PL37016B1 - - Google Patents

Description

Znane sposoby skrecania polegaja na tym, ze przedmiot skrecany zamocowuje sie na obu kon¬ cach w maszynie skrecajacej za pomoca glowic zaciskowych lub szczek. Podczas skrecania, badz to obydwie glowice zaciskowe sa umieszczone nieprzesuwnie, badz tez jedna glowica moze sie (przesuwac w kierunku podluznym. Na skutek naprezenia skrecajacego i rozciagajacego uzy¬ skuje sie zmiane czasteczkowej siatki krysta¬ licznej, co sie wyraza zwiekszeniem granicy ciagliwosci i wytrzymalosci na rozciaganie, kosztem wartosci wydluzenia tworzywa pier¬ wotnego. Prety, skrecane na zimno, rozgrzewaja sie, co pozwala wnioskowac o tarciu wewnetrz¬ nym. Na tarcie wewnetrzne oddzialywuje sie zmniejszajaco przez wibracje, a imanowicie (mozna tarcie zmniejszyc, wobec czego i przy okrecaniu nalezy poddawac prety wibracji. Pret, skrecany na zjmno, jest slabo magnetyczny, istnieje wiec mozliwosc oddzialywania polem elektromagnetycznym na prety, odksztalcanena zimno.Do skrecania na zimno najlepiej nadawal by sie material ciagniony i wyzarzony. Niestety jednak koszty takiego materialu sa znaczne. Po¬ wszechnie stosuje sie material walcowany, któ¬ ry w przekroju nie jest jednostajny. Im cienszy jest przekrój, tym wieksze sa róznice pomiedzy przekrojem najwiekszym i najmniejszym na dlugosci walcowanego preta na kazdym metrze biezacym.Praktycznie biorac, materialu walcowanego nie wyzarza sie, lecz raczej pozostawia sie go do ostygniecia na podlozu chlodzacym. W zaleznosci od przewodnosci cieplnej podloza i dodatko¬ wych oddzialywan lokalnych, ewentualnie zim¬ nych pradów powietrza, pret ochladza sie bar¬ dzo róznorodnie. Skutkiem tego jest równiez róznorodne jego zachowanie sie pod wzgledem wlasnosci mechanicznych, a gdy sie bala pretna odcinkach, szczególnie uwydatniaja sie róz¬ nice wartosci granicy ciagliwosci. Róznice te noga izraoznie przffcraclac fi k^Brlim2. Obydwa zQjflra* l|l\|lW moag^sit \y^je^|e znosic jak równiez i dodawacrw tym ostatnim przypadku a zwlaszcza, gdy miejsce bledu znajduje sie w poblizu skrecajacej druty glowicy zaciskowej, naprezenie skrecajace moze spowodowac lokal¬ ne nadmierne naprezenie skrecanego przekroju.Takie przypadki wywoluja braki i to tym cze¬ sciej, im wieksze sa dlugosci fabrykacyjne pre¬ tów i im wieksza jest wartosc wewnetrznych sil tarcia, jakie nalezy przezwyciezyc.Poniewaz dazy sie do osiagniecia najmniejszej granicy ciagliwosci o okreslonej wartosci na oalej dlugosci (preta, nalezy odksztalcanie na zimno dostosowac do najniekorzystniejszej war¬ tosci, tj. granicy ciagliwosci materialu wyjscio¬ wego. Biorac pod uwage srednia granice ciagli¬ wosci preta, ustala sie zawsze zbyt wielka liczbe obrotów. Zbyt duza liczba obrotów powoduje znaczny spadek wydluzenia, a im dluzszy jest pret, tyim mniej korzystny jest ten spadek. Po¬ niewaz przy opisywanym sposobie preit, zamo¬ cowany na obu koncach, zostaje po skreceniu na tych koncach uwolniony i w obu teraz juz pustych glowicach zaciskowych nalezy zamoco¬ wac nastepny pret, wynika przeto bieg maszy¬ ny luzem. Mozna* to zlagodzic w sposób nie za¬ dawalajacy, przez zwiekszenie szybkosci opera¬ cyjnej i stosowanie mozliwie dlugich pretów.Odksztalcenie na zimno, wywolane nagle, jest podobne do oddzialywania udarowego, czego nalezy unikac zwlaszcza przy stali tomasowej.Sposoby zas, polegajace na stosowaniu napedu silnikowego posrodku pretów podwójnej dlugosci handlowej, powodowalyby zbyt duzy spadek wydluzenia, na skutek zwiekszonego tarcia we¬ wnetrznego, czego nie mozna by bylo uniknac.Wedlug wynalazku wspomniane wyzej trud¬ nosci usuwa sie praktycznie w ten sposób, ze pret, podlegajacy skrecaniu, nie zamocowuje sie na obu koncach. Pret skreca sie raczej tylko odcinkami, podczas gdy nastepny odcinek, jesz¬ cze nie skrecony, podciaga sie lub popycha sie o okreslona dlugosc w sposób ciagly lub przed skrecaniem. W tym celu obydwa urzadzenia zaciskowe pomiedzy którymi odbywa sie proces odksztalcania na zimno, sa zaopatrzone w otwo¬ ry przelotowe.Obydwa urzadzenia zaciskowe, osadzone obro¬ towo i nieruchomo, sa przesuwane osiowo ponad skreconym odcinkiem preta tak, iz podciagaja nastepny z kolei, jeszcze nie skrecony odcinek, gdy maszyna pracuje na rozciaganie; jest to pozadane przy skrecaniu 'odcinkowym miekkiego materialu o duzym zakresie ciagliwosci. Sposób ciagly, przy którym pret podczas skrecania jest bez przerwy pociagany dalej o pewien odcinek, nadaje sie wtedy, gdy maja byc skrecane prety o stosunkowo znacznej granicy ciagliwosci, aby przy umiarkowanym podniesieniu tej granicy nadac pretowi 'ksztalt mniej wiecej srubowy.W ten sposób spelnia sie zadanie fachowców techniki betonowej w bairdzo znacznym stopniu co do zwiekszenia przyczepnosci pretów zbro¬ jeniowych. Sposób ten jest czesciowo przewi¬ dziany, gdy w urzadzeniach nieruchomych zu¬ zycie urzadzen maszynowych ma byc zreduko¬ wane do minimum i gdy sie dysponuje tanim materialem okraglym o srednicy w nim odpo¬ wiedniej dla granicy ciagliwosci.W pierwszym urzadzeniu zaciskowym, w któ¬ rym jest przylozona do preta sila skrecajaca, sily tarcia sa bez znaczenia, w drugim zas narza¬ dzie zaciskowym, który powinien dzialac w prze¬ ciwnym kierunku do obrotu, sily tarcia podczas skrecania i podciagania wzrastaja w sposób nie¬ pozadany. Wtedy zastosowanie wiekszej sily ciagnienia juz sie nie oplaca. Skrecanie odcin¬ kowe, odbywajace sie przy rozciaganiu, jak wy¬ jasniono w dalszym ciagu w opisie, jest ko¬ rzystne pod wzgledem pewnosci dzialania, zapo¬ trzebowania mocy i zajmowania przestrzeni przez urzadzenia maszynowe.Jednoczesne popychanie i skrecanie preta lub pretów jest wedlug wynalazku mozliwe równiez w tych pretach, które nie wykazuja scislego zakresu granicy ciagliwosci. W przeciwnym ra¬ zie nalezy wziac pod uwage, ze przy skrecaniu, aby osiagnac ustalona z góry granice ciagliwosci, nalezy przezwyciezyc caly zakres granic ciagli¬ wosci. W takim przypadku dziala jednak sila popychania lub sciskania o znaku przeciwnym, niz sila skrecania. Chociaz opisano wyzej spo¬ soby pracy ciagle — ciagnienia i sciskania, które sa przedmiotem niniejszego wynalazku, to jed¬ nak niniejszy opis ogranicza sie do rytmu robo¬ czego przy ciagnieniu i skrecaniu odcinkowym po podciagnieciu przedmiotu lub przedmiotów,1 gdyz to umozliwia jak najszersze zastosowanie róznorodnych jakosci materialów pretów bez dalszych trudnosci.Skrecanie preta, odbywa sie pomiedzy dwiema glowicami zaciskowymi, zaopatrzonymi w otwo¬ ry. Wedlug wynalazku prety nie sa juz zamo¬ cowane na obu koncach. Pret jest przepuszczony przez otwarta druga glowice zaciskowa do pierwszej glowicy, znajdujacej sie w niewiel¬ kiej od niej odleglosci tak, iz jeden koniec preta moze byc pochwycony przez pierwsza glowice. Obydwie glowice zaciskowe poruszaja ^ 2 —sie automatycznie, tam i z powrotem, skrecaja w stanie zamknietym odcinek preta i przesuwaja sie automatycznie poza skrecony odcinek preta, chwytaja automatycznie nastepny z kolei odci¬ nek, iskrecaja go podobnie, jiak pierwszy, itd.; dzieje sie to, dopóki caly przedmiot nie zostanie skrecony. W ten sposób odcinek, praktycznie krótszy, niz jeden metr, podczas procesu od¬ ksztalcania zostaje skrecony tylko na taka liczbe zwojów jaka jest potrzebna, aby na tym krótkim odcinku wewnetrzne sily tarcia w precie zostaly ograniczone do niewielkiej dlugosci, a mozli¬ wosc miejscowego nadmiernego naprezenia, o nie pozadanej znacznej stracie ciagliwosci, zostala zredukowana do praktycznego minimum. Druga glowica, preeciwdzialajaca pierwszej glowicy skrecajacej, osadzonej obrotowo, posuwa sie podczas skrecania osiowo, gdyz w przeciwnym razie na skutek dzialania skrecajacego, podcia¬ ganie powodowaloby tylko niepozadany wzrost sil.Poniewaz urzadzenie wedlug wynalazku pod¬ czas odcinkowego skrecania, dzialajacego na rozciaganie, pracuje przy stalej liczbie obrotów i stalym posuwie roboczym cylindra roboczego na jednostke przekroju, przeto potrzebne urza¬ dzenia maszynowe moga byc ograniczone do dlugosci mechanizmu skretowego i posuwowego.Niezaleznie od tego moga byc zastosowane za¬ lezne od pozadanej dlugosci preta, urzadzenia dowolnej wielkosci i oddzielne, do podawania nieskreconego preta od strony czolowej i do odprowadzania skreconego preta od strony wy¬ rzutowej.Sposób wynalazku posiada nastepujace zalety w porównaniu z innymi znanymi sposobami: 1) Przez ograniczenie procesu odksztalcania na zimno odcinków preta zmniejsza sde równiez wartosc tarcia wewnetrznego, jakie nalezy przezwyciezyc. Wskutek tego wydluzenie jest mniejsze, a przy danej najmniejszej granicy ciagliwosci wartosc wydluzenia przy skreca¬ nym precie pozostaje o kilka procent wyzsza, anizeli wtedy, gdy pret jest skrecany na obu koncach. 2) Na skutek ograniczenia tarcia wewnetrznego, konce preta praktycznie nie zostaja wiecej odksztalcone, niz czesci srodkowe preta. Po¬ niewaz konce pretów z reguly musza byc zagiete w postaci haków i przez to doznaja dodatkowego odksztalcenia na zimno, unika, sie praktycznie niebezpieczenstwa zlamania haków. 3) Nieuniknione bledy materialów przy walco¬ waniu na goraco, jak np. wytracenia zuzla, bledy mikroskopowe przy odksztalcaniu na zimno, zostaja ujawnione, o ile, blad jest wiek¬ szy w stosunku do przekroju, niz pozadany stopien bezpieczenstwa. O ile jednak dotych¬ czas przy zamocowywaniu na obydwu kon¬ cach zawsze byly wybrakowywane cale prety lub grupy pretów, braki przy sposobie we¬ dlug wynalazku ograniczaja sie jedynie do odcinka wadliwego. 4) Poniewaz pret podlega procesowi skrecania odcinkami, moze on byc spawany przy od¬ ksztalcaniu na zimno odcinka na koncach w postaci pretów bez konca, 5) Poniewaz pret nie jest nigdy poddawany od¬ ksztalcaniu na obydwu koncach, lecz tylko w odcinkach, przeto jest mozliwe przy ciaglej fabrykacji, wprowadzanie odcinka poczatko¬ wego nastepnego z kolei preta do mechanizmu maszynowego.Maszyna, stanowiaca równiez przedmiot wy¬ nalazku, jest najlepiej wyposazona w oddzielny naped wlasny. ?Naped moze byc elektryczny, przez transmisje, od silnika spalinowego, za po¬ moca sprezonego powietrza, hydrauliczny, lub przy zastosowaniu innych sil napedowych.Rozwój budownictwa betonowego dazy do co¬ raz to mniejszych przekrojów pretów. Strata wagi na te sama liczbe metrów biezacych zmniej¬ sza wydajnosc poszczególnej glowicy skretowej.Zarówno naped wlasny, jak i znacznie zmniej¬ szone wymiary maszyny, w porównaniu do zna¬ nych dotychczas nieruchomych maszyn skreca¬ jacych, pozwalaja na zestawienie zespolów ma¬ szynowych, odpowiadajacych wymaganiom prak¬ tycznym. Biorac pod uwage, ze dla zwyklego zelaza betonowego najbardziej uzywanym wy¬ miarem jest 0 10 mm, a dla naprezanych na zimno stali zawsze stosuje sie wieksze napre¬ zenia i odpowiednio mniejsze srednice, tylko te maszyny moga zaspokoic potrzeby ekonomiczne, które moga w sposób racjonalny naprezac na zimno przekroje od 0,2 cm2 do ponizej 0,5 cm2.Poniewaz przekrój rosnie w stosunku kwadra¬ towym, pojemnosc malych wymiarów jest decy¬ dujaca. A wiec, np. o ile do fabrykacji 10.000 kg stali karbonowej o przekroju 9 cm2 potrzeba 71 pretów o dlugosci po 20 m, to na 10.000 kg stali karbonowej o przekroju 0,2 cm2 potrzeba 3.166 pretów o dlugosci po 20 m. Czas zuzyty na za- mocowywanie tak wielkiej liczby pretów wymaga zespolów maszynowych o wielu glowicach zacis¬ kowych. Jeden czlowiek moze obsluzyc 35 glowic zaciskowych, tracac czas od dwóch do czterech sekund na pret karbonowy o przekroju 0,2 cm2 co stanowi wydajnosc, która o ile wiadomo, — 3 —nawet w przyblizeniu nie mogla byc osiagnieta przy znanych systemach.Kazdy zaklad produkcyjny powinien miec moznosc skrecac na zimno zarówno ciezkie jak i lekkie profile tak, iz zawsze powinny byc ze¬ spoly maszynowe o co najmniej jednej ciezkiej glowicy zaciskowej i wiekszej liczbie lekkich glowic zaciskowych. Podzial na zespoly maszy¬ nowe ciezkie i lekkie okazal sie celowy dla po¬ trzeb praktycznych. Przy uzyciu takich maszyn, wytwarzanych seryjnie o napedzie indywidual¬ nym, mozna tworzyc dowolne zespoly w zalez¬ nosci od mocy. Wymiary poszczególnej maszyny sa tak ograniczone i tak male, ze zespoly do wytwarzania 10 ton dziennie dowolnych prze¬ krojów od 0,2 cm2 do 9 cm2 stali karbonowej mozna zaladowac na jeden samochód. Zaklad fabrykacyjny jest wobec tego juz nie zwiazany, jak dotychczas, z jednym miejscem lecz mozna go budowac prowizorycznie na placach sklado¬ wych i wiekszych budowach.Wedlug wynalazku mozna przy pomocy ma¬ szyny jednostkowej fabrykowac dowolne odcinki preta bez przestawienia maszyny, gdyz praca odbywa sie przy stalym suwie roboczym cylindra i stalej liczbie obrotów na przekrój preta.• Zestawione zespoly moga poza tym jednoczes¬ nie skrecac rózne profile, gdyz na odpowiedniej maszynie jednostkowej do kazdego profilu mozna szybko dostosowac odpowiednia glowice skreto¬ wa przy pomocy zamkniecia bagnetowego.Aby koszty maszyny jednostkowej byly niskie, stosuje sie jej mocne wykonanie z najlepszego materialu, natomiast unika sie delikatnych cze¬ sci maszyn, jak napedy i kola zebate. Stosownie do tej zasady wszystkie narzady rozrzadcze sa zwalniane mechanicznie w maszynie, zbudowa¬ nej jako automat. Maszyna moze byc równiez wykonana jako pólautomat lub tez moze miec inaczej zbudowane narzady rozrzadcze, nie wy¬ kraczajac poza ramy wynalazku. Tak samo wszystkie lub tylko niektóre narzady rozrzadcze moga byc nastawiane nie mechanicznie lecz elektrycznie, magnetycznie, pneumatycznie, hy¬ draulicznie lub w inny sposób, nie wykraczajac po za ramy wynalazku.Poniewaz przy skrecaniu, zakres granicy cia- gliwosci zostaje przekroczony i nalezy wziac 'pod uwage drugie zwiekszenie sily, aby zapewnic zadana granice najmniejszej ciagliwosci dobiera sie mechanizm tak, ze narzady zaciskowe, xo jest glowica skretowa, narzad posuwowy i uchwyt daja moznosc odksztalcenia preta stosownie do materialu. Prety wprowadzaja poszczególne fazy wstepnego naprezenia i koncowego skrecania zupelnie wyraznie dla obserwacji.Konstrukcja maszyny dazy w miare moznosci do polaczenia wielu ruchów maszynowych w jednej czesci maszyny. A wiec, np. cylinder napedowy jest jednoczesnie obsada wymiennych profilowych glowic zaciskowych, jak równiez ob¬ sada najrozmaitszych narzadów rozrzadczych.Glowice skretowe moga byc równie dobrze napedzane mechanicznie oddzielnie, cylinder zas moze byc, np. przeznaczony tylko do ruchów osiowych, nie wykraczajac poza ramy wynalaz¬ ku. Tak samo glowica skretowa moze byc osa¬ dzona nie obrotowo, uchwyt zas moze byc obro¬ towy, pozostajac w ramach wynalazku.Maszyna sklada sie z ciaglego systemu rur, przez które pret jest przeciagany lub przepy¬ chany. Urzadzenie to daje moznosc przy skre¬ caniu parami uzyskania odpowiedniego poloze¬ nia posredniego pomiedzy dwoma pretami poje¬ dynczymi. W ten .sposób mozna zwiekszyc powierzchnie pretów i tym samym ich przyczep¬ nosc w betonie.Poniewaz przedmiot jest chwytany nie na obu koncach lecz tylko na jednym, korzystniejszym jest obrabianie pierscieni drutowych, w których konce drutów sa bezposrednio lub ewentualnie z koniecznosci wyprostowane, aby ulatwic ich wkladanie do maszyny znajdujacej sie w ruchu.Jako mocny i tani naped stosuje sie naped lancuchowy o lancuchach przegubowych bez konca, które biegna po naoliwionych cylindrach ciernych i sa naprezane i zwalniane. Zamiast tego moga byc zastosowane w ramach wynalaz¬ ku, sprzeglo, kolo zebate i zebatka. To samo mozna powiedziec o pozostalych znanych od¬ dzielnie czesciach konstrukcyjnych, które wobec ich celowego zastosowania do wykonania spo¬ sobu wedlug wynalazku, równiez sa objete za¬ siegiem wynalazku. Dotyczy to w szczególnosci zastosowania obrotowo osadzonych kól prowad¬ niczych lancucha, sprezyn zwrotnych, cylindra posuwowego, narzadów rozrzadczych wszelkiego rodzaju, urzadzen napreznych, szczek zacisko¬ wych, uchwytów i narzadów, posuwowych itd.Sa cne pobieznie omówione w dalszym ciagu opisu rytmu roboczego maszyny wedlug wyna¬ lazku i w PL

Claims (43)

1. zastrzezeniach patentowych. Nalezy podkreslic, ze w zakresie konstrukcji maszynowej sily sprezyste, podane przykladowo, moga byc w miare moznosci zastapione równiez przez ciezary lub inne rozwiazania. A wiec w szczególnosci sila sprezysta, obliczo¬ na z nadmiarem, w celu osiagniecia niezawod¬ nego cofniecia, moze byc calkowicie lub czescio¬ wo wykorzystana do oddzialywania na sprezyne hamulcowa, w celu naprezania lancucha. Wada takiej konstrukcji w porównaniu z naprezaniem — 4 —lancuchów za pomoca ciezarów polega na tym, ze wtedy, w zaleznosci od przesuwanego ciezaru, nalezy wymieniac rózne sprezyny. Natomiast w rozwiazaniu z ciezarami, przesuwanie ciezaru po dzwigni nastawczej jest praktycznie prostsze. Równiez mozna mniej liczyc sie z zaklóceniami ruchu, niz jak wtedy, gdy sila cofania jest rów¬ niez wykorzystana do podciagania zmiennego ciezaru posuwowego w zaleznosci od profilu. Wobec tego w przykladzie operacji roboczej mozna ograniczyc sie do postaci wykonania z cie¬ zarami. Na zalaczonym rysunku przedstawione sa trzy przyklady wykonania wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia widok perspektywiczny pierwszego przy¬ kladu wykonania, fig. 2 schematyczny widok tej samej maszyny, fig 3 i 4 przedstawiaja szcze¬ góly, a fig. 5 przedstawia inny przyklad wyko¬ nania. Fig. 6 i 7 przedstawiaja odmienne wyko¬ nanie z urzadzeniem do prostowania dwóch dru¬ tów, nawinietych kazdy na bebnie. Fig. 8 i 9 przedstawiaja dalszy przyklad wykonania urza¬ dzenia do prostowania drutów, odwijanych "jrdwóch bebnów w widoku z przodu i w przekro¬ ju wzdluz linii 9—9, fig. 10—17 przedstawiaja, rózne szczególy, fig. 18—20 przedstawiaja urza¬ dzenie do przytrzymywania preta wzglednie pre¬ tów w celu skrecenia ich poczatku i konca i fig. 21 przedstawia wykres czasów pracy najwaz¬ niejszych czesci maszyny, przedstawionych na fig. 1 i 2. Silnik 1 (fig. 1 i 2) napedza za posrednictwem kól pasowych 2 i 2a wal 58, na którym sa osa¬ dzone dwa krazki lancuchowe 3 i 4. Na krazkach tych prowadzone sa lancuchy przegubowe a wzglednie b, które sa prowadzone na cylindrze 5, tworzac wiele skretów. Loncuchy przegubowe o i 5 sa ciagle i sa prowadzone na krazkach zwrotnych 8, 9 i 10 oraz krazkach 18, 19. Lan¬ cuchy przegubowe a i b opasuja cylinder 5 w postaci zwojów srubowych. Lancuchy sa oli¬ wione i moga slizgac sie luzno po cylindrze, lub tez po naprezeniu za pomoca krazków 18,19 moga wprawic cylinder 5 w ruch obrotowy i jednoczesnie ruch osiowy. Krazki prowadnicze 6 i 7 zapewniaja stale nawiniecie srubowe lan¬ cuchów przegubowych a i b na cylindrze 5. Kra¬ zek 18 jest osadzony na dwuramiennej dzwigni 17 a krazek 19 — na równiez dwuramiennej dzwigni 17a, która za pomoca pretów 15 i 16 jest polaczona przegubowo z dzwignia trójra- mienna 14, Z ramieniem 14a tej dzwigni wspól¬ dziala pret 13, polaczony z ramieniem 12 dzwigni katowej. Drugie ramie tej dzwigni katowej jest oznaczone liczba 20. Cylinder 5 jest wydrazony i zaopatrzony w nasadke rurowa 23. Tuleja 22, osadzona na nasadce rurowej 23 moze opierac sie o ramie 24, osadzone wahliwie w kadlubie maszyny i pola¬ czone z dzwignia dwuramienna 21 za pomoca preta 25. Pomiedzy lozyskiem 55 i pierscieniem 29a, osadzonym na nasadce rurowej 23 jest umie¬ szczona sprezyna dociskowa 29. Z cylindrem 5 jest polaczona za pomoca na¬ rzadu posredniego 32a glowica skretowa 32 (fig. 2 1 4), w której moga byc przytrzymane prety, podlegajace skrecaniu. Glowica skreto¬ wa 32 jest przesuwna osiowo w korpusie mar szyny w stosunku do cylindra 5. Injia, zbudor wana w sposób podobny gjowica skretowa sluzy jako uchwyt 38 przeciwny, do glowicy skreto¬ wej 32, równiez przesuwny osiowo. Pret zderza¬ kowy, umocowany na uchwycie wspóldziala z osadzona wahliwie zapadka 27, pozostajaca pod dzialaniem sprezyny 27a, przy czym na wyr stepie 27b (fig. 1) tej zapadki opiera sie koniec dzwigni 26, podtrzymujacy ciezar 12 (fig. 2). Dzwignia 26 jest osadzona wahliwie w lozysku 12a i posiada wystep 26a„ Na dzwigni 26 jest umocowany jeden koniec ciegna 30, które jest prowadzone na krazku 31 i polaczone z ramie¬ niem 32b narzadu posredniego 32a. , W kadlubie maszyny jest poza tym osadzona wahliwie dzwignia nastawcza 33, której koiuec. zewnetrzny jest polaczony z narzadem posred¬ nim 32a. Dzwignia nastawcza 33 jest polaczona za posrednictwem pretów 35, 36 z glowica po¬ suwowa 34, która jest zaopatrzona w zapadke 37, dzialajaca tylko w jednym kierunku ruchu. Dzialanie tego urzadzenia jest 'nastepujace: Najpierw wlacza sie silnik 1 wskutek czego zostaja wprawione w ruch lancuchy przegubo¬ we a i b. Jednoczesnie przesuwa sie skrecany pret W (jeden lub kilka drutów, fig. 12, 18 19), z lewej strony przez uchwyt 38 i glowice posu¬ wowa 34 az do glowicy skretowej 32. Gdy lan¬ cuchy przegubowe ai b zostana naprezone, to silnik 1 wprawia cylinder 5 w ruch obrotowy i jednoczesnie posuwowy. Przy tym poruszaja sie równiez w prawo — glowica, skretowa 32, narzad posredni 32a oraz uchwyt 38 za pomoca preta 39. Ramie 32b pociaga za soba krazek 44 (fig. 2 i 3) osadzony na nim za pomoca dzwigni 43. Krazek 44 toczy sie po plytce 45 i za po¬ srednictwem pretów 42, 41 powoduje zamkniecie glowicy skretowej 32. W ten sposób pret zostaje zakleszczony w sposób nierozlaczalny. Za po¬ moca dodatkowego preta 41a pret obrabiany W w danej chwili jest zabezpieczony przed skre¬ caniem w uchwycie 38. Cylinder 5, obracajacy sie i poruszajacy sie osiowo, powoduje teraz — 5 —skrecanie i osiowy przesuw preta, glowicy skre¬ towej 32, oraz uchwytu 38. Ciezar 11, znajdujacy sie w dolnym storajnym polozeniu zostaje pod¬ ciagniety * przez sciegno 30, dopóki dzwignia 26 nie zaczepi o wystep 27b zapadki 27. Drugie ramie 20 dzwigni opiera sie jednak jeszcze na wystepie 21a dzwigni dwuramiennej 21 od dolu i utrzymuje naprezenie lancuchów przegubo¬ wych a i b. Gdy cylinder 5 osiaga prawe polo¬ zenie skrajne, w którym jest napieta sprezy¬ na 29, to tuleja 22 opiera sie o ramie 24 dzwigni i m nie 21 za posrednictwem preta 25. W tej chwili drugie ramie 20 dzwigni katowej jest wolne tak, iz ustaje dzialanie ciagnienia lancuchów przegubowych a i b przez uklad pretów i dzwig¬ ni oraz krazków 18 i 29. Lancuchy staja sie luzne a sprezyna dociskowa 29 zostaje zwolniona. Cy¬ linder 5, glowica skretowa 32 i uchwyt 38 prze¬ chodza w lewo w polozenie wyjsciowe, nato¬ miast glowica ,posuwowa 34 zostaje przesunieta w prawo przez uklad pretów dzwigni nastatw- czej 33, oraz pretów 35, 36. Zapadka 37 pociaga przy tym skrecona czesc preta i podciaga na¬ stepna czesc nieskrecona. Skoro tylko cylinder 5, glowica skretowa 32 i. uchwyt 38 osiagna zewnetrzne lewe skrajne polozenie, pret oporowy 28 trafia na zapadke 27 i przechyla ja wbrew dzialaniu sprezyny 27a. Wystep 27b zesuwa sie z dzwigni 26 i ciezar 11 opada w dól. Wystep 26a dzwigni 26 cisnie dru¬ gie ramie 20 dzwigni w dól, wskutek czego za posrednictwem ukladu pretów i dzwigni 12, 13, 14a, 14, 15 i 16 dzwignie dwuramienne 17a zo¬ staja przechylone, a lancuchy zostaja znowu naprezone za pomoca krazków 18, 19. Wskutek tego rozpoczyna sie dalszy proces iraboczy, po¬ dobny do procesu juz opisanego. Drugie ramie 20 dzwigni, nacisniete w dól, zostaje przytrzy¬ mane przez wspomniany juz wystep 21a dwu- ramiennej dzwigni 21. Przy wspomnianym poprzednio ruchu wstecz¬ nym glowicy skretowej 32 zostaje oczywiscie ta .glowica 32 otwarta, jak równiez uchwyt 38 za pomoca glowicy posuwowej 34 i ukladu ra¬ mienia 43 i pretów 41, 41a. Uchwyt 38 fig. 2 ma na celu powstrzymywa¬ nie od skrecania preta, jeszcze nie skreconego. Ten uchwyt jest skonstruowany podobnie jak glowica skretowa w ten sposób, ze moze przy¬ stosowac sie do róznic przekrojów, zachodzacych wskutek tolerancji walcowania preta. Poniewaz dla kazdego profilu w zaleznosci od pozadanego stopnia skrecania, powinna byc zatrzymana okreslona wysokosc suwu, przy czym liczba obrotu cylindra roboczego, jak równiez wielkosc jego suwu sa stale, otrzymuje sie dla kazdego profilu, utrzymywana stale, okreslona odleglosc miedzy glowica skretowa 32 i uchwytem 38; pret 39 okresla w ten sposób wysokosc suwu dla danego profilu. Ruch uchwytu 38 jest tak samo skierowany, jak ruch napedowego cylin¬ dra 5 i glowicy skretowej 32, natomiast glowica posuwowa 34, przesuwa sie osiowo w kierunku przeciwnym. Wskutek zmiany dzwigniowego preta 35, odleglosc pomiedzy glowica skreto¬ wa 32 i uchwytem 38 zostaje wyregulowana; w ten sposób nastawia sie pozadana dlugosc suwu. Koniec preta steruje samoczynnie mechanizm maszynowy, gdyz po przejsciu lejka 40 przy uchwycie 38, zwalnia krazek czujnikowy .47, który ze swej strony opada poza koncem preta przed pustym obecnie przejsciem i zwalnia dzwignie 46. Dzwignia 46 przechyla sie na sku^ tek osiowego ruchu wahadlowego uchwytu 38, po opadnieciu krazka czujnikowego 47, na za¬ padce 48, która z kolei wyzwala sie w miej¬ scu 49, wskutek czego krazek wyrzutowy 50 za posrednictwem ukladu sterujacego z dzwigni i ramion 51, 52, 53, 54 opada na skrecona czesc preta i za pomoca krazka 56 i napedu 57 od walu napedowego 58 wyrzuca gotowy skrecony pret z nasadki rurowej 23 tak, iz przy lejku 40 moze byc znowu wprowadzony nastepny z kolei pret do skrecania, przy czyim suw roboczy po¬ wtarza sie i to podczas pelnego biegu maszyny bez zatrzymania napedu. Glowica skretowa 32 (fig. 4 i 4a), jak zreszta i uchwyt 38 posiada, np. trzy szczeki zaciskowe 132, z których kazda za pomoca drazka 133, jest zawieszona na plytce 134. Gdy pret 41 docisnie plyte, 134 do nieruchomej czesci obrotowej 32c glowicy skretowej 32, to szczeki zaciskowe 132 zostaja docisniete za pomoca drazków 133 do zaciskanych drutów lub pretów W. Gdy ustaje nacisk preta 41 na plyte 134, to sprezyny 135 otwieraja natychmiast szczeki 132. W przeciwienstwie do opisanego przykladu wykonania, glowica skretowa 32 i uchwyt 38 sa umieszczone nieruchomo w kadlubie maszyno¬ wym. Glowica 32 jest czescia obrotowa, uchwyt 38 zas nieobrotowa. O ile wedlug fig. 1 i 2 glo¬ wica skretowa przyjmuje udzial w ogólnym przesunieciu osiowym preta, to wedlug fig. 5, glowica posuwowa 34 przejmuje ten ruch cal¬ kowicie. Glowica ta jest osadzona na obsa¬ dzie 169, przesuwnej na walach 159, 160. W ob¬ sadzie 169 jest zawieszona zapadka 168, osadzo¬ na wahliwie w suwaku 167. Suwak jest równiez przesuwny na walach 159, 160 ale jednoczesnie wspóldziala z zamknietym srubowym rowkiem — 6 —165 wzglednie 166. Podczas napedu walów 1C9, 160 przez kolo pasowe 190, pas 191, tarcze 181, nasade rurowa 23, kola la&cucftiawe 192, lan¬ cuchy 164 i kola 161, 162, suwak 167 przesuwa sie w lewo i pociaga za pomoca zapadki 168 glowice posuwowa 34 bez preta. Z chwila osia¬ gniecia skrajnego polozenia, zapadka 168 opiera sie o zderzak i zastaje wyciagnieta z zaczepu 170. Wskutek tego obsada 169 zostaje pociagnieta pod dzialaniem sprezyn 171 szybko w prawo, tak iz pret W zostaje dalej odciagniety o pewien odcinek. Równiez i suwak 167, powraca pod wplywem rowków 1G5, 166 w drugie skrajne polozenie, gdzie zapadka 168 zapada znowu sa¬ moczynnie do zaczepu 170. Otwieranie i zamykanie glowicy skretowej 32 1 uchwytu 38 odbywa sie za pomoca ukladu pretów 179, 178 i 177. Pret 177 posiada haczyk 177a, który zaczepia o czop 180a ramienia 180. Ramie ry moze obracac sie w lozyskach ~176. Drazki 175, umocowane na wspomnianym wale 183, po¬ zostaja pod dzialaniem tarcz krzywikowych 172, które otrzymuja naped od walu 159, 160 za po¬ srednictwem przekladni kól stozkowych 173,174. Mimosrody 172 rozrzadzaja wiec otwieraniem i zamykaniem glowicy skretowej 32 i uchwytu 38 w okreslonych odcinkach czasu. Naped glo¬ wicy skretowej 32 otrzymuje sie od silnika 1 za posrednictwem przekladni pasowej 190, 191 i 181, tak iz silnik napedza zarówno nasade ru¬ rowa 23 jak i glowice skretowa 32. Uchwyt 38 i glowica skretowa 32,sa osadzone w poprzecz¬ kach 194 korpusu maszyny. Mechanizm wyrzu¬ towy do drutu, juz skreconego, nie jest przed¬ stawiony na rysunku moze byc jednak taki sam, jak na fig. 2. Zamiast pretów zelaznych, opisanych wyzej, mozna równie wprowadzic do maszyny drut, nawiniety na bebnie, jak przedstawiono na fig. 6 17. Zelazo, podlegajace skrecaniu o postaci dru¬ tu 88, zbiega z pierscieni 84, nalozonych na be¬ bny 85, pomiedzy dwoma równoleglymi szynami 86 przez prostownik 87. Obydwie szyny 86 prze¬ puszczaja luki drutów z pewnym luzem, przy¬ trzymuja jednak je w plaszczyznie tak, iz biegna w sposób uporzadkowany do prostownika 87 i wchodza dokladnie na wysokosci krazków pro¬ stownika. Gdy jest tylko jeden drut, np. o przekroju prostokaffcnym, i ma byc skrecany, to potrzebny jest tylko jeden beben 85. Jak przedstawiono na fig. 6 i 7, ramie pod- nosne 167 pod dzialaniem walów 159 i 160 waha sie pomiedzy dwoma skrajnymi polozeniami z równomierna szybkoscia tam i z powrotem. Z suwakiem 167 jest sprzezone ramie prostow¬ nicze 89 za pomoca preta 90 tak iz prostownica 87, polaczona z ramieniem 89, wykonywa te sa- ' me ruchy co i suwak 167. Na fig. 6 jest przedstawione prawe skrajne polozenie suwaka 167, wzglednie prostownicy 87, tzn. prostownica 87, zaczyna wlasnie podazac w lewo: krazki prostownicy prostuja wiec lezace przed nia zgiete prety zelazne wzdluz swego suwu. Na fig. 6 widac poza tym, ze zapadki 91, pod wplywem zderzaka 92 utrzymuja prostow¬ nice, w polozeniu zamknietym podczas jej suwu roboczego. Na chwile przed tym, nim zapadka 168 na suwaku 167 zwolni sie z zaczepu zapad¬ kowego 170 tak, iz ramie posuwowe 169 wraz z glowica posuwowa 34 bedzie moglo wprowa¬ dzic nieskrecone zelazo do otwartej glowicy skretowej 32, zapadki 91 otworzylyby prostow¬ nice, a mianowicie pod wplywem zderzaków 93 (fig. 7) tak, iz zaokraglenie jeszcze nie skreco¬ nych drutów, znajdujace sie przed prostownica w jej lewym skrajnym polozeniu, moze przejsc przez prostownice bez znaczniejszego tarcia. Do¬ piero po przyjsciu w prawe skrajne polozenie prostownica 87 zamyka sie znowu pod dziala¬ niem zderzaków 92 i zapadek 91 ponad wypro¬ stowanymi jeszcze tam drutami, po czym caly proces powtarza sie. Bebny 85 sa sprzezone ze soba za pomoca skrzyzowanych pasów 94. Jeden z tych bejbnów jest wprawiany w ruch za pomoca silnika elek¬ trycznego tak, ze szybkosc odwijania sie drutu odpowiada szybkosci skrecania. Podczas urucho¬ mienia maszyny skretowej powinna byc zabez¬ pieczona rezerwa drutu, odpowiadajaca suwowi skrecania, aby .pobieranie drutu z bebnów odby¬ walo sie bez przeszkód. W urzadzeniu, przedstawionym na fig. 8 i 9, sluzacym do prostowania drutu, druty 88, podle¬ gajace skrecaniu, sa odwijane z bebnów 84 i przepuszczane pomiedzy dwiema szynami 86, polozonymi równolegle do siebie. Kazdy drut obiega przy tym lukiem wygieta czesc 60 nieru¬ chomego narzadu oporowego 61 przed wejsciem do lejka 40 uchwytu 38. Na lozysku 67, •polaczo¬ nym sztywno z cylindrem 5, sa zawieszone prze¬ gubowo dwa prety 68, których konce sa pola¬ czone z prostownicami 62. Kazda z tych pro¬ stownic jest zawieszona wahliwie za pomoca ramienia 69 i zaopatrzona w wypukla powierzch¬ nie kierunkowa 63, której promien odpowiada promieniowi powierzchni wkleslej czesci 60. Na rysunku widac, ze gdy cylinder 5 przesuwa sie w lewo, to prostownica 62, sluzaca jako mlot, zostaje docisnieta do narzadów oporowych 61, — 7 —dzieki swemu zawieszeniu. Kazdy luk drutu, znajdujacy sie we wkleslej powierzchni czesci 60, zostaje przy tym docisniety do tej powierzch¬ ni za pomoca prostownicy 62 i uzyskuje w ten sposób krzywizne, odwrotna wzgledem krzywizny poprzedniej. Skoro tylko cylinder 5 znowu prze- sunie sie w prawo to i mloty udarowe, tj pro¬ stownice 62 oddala sie od drutów. Odcinki drutowe, polozone w powierzchniach wkleslych czesci 60, rozprezaja sie wówczas, nie wracajac jednak do polozenia pierwotnego, lecz tylko w ten sposób, ze sie znajda na wspólnej osi z odcinkami drutu, polozonymi w uchwycie 38. W ten sposób zostaje wyprostowany dalszy od¬ cinek ^drutu, który ima byc skrecany w nastep¬ nym suwie roboczym. Oczywiscie kazda z po¬ wierzchni wkleslych czesci 60 powinna posia¬ dac taka krzywizne, zeby rzeczywiscie mialo miejsce prostowania luków drutu. . Opisany wyzej sposób dzialania wedlug fig. 1 i 2, wedlug którego w jednym suwie roboczym najpierw zostaja pociagniete druty, wzglednie pn^ty o pewien odcinek dalej, a nastepnie zo¬ staja skrecone, po czym dopiero nastepuje zno¬ wu dalszy posuw, moze byc jednak i tego ro¬ dzaju, ze drut albo druty sa skrecane jedno¬ czesnie podczas kazdego posuwu o odcinek (fig. 17), W zaleznosci od dlugosci plytki 45 glo¬ wica skretowa 32 zostaje zamknieta: na odpo¬ wiedniej czesci swej drogi- Przez wymiane tych plyt mozna wiec w sposób prosty nastawic wielkosc suwu dla kazdego przekroju preta mi¬ mo, ze glowica skretowa 32 cylindra 5 i glowica posuwowa 34 maja stale te sama liczbe obrotów. Posuw nastawia sie najlepiej tak, ze pomiedzy glowica skretowa 32 i uchwytem 38, pozostaje skrecony odcinek. Wielkosc posuwu*mozna zmie¬ niac przez nastawianie preta 35 na dzwigni na- stawczej 33. Przy skrecaniu pojedynczego nie- okraglego preta lub kilku pretów mozna pozo¬ stawic swobodne lub ewentualnie lekko zaha¬ mowane przejscie bez zacisku, jak przedstawio¬ no na fig. 10. Na fig. 11 uwidoczniono, ze przy wchodzeniu co drugiego ogniwa lancucha na krazek prowadniczy 7 powstaje impuls drgajacy w cylindrze 5 i tym samym równiez w skreca¬ nym precie W. Poza tym w celu zwiekszenia stopnia odksztalcania mozna skrecany pret W poddac dzialaniu pola elektromagnetycznego, przepuszczajac go przez elektromagnez 81 (fig. 12). W celu zwiekszenia przyczepnosci par preto¬ wych w betonie, proponowano stosowanie róz¬ nych srodków. W maszynie wedlug wynalazku istnieje mozliwosc skrecania wkladki 82, razem z pretami, jak przedstawiono na fig. 13. Jak wiadomo prety nie zawsze sa jednakowej gru¬ bosci, lecz róznia sie co do wymiarów srednicy w granicach dopuszczalnej tolerancji walcowa¬ nia. Nierównomiernosc ta mozna wyrównac naj¬ lepiej w ten sposób, ze pret 41 (fig. 1) nie jest osadzony sztywno lecz za posrednictwem na¬ rzadu sprezystego 99 (fig. 14). Poza tym jest pozadane zeby ruch zamykania (fig. 1 i 2) byl •równiez dopasowany do tolerancji walcowania dzieki zastosowaniu glowicy skretowej 32 i uchwytu 38 za pomoca pretów 41 (fig. 14) i 41a (fig. 15). Osiaga sie to wedlug fig. 15 przez wlaczenie dzwigni posredniej 42a pomiedzy pre¬ ty 41 i 42. Pret 42a jest polaczony zarówno z pre¬ tem 42 jak i z pretami 41, 41a przegubowo i za¬ pewnia dzieki temu zawsze pewne zamykanie glowicy skretowej 32 i uchwytu 38 (fig. 16). Szczeki zaciskowe 132 (fig. 16) posiadaja gladkie cylindryczne powierzchnie zaciskowe 132a, które najlepiej dzieki scieciu 132b tworza lejkowate wejscie dla pretów. Zamiast uchwytu 38 wedlug fig. 1 albo fig. 10 mozna, jako uchwyty stosowac równiez dwa" obrotowe krazki lub walce 100 (ewentualnie równiez lozyska kulikowe), których osie sa rów¬ nolegle do siebie, a odleglosc odpowiada profi¬ lowi skrecanego preta. Takie wykonanie moze byc stosowane tylko wtedy, gdy maja byc skre¬ cane dwa druty lub wiecej. Krazki 100 moga byc osadzone nieruchomo w korpusie maszyny lub tez moga byc nastawiane za pomoca dzwigni nastawczej 33 i pretów 35, 36 na fig. 17 po¬ dobnie jak glowica posuwowa 34, jak przedsta¬ wiono na fig. 17. Aby zapewnic niezawodne wejscie drutów do uchwytu 38 jest umieszczona przed nim rurka centrujaca 101. Poza tym kraz¬ ki 100 moga byc osadzone obrotowo na obsadzie 102 (fig. 17), na której sa zawieszone sprezyny 1Ó3, umocowane jednym koncem na korpusie maszyny. Równiez i w tym przypadku jest skre¬ cana tylko czesc drutu, znajdujaca sie miedzy glowica skretowa 32 i krazkami 100. Podczas skrecania jednak powstajaca skretka odpycha krazki 100 w lewo, naprezajac sprezyny 103. Jest oczywiste, ze krazki ustepuja tylko dopóty, dopóki sila wywierana przez skretke na krazki nie bedzie równa sile przeciwnej, wystepujacej w tej chwili w sprezynach 103. Po otwarciu . glowicy skretowej 32 krazki przesuwaja druty o pewien odcinek daOej pod dzialaniem roz¬ prezajacych sie sprezyn 103. Oczywiscie w tym przypadku sprezyny 103 musza byc dokladnie dopasowane do sily, potrzebnej do skrecania drutów. Równiez przy tym zastosowaniu spre¬ zyn (przy czym moga byc stosowane sprezjmy sciskane).. jest mozliwe cofanie krazków 100 za pomoca drazków (podobnych do pretów 35, 36). — 8 --pSterowanie maszyny moze byc uzyskane rów¬ niez w ten sposób, ze prety lub druty w pierw¬ szym suwie roboczym podlegaja tylko skreceniu wstepnemu, a dopiero w drugim suwie robo¬ czym zostaja skrecone ostatecznie. Urzadzenie, sluzace do skrecania poczatku i konca pretów lub drutu, jest przedstawione na fig. 18—20. Urzadzenie to posiada reczny drazek 200, przechylny na osi 201, osadzonej w kadlubie maszyny. Z drazkiem 200 jest pola¬ czona dwuramienna dzwignia 202, której jeden koniec podlega dzialaniu sprezyny 203, drugi zas koniec podtrzymuje pret 204. Pret ten jest prowadzony w nieruchomej prowadnicy 205. Na precie 204 jest umocowana ruchoma glowica dociskowa 206. Z dwuramienna dzwignia 202 jest ponadto polaczony pret 207, na którym jest osadzony obrotowo krazek 208 i który na dol¬ nym koncu jest zaopatrzony w podluzna szcze¬ line 209. Do szczeliny 209 jest wpuszczone ramie 210 innej dzwigni, osadzonej wahliwie w ka¬ dlubie, drugie zas ramie 211 tej dzwigni posiada krazek 212. Dolny koniec preta 207 jest pola¬ czony z linka 213 ciegna bowdenowskiego 214. Drugi koniec linki 213 jest polaczony z ramie¬ niem 215, które jest osadzone wahliwie w ka¬ dlubie i pozostaje pod dzialaniem sprezyny cia¬ gnacej 216. Poza tym w kadlubie jest jeszcze .osadzone wahliwie ramie 217. Obydwa ramiona 215 i 217 posiadaja szyne prowadnicza 218, po której moze przesuwac sie czujnik 219. Czujnik 219 jest polaczony z glowica posuwowa 34 wzgled¬ nie z jej zapadka 37. W korpusie sa poza tym osadzone swobodnie obrotowo dwa krazki 220, które stanowia opar¬ cie i prowadzenie preta skrecanego W (fig. 18 i 19). Urzadzenie to dziala w sposób nastepujacy: Drut lub druty, podlegajace skrecaniu, zostaja wprowadzone na poczatku pracy pomiedzy draz¬ kami 208 i 220 i posuniete dalej, dopóki pocza¬ tek drutu 230 nie znajdzie sie na wysokosci znaczków 231, znajdujacych sie na korpusie maszyny. Znaczek ten znajduje sie w takim miejscu,*ze pret, podlegajacy skrecaniu, ^ostaje pochwycony niezawodnie podczas cofania cy¬ lindra 5 i glowicy skretowej 32. W polozeniu czesci, przedstawionym na rysunku, nie naste¬ puje jednak cofanie cylindra 5 pomimo, ze sil¬ nik napedowy' 1 obraca sie w dalszym ciagu. Lancuchy przegubowe a i b slizgaja sie wskutek tego po powierzchni cylindra i moga tylko prze¬ krecic cylinder 5 oraz narzady 32 i 38. Szczeki zaciskowe w obu tych narzadach sa jednak otwarte i nie chwytaja jeszcze preta. Aby roz¬ poczac prace skrecania nalezy przychylic drazek 200 w kierunku strzalki 225. Podczas tego ruchu glowica dociskowa 206 zostaje .docisnieta mocno do preta, który w ten sposób zostaje przytrzy¬ many pomiedzy nieruchoma prowadnica 205 i glowica dociskowa 206. Jednoczesnie porusza sie równiez podluzna szczelina 209 w precie 207 w góre i przechyla ramiona 210 i 211 dzwigni dwuramiennej w polozenie, przedstawione linia przerywana. Podczas tego ruchu ramie 211 zbie¬ ga z przedluzenia 38a, znajdujacego sie na uchwycie 38 i nastepuje przez to zwolnienie wy¬ zej wspomnianych czesci urzadzenia 5, 32 i 38, Dzieki temu czesci te poruszaja sie w lewo (fig. 18) i to dopóty, dopóki koniec drutu 230 nie wejdzie do glowicy skretowej 32. Na skutek opisanego wyzej sterowania szczek dociskowych nastepuje w tej chwili zacisniecie drutów lub pretów w glowicy skretowej 32 i uchwycie 38. Podczas omówionego ruchu w lewo dzwignia nastawcza 33 i prety 35, 36, przedstawione na fig. 1 i 2, posuwaja ramie 24 w prawo. Do tego pierwszego ruchu mogloby jednak przeszkodzic dzialanie zapadek 37, tzn. mogloby to utrudnic posuwanie preta W. Zapobiega sie temu w ten sposób, ze podczas ruchu preta 207 w góre, linka 213 przechylla ramie 215 i tym samym równiez ramie 217, a szyna prowadnicza 218 zostaje pod¬ niesiona. W tym nowym polozeniu szyny 218 nastepuje przechylenie czujnika 219, za pomoca którego zostaje uruchomiona zapadka 37 glo¬ wicy posuwowej 34. Polozenie poszczególnych czesci jest przedstawione na fig. 19. Przy nastepnym suwie roboczym cylindra 5 jest skrecany odcinek drutu, polozony pomiedzy wspomnianymi wyzej narzadami 32 i 38. Stwier¬ dzono doswiadczalnie, ze nastepuje jednak przy tym tylko jedno skrecenie wstepne, tak iz ten sam odcinek powinien byc poddany jeszcze raz skreceniu. Mozna to wykonac najprosciej w ten sposób, ze drazek 200, przytrzymuje sie w opi¬ sanym juz odchylonym polozeniu. Poniewaz wskutek tego szyna prowadnicza 218 jest jeszcze podniesiona, glowica posuwowa 34 nie moze po¬ sunac nowego odcinka preta W. Drazek 200 na¬ lezy wiec przetrzymac w tym polozeniu, dopóki pierwszy odcinek drutu, znajdujacy sie pomie¬ dzy glowica skretowa 32 i uchwytem 38 nie zostanie skrecony dwukrotnie. W tej chwiji zwalnia sie dzwignie 200, która pod dzialaniem sprezyny 203 powraca w polozenie przedsta¬ wione na fig. 18, w którym szczeki uchwytowe nieruchomej prowadnicy 205 i glowicy docisko¬ wej 206 sa otwarte a krazek 208 opiera sie na drucie. Dzieki szczelinie 209 w precie 207 i prze¬ wadze ramienia 211 nad ramieniem 210 krazek 212 i ramiona 210, 211 dzwigni pozostaja wpo- — 9 —lozeniu, oznaczonym linia kreskowana. Z po¬ wyzszego wynika,- ze ruch osiowy narzadów tj. cylindra, glowicy skretowej i uchwytu prze¬ ciwnego 5, 32 i 38 nie zostaje powstrzymany przez krazki 212 i poza tym na skutek ruchu wstecznego linki 213 szyna prowadnicza 218 zo¬ staje opuszczona. W ten sposób równiez i za¬ padka 37 (fig. 1) glowicy posuwowej zaczyna dzialac i maszyna pracuje dalej w juz omówiony sposób. Z powyzszego jednak widac, ze poczatek pre¬ ta otrzymuje prawidlowe skrecenie. Skrecenie konca drutu lub preta wyjasnione jest na fig. 20. Skoro tylko koniec preta 240 opusci krazek 208 sprezyna 203 moze przechylic ramie dwuramiennej dzwigni 202 w kierunku przeciwnym strzalce 225, gdyz krazek 208 traci oparcie. Na skutek wynikajacego stad ruchu preta 207 w dól, górny koniec szczeliny 209 oprze sie na ramieniu 210 i przechyli ramie 211 wraz z krazkiem 212 w góre, wskutek czego, jak juz wspomniano, ruch osiowy cylindra 5 zostaje uniemozliwiony. Wskutek tego nie nastepuje równiez dalszy posuw drutu. Poniewaz szczeki zaciskowe narzadów 32 i 38 sa jeszcze otwarte pret W, mozna swobodnie przesunac recznie w kierunku osiowym. Nalezy przy rym uwazac, zeby koniec drutu 240 byl ustawiony dokladnie na znaczek 241 znajdujacy sie w kadlubie ma¬ szyny. Skoro tylko drazek 200 zostanie znowu przechylony w kierunku strzalki 225 staje sie mozliwy osiowy ruch zwrotny cylindra 5. Od¬ leglosc znaczka 241 od uchwytu 38 jest obliczo¬ na tak, ze przy nastepnym posunieciu koniec drutu 240 ulozy sie dokladnie w uchwycie 38 i zostanie w nim przytrzymany niezawodnie. W ten sposób moze byc skrecony równiez i ko¬ niec drutu w pozadany sposób. Gdy trzeba wprowadzic nowy pret pomiedzy krazki 208 i 220, krazek 208 nalezy nieznacznie uniesc. Droga preta 207 jest tak obliczona azeby dolny koniec szczeliny 209 opieral sie na ra¬ mieniu 210, nie przechylajac go jednak. Jest to wiec znowu polozenie wyjsciowe,, jak opisano w zwiazku z fig. 18. Na fig. 18 i 1£ jest ponadto przedstawione urzadzenie do ciecia drutu. Skoro tylko skre¬ cona czesc drutu osiagnie pozadane polozenie nalezy przechylic pedal 250 na osi 251. Ciegno 252, umocowane na pedale 250, pozostaje pod dzialaniem sprezyny 253 i jest polaczone na kon¬ cu z ramieniem dzwigniowym 254. Ruch prze¬ chylny pedalu 250 zostaje przeniesiony na ra¬ mie dzwigniowe 254, wahliwe na osi 255, przy czym polaczony z nim przegubowo jeden nóz 256 jest prowadzony w dól wzdluz nieruchome¬ go noza 257. Pret W zostaje przepuszczony przez szczeline noza 257 i obciety podczas ruchu noza 256 w dól. Zastrzezenia patentow.e 1. Sposób skrecania przedmiotów ze stali, od¬ ksztalcanych na zimno, zwlaszcza zelaza zbrojeniowego, w celu zwiekszania granicy ciagliwosci przy mozliwie malej stracie wy¬ dluzenia, znamienny rym, ze pret lub drut, albo przedmioty, podlegajace odksztalceniu, sa* skrecane odcinkami w czesciach swej dlugosci przez przechwytywanie mechaniz¬ mem skrecajacytm czesci skreconej do nie- skreconej, przy czym przedmiot jest pociaga¬ ny lub popychany w sposób ciagly podczas skrecania lub odcinkami po skreceniu.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wewnetrzne straty tarcia w materiale drutów ogranicza sie do czesci odcinkowych odksztalcanego przedmiotu w celu uzyskania najwiekszego dopuszczalnego wydluzenia po odksztalceniu.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wyrównywanie nierównych przekrojów i nie¬ równych wartosci wytrzymalosciowych przedmiotu, jest ograniczone przy skreca¬ niu do odcinkowych jego czesci.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przy odksztalcaniu na zimno w celu zmniej¬ szenia tarcia wewnetrznego, przedmiot jest poddawany wstrzasom podczas skrecania.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze celem zwiekszenia stopnia odksztalcenia, a w szczególnosci granicy ciagliwosci i wy¬ trzymalosci pierwotnej, przedmiot jest pod¬ czas skrecania poddawany dzialaniu pola elektromagnetycznego.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przedmioty o róznych dlugosciach fabryka- cyjnych, moga byc skrecane bez zmiany na¬ stawienia mechanizmu skrecajacego, dowol¬ nie jeden za drugim, praktycznie przy tej samej wielkosci posuwu.
7. 7. Sposób wedlug zastrz, 1, znamienny tym, ze podczas skrecania jednego przedmiotu, na¬ stepny przedmiot moze byc przyspawany do przedmiotu, znajdujacego sie w maszynie, aby mozna bylo otrzymac przedmioty, od¬ ksztalcane na zimno o nieskonczonej dlu¬ gosci.
8. 8. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przy odcinkowym skrecaniu przedmiotu sklada sie w pierwszym suwie roboczym ze ^ 1© —skrecania wstepnego, a w nastepnym suwie roboczym — ze skrecania ostatecznego.
9. 9. Sposób wedlug zastrz. 8, znamienny tym, ze przedmioty, podlegajace skrecaniu odcinka¬ mi po posuwach roboczych skrecania wstep¬ nego i ostatecznego, zostaja posuniete na7 przód, wskutek czego osiaga sie wyrównanie róznych stopni skrecania odcinka, skreconego wstepnie i skreconego ostatecznie, do prak¬ tycznie jednakowych zwojów, poprzedzaja¬ cego i nastepujacego odcinka po dokonaniu skrecenia.
10. 10. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przedmiot podczas skrecania odcinkowego nie jest zamocowany lub jest zamocowany tylko jednostronnie.
11. 11. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przy skrecaniu pary pretów albo wiazki drutów lub pretów zostaja skrecone jedno¬ czesnie wkladki pomiedzy nimi w celu zwiekszenia powierzchni przedmiotu i tym samym jego przyczepnosci w betonie.
12. 12. Sposób wedlug zastrz, 1, znamienny tym, ze ciecie na odcinki handlowe przedmiotów, czesciowo skreconych lub nie skreconych, odbywa sie tak, ze po skreceniu pozadany odcinek handlowy zostaje odciety, jako czesc obrabianego dluzszego przedmiotu bez przerywania pracy.
13. 13. Maszyna do wykonywania sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze posiada narza¬ dy, sluzace do otwierania i zamykania glo¬ wicy skrecajacej i uchwyty, za pomoca których dla kazdej dowolnej grubosci przed¬ miotu przy stalym jego posuwaniu mozna uzyskac pozadana wielkosc suwu.
14. 14. Maszyna wedlug zastrz. 13, znamienna tym, ze posiada przyrzad do ciecia pretów lub drutów, czynny dopiero po wprowadzeniu ich do mechanizmu skrecajacego, na którym moga byc pociete przedmioty z dlugosci skreconych na pozadane odcinki handlowe.
15. 15. Maszyna wedlug zastrz. 13, znamienna tym, ze mechanizm skrecajacy posiada sterowa¬ ny cylinder (5), przez który przedmiot jest przeciagany.
16. 16. Maszyna wedlug zastrz. 13, znamienna tym, ze rura w postaci obrotowego i przesuwa¬ nego przedluzenia ciernego cylindra (5), objeta jest przynajmniej przez jedna pare przegubowych lancuchów ci b, przy nape¬ dzaniu których jest wywierany na cylin¬ der (5) moment obrotowy.
17. 17. Maszyna wedlug zastrz. 16, znamienna tym, ze posiada sterowane prety naprezne i dzwignie (14a, 15, 16, 17, 17a), które na¬ prezaja lancuchy przegubowe a, b i nadaja ruch obrotowy oraz osiowe przesuniecie wzdluzne owinietemu przez nie cylindro¬ wi (5).
18. 18. Maszyna wedlug zastrz. 17, znamienna tym, ze w kadlubie maszyny sa osadzone obrotowo przynajmniej dwa krazki prowadnicze 18 * i 19, które steruja ruch osiowy cylindra za¬ równo przy napietych jak i nienapietych lancuchach tak, iz przy nienapietych lan¬ cuchach obluznione lancuchy nie zaczepiaja o cylinder i nie przeszkadzaja w jego osio¬ wym ruchu wstecznym.
19. 19. Maszyna wedlug zastrz. 16, znamienna tym, ze przy nabieganiu kazdego drugiego z ko¬ lei ogniwa lancucha oliwionego na krazki prowadnicze (18) i (19) i cylinder (5) zostaje udzielony cylindrowi temu impuls, wpra¬ wiajacy w drgania przedmiot podczas pro¬ cesu skrecania.
20. 20. Maszyna wedlug zastrz. 16, znamienna tym, ze z jednej strony cylinder (5) sluzy jako obsada wymiennej profilowej glowicy skre¬ towej (32) i uchwytu (38) a z drugiej strony , wspóldziala z narzadami sterujacymi, w ce¬ lu otwierania i zamykania glowicy skreto¬ wej (32) i sprzezonego z nia uchwytu (38), naprezenia i odprezenia krazków (18) i (19) lancucha, posuwu nieskreconego i skrecone¬ go odcinka przedmiotu, regulowania posu¬ wu przedmiotu przez liniowa zmianewielko¬ sci ogólnego suwu roboczego i wyzwolenia ur,zadzenia wyrzutowego, skladajacego sie z krazków (50), (56), walu napedowego (58).
21. 21. Maszyna wedlug zastrz. 13, znamienna tym, ze posiada nozyce o dwóch nozach (256, 251} do ciecia przedmiotu na okreslone odcinki handlowe.
22. 22. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tymr ze narzady uchwytowe przedmiotu posia¬ daja co najmniej trzy sterowane szczeki za¬ ciskowe (132), które w stanie otwartym od-; slaniaja przejscie cylindryczne z lejkowa¬ tym wejsciem.
23. 23. Maszyna wedlug zastrz. 22, znamienna tymr ze powierzchnie wejsciowe szczek zacisko¬ wych uchwytu (38) sa na zewnatrz zaokra¬ glone i dalej stanowia gladkie powierzchnie cylindryczne, które w zaleznosci od profilu, podlegajacego zacisnieciu, sa dluzsze lufr krótsze i w stanie zamknietym zaciskaja profil na ksztalt prawie zamknietej rury- - 11 .-tak, iz w przypadku nieokraglego profilu, posiadajacego praktycznie jednakowy prze¬ krój, zawsze co najmniej dwie prawie nie¬ przerwane linie tego profilu stykaja sie ze szczekami.
24. 24. Maszyna wedlug zastrz. 22, znamienna tym, ze posiada urzadzenie sterownicze, sluzace do zamykania glowicy skretowej (32) oraz uchwytu (38) w chwili pierwszego ruchu osiowego cylindra posuwowego (5) lub wkrótce potem, oraz urzadzenie do ponow¬ nego otwierania wskazanej ^owicy w od¬ powiedniej chwili.
25. 25. Maszyna wedlug zastrz. 24, znamienna tym, ze pomiedzy dzwigniami naprezajacymi szczeki zaciskowe glowicy skretowej (32) i uchwytu (38), oraz ioh obsada jest wlaczo¬ ny sprezysty narzad posredni.
26. 26. Maszyna wedlug zastrz. 7, znamienna tym, ze przewidziane sa srodki, aby kanal przej¬ sciowy glowicy skretowej (32) i uchwytu (38) mógl dostosowywac sie sprezyscie i au¬ tomatycznie i byl regulowany do róznych przekrojów, wynikajacych z tolerancji wal¬ cowania.
27. 27. Maszyna wedlug zastrz. 13, znamienna tym, ze lejek (40) wejsciowy uchwytu (38) posia¬ da dwie polówki, dajace sie tak rozchylac, ze do maszyny skretowej moga byc przez niego wprowadzone równiez niewyprostowa- ne prety i to podczas pracy lub podczas zatrzymania maszyny. .
28. 28. Maszyna wedlug zastrz. 27, znamienna tym, ze posiada czujnik (37), pozostajacy w ze¬ tknieciu z przebiegajacym przedmiotem i wyzwalajacy mechanizm wyrzutowy z chwila przejscia konca preta lub drutu.
29. 29. Maszyna wedlug zastrz. 24, znamienna tym, ze pomiedzy glowica skretowa (32) i uchwy¬ tem (38) jest w kierunku osiowym wlaczony przesuwny narzad posuwowy tak, iz wstecz¬ ne przesuniecie przedmiotu w kierunku przeciwnym do kierunku roboczego jest uniemozliwione.
30. 30. Maszyna wedlug zastrz: 20, znamienna tym, ze prety sterujace glowicy posuwowej sa nastawne na dzwigni wahadlowej, tak iz przy stalej drodze cylindra posuwowego (5) moze byc regulowany posuw przedmiotu.
31. 31. Maszyna wedlug zastrz. 29, znamienna tym, ze posiada narzady, *za pomoca których otwieranie i zamykanie glowicy (32) skre¬ towej i uchwytu (38) jest sterowane tak, iz — 12 przy stalym posuwie przedmiotu mozna uzy¬ skac wszelki zadany posuw dla danej gru¬ bosci przedmiotu.
32. 32. Maszyna wedlug zastrz. 13, znamienna tym, ze przejscie dla pretów lub drutów jest utwo¬ rzone przez dwa lub kilka krazków (208, 220) lub walców, których osie sa równolegle i których otwór przepustowy odpowiada w swietle profilowi obu nalozonych na sie¬ bie przedmiotów skrecanych.
33. 33. Maszyna wedlug zastrz. 32, znamienna tym, ze posiada rure srodkujaca bezposrednio za otworem przepustowym krazków lub wal¬ ców, przeznaczonych dla biegu skrecanego przedmiotu.
34. 34. Maszyna wedlug zastrz. 29, znamienna tym, ze glowica posuwowa (34) jest przesuwana i regulowana osiowo oraz nastawna prze¬ ciwnie do osiowego ruchu glowicy skretowej (32), tak aby posuw roboczy ogólny skreca¬ nego przedmiotu byl wiekszy od osiowego ruchu glowicy skretowej (32) i byl regulo¬ wany przy stalym suwie roboczym cylindra.
35. 35. Maszyna wedlug zastrz. 13, znamienna tym, ze podczas procesu skrecania uchwyt (38) nie jest zacisniety na przedmiocie przymu¬ sowo lecz w zaleznosci od sil, wystepujacych przy skrecaniu paru przedmiotów, moze swobodnie ustepowac w kierunku osiowym, przy czym po zwolnieniu podczas cofania cylindra napedowego (5) zostaje sprowadzo¬ ny w polozenie wyjsciowe.
36. 36. Maszyna wedlug zastrz. 35, znamienna tym, ze uchwyt (38) jest wykonany tak, iz przy skrecaniu paru przedmiotów kazdy pojedyn¬ czy przedmiot moze sie obracac dokola wla¬ snej osi, dzieki czemu odksztalcanie przy jednakowym skoku gwintu zostaje zalago¬ dzone i przeto mozna osiagnac wieksze roz¬ ciaganie skreconego przedmiotu.
37. 37. Maszyna wedlug zastrz. 18 znamienna tym, ze przed uchwytem (38) jest umieszczone urzadzenie prostownic (62) do prostowania przedmiotów tak, iz druty (88) przy odwija- niu sie z bebnów (84) moga byc samoczyn¬ nie wprowadzane automatycznie do maszyny.
38. 38. Maszyna wedlug zastrz. 37, znamienna tym, ze urzadzenie prostownic (62) (fig. 8) jest polaczone z glowica skretowa (32) i pracuje w tym rytmie glowicy.
39. 39. Maszyna wedlug zastrz. 37, znamienna tym, ze posiada urzadzenie pociagowe, skladajace sie z krazka wyrzutowego (50) do prostowa¬ nych pretów lub drutów, przytrzymujaceprety lub druty, naciagajac je dopóty, do¬ póki nie zostana wprowadzone jako proste przedmioty do glowicy skrecajacej i nie zo¬ stana przez nia wyciagniete.
40. 40. Maszyna wedlug zasirz. 37, znamienna tym,. ze do prostowania pretów tub drutów za¬ stosowany jest mlot udarowy w postaci pro¬ stownicy (62), który na .podlozu o wypuklej powierzchni prostuje material za pomoca jednego lub kilku uderzen.
41. 41. Maszyna wedlug zastrz. 13, znamienna tym, ze narzad posuwowy (34) jest osadzony prze¬ suwnie pomiedzy pawica skrecajaca (32) i pretom (39).
42. 42. Maszyna wedlug zastrz. 13, znamienna tym, ze posiada urzadzenie, skladajace sie z dzwigni (46) i krazka. czujnikowego (47) do hamowania posuwanych drutów lub pretów, przy czym jednoczesnie sa zastosowane srodki, uniemozliwiajace wsteczny ruch cy¬ lindra (5) i narzadów uchwytowych.
43. 43. Maszyna wedlug zastrz. 42, znamienna tynu ze posiada dodatkowe urzadzenie, przy po¬ mocy którego mozna wylaczyc zapadke (168} narzadu posuwowego. Walter Huguenin Zastepca: Kolegium Rzeczników PatentowychDo opisu patentowego nr 37016 Ark. 1 m i7S m $s !& fS9 179 194 181 V? 0* ™ Tm™ sf77a <@r" V75 /s.y//fr'' /e/44 * A ii H/J. r-*^ rfP-i Wff li!'*! ///y Cc m: 38 166 ^^^mm^rn o s<73A 160 167 170 X 171 32 I6V 174 ZI75 ss » 172 Fig.S sot O ^— — l , / J Ftg.7Do opisu patentowego nr 37010 Ark. 2 38 — 4 m Fig. W HO m f*y 13 !32a FiS 16 u u fig. 15Do opisu patentowego nr 37016 Ark. 3 \r ?io 3°^ ~r~~l\[:! )»**^vvwvvvi ?S3. ?9 _0 ?S4 ?57. TL ?5S ?56 Fig. 21 cteza iaf11 #1 Zancuen cyt/ ncierS glowica skretowa 321 prlccLmiot obrabtany 7afrgy A4 rt/2/?re btwarte \dtrz/t\ batrzym. aprezencz XdmArtiq~t 1 skrecenie. Zatrzyman, cc ilu ZoM ot*jaT~C(i "]""¦ *atr*yn. \^ Zakl. Graf. Domu Slowa Polskiego. Zam. 3924/A. Pap. druk. sat. ki. III 70 g. 150 egz. PL