Wynalazek dotyczy nadajacego sie do przedza¬ rek obraczkowych, snowarek i skrecarek ulepszo¬ nego urzadzenia do zdejmowania nawoju uprze¬ dzonego wlókna z wrzecion przy zakonczeniu czyn¬ nosci przedzenia, to znaczy w chwili gdy zostanie ukonczone formowanie calkowitego nawoju; urza¬ dzenie takie moze byc stosowane bez wzgledu na to, czy wzgledny ruch w góre i w dól miedzy wrzecionami a pierscieniami, potrzebny do for¬ mowania nawoju, uzyskuje sie przez podnoszenie i opuszczanie lawy wrzecionowej w stosunku do nieruchomej lawy pierscieniowej lub przez opuszczanie i .podnoszenie lawy pierscieniowej w stosunku do nieruchomej lawy wrzecionowej albo tez przez polaczony ruch obydwóch tych czlonów w kierunkach przeciwnych.Urzadzenie do zdejmowania nawoju uprzedzo¬ nego wlókna wedlug wynalazku posiada wspornik osadzony odlaczalnie na wrzecionie i podtrzymu¬ jacy nawój nawijany na wrzecionie, przy czym wspornik ten moze wykonywac ruchy pionowe i obrotowe w odniesieniu do'wrzeciona. Ponadto po¬ siada ono urzadzenie do zatrzymywania obrotu wspornika, gdy nawój osiagnie polozenie zdejmo¬ wania, oraz chwytak umieszczony na wsporniku i chwytajacy uprzedzone wlókno w taki sposób, ze gdy wspornik zostaje zatrzymany a wrzeciono obra¬ ca sie jeszcze w ciagu krótkiego czasu, uprzedzone wlókno zostaje naprezone u podstawy nawoju; wreszcie posiada ono jeszcze urzadzenie do roz¬ dzielania tak naprezonego wlókna i urzadzenie do zatrzymywania wspornika przy nastepujacym po tym rozlaczeniu sie wrzeciona z pierscieniem, wskutek czego nawój uprzedzonego wlókna jest podtrzymywany z mozliwoscia zdjecia przez przesuniecie go w bok.Urzadzenia do chwytania i rozdzielania uprze¬ dzonego wlókna moga byc osadzone na wsporniku w takim odstepie wzajemnym, ze gdy uprzedzone wlókno zostaje uchwycone chwytakiem, zostaje ono naprezone na krawedzi tnacej urzadzenia do roz¬ dzielania. •Wspornik stanowi osloniete gniazdo do osadze¬ nia podstawy cewki, na która nawija sie nawój na wrzecionie, przy czym gniazdo to jest-uksztaltowa¬ ne tak, ze gdy wrzeciono zostanie wyciagniete z nawoju, nawój bedzie mial sklonnosc do spadania w bok wskutek usuniecia bocznego oparcia, które stanowilo wrzeciono.Urzadzenie zatrzymujace ma postac wychylne- go . ramienia, osadzonego na dolnej stronie lawy pierscieniowej, przy czym ramiona* odnoszace sie do kilku wrzecion sa polaczone wspólnym draz¬ kiem, siegajacym wzdluz maszyny i mogacym wy¬ konywac proste ruchy w dól i w góre w celu prze¬ suwania ramion urzadzenia zatrzymujacego w po¬ lozenie zatrzymujace i z powTotem w polozenie pierwotne. Ramiona urzadzenia zatrzymujace¬ go moga byc zastapione mala plytka lub draz¬ kiem podtrzymywanym z poslizgiem w poblizu lawy pierscieniowej i siegajacym wzdluz maszy¬ ny lub sekcji maszyny oraz polaczonym na jed¬ nym koncu z urzadzeniem poruszajacym plytke lub drazek w dól i w góre tak, ze'ich wystajace czesci sprzegaja sie z kolnierzem kazdego wspor¬ nika do podtrzymywania nawoju lub tez rozla¬ czaja sie z nim. Najlepiej jest zastosowac dwie takie plytki, umieszczone równolegle w pewnych odstepach jedna przed osia wrzeciona a druga za nia, przy czym plytki te sa na jednym koncu polaczone za pomoca jarzma z urzadzeniem po¬ wodujacym ich ruch w góre i w dól.. Na rysunkach uwidoczniono przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku w odniesieniu do prze¬ dzarki obraczkowej, przy czym fig. 1 przedstawia czesciowo w przekroju widok ogólny zespolu prze¬ dzacego, przy czym poszczególne czesci sa poka¬ zane w polozeniu przedzenia, fig. 2 i 3 przedsta¬ wiaja widoki w czesciowym przekroju wspornika nawoju, widziane z dwóch przeciwnych stron, fig. 4 przedstawia przekrój czesci zespolu przedzal¬ niczego, uwidocznionego na fig. 1 w chwili osiag¬ niecia przez lawe- pierscieniowa polozenia zdejmo¬ wania, fig. 5 — czesciowy przekrój wzdluz linii V — V na fig. 4, fig. 6 — widok podobny do po¬ kazanego .na fig. 4, lecz dotyczacy drugiego sta¬ dium okresu zdejmowania, fig. 7 — przekrój wzdluz linii VII — VII na fig. 6, fig. 8 — widok podobny do pokazanego na fig. 1, lecz uwidacz¬ niajacy trzecie stadium okresu zdejmowania, a fig. 9 — przekrój maszyny przedzalniczej, zawiera¬ jacej urzadzenie do zdejmowania nawojowo uwi¬ docznione na fig. 1 — 8, w którym plytki roz¬ dzielcze sa przystosowane do przesuwania wrze¬ ciona na zewnatrz w celu zapewnienia zdejmo¬ wania. Fig. 2 —. 8 sa •wykonane w podzialce wiekszej niz fig. 1.Zespól przedzalniczy zawiera znane elementy wrzeciona 1, osadzone obrotowo w podkladce 2, odpowiednio zamocowanej w lawie wrzecionowej 3, przy czym napedowa rolka wrzecionowa jest oznaczona cyfra 4. Podczas czynnosci przedzenia , nawój uprzedzonego wlókna jest formowany na. cewce drewnianej, tutce papierowej lub podobnej osadzonej na wrzecionie, przy czym nosek nawoju wystaje poprzez pierscien 6, umieszczony na lawie pierscieniowej 7.Bieznik nitkowy jest oznaczony liczba 8 a pro¬ wadnica („uszko") cyfra 9.Na fig. 1 pokazano droge wlókna doprowadza¬ nego z urzadzenia rozciagajacego (nie pokazanego na rysunku) poprzez uszko 9 i bieznik 8 do na¬ woju 5.Rozumie sie, ze wynalazek moze byc stosowa¬ ny w przedzarkach obraczkowych, w których wzgledny ruch w góre i w dól wrzeciona i pierscie¬ nia, potrzebny do wykonywania czynnosci formo¬ wania nawoju, jest wykonywany badz przez pod¬ noszenie i opuszczanie lawy wrzecionowej w sto¬ sunku do nieruchomej lawy pierscieniowej, badz przez podnoszenie i opuszczanie lawy pierscienio¬ wej w stosunku do nieruchomej lawy wrzecionowej, badz tez przez wykonywanie polaczonych ruchów law. pierscieniowej i wrzecionowej. Jednakze do po-' trzeb niniejszego opisu zaklada sie, ze lawa wrzecionowa jest osadzona przesuwnie w góre I w dól, a lawa pierscieniowa jest nieruchoma.Na podstawie wrzeciona 1 jest osadzoriy wspor¬ nik nawoju 10, opierajacy sie na górnym kolnie¬ rzu rolki wrzecionowej 4. Wspornik 10 sklada sie z osiowo wydrazonego korpusu cylindrycznego, górnego szerszego pierscienia 11 i cienkiego kol¬ nierza 12, stanowiacego podstawe, na której dol¬ nej stronie wystaje kolek 13, wkrecony z góry w kolnierz. Kolek ten ma do wykonania zadanie, któ¬ re zostanie opisane nizej.Miedzy kolnierzem 12 a rolka wrzecionowa 4 jest wsunieta podkladka 14, wykonana--ze skóry lub innego tworzywa elastycznego. Piers¬ cien 11 ma szeroka powierzchnie górna, na której jest osadzony chwytak, skladajacy sie z blaszki sprezynujacej 15 i wychylnego klocka 16, dociskanego do dolnej strony blaszki 15 pod dzia¬ laniem scisnietej sprezyny 17. Na wewnetrznej sciance pierscienia // w miejscu przyleglym do chwytaka 15, 16 jest osadzony nóz utworzony z plaskiej blaszki 18, zaopatrzonej w krawedz tna¬ ca 19.Wspornik 10 tworzy osloniete gniazdo do osa¬ dzenia cewki, tutki watkowej itp., na która ma byc nawijany nawój przedzonego wlókna, przy czym skierowana ku górze powierzchnia korpusu 10 wspornika jest zaopatrzona w lukowy wystep osio- — 2 —wy 20 o przekroju kwadratowym, stanowiacy gniazdko do podstawy cewki umieszczonej na wrze¬ cionie. Cewka jest umieszczona tak, ze najnizszy zwój wlókna w nawoju nawiniety na nia zajmuje polozenie bezposrednio'nad górna powierzchnia pierscienia 11.,N Wspornik 10 jest luzno dopasowany na czesci 21 wrzeciona 1 (fig. 8) tak, ze moze swobodnie wykonywac ruchy osiowe i obrotowe w stosunku do wrzeciona /. Lawa pierscieniowa 7 jest zaopa¬ trzona ponizej pierscienia 6 w wyciecie 22, do 'którego wchodzi kolnierz 12 wspornika 10, gdy wrzeciono zostaje podniesione do polozenia zdej¬ mowania, to znaczy do polozenia wrzeciona w stosunku do pierscienia, w którym caly nawój uprzedzonego wlókna wystaje ku górze poprzez pierscien.Na dolnej stronie lawy pierscieniowej 7 sa osa¬ dzone poslizgowo dwie równolegle plytki 23^ i 24 urzadzenia zatrzymujacego, przy czym podluzne szczeliny 25 plytek wspóldzialaja ze sworzniami 26, uzaleznionymi od law 7 i sluzacymi do prowa¬ dzenia plytek. Plytki opieraja sie swym ciezarem na glówkach sworzni 26. Plytki 23, 24 obsluguja wiecej niz jeden zespól przedzalniczy i sa przy¬ stosowane do przesuwania wzdluz prostej w od¬ powiednim czasie za pomoca mechanicznego urza¬ dzenia, przylaczonego do jarzma 27 (fig. 7) i po¬ laczonego z koncami plytek oraz pracujacego syn¬ chronicznie z urzadzeniem ksztaltujacym i zdejmu¬ jacym nawój. Plytki 23, 24 sa zaopatrzone w we¬ wnetrzne boczne wystepy 28, rozmieszczone prze¬ ciwlegle w stosunku do kazdego zespolu przedzal¬ niczego, przy czym wystep 28 plytki 23 jest zao¬ patrzony w zderzak 29 umieszczony tak, iz sluzy jako opór dla kolka 13 kolnierza 12 wsporni¬ ka 10.Czynnosc zdejmowania odbywa sie jak ponizej opisano.Znane jest w praktyce przedzalniczej,, ze wlók¬ no, przechodzace przez bieznik, powoduje obrót bieznika 8 dokola pierscienia w chwili, gdy wrze¬ ciono obraca sie. Oczywiscie bieznik 8 'obraca sie z mniejsza szybkoscia niz wrzeciono powodujac w ten sposób nawijanie wlókna na cewke, tutke itp., przy czym zmiana szybkosci bieznika jest rozrza¬ dzana szybkoscia dostarczania wlókna przez rol¬ ke rozciagajaca. Po uformowaniu nawoju, tj. po nawinieciu calej cewki, lawa wrzecionowa 3 uno¬ si sie w polozenie zdejmowania (fig. 4), po czym ustaje obrót wrzeciona i rolek rozciagajacych. Na¬ lezy zaznaczyc, ze przedza dotyka teraz scisle gór¬ nej powierzchni // wspornika 10, lecz nie weszla jeszcze do chwytaka 15, 16, gdyz nie moze to sie .zdarzyc wtedy, gdy wspornik nawoju obraca sie z szybkoscia obrotu wrzeciona a bieznik obraca sie z mniejsza szybkoscia w tym samym kierunku.Plytki 23, 24 zostaja wówczas przesuniete z po¬ lozenia nieczynnego (fig. 5) do polozenia uwidocz¬ nionego na fig. 7, w którym boczne wystepy 28 tych plytek znajduja sie w poblizu kolnierza 12 wspornika nawoju.Teraz nadaje sie wrzecionom krótki • impuls obrotowy, przy czym jednak obrót wspornika 10 nawoju w stosunku do wrzeciona zostaje zatrzyma¬ ny wskutek uderzenia kólka 13 o zderzak 29 plyt¬ ki 23. Wspornik nawoju zatrzymuje sie natych¬ miast, a obracajaca sie nitka przedzy wchodzi do chwytaka 15, 16 (fig. 2 i 3) zatrzymujac w ten spo¬ sób bieznik, a poniewaz wrzeciono i nalozona na niego cewka wykonuja w dalszym ciagu czesc obro¬ tu nitkA pomiedzy cewka a chwytakiem 15, 16 zo¬ staje przecieta nozem.Polozenie chwytaka 15, 16 i kolka 13 w stosun¬ ku do osi wrzeciona ma bardzo wazne znaczenie, mianowicie gdy kolek 13 wspornika 10 oprze sie o zderzak 29 plytki 23, nastepuje zatrzymanie sie wspornika nawoju, przy czym chwytak 15, 16 znaj¬ duje sie w najbardziej, tylnym polozeniu, jak to uwidoczniono na fig. 6 i 8. Z kolei wywoluje to zatrzymanie bieznika 8 chwytakiem w polozeniu najbardziej wysunietym do tylu oraz usuwa wszel¬ kie przeszkody w zdejmowaniu nawoju.Lawa wrzecionowa 3 zostaje teraz opuszczona (fig. 8 i 9), jednakze wspornik nawoju z nawinie¬ ta na cewke przedza jest utrzymany w polozeniu zdejmowania dzieki temu, ze plytki 23, 24 znaj¬ duja sie w poblizu kolnierza 12 wspornika 10; gdy wiec lawa wrzecionowa osiagnie swe polozenie najnizsze, koniec wrzeciona zostanie calkowicie wyciagniety z cewki, tutki lub urzadzenia po¬ dobnego.Gniazdko 20 wspornika nawoju, o które opie¬ rala sie podstawa cewki, jest tak umieszczone, ze gdy kolek 13 zostanie zatrzymany przed zderza¬ kiem 29, gniazdko to zajmuje polozenie tylne.Dzieki temu oraz dzieki ograniczeniu wspornika do cwiartki obwodu cewki,, spowodowanemu przez gniazdko 20, cewka i nawój maja sklonnosc do opadania ku przodowi, jak tylko boczne podparcie, które dotychczas zapewnialo wrzeciono, zostanie usuniete, przy czym w tym stadium zachodzi sa: moczynne zdejmowanie.W razie potrzeby, boczne przesuniecie nawinie¬ tych cewek moze byc uskuteczniane przez skiero¬ wany ku zewnatrz ruch plytek oddzielacza, umieszczonego pomiedzy przyleglymi zespolami przedzalniczymi (fig. 9); w tym celu przylegle pa¬ ry uchwytów 30 moga byc polaczone z tylu kaz¬ dego wrzeciona zlaczem o ksztalcie litery U, któ¬ re przy przechylaniu plyjek w kierunku zewne¬ trznym pod dzialaniem garbu 32 (prawa stro- — 3 —na fig. 9) odpychaja nawój w bok ze wspornika, wskutek czego spada on z przodu maszyny do leja. Urzadzenie, którego oslona maszyny jest mechanicznie wychylana w polozenie, w któ¬ rym tworzy ona lej przyjmujacy zdjete cewki z nawinieta przedza i kieruje je do przenosnika, a ten przenosi cewki do zbiornika ustawionego na koncu maszyny, stanowi przedmiot patentu nr 35585.Rozumie sie, ze opisane ruchy przenoszace wrzeciona i nawoju sa ruchami w stosunku do la¬ wy pierscieniowej oraz ze okreslenia takie jak „na¬ wój osiagajacy polozenie zdejmowania" lub „wrzeciono wyciaganie z nawoju" odnosza sie równiez do przypadków, w których polozenie zdejmowania nawoju zostaje osiagniete przez ruch lawy pierscieniowej i w których lawa pier¬ scieniowa zdejmuje nawój z wrzeciona. PL