PL34307B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu wyosobniania ste¬ roli oraz ich produktów przylaczenia z miesza¬ nin lub roztworów zawierajacych sterole.Znany jest sposób wyosobniania steroli, np. cholesterolu, z tluszczu welny lub innych sub¬ stancyj zawierajacych cholesterol, w którym sta¬ dium posrednie stanowia produkty przylaczenia z digitonina. Ze wzgledu jednak na wysoka cene digitoniny, metody tej nie mozna „ stosowac na skale techniczna.Znane sa równiez tansze sposoby wyosobnia¬ nia «steroli z substancyj zawierajacych sterole,, wykorzystujace produkty przylaczenia z solami metalicznymi lub kwasem szczawiowym.Obecnie stwierdzono, ze cholesterol i inne stelole tworza równiez produkty przylaczenia z "niektórymi zwiazkami azotowymi, zwlaszcza zwiazkami zawierajacymi jedna lub kilku grup NHz lub ich solami. Te produkty przylaczenia nadaja sie bardzo dobrze do wyosobniania stero¬ li z substancyj zawierajacych sterole.Sposób wedlug wynalazki; polega zatem na potraktowaniu substancji zawierajacej sterol zwiazkami, zawierajacymi jedna lub kilka grup NHz, lub ich solami i wyosobnieniu otrzymanych produktów przylaczenia. Produkty (przylaczenia mozna nastepnie rozlozyc w celu uzyskania ste¬ roli.Zwiazki azotowe, v stosowane do wytwarzania produktów (przylaczenia' steroli moga byc zarów¬ no organiczne, jak i nieorganiczne. Nadaja sie do tego celu równiez zwiazki azotowe zawiera¬ jace tlen, np. mocznik, hydroksyloamina, forma¬ mid itd. lub ich sole z kwasami nieorganicznymi lub organicznymi. Jako przyklady innych nada¬ jacych sie zwiazków azotowych mozna wymienic cyjanamid, dwucyjanamid, etylenodwuamine !u.b ich sole.Specjalnie odpowiedni okazal sie mocznik lub jego sole, równiez ze wzgledu na jego niska ce- Proces mozna przeprowadzac zarówno w tem¬ peraturze zwyklej, jak i wyzszej, np. w tempera¬ turze 90 — 100°C. Stosowana- temperatura- zale¬ zy od rodzaju substancji wyjsciowej' zawieraja¬ cej sterol i od uzytego zwiazku azotowego, a takze od srodowiska, w którym reakcja przebie¬ ga.Proces wedlug wynalazku mozna przeprowa¬ dzic bardzo korzystnie jesli alkohole z tluszcza welny lu|b inna substancje zawierajaca sterol ogrzewa sie z mocznikiem, lub innym zwiazkiem azotowym w ciagu pewnego czasu, a nastepnie otrzymany produkt przylaczenia wyosobnia z uzy¬ skanej mieszaniny, dzialajac na nia rozpuszczal¬ nikiem, w którym tylko produkt przylaczenia nie rozpuszcza sie lub rozpuszcza sie slabo. Jako przyklady takich rozpuszczalników, nadajacych sie bardzo dobrze do wyosobniania produktów przylaczenia cholesterolu, wymienic nalezy ace¬ ton, izooktan oraz eter naftowy wolny od zwiaz¬ ków aromatycznych.Inna odmiana sposobu wedlug wynalazku po¬ lega na dzialaniu zwiazkiem azotowym, ewen¬ tualnie rozpuszczonym w odpowiednim rozpusz¬ czalniku, w temperaturze zwyklej lub podwyz¬ szonej, na roztwór substancji wyjsciowej zawie¬ rajacej sterol, np. w acetonie lub izooktanie- i wydzieleniu utworzonego nierozpuszczalnego pro¬ duktu przylaczenia.Wyosobniony produkt przylaczenia mozna roz¬ lozyc np. woda lub inna substancja wodna,.albo przez destylacje-molekularna, po czym wolne ste¬ role mozna poddac ewentualnie dalszemu oczysz¬ czeniu, np. przez powtórne potraktowanie zwiaz¬ kami azotowymi dajacymi produkty przylacze¬ nia, przez przektystaiizowanie, przez ekstrakcje lub w dowolny inny sposób.Ilosc zwiazku azotowego, potrzebna do wy¬ tworzenia produktu przylaczenia zmienia sie za¬ leznie- od wyosobnianego sterolu i od stosowane¬ go zwiazku azotowego. W wielu pizypadkach produkt przylaczenia zawiera 1 czasteczke zwia¬ zku azotowego na 1 czasteczke sterolu. Stosujac zwiazki azotowe w postaci soli, tworza sie jednak czesto produkty przylaczenia, w których stosunek czasteczkowy sterolu do zwiazku azotowego wy¬ nosi 2:1. - Naogól zaleca sie stosowanie malego nadmiara zwiazku ^azotowego, np. 10 — 20% ponad ilosc potrzebna teoretycznie w celu wytworzenia pro¬ duktu przylaczenia.Sposótr wedlug wynalazku posiada specjalne znaczenie przy otrzymywaniu cholesterolu z sub¬ stancji zawierajacej cholesterol, np. z mieszani¬ ny alkoholi z tluszczu welny, uzyskanej jako niezmydlajacy sie skladnik w czasie zmydlania tluszczu z welny. Mozna go oczywiscie stosowac równiez do otrzymywania cholesterolu z innych substancji zawierajacych cholesterol, jak tkanka mózgowa, zóltko itd., a takze do otrzymywania innych steroli, np. sytosterolu, ergosterolu itd. z mieszanin zawierajacych je.Uzyskane tym sposobem produkty przylacze¬ nia moga sluzyc bezposrednio do celów farma¬ ceutycznych.Sposób wedlug wynalazku wyjasniaja blizej nastepujace przyklady, przyczym sposób nie og¬ ranicza sie do nich. i Przyklad I. 500 g~alkoholi z tluszczu wel¬ ny o1 zawartosci 28,7(/„ cholesterolu ogrzewa sie w temperaturze okolo 90°C w ciagu 30'minut z 13 g mocznika,' mieszajac silnie.Po ochlodzenru do temperatury 30 — 35°C, mieszanine reakcyjna wlewa sie pbwoli do 2500 cm3 izooktanu, mieszajac stale. Powstaly osad produktu przylaczenia odwirowuje sie i przemy¬ wa 1000 cm! izooktanu. Osad, zawierajacy 3,40% azotu (teoretycznie 3,37(,/o), traktuje sie nastepnie 250 cm3 wódy w temperaturze pokojowej, przy czym produkt przylaczenia ulegajac rozkladowi na skladniki wyjsciowe pozostawia w osadzie ste¬ rol a mocznik przechodzi do rpztworu. Nieroz¬ puszczalny cholesterol wyosobnia sie z roztworu.Uzyskuje sie 95,3 g surowego cholesterolu o czystosci 72,6%, co stanowi wydajnosc 47,7«/,„ Surowy cholesterol mozna oczyscic przez przekrystalizowanie z alkoholu, przy czym otrzy¬ muje si-2 czysty cholesterol o temperaturze top¬ nienia I46°C.Przyklad II. Do 750 cm:! okolo 3,6% roz¬ tworu cholesterolu w acetonie dodaje sie 3,5 u mocznika, rozpuszczonego w najmniejszej ilosjn alkoholu. Po krótkim czasie z roztworu tego kry¬ stalizuje w temperaturze pokojowej produkt przylaczenia -1 czasteczki cholesterolu z 1 cza¬ steczka mocznika, w postaci masy krystalicznej, podobnej do iilcu, o temperaturze topnienia 144°C. Zawartosc cholesterolu wynosi 86,4% (te¬ oretycznie 86,5%), podczas gdy zawartosc azotu wynosi 6,22% (teoretycznie 6,28%).Stosujac chlorowodorek mocznika zamiast mocznika, otrzymuje sie w analogiczny ^ sposób produkt przylaczenia 2 czasteczek cholesterolu z 1 czasteczka chlorowodorku mocznika, topnie¬ jacy w temperaturze 13Q°C i tworzacy równiez podobna do filcu mase krystaliczna. Produkt- ten — % r-zawiera 89,lo/0 cholesterolu (teoretycznie 88,9»/o).P r z y klad III. Do 200 cm3 okolo 2,5% roz¬ tworu cholesterolu w acetonie dodaje sie 0,8 g chlorowodorku hydroksyloaminy* rozpuszczonego w male} ilosci wody. Po uplywie krótkiego czasu krystalizuje w temperaturze pokojowej produkt przylaczenia chlorowodorku dwumetyloketoksy- mu i cholesterolu. Produkt ten, w postaci duzych igiel o temperaturze topnienia 147°C, zawiera 94, 4% cholesterolu i 2,21% chlorowodoru.Ten sam produkt przylaczenia otrzymuje sie, przyrzadzajac najpierw chlorowodorek dwumety- loketoksymu i dzialajac. nim nastepnie na chole¬ sterol. PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia ^patentowe 1. Sposób wyosobniania steroli oraz ich produ¬ któw przylaczenia z substancyj zawierajacych sterole, zwlaszcza cholesterolu lub jego pro¬ duktów przylaczenia z alkoholi tluszczu wel¬ ny, znamienny tym, ze material wyjsciowy traktuje sie zwiazkami zawierajacymi jedna lub wiecej grup NHt lub ich solami/otrzy¬ mane tym sposobem < produkty przylaczei. *a wydziela sie, po czym ewentualnie rozklao* sie je w celu otrzymania ,wolnych steroli.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie zwiazki azotowe, zawierajace obok grup NHt równiez tlen. ;

3. Sposób wedlug zastrz. 1, 2, znamienny tym, ze stosuje sie mocznik lub jego sól.

4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, znamidnny .tym, ze zwiazek: azotowy stosuje sie w malym nad¬ miarze w stosunku do ilosci teoretycznie po¬ trzebnej.

5. Sposób wedlug zastrz. 1 — 4, znamienny tym, ze stcsuje sie rozpuszczalniki organiczne, jak aceton. lub izooktan w celu wydzielenia pro¬ duktów przylaczenia steroli. N. V. Veenendaals che Sajet- en Vijf s chachtf abriek voor- heen W ed. D. S. van Schuppen & Zoon, Dutch Limited Co m- pany. Zastepca i inz. Leon Skarzenski rzecznik patentowy Bltk. nr 1 — 150 aimt 1198 5*4**1«- T-2-1O0H 44-52L PL