PL30451B1 - Sposób wytwarzania zabarwien - Google Patents

Description

W patentach nr 28 774 i 29 004 opisano rozpuszczalne w wodzie pochodne acylowe barwników trudnorozpuszczalnych, zawie¬ rajace w grupie acylowej grupe warunku¬ jaca rozpuszczalnosc w wodzie. W paten¬ tach tych podano, ze tego rodzaju po¬ chodne stosuje sie do wytwarzania zabar¬ wien w ten sposób, iz traktuje sie je na podlozu, jak np. na wlóknach roslinnych, srodkami zmydlajacymi. Okazalo sie je¬ dnak, ze tego rodzaju pochodne acylowe rozpuszczajac sie poldczas zmyidlania moga w stopniu wiekszym lub mniejszym oddzie¬ lac sie od wlókien (puszczac). Zdarza sie to zwlaszcza w tym przypadku, gdy powi¬ nowactwo do podloza nowych tych po- dhodhych o charakterze estiru nie jeisit moc¬ no zaznaczone. Podczas gdy to powino¬ wactwo wzgledem pewnych podlozy, jak np. wyrobów wlókienniczych pochodzenia zwierzecego, jako to welny i jedwabiu, jest stosunkowo wyrazne, to jednak wzgledem podlozy pochodzenia roslinnego, jak np. wyrobów wlókienniczych z celulozy (ter¬ min ten obejmuje zarówno celuloze rege¬ nerowana, jak i naturalna), jest mniejsze.W tych przypadkach jest rzecza konieczna uskuteczniac traktowanie 'srodkami zmy¬ dlajacymi w warunkach ostrzejszych w od¬ niesieniu do stezenia jonów wodorotleno¬ wych w cieczy zmydlajacej. Dzieki temu unika sie podczas zmydlania czesciowego rozpuszczania sie i oddzielania od wlókien rozpuszczalnych w wodzie soli produktów o charakterze estru pod dzialaniem cieczy zmydlajacej. Tego rodzaju sposób pracylnie zawsze prowadzi dó calkowicie zado¬ walajacych wyników i wykazuje pewne niedogodnosci, gdy podloze lub zabarwie¬ nia koncowe sa wrazliwe na dzialanie lu¬ gów zracych.Wykryto, ze przy doborze odpowied¬ nich warunków mozna zredukowac do mi¬ nimum oddzielanie sie (puszczanie) od podloza rozpuszczalnych w wodzie po¬ chodnych acylowych podczas zmydlania, tak iz pod wzgledem czasu dzialania cie¬ czy zmydlajacej i stezenia w niej jonów wodorotlenowych mozna dobrac dla zmy¬ dlania najkorzystniejsze warunki w sto¬ sunku do podloza, wrazliwosci barwników na dzialanie zasad i do stosowania takiej lub innej aparatury. Warunki te np. wyra¬ zaja sie tym, ze prace prowadzicie w obec¬ nosci rozpuszczalnych w wodzie soli, któ¬ re zmniejszaja rozpuszczalnosc produktów o charakterze estru na wlóknie, badz tez stosuje sie te sole w ilosciach wiekszych, v albo przez podwójna przemiane produkty o charakterze estru przeprowadza sie w sole trudnorozpuszczalne. W pierwszym przypadku wchodza w gre sole, jak chlo¬ rek lub siarczan sodowy, chlorek amono¬ wy, chlorek potasowy* siarczan potasowy, siarczan anionowy i chlorek magnezowy (chlorek magnezowy najkorzystniej w obecnosci soli amonowych, np. chlorku amonowego). Tego rodzaju sole mozna sto¬ sowac jednoczesnie jako srodki zmydlaja¬ cej izidairza sie to wówczas, igdfy stosuje sie sole reagujace zasadowo, jaik np. fosforany lub weglany potasowcowe. W drugim przy¬ padku wchodza w gre (najkorzystniej) chlorek barowy, chlorek wapniowy, azotan barowy, chlorek cynkowy, siarczan amono¬ wy itd. Prace mozna prowadzic równiez i w ten sposób, ze unika sie stosowania kapieli przy traktowaniu srodkami zmy- dlajacymi. Mozna to osiagnac np. przez traktowanie parami zasadowymi, jak to amoniakiem gazowym lub aminami orga¬ nicznymi w postaci pary.Stosuje sie najkorzystniej wodne ka¬ piele o stezeniu jonów wodorotlenowych odpowiadajacym w przyblizeniu 1/10 do 1/1 normalnych roztworów wodorotlenków potasiowcowych; najkorzystniej stosuje sie 1/10 do 1/5 n lug sodowy; jesli to jest po¬ zadane, mozna stosowac wieksze stezenia lugów zracych.Kapiele do traktowania moga zawierac ponadto inne dodatki zaleznie od rodzaju tkaniny lub barwników, ewerituajlnie stoso¬ wanych dodatkowo i utrwalanych na wló¬ knie innymi metodami, albo tez spowodo¬ wane innymi wzgledami, jak np. srodek zwilzajacy, srodek uplynniajacy, zagest- nik, srodek utleniajacy itd.Niniejszy sposób pracy nie ogranicza sie tylko do produktów wytwarzanych we¬ dlug patentów nr nr 28 774 i 29 004, lecz nadaje sie w ogóle przy uzyciu rozipusz- czalnych w wodzie acylowych pochodnych barwników trudnorozpuszczalnych, zawie¬ rajacych w reszcie acylowej grupe warun¬ kujaca rozpuszczalnosc w wtodzie, jak np. prodlikty wedlug patentu nr 30 310. Nada¬ je sie on zarówno ido faribiarstwa w znacze¬ niu scislejszym, jak i do drukarstwa.Przyklad I. Wytwarza sie nastepujaca paste drukarska: 80 g produktu reakcji sulfochlorku kwa¬ su m-benzoesowego z barwnikiem azowym z diwuaziowanej 3-chloro- aniliny i anilidu kwasu 2,3-oksy- naftoesowego, 150 g tiodwuglikolu, 240 g wody, 500 g obojetnego zagestnika skrobiowo- tragantowego i 30 g roztworu fosforanu trójsodowego 1 :2. 1000 g Paste te nadrukowuje sie na materiale, który moze sie skladac z bawelny, jedwa- — 2 —biu sztucznego lub celulozy regenerowanej, jedwabiu naturalnego lub welny albo z mieszaniny dwóch lub wiecej tego rodza¬ ju wlókien, suszy i traktuje para w apara¬ cie Mather-Platta w ciagu 5—10 minut oraz przeciaga druk w temperaturze poko¬ jowej przez w przyblizeniu nasycony roz¬ twór soli kuchennej, zawierajacy w litrze 6 — 7 g wodorotlenku sodowego, wyzyma lekko i pozostawia w stanie zwinietym lub zlozonym w temperaturze pokojowej w ciagu 1—2 godzin. Nastepnie druk plucze sie na zimno, odkwasza na goraco, plucze i mydli w ciagu 10 —15 minut w tempera¬ turze wrzenia. Otrzymuje sie intensywny lsniacy pomairanczowoczeirwoiny druk.Zólty druk otrzymuje sie zastepujac 80 g produktu reakcji sulfochlorku kwasu m-betnjzioesowego z barwnikiem aziowym z dwuazowanej 3-chloroaniliny i amilidu kwasu 2,3-oksynaftoesowego 80 gramami produktu reakcji . sulfochlorku kwasu m-benzoesowego z trzecioirzedlowym pro¬ duktem kondensacji 1 mdla cyjanocMorkiu, 2 moli a-aminoantrachinonu i 1 mola ani¬ liny.Przyklad II. Wytwarza sie nastepuja¬ ca paste drukarska: 60 g produktu reakcji kwasu chlorku benzoylosulfonowego z barwnikiem aziowym z dwuazowanej 2,5-dwu- dhloroainiliny i o-alnizydyidlu kwasu 2,3-oksynaftoesowQgo, 260 g wody, 150 g amidu kwasu S-etylotioglikoilowego {C2Hs = S.CH2-C = NH2), O 500 g obojetnego zagestnika skrobiowo- tragantowego i . 30 g roztworu fosforanu trójsodowego 1 :2. 1000 g Paste te nadrukowuje sie na krepie wiiskbizowej, suszy i trakltiuje para w apara¬ cie Mather-Platta w ciagu 5 — 10 minut, po czym tkanine traktuje sie w kadzi z mo- towidlem w ciagu 5 minut w temperaturze 25° w przyblizeniu nasyconym roztworem soli kuchennej lub siarczanu sodowego, za¬ wierajacym w litrze 6 — 7 g wodorotlenku sodowego. Nastepnie zadrukowana tkanine plucze sie, odkwasza, ponownie plucze i mydli w temperaturze 70°. Otrzymuje sie zywy szkarlatnoczerwony druk.Przyklad III. Wytwarza sie nastepu¬ jaca paste drukarska: 60 g produktu reakcji sulfochlorku kwa¬ su m-benzoeisowegó z barwnikiem cisowym z dwuazowan^go 4-(49-m&- tylo) - fenokByaioetyloamino - 2,5- dwtum^tolksy-i-aminoibenjzeaiju i 3- nitroanilidu ikwasu 2,3-okisynafto- esowego, 140 g wody, 150 g tiodwuglikolu, 100 g mocznika, 500 !g obojetnego zagestnika skrobiowo- tragantowego i 50 g roztworu fosforanu trój sodowego 1 :4. 1000 g Paste drukuje sie na satynie wiskozo¬ wej lub materiale, który moze byc wytwo¬ rzony z bawelny albo z mieszaniny bawel¬ ny z jedwabiem sztucznym z celulozy zre- generowalnej, suszy i traktuje para w apa¬ racie Mather-Platta w ciagu 5 — 10 minut, po czym tkanine traktuje w kadzi z moto- widlem w ciagu 5 minut w temperaturze 25° roztworem wodnym, zawierajacym w litrze 10 g krystalicznego chlorku barowego i 10 g wodorotlenku sodowego. Nastepnie druk plucze sie, jak opisano powyzej, odkwasza i mydli. Otrzymuje sie intensywny i trwaly fiolkowy druk. — 3 —Postepuje sie podobnie i z innymi wlóknami, jak jedwabiem, welna lub mie¬ szanina tego rodzaju wlókien z wlóknami wymienionymi w ustepie poprzednim.Chlorek barowy mozna ewentualnie za¬ stapic chlorkiem wapniowym, azotanem strontowym lub chlorkiem magnezowym (w obecnosci chlorku amonowego). Ró¬ wniez i wodorotlenek sodowy mozna zasta¬ pic wodorotlenkiem potasowym.Mozna ewentualnie stosowac wieksze ilosci lugów zracych.Przyklad IV. Przygotowuje sie naste¬ pujaca paste drukarska: a) 80 g produktu reakcji sulforfilorku kwasu m-benzoesowego z bar¬ wnikiem azowym z dwuazowa- nej 3-chloroianiliny i anilidu kwasu 2,3-oiksynajftoesowego, 270 g wody, 50 g mocznika, 50 g rezorcyny i 550 g obojetnego zagestnika skrobio- wo-tragantowego. 1000 g b) 150 g 20% pasty czterobromoindyga, 650 g zagestnika potaszowego, 80 g formaldehydosulfoksylanu so¬ dowego, 80 g mocznika i 40 g wody 1000 g Pkwyzej wspomniany zagestnik pota- szowy posiada sklad nastepujacy: 110 g skrobi pszennej, 170 g wody, 250 g zagestnika tragantowego [60/1000], 200 g gumy brytyjskiej, 170 g weglanu potasowego i 100 g gliceryny 1000 g Obie farby drukuje sie jednoczesnie za pomoca maszyny dwuwalcowej na materia¬ le bawelnianym, suszy, traktuje para w aparacie Mather-Platta w ciagu 5 — 10 mi¬ nut i zadrukowany material traktuje w ka¬ dzi z motowidlem w ciagu 5 minut w tem¬ peraturze 25° roztworem wodnym, zawie¬ rajacym w litrze 7 g wodorotlenku sodo¬ wego i 2 g dwuweglanu sodowego obok 200 wzglednie 300 g chlorku sodowego lub potasowego albo 10—120 g krystalicznego chlorku barowego. Zamiast 7 g wodorotlen¬ ku sodowego mozna stosowac równiez 50 —100 cm3 stezonego roztworu amo¬ niaku.Nastepnie material bawelniany plucze sie, jak opisano powyzej, odkwasza i my¬ dli. Otrzymuje sie trwaly, zywy pomaran¬ czowy i niebieski druk podwójny.Przyklad V. Tkanine bawelniana, za¬ drukowana i traktowana para jak w przy¬ kladzie I, przeciaga sie w temperaturze po¬ kojowej w ciagu 3 minut przez wodny roz¬ twór zawierajacy w litrze 200 g chlorku sodowego i 15 g wodorotlenku sodowego.Nastepnie plucze sie na zimno i druk wykancza, jak opisano powyzej.Otrzymuje sie lsniacy pomaranczowy druk.Przyklad VI. Wytwarza sie nastepu¬ jaca paste drukarska: 80 g produktu reakcji kwasu /n-ben- zoylochloro-sulfonowego COCl z barwnikiem azowym z 4-(4'-me- tylo}-fenoksyacetyloamino-2,5-dwu- etoksy-i-amihobenzenu i anilidu kwasu 2,3-dksynajftoesowego, — 4 —120 g wody, 150 g tiodwuglikolu, 100 g mocznika, 500 g obojetnego zagestnika skrobiowo- tragantowego i 50 g roztworu fosforanu trój sodowego 1000 g Drukuje sie krepe wiskozowa, suszy, traktuje para w aparacie Mather-Platta w ciagu 5 —10 minut i przeciaga druk w temperaturze pokojowej przez 15%-owy roztwór fosforanu trójsodowego, zawiera¬ jacy w litrze ponadto 50 g chlorku sodo¬ wego*, wyzyma lekko i pozostawia druk przez kilkanascie godzin w stanie zwinie¬ tym lub zlozonym w temperaturze poko¬ jowej. Nastepnie druk wykancza sie, jak opisano powyzej. Otrzymuje sie inten¬ sywny niebieski druk na jedwabiu sztucz¬ nym.Przyklad VII. Tkanine z jedwabiu sztucznego, .zadrukowana i traktowana pa¬ ra jak w przykladzie II, przeciaga sie w temperaturze pokojowej przez nasycony roztwór weglanu sodowego, zawierajacy w litrze 2 g wodorotlenku sodowego, wy¬ zyma lekko i w stanie zwinietym ltub zlo¬ zonym pozostawia przez kilkanascie go¬ dzin w spoczynku. Nastepnie druk wykan¬ cza sie, jak qpisano powyzej. Otrzymuje sie intensywny, zywy szkarlatnoczerwony druk.Przyklad VIII. 10 czesci wagowych celulozy bielonej miele sie z 500 czesciami wagowymi wody. Do utworzonej masy do¬ daje sie rozpuszczone w 50 czesciach wa¬ gowych wody 0,8 czesci wagowych pro¬ duktu reakcji chlorku sulfobenzoylowego z barwnikiem azowym z dwuazowanego eteru4,4' -dwudhloro-2-aminoi-dwiuflenylowe- go i o-anizydydu kwasu 2,3-oksynaftoeso- wego i dokladnie miesza. Nastepnie do tego dodaje sie 0,5 czesci objetosciowej 36°-owego roztworu wodorotlenku sodowe¬ go, który uprzednio byl rozcienczony 5 czesciami wagowymi wody, miesza po¬ nownie i dodaje 5 czesci wagowych 20%-owego roztworu chlorku barowego, Po wymieszaniu mase klei sie przez doda¬ nie 3 czesci objetosciowych 20% -owego roztworu siarczanu glinowego i 3 czesci objetosciowych 5%-owego roztworu zywi¬ cy. Wody ociekowe sa calkowicie przezro¬ czyste i papier jest zabarwiony na trwaly czerwony kolor.Przyklad IX. 5 czesci wagowych pro¬ duktu reakcji jednosulfochlorku kwasu benzoesowego z barwnikiem azowym z dwu¬ azowanego eteru jednobenzioyloi-2,5-dwtu- aminoihydrochinonodwuetyloweigo i amilidta kwasu 2,3-oksynaftoesowego, 30 czesci wa¬ gowych wody, 50 czesci wagowych za¬ gestnika skrobiowo-tragantowego i 15 cze¬ sci wagowych tiodwuglikolu przerabia sie na paste drukarska. Paste te drukuje sie na tkaninie, która moze sie skladac z ba¬ welny, jedwabiu sztucznego z celulozy re¬ generowanej, jedwabiu naturalnego, welny lub z mieszaniny tego rodzaju wlókien, i suszy. Po traktowaniu para w ciagu 5 — 8 minut w aparacie Mather-Platta tkanine poddaje sie w ciagu 3 — 5 minut dzialaniu atmosfery zawierajacej wilgotny amoniak gazowy w temperaturze 80—100°, po czym plucze sie i mydli. Otrzymuje sie trwaly intensywny niebieski druk.Zólte druki tworza sie, jesli w farbie dru¬ karskiej zastapi sie 5 czesci wagowych pro¬ duktu reakcji jednosulfochlorku kwasu benzoesowego z barwnikiem azowym z dwu¬ azowanego eteru jednobenjzoylo-2,5-dwu- aminohydrochinonodwuetylowego i anilidu kwasu 2,3-dksynaftoeisowego 8 czesciami wagowymi produktu reakcji jednosulfo¬ chlorku kwasu benzoesowego z trzeciorze¬ dowym produktem kondensacji 1 mola cyjanochlorku z 2 molami a-aminoaiitra- chinonu i 1 molem aniliny.Przyklad X. Wytwarza sie nastepujaca paste drukarska: - 5 —80 g produktu reakcji sulfochlorku kwa¬ su benzoesowego z barwnikiem azo- wym k dwuazowanej 2,5-diwuclilo- roaniliny i o-anizydydu kwasu 2,3-oksynaftoesowego, 170 g wody, 100 g mocznika, 150 g tiodwuglikolu i 500 g obojetnego zagestnika skrobiowo- tragantowego 1000 g Farbe drukuje sie na tkaninie z jedwa¬ biu wiskozowego, suszy, traktuje para w aparacie Mather-Platta w ciagu 5—10 mi¬ nut i tkanine przeciaga w ciagu 5—10 mi¬ nut przez komore zawierajaca wilgotny amoniak gazowy w temperaturze 30—40°.Po wyplukaniu tkanine sie mydli. Otrzy¬ muje sie intensywny, nadzwyczaj dobrze utrwalony szkarlatnoczerwony druk.Podobny wynik otrzymuje sie, jesli traktowana para tkanine podda sie w tem¬ peraturze pokojowej przez pewien czas dzialaniu atmosfery amoniaku.Przyklad XL Wytwarza sie nastepu¬ jaca paste drukarska: 80 g produktu reakcji sulfochlorku kwa¬ su m-benzoesowego z barwnikiem z dwuazowanej m-dhloirioaniliny i anilidu kwasu 2,3-dksynaiftoeso- wego, 270 g wody, 150 g tiodwuglikolu i 500 g obojetnego zagestnika skrobiowo- tragantowego 1000 g Po nadrukowaniu ta pasta tkaniny ba¬ welnianej suszy sie ja, traktuje para w ciagu 5—10 minut w aparacie Mather- Platta, nastepnie tkanine przeciaga w tem¬ peraturze 100° w.ciagu 3—4 minuJt przez atmosfere zawierajaca pare etylenodwu- aminy, po czym tkanine plucze sie i mydli; otrzymuje sie nadzwyczaj utrwalony po¬ maranczowy druk.Podobny wynik otrzymuje sie, jesli do pary wodnej doda sie innych lotnych za¬ sad organicznych, jak etyloaminy, dwu- etyloaminy, trójetyloaminy, propyloami- ny itd.Przyklad XII. Wytwarza sie nastepu¬ jace dwie pasty drukarskie: A. 80 g produktu reakcji sulfochlorku kwasu m-benzoesowego z barw¬ nikiem azowym z dwuazowane- go eteru 4,4'-dwuchloirioi-2-ami- no-/,/-d,wufenyloweigto' i o-ani- zydydu kwasu 2,3-oksynafto- esowego, 270 g wody, 150 g tiodwuglikolu i 500 g obojetnego zagestnika skrobio- wo-tragantowego 1000 g B. 150 g zieleni cybanonowej G — po¬ dwójne ciasto ((tablice barwni¬ ków Schultza 7 wydanie, nr 1281), 650 g zagestnika potaszowego, 80 g formaldehydosulfoksylanu sodo¬ wego, 80 g mocznika i 40 g wody 1000 g Obie farby nadrukowuje sie jedno¬ czesnie na materiale bawelnianym, suszy, traktuje para w aparacie Mather-Platta w ciagu' 5—10 minut i potem przeciaga druk w ciagu 5—10 minut w temperaturze 30—40° przez atmosfere zawierajaca wil¬ gotny amoniak gazowy* Nastepnie plucze sie, ewentualnie odkwasza, jeszcze raz przemywa i mydli gotujac. — 6 —Otrzymuje sie bardzo trwaly, zywy zie- lorooazerwony drartk dwubarwny. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania zabarwien za pomoca rozpuszczalnych w wodzie po¬ chodnych acylowych barwników trudno- rozpuszczalnych, zawierajacych w grupie acylowej grupe warunkujaca rozpuszczal¬ nosc w wodzie, przez traktowanie tychze srodkami zmydlajacymi i przy takim dobo¬ rze warunków, iz nawet, gdy zmydlanie od¬ bywa sie w warunkach lagodnych w sto¬ sunku do stezenia jonów wodorotlenowych, mie nastepuje rozpuszczenie sie i oddzie¬ lenie od podloza rozpuszczalnych w wo¬ dzie pochodnych acylowych przed zmydle- niem ich, znamienny tym, ze jako srodek zmydlajacy stosuje sie roztwory zmydlaja- ce, zawierajace sole metali potasowcowych w ilosci co najmniej 10%.
2. 2. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jako srodek zmydlajacy stosuje sie roztwory zmydlajace, zawiera¬ jace obojetne sole metali wapniowcowych.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1—2, zna¬ mienny tym, ze zmydlanie przeprowadza sie tak, ze towar napojony roztworem zmydlajacym pozostawia sie w spoczynku.
4. 4. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jako srodek zmydlajacy stosuje sie pary dzialajace zasadowo. Gesellschaf t fur Chemische Industrie in Basel Zastepca: M. Skrzypkowski rzecznfik patentowy Staatsdruckerei Warschau — Nr. 8476-42. PL