Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie zaplonowe do zapalników ude¬ rzeniowych, znamienne tym, ze iglica w kazdej chwili moze swobodnie poruszac sie w kadlubie zapalnika.Stosownie do rodzajów wykonania i wa¬ runków stosowania to swobodne przesuwa¬ nie sie iglicy moze byc ze wzgledów bez¬ pieczenstwa czasowo ograniczone i zmniej¬ szone, jednak, oczywiscie, nigdy calkowi¬ cie usuniete, co wlasnie odróznia zasadni¬ czo urzadzenie zaplonowe wedlug wynalaz¬ ku od innych znanych urzadzen zaplono¬ wych.Dzieki powyzszej wlasnosci iglica, która w chwili strzalu znajduje sie na skutek uderzenia, a dzieki zwyklej bezwladnosci, w istyku ze splonka, moze w miare zmniej¬ szania sie pod wplywem oporu powietrza szybkosci pocisku dowolnie posuwac sie do przodu.Przeciwnie, gdy pocisk napotyka na jakas przeszkode, powstajace wskutek tego ude¬ rzenie wyrzuca iglice ku splonce z sila do¬ stateczna do spowodowania wybuchu splon¬ ki zapalajacej.Iglica traci wiec chwilowo swoja szyb¬ kosc, podczas gdy pocisk i splonka, która stanowi z nim jedna calosc, nadal posuwa¬ ja sie naprzód, co najmniej podczas pew¬ nego chocby bardzo krótkiego czasu. Zwa¬ zywszy wiec, ze masa iglicy moze byc do¬ brana tak nieznaczna, jak to tylko jest nie¬ zbedne, by szybkosc z jaka iglica sie poru¬ sza do tylu przy danej minimalnej pozosta¬ lej szybkosci pocisku byla wystarczajaca dotego, aby gwaltowne uderzenie, tej iglicy o splonke zapewnilo we wszystkich przypad¬ kach zaplon tej ostatniej, Z tego wynika, ze urzadzenie, bedace przedmiotem niniejszego wynalazku, umoz¬ liwia budowe zapalnika nadzwyczaj proste¬ go i czulego, mogacego znalezc zastosowa¬ nie w naj róznorodniej szych przypadkach.Oczywiscie, wymieniona wyzeji iglica mo¬ ze byc w rózny sposób wykonana, przy czym moga byc zastosowane dodatkowe srodki, ulatwiajace jej dzialanie lub stwa¬ rzajace pozadane warunki bezpieczenstwa.Na przyklad mozna w taki sposób umies¬ cic iglice i taki nadac jej ksztalt, by wyko¬ rzystac jak najlepiej skutki dzialania po¬ wietrza we wnetrzu zapalnika.Oprócz tego mozna zapalnik zaopatrzyc w narzady dodatkowe do chwilowego ogra¬ niczenia i zmniejszenia swobodnego ruchu iglicy oraz w narzady pomocnicze, usuwa¬ jace wzrost temperatury lub przesuniecie sie iglicy, powstajace np. pod dzialaniem sily odsrodkowej lub podobnej.Na zalaczonym rysunku przedstawiono tytulem przykladu kilka postaci wykonania przedmiotu wynalazku, przy czym jest oczywiste, ze te postacie wykonania nie ograniczaja mozliwosci dokonania pewnych zmian w szczególach, nie wychodzac poza ramy niniejszego wynalazku.Na rysunku fig. 1, 2 i 3 przedstawiaja przekrój jednej postaci wykonania przed¬ miotu wynalazku, przy czym czesci urza¬ dzenia zaplonowego znajduja sie odpowied¬ nio w polozeniach, jakie zajmuja one w stanie spoczynku, podczas lotu pocisku i w chwili uderzenia pocisku o przeszkode, fig. 4 i 5 — przedstawiaja dwie podobne postacie wykonania, rózniace sie ksztaltem iglicy, fig, 6 — te sama postac wykonania co fig, 1, 2 i 3, ale z dodatkiem plytki bez¬ pieczenstwa, uwidocznionej na fig, 7, fig. 8 — przekrój wzdluz linii VIII—VIII na fig- 7f fig- 9 — postac wykonania, w której przepona, zamykajaca wedlug poprzednich postaci wykonania otwór w zapalniku, jest zastapiona luska, przymocowana za pomoca przetyczki, która lamie sie przy uderzeniu pocisku, fig. 10 — odmiane wykonania, we¬ dlug której wspomniana luska jest osadzo¬ na elastycznie w glowicy zapalnika.Jak to uwidoczniono na rysunku, a w szczególnosci na fig. 1 i 2, cylindryczna iglica 1 moze swobodnie sie poruszac mie¬ dzy splonka zapalajaca 2, osadzona nieru¬ chomo w kadlubie zapalnika 3, a gietka przepona 4, umieszczona w glowicy zapal¬ nika nad wyzlobieniem 5, które w chwili uderzenia pocisku o przeszkode umozliwia swobodnie odksztalcanie sie przepony 4 bez znacznego oporu.W chwili spoczynku zapalnika material wybuchowy splonki zapalajacej jest zabez¬ pieczony przeciwko tarciu iglicy o niego dnem 6 splonki 2, jezeli ta ostatnia jest skierowana, jak to pokazano na rysunku, swoim otworem ku wnetrzu pocisku, lub tez lekka plytka okragla o odpowiedniej gru¬ bosci i wytrzymalosci.Z drugiej strony, w celu unikniecia dzia¬ lania zapalnika pod wplywem powolnego, lecz ciaglego nacisku iglicy, które np. mo¬ globy sie wytworzyc podczas uderzenia po¬ cisku o ziemie, nalezy przedsiewziac nie¬ zbedne ostroznosci dwojakiego rodzaju.Najpierw nalezy ograniczyc dlugosc iglicy do wartosci nizszej od tej, jaka posiada lo¬ zysko cylindryczne 5a, w którym iglica mo¬ ze sie swobodnie poruszac.Oprócz tego mozna ograniczyc takze srednice wyzej wymienionego lozyska i co za tym idzie srednice iglicy, do Wartosci takiej, aby zadne cialo obce o masie, ma¬ jacej rzeczywiste znaczenie, nie moglo, po zniszczeniu przepony 4 i przejsciu przez nia, dojsc do tego lozyska 5a i spowodowac nacisk iglicy na splonke. - 2 —W kadlubie 3 zapalnika jest jeszcze Wy¬ konany kanal 7 dla ujscia powietrza, zaty¬ kany lekkim korkiem uszczelniajacym 8.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace, W chwili strzalu iglica 1 styka sie ze splonka zapalajaca, jak to przedstawiono na fig. 1, pod dzialaniem przyspieszenia, nadanego pociskowi i dzieki bezwladnosci, lecz bez gwaltownego uderzenia.Wskutek tego ze iglica ta moze posiadac nadzwyczaj maly ciezar, cisnienie statycz¬ ne, jakie ta iglica wywiera na splonke w chwili uderzenia, jest bardzo nieznaczne, nawet w przypadku przyspieszen maksy¬ malnych, normalnie branych pod uwage w praktyce.Pod tym wzgledem wiadomo, ze od chwi¬ li strzalu, przyspieszenie pocisku w lufie zawsze wzrasta i nie powinno byc porówny¬ wane z wlasciwym uderzeniem.Ze wzgledów bezpieczenstwa unika sie nadawania iglicy ksztaltu ostro zakonczo¬ nego.Po wylocie pocisku z lufy traci on stop¬ niowo swoja szybkosc .pod wplywem oporu, jaki mu stawia powietrze.W przeciwienstwie do tego iglica, która nie doznaje ze strony powietrza zadnego oporu, zachowuje swa szybkosc i posuwa sie wolno kii przodowi pocisku do chwili, w której, jak to przedstawiono na fig. 2, jej przedni koniec oprze sie o przepone 4, przy czym polozenie to iglica zajmuje az do chwili, w której nastepuje uderzenie po¬ cisku o przeszkode.W chwili uderzenia pocisku o przeszkode przepona 4, która jest nadzwyczaj elastycz¬ na, znieksztalca sie i przekazuje natych¬ miast uderzenie iglicy, wskutek czego igli¬ ca zostaje gwaltownie rzucona w tyl i ude¬ rza w splonke zapalajaca z sila, wystarcza¬ jaca do spowodowania natychmiastowego jej wybuchu.Wskutek slabej wytrzymalosci przepony 4 i malego ciezaru iglicy uderzenie, które otrzymuje iglica nawet przy zderzeniu sie pocisku ze slaba przeszkoda, nadzwyczaj lekka i o malej wytrzymalosci, jak np. po¬ wierzchnia skrzydla samolotu lub plótnem balonu, jest wystarczajace, aby, jak to przedstawiono na fig. 3, iglica uderzyla w dno splonki lub tez w lekka plytke zabez¬ pieczajaca, o której byla mowa powyzej, i wywolala w ten sposób przez miejscowe rozgrzanie zapalenie sie materialu wybu¬ chowego splonki.Dla ulatwienia poruszania sie iglicy w jej lozysku mozna nadac jej ksztalt lekko stoz¬ kowaty, jak to przedstawiono na fig. 4.Na fig. 5 przedstawiono iglice, której czesc przednia la posiada wieksza sredni¬ ce anizeli jej czesc tylna Ib.Takiksztalt iglicy ulatwia korzystne dzia¬ lanie na nia powietrza, które znajduje sie w wyzlobieniu 5 i które, wypchniete przez przepone 4 w chwili uderzenia pocisku o przeszkode, uchodzi przez kanal wyloto¬ wy 7.To dzialanie powietrza moze byc zreszta powiekszone przez zwiekszenie wielkosci wyzlobienia 5, np. jak to przedstawiono na fig. 9 i 10.Na fig. 6 przedstawiono wykonanie po¬ dobne do poprzednio opisanego, ale w któ¬ rym w celu bezpieczenstwa miedzy iglica 1 i przepona 4 umieszczono plytke okragla 9, uwidoczniona na fig. 7 i 8.Plytka ta, której czesc srodkowa zostaje zniszczona wskutek rozgrzania sie, powsta¬ lego przez tarcie powietrza, lub tez pod dzialaniem sily odsrodkowej po wylocie po¬ cisku z lufy, ma na celu zmniejszenie w stanie spoczynku przestrzeni, w której igli¬ ca 1 moze sie swobodnie poruszac, i prze¬ szkodzenie przedwczesnemu zetknieciu sie iglicy z przepona 4.Dzieki tej plytce iglica nie moze w cza¬ sie manipulacyj z pociskiem lub podczas pewnych chwil lotu tego pocisku nabrac nawet pod wplywem uderzenia przyspie- - 3 -szenia, dostatecznego do skutecznego udc- rzenia w splonke i wywolania jej wybuchu.Jak to widac na fig. 7 i 8, plytka 9 posia¬ da, w celu ulatwienia jej rozerwania sie na brzegu, zgrubienie 10, które w pewnej mie¬ rze gra role kola zamachowego i dazy do zwiekszenia sil wewnetrznych, przeznaczo¬ nych do wywolania rozerwania sie plytki, gdy wprawiona w ruch przez pocisk obra¬ ca sie z wystarczajaca szybkoscia.Poza tym plytka ta moze byc zaopatrzo¬ na w zlobki 12, przeznaczone równiez do ulatwienia jej rozerwania sie.W postaciach wykonania, odpowiednio przedstawionych na fig. 9 i 10, szukano srodka powiekszajacego dzialanie powie¬ trza na iglice.W tym celu w postaci wykonania wedlug fig. 9 zamiast przepony 4 umieszczono,lus¬ ke 13, utrzymywana w odpowiednim polo¬ zeniu przetyczka 14 i zaopatrzona w swej górnej czesci w uszczelnienie 15* Do wyjscia powietrza, znajdujacego sie w wyzlobieniu 5, sluza dwa ujscia: z jed¬ nej strony przez luz wzdluz iglicy i poprzez kanal wylotowy 7, z drugiej zas strony — przez luz wzdluz scianek bocznych 16 lus¬ ki 13, lecz zygzakowaty przekrój tej scian¬ ki bocznej 16 zmniejsza mozliwosc ujscia powietrza ta droga.W zwiazku z tym powietrze, o którym mowa, dziala glównie na iglice, laczac swe dzialanie z uderzeniem, które jest przeka¬ zywane iglicy za posrednictwem luski 13 w celu gwaltownego przeprowadzenia jej z polozenia, przedstawionego linia kreskowa¬ na, w polozenie, przedstawione linia ciagla, W postaci wykonania wedlug fig. 10 lus¬ ka 13 jest utrzymywana w pocisku za po¬ moca wystepu 17, który jednoczesnie spel¬ nia zadanie szczeliwa. Lekka sprezyna 18 utrzymuje luske w jej polozeniu wysunie¬ tym do przodu do chwili, w której nastepu¬ je uderzenie.Co sie tyczy dzialania powietrza, to jest ono takie samo, jak i w postaci wykonania, przedstawionej na fig. 9.Poniew&z przesuwanie sie iglicy do przo¬ du staloby sie w praktyce nadmiernym, gdyby pozwolono jej posunac sie az do zetkniecia sie z dnem luski 13, która dosc znacznie wystaje z pocisku, w celu zwiek¬ szenia objetosci komory 5 i ilosci powietrza wtlaczanego, ograniczono ten przesuw za pomoca kolnierza 19, który podczas lotu po¬ cisku opiera sie o wystep 21. PL