Przedmiotem wynalazku niniejszego jest urzadzenie do ^barwienia przedzy lub luznych wlókien, skladajace sie z kadzi, w której ciecz barwiaca jest wprawiana w ruch obiegowy za pomoca umieszczonego w tej kadzi wiatraka, poruszanego silnikiem elektrycznym, znajdujacym sie zewnatrz kadzi, oraz z pokrywy kolpakowej, zawie¬ rajacej przedze lub wlókna luzne, podlega¬ jace barwieniu, a zawieszonej nad ta ka¬ dzia tak, ze moze ona wchodzic do wnetrza kadzi.Urzadzenia tego rodzaju sa znane, nie zapewniaja one jednak równomiernego bar¬ wienia, nie pracuja niezawodnie i daja czesto duze straty materialu barwionego.Badania przeprowadzone nad nierów- nomiernoscia barwienia w kadziach far- biarskich wykazaly, ze równomiernosc bar¬ wienia zalezy od mozliwie równomiernego cbiegu cieczy w kadzi, który starano sie za¬ pewnic ukladaniem w kadzi specjalnych sit, co jednakze nie dawalo wyników zado¬ walajacych. Stwierdzono obecnie, ze zakló¬ cenia równomiernego obiegu cieczy w kadzi sa powodowane drganiami wlasnymi wia¬ traka i jego walka oraz ciecza przedosta¬ jaca sie do przestrzeni miedzy scianami ze¬ wnetrznymi pokrywy kolpakowej a sciana¬ mi wewnetrznymi kadzi.Niedogodnosci te zostaly calkowicie u- suniete w urzadzeniu do barwienia wedlug wynalazku, za pomoca którego barwienie przedzy lub luznych wlókien uskutecznia sie równomiernie i pozwala na otrzymywa¬ nie produktu standartowego we wszyst¬ kich barwach i odcieniach.Urzadzenie do barwienia, stanowiaceprzedmiot wynalazku, rózni sie od wszyst¬ kich znanych urzadzen tego rodzaju tym, ze kadz na pewnej wysokosci ponad dnem jest zaopatrzona w poziomo umocowana ra¬ me, wykonana tak, ze opieraja sie na niej calkowicie dolne krawedzie pokrywy kol¬ pakowej, wskutek czego ciecz, która po o- puszczeniu tej pokrywy do kadzi przedo¬ stala sie do przestrzeni miedzy scianami wewnetrznymi kadzi a scianami) zewnetrz* nymi pokrywy, nie moze brac udzialu w o- biegu cieczy, a tym samym nie moze po¬ wodowac wirów zaklócajacych.Rysunek przedstawia przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku, przy czym fig. 1 uwidocznia przekrój podluzny urzadze¬ nia do barwienia, fig. 2 — widok z góry u- rzadzenia wedlug fig. 1 przy wyjetej po¬ krywie, fig. 3 — przekrój wzdluz linii N — AT na fig. 1, fig. 4 — przekrój wzdluz linii X — X na fig. 3, fig. 5 — pionowy przekrój podluzny odmiany urzadzenia we¬ dlug fig. 1.Kadz urzadzenia farbiarskiego jest po¬ dzielona przegroda pionowa 1 na dwie ko¬ mory 2 i 3. W komorze 2 umieszczony jest walek U silnika elektrycznego 5, zakonczo¬ ny na dole wiatrakiem 6. Przegroda 1 jest umocowana tak, ze jej dolna krawedz znaj¬ duje sie na pewnej wysokosci nad dnem 7 kadzi, górna zas jej krawedz lezy ponizej górnej krawedzi kadzi. Wiatrak 6 jest osa¬ dzony w oslonie cylindrycznej 8, przymoco¬ wanej do scianek kadzi. Dolny koniec wal¬ ka k jest osadzony w lozysku 9, wykona¬ nym najlepiej z drewna, np. gwajakowego lub oliwkowego, lub innego materialu nie wymagajacego oliwienia, a utrzymywanym calkowicie sztywno za pomoca palaka 10, przymocowanego do oslony cylindrycznej 8 lub obsady, przytwierdzonej do sciany ka-< dzi przegrody. Dzieki utrzymywaniu dolne¬ go konca walka U za pomoca obsady pala- kowej 10 zapobiega sie drganiom wlasnym tego walka, a tym samym i zaklóceniom w obiegu cieczy barwiacej, wprawianej przy ruchu wiatraka w ruch obiegowy.Drganiom tym mozna zapobiec takze przez osadzenie dolnego konca walka i, zaopa¬ trzonego na pewnym poziomie w wiatrak 6, w drewnianym lozysku przymocowanym do dna kadzi. Ciecz barwiaca przy ruchu wiatraka w prawo wykonywa ruch obiego¬ wy z dolnej czesci komory 2 ku komorze 3, nastepnie zas przeplywajac przez komore 3 w lewo podnosi sie stopniowo w góre i przelewa sie z powrotem do Ifomory 2 po¬ przez górny brzeg przegrody 1. Przy ru¬ chu wiatraka w lewo kierunek obiegu cie¬ czy odwraca sie. Odwracanie ruchu jest potrzebne, aby ciecz barwiaca przedostala sie do tych miejsc przedzy, da których nie doszla ona przy normalnym kierunku jej o- biegu. Poniewaz barwienie musi sie zazwy¬ czaj odbywac w pewnej temperaturze, ciecz barwiaca w urzadzeniu wedlug wyna¬ lazku jest ogrzewana para doprowadzana do kadzi przewodem rurowym 11.W kadzi na pewnym poziomie ponad dnem umieszczona jest rama 12, przymo¬ cowana do trzech scian kadzi i do przegro¬ dy 1. Rama 12 znajduje sie mniej wiecej na wysokosci wiatraka 6. Rama ta, jak juz powyzej wspomniano, posiada duze znacze¬ nie praktyczne, gdyz unieruchamia ciecz, zawarta w przestrzeni miedzy pokrywa a kadzia, której ruch w dotychczas znanych urzadzeniach powoduje zaklócenia równo¬ miernosci obiegu cieczy i tym samym jest przyczyna nierównomiernosci barwienia.Ponad kadzia zawieszona jest w dowol¬ ny znany sposób, np. na linie, pokrywa kolpakowa, przystosowana do wsuwania jej do wnetrza kadzi. Pokrywa ta posiada dwie pelne sciany boczne 13 i H oraz jest za¬ mknieta u góry plyta 15, przód zas i tyl ma otwarty (fig. 1 i 3). Pokrywa ta jest prze¬ znaczona na przedze podlegajaca barwie¬ niu. W tym celu do scian bocznych 13 i 1U pokrywy przymocowane sa, najkorzystniej przesuwnie w plaszczyznie pionowej, na dwóch róznych poziomach katowniki 16, — 2 —17 i 18, 19, ponad kazdym z których umo¬ cowana jest listwa 20 z szeregiem wykro¬ jów 21 na prety 22, na których zawiesza sie motki przedzy 28. Azeby uniemozliwic porwanie przedzy za pomoca strumienia cieczy, jak równiez zapobiec wypadaniu pretów 22 z wykrojów 21, sa one ryglo¬ wane za pomoca pretów podluznych 24 (fig. 4), przesunietych tuz ponad pretami 22 poprzez otwory wykonane w niektórych z plytek 25, przytwierdzonych na stale do scian bocznych 18 i 14 pokrywy.Po wsunieciu wzmiankowanej pokrywy do kadzi dolne krawedzie 45 boków 18, 1U pokrywy opieraja sie o rame 12, wskutek czego ciecz barwiaca, która przy opusz¬ czaniu pokrywy do kadzi przedostala sie nawet do przestrzeni miedzy zewnetrzne sciany boczne 18, 11+ ipokrywy a sciany we¬ wnetrzne kadzi, nie bierze udzialu w ogól¬ nym obiegu cieczy i tym samym nie powo¬ duje zaklócajacych strumieni, które powsta¬ ja we wszystkich znanych urzadzeniach farbiarskich.Odmiana urzadzenia wedlug fig. 1, u- widoczniona na fig. 5, polega na tym, ze pokrywa kolpakowa jest przystosowana do barwienia przedzy nie w polozeniu piono¬ wym, jak w urzadzeniu wedlug fig. 1 i 3, lecz w polozeniu poziomym. W tym celu na brzegach otwartego spodu pokrywy uh mieszczone sa poziomo prety 46, które mo¬ ga byc umocowane w sposób taki sam, co i w urzadzeniu wedlug fig. 1 — 4. Na pre¬ tach tych ulozona jest mata 40, na której ulozone sa poziomo warstwy przedzy lub lu¬ znych wlókien 41. Po utworzeniu warstwy 41 pewnej grubosci pokrywa sie ja ewen¬ tualnie druga mata 4-4, utrzymywana za po¬ moca szeregu pretów 47, zamocowanych o- dejmowalnie w dowolny sposób. Ponad warstwa dolna 41 wlókien lub przedzy u- klada sie w pewnej od niej odleglosci dru¬ ga taka warstwe 41, umieszczona na pre¬ tach 47 i macie 40. Warstw takich mozna ulozyc kilka. W urzadzeniu przedstawio¬ nym na fig. 5 warstw tych jest trzy. Mie¬ dzy kazdymi dwiema warstwami pozosta¬ wiona jest przestrzen wolna 42 wypelniona ciecza barwiaca. W celu latwego wkladania i wyjmowania przedzy z pokrywy jej wierzchnia plyta 15 jest umocowana prze¬ gubowo. Plyta ta jest zaopatrzona w rygiel obrotowy 48 do zamocowywania jej w po¬ krywie. Budowa kadzi urzadzenia wedlug fig. 5 jest taka sama jak w urzadzeniu we¬ dlug fig. 1.Kadzie urzadzen farbiarskich wytwa¬ rza sie dotychczas z nierdzewnego metalu odpornego na dzialanie kwasów, co jest bardzo kosztowne. W przeciwienstwie do tego kadz urzadzenia wedlug wynalazku jest wykonana z drewna wylozonego bla¬ cha z nierdzewnej stali kwasoodpornej. Do¬ tychczas przy wyrobie kadzi metalowych zachodzi koniecznosc spawania ze soba blach, z których wytwarza sie kadz. Powsta¬ je jednak wówczas ta niedogodnosc, ze bla¬ chy w miejscach spawania ulegaja latwo przezarzeniu i staja sie w tych miejscach kruche i malo odporne na dzialanie kwa¬ sów, a tym samym cala okladzina staje sie mniej trwala. Ze wzgledu na koniecznosc tego spawania trzeba przy tym stosowac blache grubsza, np. powyzej 1 mm, co zno¬ wu zwieksza koszt wykonania kadzi.Niedogodnosci te usunieto calkowicie w kadzi wedlug wynalazku przez wykonanie jej z drewna oraz przez takie polaczenie jej scian, ze odpada calkowicie koniecznosc ja¬ kiegokolwiek spawania poszczególnych blach nierdzewnych, którymi wylozone sa drewniane sciany i dno kadzi. Osiaga sie to dzieki temu, ze miedzy nierdzewna kwa- soodporna blacha 28, która wylozone jest dno 7 kadzi, a brzegami 89 blaszanej o- kladziny 88 tych scian, zawinietymi na dol¬ ne krawedzie poprzecznych 26 i podluz¬ nych 27 drewnianych scian kadzi, umiesz¬ czona jest warstwa 29 z materialu elasty¬ cznego, np. gumy, przy czym wszystkie pio¬ nowe sciany boczne kadzi sa polaczone z — 3 —dnem za pomoca pewnej liczby pionowych sworzni srubowych 31, przechodzacych wzdluz calej wysokosci tych scian, (polacze¬ nie zas scian poprzecznych 26 z podluzny¬ mi 27, miedzy którymi znajduje sie takze warstwa materialu elastycznego 30, jest dokonane za pomoca poziomych sworzni srubowych 32, przechodzacych poprzez sciane podluzna 27 i warstwe 30 oraz wprowadzonych do scian poprzecznych 26.W celu nalezytego a przy tym latwego do¬ ciagniecia sciany 27 do sciany 26, wyko¬ nane jest w niej wglebienie 33, umozliwia¬ jace manipulowanie nakretka, nakrecona na koniec sworznia 32 znajdujacy sie w scianie 26. Azeby uniewidocznic z ze¬ wnatrz wglebienie 33, moze byc ono zakryj te korkiem drewnianym 31*. Kadz jest po¬ nadto zaopatrzona w poziome prety uszty¬ wniajace 35.W dnie kadzi osadzony jest zawór 36 uruchamiany z zewnatrz za pomoca dzwi¬ gni kolankowej 37 i sluzacy do spuszczania cieczy z kadzi. PL