Wedlug znanych sposobów wykonywa¬ nia tanszych nawierzchni betonowych, w których czesci skladowe betonu miesza sie na powierzchni drogi, zaprawe cemento¬ wa kladzie sie pomiedzy dwie warstwy zwiru, po czym calosc walcuje sie ciezki¬ mi walcami (o ciezarze do 9 ton), lub tez walcuje sie najpierw warstwe zwiru, a po¬ tem zwalcowana warstwe zalewa sie rzad¬ ka zaprawa cementowa i wreszcie walcu¬ je sie calosc.Oba sposoby polegaja na tym, ze za¬ prawe cementowa i zwir umieszcza sie pomiedzy bocznymi szynami ograniczaja¬ cymi lub czworokatnymi listwami drew¬ nianymi, których wysokosc jest taka sa¬ ma, jak ostateczna grubosc gotowej na¬ wierzchni.Stosowanie tego rodzaju szyn wzgle¬ dnie listw jest niekorzystne, poniewaz w poblizu ich krawedzi, gdzie obciazenie na¬ wierzchni jest najwieksze, otrzymuje sie na ogól gorszy beton niz w srodku toru, gdyz ze wzgledu na mala wysokosc szyn ograniczajacych wzdluz bocznych krawe¬ dzi umieszcza sie zwykle malo materialu, przy czym po stosunkowo nieznacznym zwalcowaniu tego materialu walec opiera sie na szynach bocznych i dalsze walco¬ wanie ustaje.Szyny ograniczajace wedlug wynalaz¬ ku do wykonywania nawierzchni betono¬ wych posiadaja wysokosc nad torem rów¬ na lub wieksza od ogólnej wysokosci luz¬ nej, nie walcowanej warstwy skladników betonu. Wysokosc ta jest wieksza o okolo 60% od grubosci gotowej nawierzchni be¬ tonowej.Podczas dalszego wykonywania na¬ wierzchni mozna za pomoca odpowiednich urzadzen regulowac zarówno grubosc na¬ wierzchni, jak i równomiernosc jej po¬ wierzchni, przy czym powierzchnia ta zo¬ staje wyregulowana w stosunku do gór¬ nych krawedzi szyn ograniczajacych nie¬ zaleznie od stopnia nierównomiernosci podloza nawierzchni.Uzywane zwykle przy walcowaniu na¬ wierzchni katowe szyny ograniczajace, wykonane z blachy walcowanej z zaokra¬ glona krawedzia boków, nie zapobiegaja przedostawaniu sie masy betonowej pod szyny, wskutek czego poziomy bok szyny moze byc wypchniety w góre. Aby tego uniknac, szyny wedlug niniejszego wyna¬ lazku zaopatrzone sa w plaskowniki, sta¬ nowiace przedluzenie pionowego boku szy¬ ny, który wchodzi nieco w podloze na¬ wierzchni.Jesli szyny wedlug wynalazku niniej¬ szego maja byc zastosowane do budowy dwutorowych nawierzchni betonowych, za¬ opatrzonych w podluzna szczeline srodko¬ wa, wtedy uzycie szyn ograniczajacych przy wykonywaniu drugiej polowy toru wymagaloby zbyt duzej przestrzeni pomie¬ dzy obu polowami toru.Aby tego uniknac, przy wykonywaniu drugiej polowy drogi stosuje sie wedlug wynalazku srodkowa szyne ograniczajaca odmiennego ksztaltu, umozliwiajaca otrzy¬ manie waskiej szczeliny, która moze byc wypelniona podatnym materialem spoje- niowym.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie zastosowanie szyn wedlug wynalazku do budowy nawierzchni betonowych. Fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny sklad¬ ników betonu przed ich zmieszaniem, fig. 2 — przekrój poprzeczny tychze skladni¬ ków po ich zmieszaniu i pierwszym ubija¬ niu wzglednie walcowaniu, fig. 3 — prze¬ krój poprzeczny gotowej nawierzchni, fig. 4 — przekrój poprzeczny nawierzchni dwutorowej wykonanej z zastosowaniem srodkowej szyny ograniczajacej, podobnej da bocznych, fig, 5 — przekrój poprzecz¬ ny nawierzchni dwutorowej wykonanej z zastosowaniem szyny srodkowej wedlug wynalazku i wreszcie fig. 6 — odmiane wykonania srodkowej szyny ograniczaja¬ cej.Boczne szyny ograniczajace 1 (fig. 1), wykonane w znany sposób z zelaza wal¬ cowanego, sa wyzsze od ogólnej wysoko¬ sci hx warstwy zaprawy cementowej 2 i górnej warstwy kamieni czy zwiru 3.Warstwy te miesza sie razem i ubija za pomoca ubijaków lub walców, osadzo¬ nych na wózkach kolowych, które tocza sie po bocznych szynach ograniczajacych, dzieki czemu uzyskuje sie warstwe beto¬ nu o grubosci h2 mniejszej od h1 (fig. 2).Po wyrównaniu nastepnie górnej po¬ wierzchni tej warstwy za pomoca zgarnia¬ czy dalej walcuje sie ja i stlacza przy po¬ mocy stosunkowo ciezkich gladkich wal¬ ców, tak iz otrzymuje sie ostatecznie na¬ wierzchnie betonowa o grubosci hr Jak widac na fig. 1 — 3 rysunku, boczne szyny ograniczajace sa zaopatrzo¬ ne na dolnej krawedzi wewnetrznej w obrzeze k, skierowane w dól, które unie¬ mozliwia wtlaczanie zaprawy cementowej podczas walcowania pod poziomy bok szy¬ ny ograniczajacej.Liczba 11 oznacza na fig. 4 wykonczo¬ ny tor nawierzchni, a liczba 12 — drugi tor nawierzchni, podlegajacy wykoncze¬ niu. Aby ten drugi tor mógl byc wykona¬ ny przy uzyciu bocznych szyn 18, podob¬ nych do szyn 1, odstep 9 miedzy obu tora- — 2 —mi musi byc stosunkowo szeroki. Po wy¬ konaniu nawierzchni wypelnia sie ten od¬ step betonem, jest on bowiem zbyt szero¬ ki, aby mógl byc wypelniony materialem spojeniowym.Na fig. 5 przedstawiono taka nawierz¬ chnie, wykonana przy zastosowaniu srod¬ kowej szyny wedlug wynalazku. Na ze¬ wnetrznej stronie toru 12, podlegajacego wykonaniu, stosuje sie zwykla szyne bocz¬ na 13, natomiast na stronie, zwróconej do juz wykonczonej czesci nawierzchni, za¬ stosowano specjalna szyne ograniczajaca, która poza podobna wystajaca szyna 5 sklada sie z poziomego obrzeza oporowe¬ go 6, spoczywajacego na powierzchni go¬ towego toru 11, oraz z pionowego przedlu¬ zenia 7, wpuszczonego w waska szczeline miedzy torami; po wykonaniu nawierzch¬ ni i wyjeciu szyny szczelina ta wypelnio¬ na jest materialem spojeniowym.Przedstawiona na fig. 6 odmiana spe¬ cjalnej szyny srodkowej ograniczajacej sklada sie czesciowo z listwy drewnianej 8, której wysokosc odpowiada wysokosci 5 srodkowej szyny ponad powierzchnia nawierzchni, oraz z przymocowanej do niej pionowej czesci z grubej blachy lub z drzewa, której czesc 10 analogiczna jest do pionowej czesci 7 specjalnej szyny, uwi¬ docznionej na fig. 5. PL