Prcedmiotem wynalazku jest urzadzenie do rozrzadzania zwrotnic szynowych bezposrednio z pojazdu, toczacego sie po szynach, dajace sie zastosowac zwlaszcza w komunikacji miejskiej, mianowicie tramwajowej.Zwrotnice, rozrzadzane z pojazdu, sa w ogóle znane, zwlaszcza zwrotnice rozrzadzane elek¬ trycznie, np. przy zastosowaniu na rozjezdzie wzdluz przewodu jednego dodatkowego przewo¬ du elektrycznego, wlaczanego przez motorowego zaleznie od zadanego kierunku jazdy., Zwrotnice tego rodzaju, rozrzadzane elektromagnetycz¬ nie lub za posrednictwem silników elektrycz¬ nych, sa jednak bardzo wrazliwe i nie zawsze mozna je stosowac. W trudnych' warunkach klimatycznych wymagaja one specjalnej obu¬ dowy, polaczonej z cala siecia kanalów do od¬ prowadzania wód sciekowych w celu przeciw¬ dzialania zwarciom i uszkodzeniom aparatury *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wy¬ nalazku jest Franciszek Bienkowski. rozrzadczej^ które mimo wszystko czesto zda¬ rzaja sie.Urzadzenie wedlug wynalazku jest zaopatrzo¬ ne w prosty mechanizm rozrzadzany drazkiem, wysuwanym z pojazdu przez motorowego, przy czym moze byc ono zastosowane do istnieja¬ cych typów zwrotnic, po stosunkowo drobnych przeróbkach.Urzadzenie to charakteryzuje sie tym, ze po¬ siada odpowiedni przestawnik, osadzony w rowku szyny tramwajowej i uruchamiany draz¬ kiem z pojazdu, przy czym w czasie zetkniecia drazka z przesfownikiam nastepuje samoczynne nastawienie zwrotnicy w pozadane polozenie.Dzieki prostoj konstrukcji calego mechanizmu zwrotnica wyposazona wen nie wymaga jtakiiej- kolwiiiek przebudowy. Odpada td równiez ko¬ niecznosc stosowania specjalnych kanalów od¬ plywowych dla wód sciekowych itp. N Urzadzenie rozrzadcze jest wykonane w ten sposób, ze przy przestawianiu zwrotnicy napina jednoczesnie zespól sterujacy, umieszczony przycrrugiej szynie toru. Moze byc ono zamocowane np. przez przyspawanie do zwrotnicy tramwa- lGW^L ^apewmajhc '*Vrzy1 tym niezawodnosc Erafcy nawet *Jr pr|$|a4gkK ewentualnego za- nieczyszczenia badz zalania woda.Urzadzenie wedlug wynalazku uwidoczniono tytulem przykladu na rysunku* na którym fig. 1 przedstawila widok z góry toru ze zwrotnica z odwzorowaniem rozindeszczenia poszczegól¬ nych czesci urzadzenia na torze tramwajowym przy zwrotnicy, fig. 2 — glowice pirzestawiniika w przekroju wzdluz osi I — I na ftg. 1, fig. 3 — przekrój poprzeczny napdnacza urzadzenia i toru wzdluz osi IH—III na fig. 1, fig. 4 — widok boczny napinacza, a fig. 5 — przekrój napina- cza wzdluz osi II — li na fig. 1.Tor X, V posiada odgalezienie 2, 2' przy czym iglice 3, 3f zwrotnicy umozliwiaja jazde na wprost lub w prawo.W mysl wynalazku w rowku la szyn tramwa¬ jowych 1, V sa wykonane w pewnej odleglosci od iglic 3h 3' otwory 4, 4* o odpowiedniej dlu¬ gosci, z których wystaja klocki ruchome 5, 5* glowicy przestawnika. Klocki 5,, 5' zajmuja zawsze przeciwne sobie polozenia i sa urucha- miJainie zalezniije od potrzeby przez motorowego odpowiednim drazkiem, siegajacym prawie do dna rowka la, zgodnie z kierunkiem jazdy.Klocki 5, 5' steruja mechanizmem, przesta¬ wiajacym iglice 3, 3* zwrotnicy w zadane po¬ lozenie, Sa one polaczone przegubowo dzwig¬ niami ff, 6' z drazkami 7, T i kolankami nastaw- czymi 8, S\ uruchaniiajacyimd poprzeczny dra¬ zek 9, polaczony z koncami ilglic 3, 3\ Drazki 7, 7' oraz drazek poprzeczny 9 moga skladac sie z kilku czesci, polaczonych zlaczami re¬ gulacyjnymi 10, 10', 11, wykonanymi np. w po¬ staci nagwintowanych tulei. Przez pokrecenie tych tulei mozna odpowiednio nastawiac cale urzadzenie itak, by nie bylo niepozadanych lu¬ zów. Tuleje regulacyjnie moga byc ponadto unieruchamiane w zadanym (polozeniu za po¬ moca przeciwnakretek lub innych narzadów za¬ bezpieczajacych. Drazki 7, V sa osadzone w prowadnicach 12, 12\ w których moga przesu¬ wac sile wzdluz szyn 1, V.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada «4e z dwóch blizniaczych czesci polaczonych drukiem poprzecznym &, sterujacym jednoczesnie prze¬ stawianiem iglic 3, 3* zwrotnicy oraz nastawia¬ niem sasiedniego zespolu sterowniczego przy drugiej szynie, doprowadzajac je do polozenia przeciwnego* wzgledem polozenia pierwszego zespolu.W dalszym ciagu opisano szczególowo jedna z tych blizniaczych czesci urzadzenia. Klocek 5, umieszczony w otworze 4 rowka la szyny 1, stanowi glowice dzwigni wahliwej 6 przestaw¬ nika, polaczonej poprzez przegub 13 z drazkiem posuwowym 7. Klocek 5 wskazane jest zaopa¬ trzyc w wymienna nakladke 1*5, która mozna dowolnie don przymocowac, np. za pomoca srub 14 lub przez przyspawanie. Klocek 5 po¬ siada stopien 16, w celu wzmocnienia osadze¬ nia nakladki 15, gdyz drazek manipulacyjny, wysuwany z pojazdu, uderza o nia od strony strzalki 17. Klocek ten jest podpierany i wy¬ pychany ku górze sprezyna rozporowa 18, osa¬ dzona na podstawie 19, przymocowanej do stopy szyny 1. Sprezyna 18 unosi dzwignie pomoc¬ nicza 20, osadzona wahliwie na osi 21. Na kon¬ cu dzwigni 6, tuz p~zy klocku S jest w niej wykonany od strony szyny 1 rowek prowad- niczy 22 o odjpowiednim ksztalcie, z którym wspólpracuja sworzen 23, zaopatrzony najko¬ rzystniej w lozysko rolkowe, ulatwiajace prze¬ suw tego sworznia w rowku. Na skutek popy¬ chania klocka <5 przez wysuniety z pojazdu drazek manipulacyjny dzwignia 6 zostaje prze¬ sunietaw kierunku strzalki *24. W pewnej chwili przesuwu tej dzwigi klocek 5, sterowany sworzniem 23 opuszcza sie dzieki odpowied¬ niemu uksztaltowaniu rowka 22 wedlug strzal¬ ki 25 ku dolowi, pokonujac dzialanie sprezyny 18, i powoduje odhaczenie drazka manipulacyj¬ nego.Dzwignia 6, wykonujac ruch ku przodowi z jednoczesnym opuszczaniem sie ku dolowi, jak to zaznaczono na fig. 3, strzalka 25, powoduje zahaczenie jej wystepu 26 za skrzydelko 32 napdnacza 36. Przy dalszym przesuwaniu dzwig¬ ni 6 w kierunku strzalki 24 (fig. 2) wystep 26 zabiera skrzydelko 32 a wraz z nim ramie napinajace 34, poruszajace sie w wykroju 35 napinacza 36 (fig. 3, 4). Ramie napinajace 34 jest przymocowane w dowolny sposób, np. przez przyspawanie do wewnetrznego korpusu przesuwnego ,36\ sciskajacego sprezyne 37 umieszczona wewnatrz napdnacza 36 (fig. 5).Napdnacz 36 jest zamkniety np. nakrecana pokrywa 38 i osadzony par cokole, 40, zamo¬ cowanym na podstawie ¥39 polaczonej nip. przez przyspawanie, ze stopka szyny i. Cokól 40 jest osadzony w podstawie 39 pffzesuwnie, w celu umozliwienia regulacji polozenia na¬ pinacza, przeprowadzanej w kierunku poprzecz¬ nym za pomoca srub 41, a w kierunku podluz¬ nym za pomoca sruby 43, osadzonej w glowicy 42 i unieruchamianej przecilwnakretka 44. — 2 —Przy ppjizesuwAe c^wigni 6 i io^aaniu spre¬ zyny 37 z& (pomoca wysat^p^i 26, ^poj^rcl^lacego stazy$e$ko %32j, nast^ije jedwc^esBy rpch ra¬ mienia napinajacego 34, przy czym skrzydel¬ ko 32 podchodzi ,pod tropien 46 osadzony ela¬ stycznie w ramieniu 45 ,#a pomoca sprezyny 47 (fig. 3 i 4). Ramie 34 przesuwa sie w wykroju 35, przy cz^im <&)na Rowjlar^a^^ ^lo^delka ruchooiego $2 zachodzi wówczas zna powierz¬ chnia górna nieriichomego slcr£y4e£ka 33, ^no¬ szac to pierwsze ifc\i górze wokól ^sA 3?f przeciw (jzialamu sprezyny 47, ^ajsteut^c cgago nsastgpuje lagodne rpzlaczenjie wystepu 26 ze ;Sfer^4elfcLeim 32, a jednoczesnie dzieki odpowiedniemu umiesz¬ czeniu wystepu 26 i rowka 22 na dzwigni 6 za¬ chodzi opadniecie klocka 5. Równoczesnie ramie 34, które zostalo przesuniete przeciw dzia¬ laniu sprezyny 37, dociskanej wewnatra napi- nacza 36 korpusem 36y, do którego jest ono przy¬ mocowane zaskakuje za wystajaca zapadke 27, opilerajac sie o jej scianke 27". Zapadka ta jest osadzona wahalnie na osi 30 w lozysku 29, przy¬ mocowanym do podstawy 39 i wypychana ku górze pod dzialaniem sprezyny 28 (fig. 3 i 4) W czasie napinania napkiacza .36 ruch posuwo¬ wy dzwigni 6 zostaje przekazany, jak to uwi¬ doczniono na fig. 2, poprzez przegub 13 draz¬ kowi 7, przesuwanemi w kierunku strzalki 24, przez co (zostaje wychylona dzwignia kolanko¬ wa fl, polaczona z drazkiem 9, przestawiajac iglice 3, 3* zwrotnicy.Przestawienie iglic 3, 3' i przesuw drazka 9 powoduje jednoczesnie cofniecie drazka 7* oraz dzwigni 6\ Przy cofaniu sie dzwigni 6 odpo¬ wiednio umieszczony 'i sztywno z nia polaczony drazek przyciskowy 31 (fig. 3) naciska na wy¬ step 27* zapadki 27, powodujac jej opadniecie przeciw dzialaniu sprezyny 28, przez co naste¬ puje zwolnienie ramienia 34 i jego szybkie cofniecie pod dzialaniem sprezyny 37 za po¬ srednictwem skrzydelka 32. Równoczesne prze¬ suniecie do tylu dzwdgni 6 powoduje wysunie¬ cie sie klocka 5 w otworze 4 rowka la szyny 1 w polozenie czynne.Dzialanie calego urzadzenia jest opisane po¬ nizej. Motorowy tramwaju widzac, ze iglice 3, 3* zwrotnicy sa nastawione jak aa fig. 1 dla jazdy wprost i pragnac przestawic je dla jazdy w prawo szynami 2, 2\ opuszcza wew¬ natrz pojazdu prawy drazek manipulacyjny W rowek la szyny 1. Drazek ten uderza wów¬ czas o klocek 5, wystajacy z otworu 4, rowka la szyny i popycha go naprzód, po czym zo¬ staje w pewnej chwili rozlaczony z nim, jak to wyzej opisano. Jednoczesnie przedstawione zosfetia iglice & 3' zwrotnicy tafc, £e &jeroaa po¬ jazd na tor 2, 2'. W czasie ©osuwu Wocfea 5, Raczonego z jego ©pi^z^anieim $ie, nnjSt^uj£ przeciwstawienie iglic .J, ;3' zwrojbpócy i ^iaj)fecie napinacza $6, a jg^oezfsnic m&te wygolenie napinacza 36a przy 4r$giiej szynie oj&cr,c#6nie- cie klocka 5' polaczone z undesiemfcm sie go 4& góry. Napiecie sprezyny napinacza mozna re¬ gulowac przez pokrecenie pokrywy 38 jego kor¬ pusu oraz przez odpowiednie przesuniecie ca¬ lego napinacza wzdluz szyny za pomoca sruby 43. Wazna rzecza przy dzialaniu calego urza¬ dzenia jest odpowiednie dopasowanie sijy na¬ pinania sprezyny #7 do szybkosci jazdy wozu na zwrotnicy, gdyz sprezyna ta stanowi ela- styczy opór amortyzujacy dla przeciwstawia¬ nych iglic 3, 3* zwrotnicy. PL