia i wyto¬ czenia, a zwlaszcza wytrzymalosc ich krawedzi jest zwiekszona przez umieszczenie na górnych i dolnych krawedziach tych scian obrzezy lub dodatkowo wykonanych belek profilowych 3 oraz wytloczen 4 lub innych dodatkowo wyko¬ nanych w sciankach usztywnien np. katowni¬ ków itd. PL