i Wynalazek dotyczy samospiekajacych sie elek¬ trod, zaopatrzonych w oslone, nadajaca im ksztalt i wykonana w postaci, stosowanej w piecach do elektrolitycznego otrzymywania aluminium.W przypadku tego rodzaju elektrod masa elek¬ trodowa ulega spiekaniu w miare opuszczania przez nia dolnego brzegu stalej oslony. Stwier¬ dzono (jednak, ze w zwiazku z tym moga powstawac trudnosci, polegajace na tym, iz ogrzana do stosun¬ kowo wysokiej temperatury masa elektrodowa wy¬ kazuje sklonnosc do przypiekania sie do dolnego brzegu oslony, gdzie srodek wiazacy, zawarty w masie elektrodowej, ulega na wewnetrznej stronie oslony koksowaniu. Ilosc przypieczonej masy stop¬ niowo wzrasta, utrudniajac opuszczanie sie elektro¬ dy wewnatrz oslony. Powoduje to oczywiscie za¬ klócenia i przerwy w pracy pieca, gdyz trzeba wówczas zdejmowac czesc oslony i usuwac przy¬ warta do niej mase. Dolny brzeg stalej oslony ule¬ ga przy tym czesto wygieciu, a ponadto jest nie¬ przerwanie wystawiony na szkodliwy wplyw wyso¬ kiej temperatury. , Stwierdzono, ze gdy masa elektrodowa jest w stanie wilgotnym lub gdy jest wysuszona ale nie spieczona, wówczas nie wykazuje sklonnosci do przywierania do oslony i obsuwa sie w niej zado¬ walajaco. Niebezpieczenstwo przywierania masy do oslony powstaje dopiero wtedy, gdy zaczyna sie wlasciwe spiekanie, polaczone z koksowaniem srodka wiazacego. Proces ten zaczyna sie, ogólnie biorac, w temperaturze okolo 400 — 450oC.W urzadzeniu wedlug wynalazku unika sie; przypiekania masy elektrodowej do. oslony w ten sposób, ze dolny koniec tej ostatniej umieszcza si£ powyzej strefy, w której masa elektrodowa jest juz powierzchniowo spieczona, lecz ponizej tej strefy, w której masa ta jest jeszcze plastyczna i moglaby bez oslony ulec odksztalcaniu. Dzieki temu za¬ pobiega sie przypiekaniu masy do dolnego brzegu oslony, a tym samym unika sie przerw w pracy pieca. Stopien spieczenia masy elektrodowej moze byc okreslony na podstawie pomiarów temperatury lub droga prób mechanicznych. Spieczona masa jest twarda 1 nie mozna na jej powierzchni nakluc wglebienia np. za pomoca ostrego narzedzia me¬ talowego, co przeciwnie udaje sie w przypadkumasy wysuszonej, ale nie spieczonej, czyli w tym miejscu, gdzie, zgodnie z poprzednimi stwierdze¬ niami, winien znajdowac sie dolny koniec oslony.W ten sposób mozna bez trudnosci ustalic wla¬ sciwe polozenie oslony w stosunku do masy.W przypadku stosowania krótkiej oslony stalej, elektroda pozostaje naga miedzy dolnym brzegiem oslony i powierzchnia kapieli elektrolitycznej, gdzie temperatura wynosi 900 — 1000oC, jest przeto na¬ razona na silna korozje swej rozzarzonej powierz¬ chni na skutek reagowania tej ostatniej z tlenem atmosfery. Z tego wzgledu stosowanie krótkich oslon nie jest wskazane.Elektrode mozna jednak zawiesic za pomoca pionowych pretów stykowych, osadzonych w spie¬ czonej czesci elektrody. Poniewaz prad jest wów¬ czas doprowadzany od góry, przeto nie zachodzi koniecznosc wkladania i wyciagania styków z bocz¬ nej powierzchni elektrody, w miare jej zuzywania sie. Mozna wiec wokól nieoslonietej czesci elektro¬ dy utworzyc przestrzen zamknieta, w której moze byc utrzymana atmosfera obojetna lub redukujaca, zapobiegajaca niszczeniu powierzchni elektrody Urzadzenie mozna w zwiazku z tym zaopatrzyc w zbiorcza komore gazowa do gromadzenia gazu piecowego, laczaca sie z oslona elektrody w sposób, przeciwdzialajacy dostepowi powietrza z zewnatrz.W powyzszych stwierdzeniach przez nieoslo¬ nieta czesc elektrody rozumie sie te czesc powierz¬ chni bocznej elektrody, która nie posiada oslony, bezposrednio przylegajacej do masy elektrodowej.Tym nie mniej nie ma przeszkód, aby oslone przed¬ luzyc w kierunku powierzchni kapieli przez zasto¬ sowanie plyt lub blachy, nie dotykajacej do elek¬ trody.Podczas pracy pieca elektroda zuzywa sie od dolu, na skutek czego nalezy ja stopniowo opusz¬ czac, przy czym strefa spiekania nie powinna przy¬ blizac sie nadmiernie do dolnego brzegu oslony, z drugiej zas strony nie nalezy równiez wysuwac ele¬ ktrody w takim stopniu, aby miekka masa mogla wyplywac z pod oslony.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie we¬ dlug wynalazku w przekroju pionowym, fig. 2 zas — analogiczny przekrój odmiany urzadzenia, uwidocznionego na fig. 1.Na fig. 1 cyfra / oznacza wanne elektrycznego pieca do otrzymywania aluminium, 2 — materialy przeróbkowe, poddawane elektrolizie, 3 — elektrode z pionowymi pretami stykowymi 4, zacisnietymi w spieczonej czesci 7 elektrody. Cyfra 5 oznacza su rowa, wilgotna mase elektrodowa, a 6 — mase wy¬ suszona, ale nie spieczona, graniczaca z dolnym ttllk. nr 1 —150 zam. 181 brzegiem oslony 8. Granica miedzy czescia spieczo¬ na 7 i czescia wysuszona 6 jest oznaczona linia kreskowa, granica zas miedzy czescia wysuszona 6 i czescia surowa 5 jest oznaczona linia kreskowo — punktowa. Cyfra 9 oznacza komore gazowa, pola¬ czona z oslona 8 i uszczelniona piaskiem umie¬ szczonym w korytku 10. Od dolu komora gazowa graniczy ze skorupa zuzlowa materialów przerób- kowych, poddawanych elektrolizie i jest uszczelnio¬ na w miejscu // sproszkowanym tlenkiem glinu.Gaz jest odsysany z komory rura 12. Plyta boczna komory gazowej jest polaczona ruchomo, lecz szcze¬ lnie z oslona i moze byc podnoszona w razie po¬ trzeby, np. w przypadku kruszenia skorupy zuzlo¬ wej.Urzadzenie, przedstawione na fig. 2, posiada komore gazowa, wykonana odmiennie niz na fig. 1, a mianowicie w ten sposób, ze jej scianka boczna spoczywa na górnym brzegu wanny pieca. Uszczel¬ niona pokrywa 14 umozliwia dostep do wnetrza pieca bez potrzeby podnoszenia scianki bocznej.Jest rzecza korzystna, by brzegi scianki bocznej ko mory gazowej opieraly sie na korytkach 10 i 13, które sa wypelnione tlenkiem glinu, zapewniajac nalezyta szczelnosc polaczenia.Urzadzenie tego typu bylo opisane powyzej ty¬ tulem przykladu w odniesieniu do pieca do elektro¬ litycznego otrzymywania aluminium, moga one jednak byc równiez stosowane w przypadku pieców elektrycznych do otrzymywania innych metali, za opatrzonych w elektrody ciagle, przesuwane w dól wewnatrz nieruchomych oslon, nie dosiegajacych dolnego konca elektrody. PL