Wynalajzek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia regulacyjnego do ograniczania* wlotu w lotniczych silnikach spalinowych, które ma na celu zapobieganie rozwijaniu przez te silniki zbyt duzej mocy na poziomie zie¬ mi.Nowoczesne silniki lotnicze sa najcze¬ sciej tak wykonane, aby mogly rozwijac swa najwieksza moc na okreslonej wyso¬ kosci, nasywanej „wysokoscia przystoso¬ wania".' Najczesciej stosowane sa w tym celu w silnikach tego rodzaju aprezarki, które zwieksizaja cisnienie powietrza lub mieszanki, wprowadzanej do silnika, kom¬ pensujac w ten sposób obnizenie cisnienia atmosferycznego wywolane zwiekszeniem wysokosci na jakiej pracuje isilnik lotni¬ czy. W innych wykonaniach silnik posiada cylindry, których objetosc jest wieksza niz objetosc cylindrów silnika tej samej mocy, przeznaczonego do pracy na bierni.Dzieki wiec zwiekszeniu objetosci cylin¬ drów silnik moze rozwijac swa najwieksza moc na wysokosci przystosowania pomimo mniejszej gestosci powietrza na tej wyso¬ kosci. Jak w jednym tak i w drugim przy¬ padku musi byc zastosowane w silniku lotniczym urzadzenie regulacyjne do ogra-niczania wlotu, które ima na celu zmniej- szaaiie ilosci powietrza lub mieszanki pa¬ liwowej doprowadzanej do silnika na wy¬ sokosciach mniejszych od wysokosci przy¬ stosowania, w celu zapobiegania rozwija¬ niu przez isilnik mocy wiekszej od najwiek¬ szej, na jaka silnik jest wykonany.Urzadzenie regulacyjne do ogranicza¬ nia wlotu posiada najczesciej samoczynne urzadzenife nastawcze, którego narzad uru¬ chomiajacy nastawia urzadzenie do regu¬ lacji ilosci powietrza lub mieszanki pali¬ wowej, doprowadzanej do silnika, które to urzadzenie jest umieszczone w przewo¬ dnie ssawczym silnika. Narzad urucho¬ miajacy urzadzenia nastawczego ustala np. polozenie przepustnicy, umieszczonej w przewodzie wlotowym, lub tez narzad re¬ gulacyjny sprezarki o zmiennej szybkosci lub zmiennym wydatku, wlaczonej w ten przewód, przy czym sama sprezarka sta¬ nowi wówczas urzadzenie do regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika. Urzadzenie re¬ gulacyjne do ograniczania wlotu posiada zwykle komore, która laczy sie z przewo¬ dem wlotowym silnika w miejscu, lezacym za tym urzadzeniem do regulacji ilosci po¬ wietrza lub miestaainki paliwowej doprowa¬ dzanej do silnika. W tej komorze umie¬ szczona jest rozszerzalna puszka barome- tryczna, polaczona z narzadem rozrzad- czym urzadzenia nastawczego. Zmiany cisnienia wlotowego za tym urzadzeniem (liczac w kierunku przeplywu mieszanki paliwowej) do regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, wywoluja zmiany dlugosci .puszki barometrycznej, co z kolei powodu¬ je uruchomienie urzadzenia nastawczego.Charakterystyka urzadzenia regulacyjne¬ go do ograniczania wlotu albo charaktery¬ stycznym cisnieniem wlotowym nazwane jest w dalszej tresci opisu cisnienie w przewodzie wlotowym za tym narzadem regulacyjnym, przy którym to cisnieniu urzadzenie regulacyjne do ograniczania wlotu jest w równowadze to znaczy na¬ rzad uruchomiajacy urzadzenia nastaw¬ czego jest w spoczynku, a narzad rozrzad- czy urzadzenia) nastawczego zajmuje wyj¬ sciowe polozenie równowagi.Ilosc powietrza lub mieszanki paliwo¬ wej doprowadzanej do silnika moze byc równiez regulowana .przez pilota. Jedna tylko przepustnica moze byc np. nasta¬ wiana przez laczne dzialanie urzadzenia regulacyjnego do ograniczania wlotu i drazka pilota, lub tez urzadzenie regular cyjne do ograniczania wlotu i drazek pi¬ lota moga oddzielnie nastawiac dwa, róz¬ ne narzady do regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, np. dwie rózne przepustnice al¬ bo tez przepustnice i narzad regulacyjny sprezarki o zmiennym wydatku lub zmien¬ nej szybkosci obrotowej. Sposób regulacji za pomoca drazka pilota ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, jest bez znaczenia dla przed¬ miotu niniejszego wynalazku.Wiekszosc znanych obecnie urzadzen regulacyjnych do ograniczania wlotu jest wykonana tak, ze utrzymuja stale cisnie¬ nie w przewodzie ssa,wczym za urzadze¬ niem regulacyjnym, podlegajacy regulacji przez urzadzenie regulacyjne do ograni¬ czania wlotu, a przynajmniej wtedy, gdy drazek pilota jest usta,wiony w polozenie, odpowiadajace najwiekszej ilosci powie¬ trza lub mieszanki paliwowej doprowadzar- nej do silnika (polozenie najwiekszego otwarcia przepustnicy nastawianej przez ten drazek). Inaczej mówiac, charakte¬ rystyka urzadzenia regulacyjnego do ogra¬ niczania wlotu jest na ogól niezmienna, w kazdym razie przy tym polozeniu drazka pilota. Istotnie, urzadzenie regulacyjne do ograniczania wlotu ma na celu Uniemo¬ zliwienie przekroczenia najiwiek&zego cis¬ nienia wlotowego, dopuszczalnego przy prawidlowej pracy silnika, a w szczegól- — 2 —no&ti unikniecie powstawania w cylin¬ drach silnika samozaplonów mieszanki pa¬ liwowej, które zachodza wtedy, gdy cisnie¬ nie Wlotowe jest zbyt wysokie. Jednak tylko w pierwszym przyblizeniu mozna uwazac najwieksze cisnienie wlotowe jako stale, w rzeczywistosci bowiem najwiek¬ sze cisnienie wlotowe, odpowiadajace pra-r widlowej pracy silmika, zmienia sie wraz z warunkami pracy silnika, a mianowicie wraz ze zmiana wysokosci, ma jakiej pra¬ cuje silnik.Wynalajzek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia regulacyjnego do ograniczania wlotu, wyposazonego w urzadzenie do zmiany jego charakterystyki w zaleznosci od wy¬ sokosci, na jakiej pracuje silnik.Wplyw wysokosci na najwieksze cis¬ nienie wlotowe, odpowiadajace prawidlo¬ wej pracy silnika, jest stosunkowo skom¬ plikowany. To najwyzsze cisnienie wlotom we zalezy glównie od temperatury silnika, temepratury zasysanego powietrza i szyb¬ kosci obrotowej silnika. Gdy zmienia sie wysokosc, na jakiej pracuje silnik, rózne te czynniki ulegaja równiez zmianie, a wypadkowa tych zmian okresla ostateczr nie, w zaleznosci od wysokosci lotu, zmia¬ ne najwyzszego cisnienia wlotowego, od¬ powiadajacego prawidlowej pracy silnika.Najczesciej to najwyzsze cisnienie wlotior we zmniejsza sie, gdy wysokosc wzrasta, nie mozna jednak ustalic scislej zaleznosci spadku tego cisnienia od wzrostu wysoko¬ sci, na jakiej pracuje silnik. Na ogól pod¬ wyzszenie temperatury silnika wymaga zmniejszenia najwyzszego dopuszczalnego cisnienia wlotowego. Zwiekszenie tempe¬ ratury powietrza, doprowadzanego do sil¬ nika, umozliwia zwiekszenie tego cisnie¬ nia i wreszcie zwiekszenie zawartosci pa- liwia w mieszance równiez umozliwia zwiekszenie tego cisnienia. Tak naprzy- klad w silniku o chlodzeniu powietrznym zwiekszeniu wysokosci towarzyszy zwiek¬ szenie temperatury silnika, zmniejszenie temperatury doprowadzanego don powie¬ trza i zwiekszenie jego szybkosci obroto¬ wej. Te rózne zmiajiy nie wszystkie dzia¬ laja w sensie dodatnim, tak iz nie mozna okreslic z góry, czy najwieksze dopu¬ szczalne cisnienie wlotowe zwieksza sie czy zmniejsza, gdy wysokosc wzrasta.Stwierdzic jednak mozna, na ogól, ze naj¬ wyzsze dopuszczalne cisnienie wlotowe maleje, gdy wysokosc wzrasta.Wedlug jednej z postaci wykonania urzadzenia regulacyjnego do ograniczania wlotu wedlug wynalazku narzad nastaw- czy urzadzenia nastawczego jest ustajany w danym polozeniu przez laczne dzialanie puszki barometrycznej, umieszczonej w tej komorze urzadzenia regulacyjnego do ograniczania, wlotu, która jest polaczona z przewodem ssawczym za urzadzeniem re¬ gulacyjnym (liczac w kierunku wlotu) nastawianym przez urzadzenie regulacyj¬ ne do ograniczania wlotu i dzialanie ru¬ chomej scianki, wystawionej na dzialanie cisnienia atmosferycznego lub cisnienia panujacego w przewodzie wlotowym przed wspomnianym urzadzeniem regulacyjnym, np. u wlotu powietrza do silnika.Wspomniana ruchoma scianka moze stanowic czesc rozszerzalnej zamknietej puszki barometrycznej wystawionej na dzialanie atmosfery i umieszczonej w ko¬ morze, polaczonej z przewodem wlo¬ towym przed wspomnianym urzadze¬ niem regulacyjnym, np. % wlotem po¬ wietrznym.Wedlug innej zas odmiany wykonania urzadzenia wedlug wynalazku wnetrze puszki jest polaczone z przewodem ssaw¬ czym silnika za wspomnianym urzadze¬ niem regulacyjnym.Wspomniana ruchoma scianka moze miec równiez postac tloka, przesuwajace¬ go sie.w cylindrze i dzielacego go na dwie komory. Jedna z komór jest polaczona z przewodem wlotowym za urzadzeniem re¬ gulacyjnym, druga zas komora, jest pola- — 3 —ezona z atmosfera lub przewodem wloto¬ wym przed urzadzeniem regulacyjnym, np. z wlotem powietrznym.Wedlug dalszej postaci wykonania wy¬ nalazku komora urzadzenia regulacyjnego do ograniczania wlotu, zawierajaca pusz¬ ke barometryczna i polaczona kanalem z przewodem wlotowym za urzadzeniem re¬ gulacyjnym, nastawianym przez urzadze¬ nie regulacyjne do ograniczania wlotu, jest prócz tego polaczona drugim kanalem z atmosfera lub przewodem wlotowym przed urzadzeniem regulacyjnym, np. z wlotem powietrznym. Jak w jednym tak i w drugim kanale sa umieszczone wzorco- wane otworki, aby stosunek ich przekro¬ jów czynnych byl scisle okreslony. Stosu¬ nek ten jest niezalezny od polozenia na¬ rzadu napedowego urzadzenia naatawcze- go. Najlepiej jest, jezeli w drugim kajnale jest umieszczony obciazony sprezyna za¬ wór, uniemozliwiajacy przeplyw z tego drugiego kaoialu do komory urzadzenia re¬ gulacyjnego do ograniczania wlotu i do pierwszego kanalu.Na, rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku. Fig. 1 przedstawia schematyczr nie w widoku z przodu przewód wlotowy silnika, zaopatrzony w urzadzenie regula¬ cyjne do ograniczania wlotu wedlug wyna¬ lazku, fig. 2 — widok z boku i czesciowy przekrój urzadzenia regulacyjnego do ograniczania wlotu wedlug fig. 1, fig. 3 — przekrój poziomy wzdluz linii 3—3 urza¬ dzenia regulacyjnego do ograniczania wlo¬ tu wedlug fig. 2, fig. 4—8 przedstawiaja piec róznych odmian wykonania urzadzenia regulacyjniego do ograniczainia wlotu w przekroju poziomym, podobnym do prze¬ kroju urzadzenia wzdluz linii 3—3 na fig. 2, fig. 9 przedstawia w przekroju pozio¬ mym odmiane szczególu urzadzenia przed¬ stawionego na fig. 3, fig. 10 przedstawia w przekroju poziomym urzadzenie regula¬ cyjne do ograniczania wlotu, zawierajacy tyJko jedna rozszerzalna bawmetrycsna puszke, wreszcie fig. 11 — w widoku z przodu przewód wlotowy, zaopatrzony w urzadzenie regulacyjne do ograniczania wlotu przedstawione w przekroju na fig. 10, W urzadzeniu przedstawionym na fig. 1 przewód wlotowy 1 silnika jest zasilamy powietrzem \#b mieszanka paliwowa ze spcrezarki 2. Sprezarka otrzymuje powie¬ trze lub mieszanke paliwowa z gaznika 3.Ilosc powietrza albo mieszanki, doprowa¬ dzanej do silnika, jest regulowania z* po¬ moca przapustnicy A, nastawianej przez laczne dzialanie drazka 5 pilota i drazka nastawczego 6 urzadzenia regulacyjnego do ograniczania wlotu 7 o samoczynnymi nastawianiu. Koniec dzwigni 8, osadzonej na osce przepustmicy, jest polaczony z jed¬ nym koncem swobodnej dzwigni 9 laczni¬ kiem 11 za pomoca przegubu 10. Przegub 12 drugiego konca dzwigni 9 jest polaczo¬ ny za pomoca lacznika 13, dzwigni kato¬ wej 1U i lacznika 15 z drazkiem 5 pilota* Drazek nastawczy 6 urzadzenia naistaw- czego urzadzenia regulacyjnego do ograni¬ czania wlotu 7 jest polaczony z posrednim przegubem 16 dzwigni 9.Dzialanie tego rodzaju urzadzenia jest znane. Gdy urzadzenie regulacyjne do ograniczania, wlotu 7 jest w spoczynku, to drazek nastawczy 6 urzadzenia zastaw¬ czego jest nieruchomy, a przegub 16 dzwigni, 9 jest nierucbcwny i moze byc uwazany za staly. Uruchomienie drazka 5 pilota w kierunku strzalki 17 powoduje wówczas za posrednictwem ukladu dzwi¬ gni U, 9, $ i laczników 13, 11 ruch pa?ze- pustnicy U w kierunku jej zamkniecia.Przeipustmica U moze osiagnac wtedy naj¬ wiekszy dopuszczalny stopien otwarcie, uzalezniony od polozenia drazka nasrtaw- czego urzadzenia regulacyjnego do ogra^ niczatfiia wlotu 7, gdy drazek 5 ipilota qprze sie na wystepie ojporowyip 18, co odpowiada -najwiekszemu otwarciu prae- — 4 —pustnicy 4 za pomoca drazka 5 pi¬ lota.Gdy drazek 5 pilota zajmuje okreslone polozenie, a przegub 12 konca dzwigni 9 jest stajy, to ruch w dól drazka nastaw- czego 6 urzadzenia nastawczego powoduje za posrednictwem opisanego wyzej uklar du polaczen ruch prz^pustnicy 4 w kie¬ runku jej zamkniecia. Szczególy urzadze¬ nia nastawczego, zastosowanego w urza¬ dzeniu regulacyjnym do ograniczania wio- tu 7, sa uwidocznione na fig. 2. Takie urzadzenie nastawcze jest zreszta znacie.Posiada ono cylinder 19, w którym poru¬ sza sie tlok 20, obciazony sprezyna 21.Drazek nastawczy 6 jest przymocowany do tloka 20 i przepuszczony przez prowad¬ nice 22. W dnie cylindra 19 wywiercone jest cylindryczne wydrazenie 23, polaczone z cylindrem 19 przez otwór 25. Narzad na¬ stawczy urzadzenia nastawczego stanowi cylindryczny suwak 24, przesuwajacy sie w wydrazeniu cylindrycznym 23. Suwak 24 posiada dwa przewezenia, 26 i 27, prze- dzielone kolnierzem 28. Wydrazenie 23 jest polaczone kanalem 29 z przewodem 80 oleju pod cisnieniem, polaczonym z kolei np. z obwodem (smarowym silnika pod cisnieniem i ponadto polaczone jest kana¬ lem 31 z przewodem odplywowym 32 tego oleju. Kajialy 29 i 31 przewezen 26 i 27 i kolnierz 28 sa wzajemnie tak umieszczone, ze kanaly 29 i 31 nie sa nigdy zasloniete przez suwak 24, tak iz pozostaja zawsze odpowiednio polaczone przewezeniami 26 i27. , ; Na fig. 2 suwak jest przedstawiony w wyjsciowym polozeniu równowagi. Kol¬ nierz 28 zaslania czesciowo otwór 25 lecz pozostawia male przeloty dla oleju z pra¬ wej i z lewej strony kolnierza 28. W ten sposób odbywa sie przeplyw oleju z do^ plywowego przewodu olejowego 30 do od¬ plywowego przewodu olejowego 82 po¬ przez przewezenie 26, swobodne przeloty, pozostajace z obydwóch istron kolnierza 28 pomiedzy tym kolnierzem i brzegami otworu 25 i przez przewezenie 27. Cisnie¬ nie oleju w cylindrze 19 równowazy, oczy¬ wiscie, nacisk sprezyny 21 na tlok 20.Wyjsciowe polozenie równowagi suwaka 24 odpowiada temu polozeniu, w którym nie ma wcaje przeplywu oleju pomiedzy cylindrem 19 i wydrazeniem 23 i wówczas tlok 20 pozostaje w spoczynku. Z chwila przesuniecia suwaka 24 w lewo zwieksza sie przeswit przelotu pomiedzy cylindrem 19 i przewodem odplywowym 32 za po¬ srednictwem otworu 25 i przewezenia 27.Tlok pod naciskiem sprezyny 21 wytlacza olej do przewodu odplywowego 32, czyli tlok i drazek na,stawczy 6 przesuwaja sie wówczas w góre. Jezeli na odwrót, suwak 24 zostanie przesuniety w prawo z wyj¬ sciowego polozenia równowagi, to wzrasta przeswit przelotu pomiedzy przewodem 30 i cylindrem 19, tak iz olej pod cisnie¬ niem, doplywajacy z przewodu 30, zo¬ staje wprowadzony przez przewezenie 26 i otwór 25 do cylindra 19. Olej pod cisnie¬ niem przesuwa wówczas w dól tlok 20 i drazek nasitawczy 6 przezwyciezajac na¬ cisk sprezyny 21.Co sie tyczy urzadzenia wedlug niniej¬ szego wynalazku, to rodzaj zastosowalem c urzadzenia nastawczego ma znaczenie dru¬ gorzedne, gdyz mozna to urzadzenie zasta¬ pic jakimkolwiek innym urzadzeniem zna¬ nego rodzaju, o ile tylko narzad rozrzad- czy i drazek nastawczy tego urzadzenia nastawczego dzialaja podobnie, jak i su¬ wak rozrzadczy 24 i drazek na¬stawczy 6 przedstawiony na fig. 2 rysunku.Odmiana urzadzenia nastawczego z su¬ wakiem rozrzadczym 24 jest uwidocznio¬ na na fig. 3. Urzadzenie to posiada, dwie podatne puszki 33 i 34, umieszczone w przynaleznych komorach 35 i 36. Komora 35 jest polaczona z przewodem wlotowym 1 za sprezarka 2 poprzez przewód 37 (fig. 1), komora 86 zas jest polaczona, z wlo¬ tem powietrznym 38 silnika poprzez prze- — 5 —wód 39 (fig. 1). Puszka 34 moze byc rów¬ niez wystawiona bezposrednio na dziala- nie atmosfery.Puszki 33 i SU sa polaczo¬ ne odpowiednio z& pomoca trzonów 40 i 41 z dwoma koncami 42 i 43 dzwigni .4-4 za pomoca czopów 45 i 46, wpuszczonych w odpowiednie ucha, wywiercone w kon¬ cach dzwigni 44. Dzwignia -4-4 jest poza tym osadzona przegubowo na czopie 47, podtrzymywamym przez suwak rozrzad- czy 24* Urzadzenie powyzsze dziala, w sposób nastepujacy.Dla danej wysokosci lotu nizszej od wysokosci przystosowania, to znaczy dla danej wartosci cisnienia atmosferycznego lub cisnienia panujacego we wlocie po¬ wietrznym 38 silnika, gdy drazek 5 pilota jest utrzymywany w zetknieciu z wyste¬ pem oporowym 18, w polozeniu odpowia¬ dajacym najwiekszemu otwarciu przepust- nicy 4, puszka 34 posiada scisle okreslona dlugosc, a czop 46 zajmuje stale polozenie dopóty, dopóki nie zmieni sie wysokosc lo- tu. Gdy cisnienie wlotowe, panujace w (przewodzie 1, zmienia sie i cisnienie to jest przekazywane poprzez przewód 37 do komory 35, to dlugosc puszki 35,, umie¬ szczonej w tej komorze, zmieni sie w od¬ powiedni sposób i powoduje przesuniecie suwaka rozrzadczego 24 urzadzenia na^ istawozego za posrednictwem dzwigni .4.4, która wychyla sie dokola, stalego punktu 46. Urzadzenie regulacyjne do ogranicza¬ nia wlotu dziala wówczas w sposób zna¬ ny, tak jak urzadzenie regulacyjne do ograniczania wlotu znanego rodzaju. Gdy cisnienie wlotowe jest wyzsze od cisnienia charakterystycznego, to suwak rozrzad- czy 24 zostaje przesuniety w prajwo za po¬ moca puszki 35. Tlok 20 i drazek nastaw- czy 6 przesuwaja sie w dól, wywolujac ruch zamkniecia prz^pustnicy 4, przez co nastepuje zmniejszenie cisnienia wlotowe¬ go. Odwrotne zja,wiska zachodza, gdy cis¬ nienie wlotowe staje sie nizsze od cisnie¬ nia charialoterystycEnego, i wreszcie na¬ rzady urzadzenia regulacyjnego do ogra¬ niczania wlotu i przepustnica 4 przyjmu¬ ja nowe polozenia równowagi, przy któ¬ rym suwak 24 zajmuje wyjsciowe poloze¬ nie równowagi, a cisnienie w przewodzie 1 jest równe charakterystycznemu cisnie¬ niu wlotowemu dla danej wysokosci lotu.Na danej wysokosci urzadzenie regulacyj¬ ne do ograniczania wlotu uniemozliwia wiec przekroczenie cisnienia wlotowego poza charajkterystyczne cisnienie wlotowe, odpowiadajace tej wysokosci. Charakte¬ rystyczne cisnienie wlotowe jest wiec naj¬ wiekszym dopuszczalnym cisnieniem, po¬ niewaz drazek 5 zajmuje polozenie, odpo¬ wiadajace najwiekszemu otwarciu prze- pustnicy .4.Gdy wysokosc lotu wzrasta cisnienie atmosferyczne wzglednie cisnienie u wlotu powietrznego 38 obniza sie, a puszka 34, umieszczona w komorze 36, wydluza sie.Puszka 34 przesuwa wówczas w prawo czop 46, podtrzymywany przez trzon 41, tak iz puszka 33 powinna równiez sie wy¬ dluzyc, zeby sprowadzic suwak 24 w wyj¬ sciowe polozenie równowagi. Cisnienie wlotowe, charakterystyczne dla tej wyz¬ szej wysokosci, odpowiada wiec wiekszej dlugosci puszki 33, to znaczy, iz to cha¬ rakterystyczne cisnienie wlotowe jest niz¬ sze. Jak wynika wiec z powyzszego w przedstawionym na rysunku urzadzeniu cisnienie charakterystyczne i tym samym najwieksze cisnienie wlotowe maleja, gdy wysokosc wzrasta. W celu spowodowania zmiany najwiekszego cisnienia wlotowego w zaleznosci od wysokosci lotu nalezy od¬ powiednio zmienic dlugosc lub srednice puszki 34 albo tez odpowiednio zmienic dlugosci ramion dzwigni .4.4.Jak juz powiedziano wyzej, drazek 5 pilota moze nie nastawiac tego samego urzadzenia do regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, co i urzadzenie regulacyjne do ograniczania wlotu. Drazek — 6 —nastawczy 6 utfzadzfcnia regulacyjnego do ograniczania wlotu moze byc np. polaczo¬ ny bezposrednio z dzwignia 8 prze- pustnicy £. Drazek 5 moze wówczas nastawiac inna przepustnice, a miej¬ sce przewodu wlotowego, gdzie jest u- mieszczona ta przepustnica, przed albo za przepustnica 4 albo tez za sprezarka 2, nie ma znaczenia, poniewaz wedlug niniej¬ szego wynalazku miarodajne jest poloze¬ nie drazka 5 przy najwiekszym otwarciu przepustnicy, to znaczy polozenie, kiedy ta druga przepustnica jest calkowicie otwarta i tym isaimym nie zmienia w znacz¬ niejszym stopniu cisnien, panujacych w róznych miejscach przewodu wlotowego.Tak samo nalezy jeszcze raz zaznaczyc, ze drazek nastawczy 6 urzadzenia nastaw- czego moze dzialac na dowolne inne od¬ mienne od przepustnicy urzadzenie do regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej doprowadzanej do silnika, a mimo to 'dzialanie calosci urzadzenia nie zmienia sie, poniewaz rodzaj narzadu, za pomoca którego osiaga sie zmiane ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej dopro- wadzanej do silnika, nie ma znaczenia dla istoty niniejszego wynalazku.Na fig. 4 podatne puszki 88 i 84, umie¬ szczone odpowiednio w komorach 85 i 86, polaczonych jedna przewodem 87 z prze¬ wodem wlotowym 1 za przepustnica wzglednie sprezarka, a druga przewodem 89 z wlotem powietrznym 88 lub z atmo¬ sfera opieraja sie o dwa [przeciwlegle kon- ce 48 i 49 suwaka rozrzadczego 24 urza¬ dzenia nastawczego zastosowanego w urzadzeniu regulacyjnym do ograniczania wlotu. Dla danej okreslonej wysokosci cisnienie w komorze 86 jest równiez scisle okreslone, a sila, jaka wywiera puszka 84 na koniec 49 suwaka 24, jest równiez sci¬ sle okreslona. Na da,nej wiec wysokosci urzadzenie regulacyjne do ograniczania wlotu dziala w zwykly sposób. Gdy wyso¬ kosc wzrasta, to cisnienie oddzialywajace na puszke 8i maleje i wobec tego wzrasta sila, wywierana przez puszke 81* na koniec 49 suwaka 24. Sila, jaka powinna wywie¬ rac puszka 88 na przeciwlegly koniec 48 suwaka, zeby zrównowazyc sile, wywiera¬ na przez puszke 84 na koniec 49 tego si waka, powinna tez powiekszyc sie o te sama wielkosc, zeby nastapil wzrost tej sily, konieczne jest obnizenie cisnienia w komorze 85. W .tym ukladzie wiec cisnie¬ nie charaMerystyczne zmniejsza sie, gdy wysokosc wzrasta, jak równiez zmniejsza sie najwieksze cisnienie wlotowe. Wplyw wysokosci na najwieksze cisnienie wloto¬ we mozna regulowac przez dobór puszki 84 odpowiednich rozmiarów, a zwlaszcza odpowiedniej srednicy wzgledem srednicy puszki 88.W urzadzeniach, przedstawionych na fig. 3 i 4, najwieksze cisnienie wlotowe "maleje, gdy wysokosc wzrasta. Urzadze¬ nia te moga byc jednak odmiennie wyko¬ nane, a mianowicie tak, aby przy wzroscie wysokosci najwieksze cisnienie wlotowe wzrastalo, jak w urzadzeniach przedsta¬ wionych na fig. 5 — 7, a nie zmniejszalo sie wraz ze wzrostem wysokosci.Odmiana urzadzenia wedlug fig. 5 od¬ powiada w zasadzie urzadzeniu wedlug fig. 3, rózni sie natomiast tylko poloze¬ niem puszki 84 wzgledem dzwigni 44. Wy¬ dluzenie puszki 84, spowodowane zwiek¬ szeniem wysokosci, powoduje przesunie¬ cie w lewo konca 42 dzwigni i^, zamiast w prawo, jak w urzadzeniu wedlug fig. 3.Jak widac z ukladu, dla skompensowania tego przesuniecia puszka 88 powinna skurczyc sie, co odpowiada wlasnie zwiekszeniu charakterystycznego cisnie¬ nia wlotowego w zaleznosci od wysokosci lotu.Odmiana urzadzenia, przedstawiona na fig. 6, jest analogiczna do urzadzenia przedstawionego na fig, 5, rózni sie nato¬ miast tylko ukladem polaczen miedzy puszkapii 88, 84 i suwakiem 24- Na fig. 6 — 7 —koomoiry 35 i 36, polaczone odpowiednio przewodami 37 i 39 z przewodem wloto¬ wym za urzadzeniem do regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej i z wlotem powietrznym silnika lub z atmo¬ sfera, isa umieszczone w szereg jedna za druga. Puszka SU jest przytwierdzona do dna komory 36 i polaczona z puszka 33 trzonem 50, przepuszczonym przez pro¬ wadnice, wywiercona w sciance przegro¬ dowej 51 oddzielajacej komory 35 i 36 wzgledem siebie. Suwak 2U jest podtrzy¬ mywany przez drugi koniec puszki 33. W urzadzeniu tym przesuniecie suwaka 2U jest równe wypadkowej przesuniec puszek 33 i SU. To isamo zachodzi w urzadzeniu wedlug fig. 5 przy uwzglednieniu prze¬ kladni, w której zastosowana jest dzwig¬ nia 44.Odmiana urzadzenia, przedstawiona na fig. 7, odpowiada w zasadzie urzadze¬ niu wedlug fig. 4. Aby odwrócic kierunek oddzialywania puszki SU na suwak 2U, a poprzez suwak na puszke 33, puszka SU oddzialywa na suwak 2U za posrednic¬ twem dzwigni, a nie bezposrednio na su¬ wak 2Uy jak w urzadzeniu wedlug fig. 4.Puszka SU posiada trzon 52, polaczony czo¬ pem 53 z jednym z konców dzwigni 5U- Dzwignia 5U moze wahac sie wokolo oski 55, a jej przeciwlegly koniec jest dociska¬ ny przez puszke SU do konca U9 suwaka 2U. Sila wywierana przez puszke SU jest przekazywana na puszke 33 za posrednic¬ twem dzwigni 5U i suwaka 2U. Aby pusz¬ ka SU byla zawsze scisnieta i utrzymywa¬ la koniec 56 dzwigni 5U w zetknieciu z koncem U9 suwaka 2U, puszka SU jest obciazona sprezyna 57. Na ogól wszystkie puszki, przedstawione na rysunku, moga byc sprzegniete z odpowiednia sprezyna, której sila napiecia sumuje sie z sila na¬ cisku, wywierana przez puszke, aby otrzy¬ mac dowolne pozadane wydluzanie sie puszki w zaleznosci od zmian cisnienia, jakim podlega puszka.W urzadzeniu wedlug fig. 7 pod wply¬ wem obnizenia cisnienia w komorze 36, odpowiednio do zwiekszenia wysokosci, puszka 3U dazy do wydluzenia, sie, a tym samym zmniejsza sie nacisk, jaki wywiera na suwak 2U za posrednictwem dzwigni 5U. Cisnienie w komorze 35, jakiemu pod¬ lega puszka 33, powinno wiec odpowied¬ nio wzrosnac, zeby skompensowac to zmniejszenie sily i utrzymac suwak 2U w wyjsciowym polozeniu równowagi. W urzadzeniu tym charakterystyczne cisnie¬ nie wlotowe wzrasta wiec, gdy wysokosc lotu wzrasta.W urzadzeniach opisajnych poprzednio puszka SU jest szczelnie zamknieta i we¬ wnatrz niej panuje próznia albo tez jest napelniona ga;zem, którego cisnienie pozo¬ staje zasadniczo stale, przy czym to cis¬ nienie moze zmieniac sie w pewnym stop¬ niu w zaleznosci od temperatury puszki.Urzadzenie regulacyjne do ograniczania wlotu, bedace przedmiotem niniejszego wynalazku, nie utrzymuje scisle stalego cisnienia wlotowego lecz, przeciwnie, ma na celu zmiane tego cisnienia wlotowego w zaleznosci od wysokosci lotu. Zmiany cisnienia wlotowego, wyregulowanego w ten sposób, sa jednak znacznie mniejsze niz zmiany cisnienia atmosferycznego i w kazdym razie zaleza od tego cisnienia atmosferycznego. Wobec tego cisnienie za¬ sadniczo stale, panujace wewnatrz puszki 3U, mozna wiec zastapic cisnieniem wloto¬ wym, to znaczy cisnieniem, jakie panuje w przewodzie wlotowym za urzadzeniem regulacyjnym, nastawianym przez urza¬ dzenie regulacyjne do ograniczania wlo¬ tu.Na fig. 8 przedstawiono taka odmiano wykonania urzadzenia w odniesieniu do urzadzenia wedlug fig. 3. Puszka SU jest zastapiona tloczkiem 58, przesuwajacym sie w cylindrze 59 i oddzielajacym dwie komory 60 i 61. Komora 60 spelnia zupel¬ nie to samo zadanie, co i komora 36 — 8 —urzadzenia przedstawionego na fig. 3, i jest polaczona przewodem 39 z wlotem powietrznym silnika lub z atmosfera. Ko¬ mora 61, która spelnia to samo zadanie, co wnetrze puszki 84, jest polaczona prze¬ wodem 62 z przewodem 37, stanowiacym polaczenie miedzy komora 35 i przewo¬ dem wlotowym za urzadzeniem regulacyj¬ nym. Komora 61 jest w ten sposób pola¬ czona z przewodem wlotowym za urzadze¬ niem regulacyjnym* Tloczek 58 jest ob¬ ciazony dwiema sprezynami 68 i 64, któ¬ rych róznica sil napiecia równowazy róz¬ nice cisnien wywieranych na obie strony tloczka 58. Dzialanie tego urzadzenia jest zupelnie podobne do dzialania urzadzenia wedlug fig, 3.Oczywiscie, zastapienie puszki 3U przez tloczek 58, przesuwajacy sie w cylindrze 59, moze byc uskutecznione w ten s^am sposób we wszystkich odmiennych opisa¬ nych poprzednio urzadzeniach.Mozna jednak nie zastepowac puszki 34 tloczkiem 58, a puszke umiescic w ko¬ morze 36, jak w poprzednich urzadze¬ niach, ale zamiast stosowania puszki za¬ mknietej mozna wnetrze jej polaczyc przewodem 62 (fig, 9) z przewodem 37, który laczy sie z przewodem wlotowym za urzadzeniem regulacyjnym, nastawianym przez urzadzenie regulacyjne do ograni- c^apiia wlotu, w ten sam sposób, jak ko¬ mora 61 urzadzenia wedlug fig. 8. Urza¬ dzenie przedstawione na fig. 9 jest pod wzgledem dzialania równowazne urzadze¬ niu wedlug fig. 8.W poprzednio opisanych urzadzeniach nastawiacie narzadu rozrzadczego urza¬ dzenia nastawczego zastosowanego w u- rzadzeniu regulacyjnym do ograniczania wlotu uskuteczniane jest za pomoca dwóch puszek, z których jedna moze byc ewen¬ tualnie zastapiona tloczkiem, przesuwaja¬ cym sie w cylindrze. Uklady polaczen po¬ miedzy suwakiem rozrzadczyin 24 i dwie¬ ma puszkami moga byc, oczywiscie, wy¬ konane w rozmaity sposób. Uklady tych polaczen mozna rozgraniczyc na dwa ro¬ dzaje. Do pierwszego rodzaju zaliczyc nar lezy urzadzenia (fig. 3 i 5), w których dwie puszki wydluzaja sie niezaleznie od siebie, a ich wydluzenia odjpowiednio fiflpo- tegowane, ewentualnie, w zaleznosci od dlugosci ramion uzytych dzwigni, sumuja sie, powodujac ostateczne przesuniecie su¬ waka rozrzadczego 24. Jezeli jedna z pu¬ szek jest zastapiona tloczkiem, to przesu¬ niecie tloczka sipelnia to samo zadanie, co i wydluzenie puszki, która zastepuje tlo¬ czek. W urzadzeniach drugiego rodzaju druga puszka (a mianowicie puszka 34 lub zastepujacy ja tloczek 58, fig. 7 i 8), podlegajaca dzialaniu cisnienia atmosfe¬ rycznego lub cisnienia panujacego w prze¬ wodzie wlotowym przed urzadzeniem re¬ gulacyjnym, nastawianym przez urzadze¬ nie regulacyjne do ograniczania wlotu, powoduje zmiane sily wywieranej na pierwsza puszke 83, umieszczona w ko¬ morze 35, polaczonej z przewodem wloto¬ wym 1 za urzadzeniem regulacyjnym, to znaczy powoduje zmiany cisnienia w ko¬ morze 35 wówczas kiedy puszka 33 ma ta¬ ka dlugosc, ze suwak rozrzadczy 24 zaj¬ muje wyjsciowe polozenie równowagi.W urzadzeniu przedstawionym na fig. 10, tylko jedna puszka 66 jest polaczona z suwakiem 24 urzadzenia nastawczego zastosowanego w urzadzeniu regulacyj¬ nym do ograniczania wlotu. Puszka ta jest umieszczona w komorze 65, która jest polaczona przewodem 72 (fig. 11) z przewodem wlotowym 1 za urzadzeniem regulacyjnym do nastawiania praepusitni- cy 4. W przewodzie 72 znajduje sie wzór- cowany otworek 67. Komora 65 jest po¬ laczona poza tym przez przewód 68 z wlo¬ tem powietrznym 38, znajdujacym sie przed urzadzeniem regulacyjnym, jednak¬ ze przewód 68 moze równiez byc otwarty bezposrednio do atmosfery. W przewodzie 68 jest umieszczony wzorcowaly otworek — 9..—69. Obciazony sprezyna 71 zawór 70 jesit umieszczony w przewodzie 68 po tej stro* nie otworka wzorcowanego 69, która jest przeciwlegla komorze 65. Zawór ten unie¬ mozliwia przeplyw powietrza z wlotu po- wietrznego 38 do przewodu i poprzez przewód 68, komore 65 i przewód 72. Ta¬ ki przeplyw móglby nastapic, gdyby nie bylo zajworu 70 po zamknieciu przepustni- cy -4 (gdy silnik pracuje na malych obro¬ tach). Cisnienie w przewodzie 1 w tych warunkach moze byc mniejsze niz cisnie¬ nie we wlocie powietrznym 38 pomimo obecnosci sprezarki 2. Sprezyna 71 moze byc jednak usunieta, a zaonykanie zaworu 70 inoze byc wówczas zapewnione tylko ewentualna róznica cisnien, panujacych w komorze 65 i we wlocie powietrznym 38.Urzadzenie powyzsze dziala w sposób nastepujacy.Gdy cisnienie wlotowe w przewodzie 1 nie przewyzsza cisnienia u wlotu powietrz¬ nego 38 (cisnienie atmosferyczne) o wiel¬ kosc wieksza od sily napiecia sprezyny 71, to zawór 70 pozostaje w stanie zamknie¬ tym pod naciskiem tej sprezyny. Cisnie¬ nie w komorze 65 jest wówczas równe cisnieniu w przewodzie wlotowym 1, sl urzadzenie dziala dokladnie tak samo, jajk gdyby nie bylo wcale przewodu 68. Urza¬ dzenie regulacyjne do ograniczania wlo¬ tu utrzymuje stale charakterystyczne cis* nienie wlotowe, a najwieksze cisnienie wlo¬ towe jest równiez stale. Gdy wysokosc kK tu wzrasta, to cisnienie u wlotu powietrz^ nego 38 (cisnienie atmosferyczne) spada i poczynajac od pewnej wysokosci rózni sie od charakterystycznego cisnienia wio* towego o wielkosc, wieksza od sily napie¬ cia sprezyny 71. Zawór 70 otwiera sie wówczas pod dzialaniem tej róznicy cis¬ nien i nastepuje przeplyw powietrza lub mieszanki paliwowej z przewodu wlotowe¬ go 1 do wlotu powietrznego 38 poprzez przewód 72, otworek wzorcowaly 67, ko¬ more 65, otworek wzorcowany 69 i prze¬ wód 68. W komorze 65 ustala sie cisnie¬ nie posrednie pomiedzy cisnieniem wloto^ wym w przewodzie 1 i cisnieniem u wlo¬ tu powietrznego 38. To cisnienie posre¬ dnie zalezy od wzglednego przekroju otworków wzorcowanych 67 i 69. Róznica pomiedzy cisnieniem w komorze 05 i w przewodzie wlotowym 1 jest tym wieksza im wieksza jest wysokosc lotu, to znaczy im nizsze jest cisnienie u wlotu powietrz¬ nego 38, z drugiej zas strony jest tym wieksza, im mniejszy jest przekrój otwor¬ ka wzorcowajnego 69 wzgledem przekroju otworka wzorcowanego 67.Suwak 24 zajmuje wyjsciowe poloze¬ nie równowagi przy niezmiennej dlugosci puszki 66, to znaczy przy niezmiennym cisnieniu w komorze 65. To cisnienie nie¬ zmienne otrzymuje sie w komorze 65 przy pewnym cisnieniu w przewodzie wloto¬ wym 1, które jest tym wyzsze im wyso¬ kosc lotu jest wieksza. Cisnienie wlotowe, przy którym w komorze 65 panuje cisnie¬ nie niezmienne, odpowiadajace wyjsciowe¬ mu polozeniu równowagi suwaka 24, jest wlasnie charakterystycznym cisnieniem wlotowym. Z powyzsizego widac, ze w u- rzadzeniu przedstawionym na fig. 10 i 11 cisnienie charakterysflyczna, a tym samym i najwieksze cisnienie wlotowe wzrasta wraz ze wzrostem wysokosci.Gdyby nie bylo sprezyny 71 albo gdy¬ by zawór 70 zostal usuniety, to takie po¬ wiekszenie najwiekszego charakterystycz¬ nego cisnienia w przewodzie wlotowym 1 i zaczeloby sie od poziomu przy ziemi. Gdy przeciwnie sprezyna 71 jest dostatecznie silna, by utrzymac w stanie zamknietym zawór 70 az do osiagniecia pewnej okre¬ slonej wysokosci lotu, to najwieksze cisnie, nie wlotowe pozostaje stale az do tej wy¬ sokosci, a nastepnie zaczyna wzrastac, gdy wysokosc lotu wzrasta ponad te okreslo¬ na wysokosc lotu. Wysokosc, od której cisnienie wlotowe zaczyna wzrastac, moze byc regulowane sila napiecia sprezyny 71 — 10 —¦zaworu 70, natomiast wielkosc, o jaka wzrasta cisnienie wlotowe wraz ze wzro¬ stem wysokosci powyzej tej okreslonej wysokosci, moze byc regulowana stosun¬ kiem przekrojów otworków wzrocowanych 67 i 69. PL