PL28005B1 - Urzadzenie regulacyjne do lotniczych silników spalinowych. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia regulacyjnego do lotniczych silników spalinowych, w szczególnosci zas rozrzadu przepustnicy, nastawianej recznie za po¬ moca dzwigni ze stanowiska pilota oraz samoczynnie za pomoca barometrycznego urzadzenia nastawczego, dzieki czemu naj¬ wieksze dopuszczalne cisnienie wlotowe zmieniane jest w zaleznosci od wysokosci nad poziomem ziemi, na jakiej pracuje sil¬ nik.Silniki lotnicze, przeznaczone do pracy na róznych wysokosciach, sa budowane za¬ zwyczaj w ten sposób, ze moga rozwijac swa najwieksza moc na pewnej okreslonej wysokosci, zwanej „wysokoscia dostosowa¬ na" i przewaznie sa zasilane za pomoca sprezarki. Ponizej wysokosci dostosowa¬ nej gestosc powietrza atmosferycznego jest wieksza od gestosci na wysokosci dostoso¬ wanej i zachodzi potrzeba ograniczania ilosci mieszanki paliwowej (lub powietrza), doprowadzanej do silnika, w celu uniknie¬ cia przekroczenia w cylindrach silnika ci¬ snienia, odpowiadajacego najwiekszej mo¬ cy, jaka moze rozwinac silnik bez zakló¬ cenia nalezytej jego pracy, zwlaszcza zas pracy bez stukania. W tym celu przepust- nica, umieszczona w przewodzie wlotowym silnika, jest rozrzadzana za pomoca lacz-negó dzialania dzwigni, uruchomianej przez pilota, oraz za posrednictwem samoczyn¬ nego urzadzenia nastawczego do ograni¬ czania przeswitu, wlotu/ To urzadzenie do ograniczania przeswitu wlotu zawiera ko¬ more, polaczona z przewodem wlotowym po za przepustnica i, ewentualnie, po za sprezarka, umieszczona w tymze przewo¬ dzie. We wspomnianej komorze jest umie¬ szczony rozdagalny narzad barometrycz- ny, oddzialywaj acy na rozrzad przepustni- cy zasadniczo za pomoca pomocniczego u- rzadzenia rozrzadczego. Narzad barome- tryczny jest wówczas; polaczony ze sterow¬ niczym narzadem pomocniczego urzadze¬ nia rozrzadczego, natomiast narzad nape¬ dowy tego pomocniczego urzadzenia roz¬ rzadczego jest polaczony z urzadzeniem rozrzadczym przepustnicy za pomoca dzwi¬ gni pilota i dziala w ten sposób, ze zmie¬ nia polozenie przepustnicy, odpowiadaja¬ ce okreslonemu polozeniu dzwigni pilota, gdy pomocnicze urzadzenie rozrzadcze zo¬ staje uruchomione na skutek dzialania na¬ rzadu barometrycznego, który, jak juz wspomniano, jest polaczony z narzadem sterowniczym pomocniczego urzadzenia rozrzadczego. Polozenie tego narzadu ste¬ rowniczego, przy którym pomocnicze u- rzadzenie rozrzadcze jest unieruchomione, nazywane jest „polozeniem obojetnym".Jest to polozenie, przy którym narzad na¬ pedowy pomocniczego urzadzenia rozrzad¬ czego zachowuje polozenie nieruchome- Pod nazwa „cisnienie wlotowe" nalezy ro¬ zumiec cisnienie, panujace w przewodzie wlotowym, w miejscu wylotu kanalu, lacza¬ cego ten przewód z komora zawierajaca narzad barometryczny do ograniczania przeswitu wlotowego, czyli, innymi slowy, cisnienie w przewodzie wlotowym po za przepustnica i, ewentualnie, po za spre¬ zarka. Uzyte w niniejszym opisie okresle¬ nia „charakterystyka ograniczacza wlotu" lub tez „charakterystyczne cisnienie wlo¬ towe" oznaczaja cisnienie wlotowe, przy obojetne i pomocnicze urzadzenie rozrzad- którym narzad sterowniczy pomocniczego urzadzenia rozrzadczego zajmuje poloze¬ nie obojetne.Jezeli cisnienie wlotowe zmniejsza sie ponizej cisnienia charakterystycznego, np. wskutek zwiekszenia wysokosci, na jakiej pracuje silnik, narzad barometryczny prze¬ suwa narzad sterowniczy po za polozenie cze zostaje wprawione w dzialanie. Na¬ rzad napedowy pomocniczego urzadzenia rozrzadczego porusza sie wówczas tak, ze otwiera w pozadanym stopniu przepustni- ce, co powoduje zwiekszenie cisnienia wlo¬ towego. Jezeli wskutek tego zwiekszenia cisnienie wlotowe staje sie ponownie rów¬ ne cisnieniu charakterystycznemu, narzad barometryczny doprowadza narzad ste¬ rowniczy pomocniczego urzadzenia roz¬ rzadczego w polozenie obojetne, a wów¬ czas ten narzad napedowy jak równiez przepustnica zostaja unieruchomione. Je¬ zeli zas przeciwnie, cisnienie wlotowe sta¬ je sie wieksze od cisnienia charaktery¬ stycznego, np. wskutek zmniejszenia wy¬ sokosci, na jakiej pracuje silnik, narzad barometryczny przesuwa narzad sterowni¬ czy po za polozenie obojetne w kierunku przeciwnym. Wówczas uruchomiany jest narzad napedowy pomocniczego urzadze¬ nia rozrzadczego tak, ze zamyka w poza¬ danym stopniu przepustnice, powodujac tym samym zmniejszenie cisnienia wloto¬ wego. Ruch ustaje wówczas, gdy w prze¬ wodzie wywolane zostaje znowu charakte¬ rystyczne cisnienie wlotowe i tym samym, gdy narzad sterowniczy doprowadzony zo¬ stanie ponownie w polozenie obojetne. U- rzadzenie nastawcze do ograniczania prze¬ switu wlotu usiluje zachowac w przewo¬ dzie wlotowym zawsze charakterystyczne cisnienie wlotowe. Takie dzialanie urza¬ dzen nastawczych do ograniczania prze¬ switu wlotu jest ogólnie znane.Charakterystyka urzadzenia nastaw¬ czego do ograniczania przeswitu wlotu nie — 2 —jest niezmienna przy zachowaniu niezmien¬ nego cisnienia w tym urzadzeniu, próbowa¬ no juz, bowiem, stosowac rózne urzadzenia. do zmiany charakterystyki urzadzenia na- stawczego do ograniczania przeswitu wlo¬ tu. W tym celu stosowano mianowicie prze¬ suw calego narzadu barometrycznego, któ¬ rego jeden z konców jest polaczony z na* rzadem sterowniczym. Przez taki prze¬ suw uzyskuje sie zmiane dlugosci narzadu barometrycznego, odpowiadajaca obojet¬ nemu polozeniu narzadu sterowniczego i tym samym powstaniu charakterystyczne¬ go cisnienia wlotowego. Tego rodzaju u- rzadzenie jest równiez znane. W przypad¬ ku, gdy silnik jest zasilany w stopniu nad¬ miernym przez sprezarke, próbowano juz oprócz kanalu, laczacego komore, zawiera¬ jaca narzad barometryczny, z przewodem wlotowym poza sprezarka, stosowac drugi kanal o zmiennym przekroju, laczacy te komore z przewodem wlotowym przed sprezarka. W tych warunkach narzad ste¬ rowniczy zajmuje polozenie obojetne przy okreslonej wartosci cisnienia w komorze, zawierajacej narzad barometryczny, jed¬ nakze to okreslone cisnienie odpowiada ci¬ snieniu wlotowemu, zmieniajacemu sie w zaleznosci od przekroju tego kanalu, tak iz mozna zmieniac cisnienie charaktery¬ styczne, zmieniajac przekrój tego kanalu.Tego rodzaju urzadzenie jest równiez juz znane.Ponadto czynione juz byly próby sto¬ sowania róznych pomocniczych urzadzen rozrzadczych w urzadzeniu nastawczym do ograniczania przeswitu wlotu. Jako czyn¬ nik napedowy stosowana byla mianowicie badz ciecz pod cisnieniem, badz tez ener¬ gia elektryczna. Jako czynnik pod cisnie¬ niem moze byc stosowany olej z obiegu smarowego silnika lub tez powietrze pod cisnieniem tloczone przez sprezarke, zasi¬ lajaca silnik, co równiez bylo stosowane w znanych urzadzeniach tego rodzaju. Na¬ rzadem uruchomianym przez pilota jest wówczas zawór rozrzadczy, np, suwak, który rozrzadza wlot czynnika pod cisnie-; niem do cylindra, w którym porusza sie tlok, stanowiacy narzad napedowy pomoc¬ niczego urzadzenia rozrzadczego, Jezeli pomocnicze urzadzenie rozrzadcze stano¬ wi urzadzenie elektryczne, wówczas narzad napedowy jest uruchomiany silnikiem elek¬ trycznym, narzad zas poruszany przez pi¬ lota stanowi lacznik lub przelacznik, umie¬ szczony w obwodzie tego silnika elektrycz¬ nego.W tych urzadzeniach dotychczas stoso¬ wanych, w których przepustnica jest roz¬ rzadzana na skutek lacznego dzialania dzwigni, uruchomianej przez pilota, i na¬ rzadu napedowego pomocniczego urzadze¬ nia rozrzadczego do ograniczania przeswi¬ tu wlotu, mozna zazwyczaj na wysoko¬ sciach mniejszych od wysokosci dostoso¬ wanej uzyskac w przewodzie wlotowym najwieksze cisnienie, dopuszczalne przy calym szeregu polozen dzwigni rozrzad- czej pilota, nie zas tylko przy polozeniu najwiekszego przechylenia tej dzwigni.. Je¬ zeli dzwignia rozrzadcza pilota jest usta¬ wiona w polozenie odpowiadajace najwiek¬ szemu otwarciu przepustnicy, urzadzenie nastawcze do ograniczania przeswitu wlo¬ tu zapobiega calkowitemu otwarciu prze¬ pustnicy i nastawia ja w polozenie otwar¬ cia czesciowego, przy którym cisnienie wlo¬ towe jest równe cisnieniu charakterystycz¬ nemu. Jezeli pilot przestawia dzwignie rozrzadcza na pewna odleglosc w kierunku zamykania przepustnicy, wówczas zaczyna dzialac urzadzenie nastawcze do ograni¬ czania przeswitu wlotu, powodujac dopro¬ wadzenie przepustnicy do takiego polo¬ zenia otwarcia czesciowego, przy którym cisnienie wlotowe jest równe cisnieniu charakterystycznemu. Wskutek tego ruch, dokonany przez pilota w celu zamkniecia przepustnicy, nie wywola zadnego skutecz¬ nego przestawienia tej przepustnicy, i do¬ piero wówczas, gdy narzad napedowy po- — 3 —mocniczego urzadzenia rozrzadczego do o- graniczania przeswitu wlotu osiagnie kon¬ cowe swe polozenie, pózniejsze przestawie¬ nie dzwigni rozrzadczej pilota wywola skuteczne zamkniecie przepustnicy, bowiem wtedy narzad napedowy nie moze juz spo¬ wodowac ponownie poprzedniego otwarcia wspomnianej przepustnicy. Jezeli pilot wprawia dzwignie w ruch w kierunku za¬ mykania przepustnicy, to wystepuje pod¬ czas tego ruchu pewien przesuw jalowy, tak iz pilot musi przestawiac swa dzwignie rozrzadcza na pewna odleglosc zanim mo¬ ze on dokonac zamkniecia skutecznego.Istnieje zatem pewien stan niepewnosci przy manipulowaniu przepustnica, dokony¬ wanym przez pilota, poniewaz pilot nie wie nigdy dokladnie, poczawszy od jakiego polozenia swej dzwigni rozrzadczej zaczy¬ na on dzialac skutecznie na otwieranie przepustnicy. Stanowi to powazna wade urzadzenia, zwlaszcza gdy chodzi o silnik lotniczy na samolocie, lecacym w grupie z innymi platowcami.Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia wspomnianego powyzej rodzaju, to jest urzadzenia do rozrzadu przepustnicy, umieszczonej w przewodzie wlotowym lot¬ niczego silnika spalinowego, za pomoca lacznego dzialania dzwigni, uruchomianej przez pilota, i napedowego narzadu urza¬ dzenia nastawczego do ograniczania prze¬ switu wlotu, zawierajacego komore, pola¬ czona z przewodem wlotowym poza ta przepustnica if ewentualnie, poza spre¬ zarka, umieszczona w tymze przewodzie, przy czym rozciagliwy narzad barome- tryczny, osadzony we wspomnianej komo¬ rze, rozrzadza narzad sterowniczy pomoc¬ niczego urzadzenia rozrzadczego. Przed¬ miot wynalazku stanowi równiez urzadze¬ nie, za pomoca którego usuwany jest ja¬ lowy przesuw przy nastawianiu przepust¬ nicy za pomoca dzwigni rozrzadczej pilo¬ ta.Wedlug, wynalazku narzad napedowy pomocniczego urzadzenia rozrzadczego jest polaczony z urzadzeniem do zmiany cha¬ rakterystyki urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu, tak iz ten narzad napedowy, przy poruszaniu sie w kierunku otwierania przepustnicy, powodu¬ je zmniejszenie charakterystycznego ci¬ snienia wlotowego'.Dzieki temu urzadzeniu, gdy pilot ma¬ nipuluje swa dzwignia rozrzadcza w kie¬ runku zamykania przepustnicy, ruch tej dzwigni, poczawszy od polozenia najwiek¬ szego otwarcia, powoduje przede wszyst¬ kim zamykanie przepustnicy, lecz równo¬ czesnie uruchomiane zostaje urzadzenie nastawcze do ograniczania przeswitu wlo¬ tu, którego narzad napedowy porusza sie w kierunku otwierania przepustnicy, Ruch ten ma na celu zmiane charakterystyki u- rzadzenia nastawczego . do ograniczania przeswitu wlotu w tym sensie, aby ponow¬ ne otwieranie przepustnicy ustalo przed dojsciem przepustnicy do jej polozenia Q- twarcia poczatkowego. Nowe polozenie tej przepustnicy odpowiada nowejv wartosci charakterystycznego dsneinia wlotowego, które jest mniejsze od poczatkowego charakterystycznego cisnienia wlotowego wskutek ruchu wykonanego przez narzad napedowy. Wszelki zatem ruch dzwigni rozrzadczej pilota w kierunku zamykania przepustnicy powoduje skuteczne zamyka¬ nie przepustnicy.Stosowano juz urzadzenie do usuniecia jalowego przesuwu przy manipulowaniu dzwignia rozrzadcza pilota podczas zamy¬ kania przepustnicy. Przy uzyciu tego zna¬ nego urzadzenia, urzadzenie do zmiany cha¬ rakterystyki urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu jest tak roz¬ rzadzane za pomoca dzwigni rozrzadczej pilota, ze ruch tej dzwigni w kierunku za¬ mykania przepustnicy zmniejsza charakte¬ rystyczne cisnienie wlotowe. Urzadzenie to wymaga mechanicznego polaczenia urza¬ dzenia do zmiany charakterystyki z dzwig- — 4 -nia rozrzadcza pilota. Wedlug niniejszego wynalazku istnieje jedynie polaczenie me¬ chaniczne urzadzenia do zmiany charak¬ terystyki urzadzenia nastawczego do ogra¬ niczania przeswitu wlotu z narzadem na¬ pedowym pomocniczego urzadzenia roz¬ rzadczego, czyli istnieje polaczenie miedzy dwoma narzadami urzadzenia nastawcze¬ go do ograniczania przeswitu wlotu. Urza¬ dzenie nastawcze do ograniczania przeswi¬ tu wlotu wedlug wynalazku moze byc wiec wykonane jako zwykle urzadzenie nastaw¬ cze do ograniczania przeswitu wlotu bez koniecznosci stosowania dodatkowego po¬ laczenia mechanicznego z narzadem, znaj¬ dujacym sie na zewnatrz urzadzenia na¬ stawczego do ograniczania przeswitu wlo¬ tu, a mianowicie z dzwignia rozrzadcza pi¬ lota.Za pomoca urzadzenia rozrzadczego wedlug wynalazku najwieksze cisnienie wlotowe na) róznych wysokosciach lotu jest otrzymywane przy ustawieniu rozrzadczej dzwigni pilota w polozenie, odpowiadajace najwiekszemu otwarciu przepustnicy. Te¬ mu polozeniu odpowiadaja jednak rózne polozenia przepustnicy i narzadu napedo¬ wego pomocniczego urzadzenia rozrzad¬ czego do ograniczania przeswitu wlotu, które to' polozenia sa zmienne, gdy zmienia sie wysokosc, na jakiej pracuje silnik, przy czym przepustnica jest bardziej otwarta wtedy, gdy wysokosc, na jakiej pracuje silnik, jest wieksza. Jezeli wysokosc, na ja¬ kiej pracuje silnik, zwieksza sie, wówczas narzad napedowy urzadzenia nastawczego porusza sie w kierunku otwierania prze¬ pustnicy i podczas tego ruchu zmienia on charakterystyke urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu, dzieki polaczeniu tego narzadu napedowego z u- rzadzeniem do zmiany charakterystyki u- rzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu. Gdy dzwignia rozrzadcza pilota jest utrzymywana w swym poloze¬ niu, odpowiadajacym najwiekszemu otwar¬ ciu przepustnicy, to charakterystyczne cisnienie wlotowe zmniejsza sie, gdy wyso¬ kosc, na jakiej pracuje silnik, zwieksza sie, a tym samym napelnianie silnika zmniej¬ sza sie, gdy wspomniana wysokosc sie zwieksza. Oczywiscie przyrzad jest tak wykonany, aby to zmniejszenie bylo sto¬ sunkowo nieznaczne. Tonieznaczne zmniej- szenie najwiekszego cisnienia wlotowego przy zwiekszeniu sie wysokosci, na jakiej pracuje silnik, stanowi jedna z zalet uprza- dzeniaj wedlug wynalazku. W silnikach lot¬ niczych wazna jest mianowicie rzecza, aze¬ by silnik mógl rozwijac na poziomie ziemi moc nieco wieksza od mocy, jaka moze rozwinac na pewnej wysokosci ponad zie¬ mia.Zamiast stosowania przepustnicy, roz¬ rzadzanej za pomoca lacznego dzialania dzwigni pilota i urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu, to ostat¬ nie urzadzenie moze rozrzadzac inne nieza¬ lezne urzadzenie regulacyjne, odmienne od przepustnicy, rozrzadzanej przez pilo¬ ta.Ogólnie biorac, urzadzenie do regula¬ cji ilosci powietrza lub mieszanki, dopro¬ wadzanej do silnika, umieszcza sie w prze¬ wodzie wlotowym, komore zas urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu, zawierajaca narzad barometryczny, laczy sie z przewodem wlotowym poza wspomnianym urzadzeniem regulacyjnym.Narzad napedowy pomocniczego urzadze¬ nia rozrzadczego do ograniczania przeswi¬ tu wlotu rozrzadza narzad nastawczy tego urzadzenia do regulacji ilosci powie¬ trza lub mieszanki, doprowadzanej do sil¬ nika.Urzadzenie do regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, moze stanowic przepustnica, u- mieszczona w przewodzie wlotowym. Prze¬ pustnica ta moze byc rozrzadzana za po¬ moca dzwigni, uruchomianej przez pilota{ jak równiez i za pomoca urzadzenia na- — 5 —stawczego do ograniczania przeswitu wlo¬ tu, jak to wspomniano powyzej. Przepust- nica ta moze byc jednak równiez rozrza¬ dzana tylko za pomoca; urzadzenia nastaw- czego do ograniczania przeswitu wlotu.Dzwignia rozrzadcza pilota rozrzadza wów¬ czas druga przepustnice.Jezeli przewód wlotowy jest zasilany powietrzem lub mieszanka paliwowa za pomoca sprezarki o zmiennym wydatku, u- rzadzenie do regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowajdzanej do silnika, moze stanowic sama sprezarka. Na¬ rzad nastawczy sprezarki umozliwia np. re¬ gulacje szybkosci obrotowej sprezarki, na¬ rzad zas napedowy pomocniczego urzadze¬ nia rozrzadczego do ograniczania przeswi¬ tu wlotu nalezy polaczyc wówczas z tym narzadem nastawczym. Jezeli sprezarka jest napedzana silnikiem za pomoca olejo¬ wego sprzegla hydraulicznego, narzad na¬ stawczy moze wówczas regulowac obieg o- lejul w tym sprzegle. Regulacja tego rodza¬ ju jest znana. Jezeli sprezarka jest nape¬ dzana za pomoca turbiny, poruszanej ga¬ zami wylotowymi silnika, narzad nastaw¬ czy moze regulowac doplyw gazów wylo¬ towych do turbiny lub takze i ich wylot z turbiny. Tego rodzaju regulacja jest rów¬ niez znana.Powyzej opisane jest urzadzenie, w którym jedna i ta sama przepustnica jest rozrzadzana jednoczesnie za pomoca dzwi¬ gni pilota i za pomoca urzadzenia nastaw¬ czego do ograniczania przeswitu wlotu. Po¬ dane powyzej wyniki moga byc równiez o- trzymane, jezeli dzwignia pilota oraz urza¬ dzenie nastawcze do ograniczania przeswi¬ tu wlotu rozrzadzaja dwa rózne urzadze¬ nia do regulacji ilosci paliwa lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika. Je¬ zeli dzwignia pilota rozrzadza przepustni¬ ce, urzadzenie nastawcze zas do ogranicza¬ nia przeswitu wlotu steruje druga prze- pustnice, badz tez inne urzadzenia dó regu¬ lacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwo¬ wej, doprowadzanej do silnika, jak np. sprezarke o zmiennym wydatku, zastosowa¬ nie urzadzenia nastawczego do ogranicza¬ nia przeswitu wlotu wedlug wynalazku za¬ pewnia ponadto stopniowosc regulacji ilo¬ sci powietrza lub mieszanki paliwowej, do¬ prowadzanej do silnika, która to regulacja jest dokonywana za pomoca dzwigni pilo¬ ta, jak równiez zabezpiecza zmiane naj¬ wiekszego cisnienia wlotowego w zalezno¬ sci od wysokosci, na jakiej pracuje silnik.Jezeli komora urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu, zawierajaca narzad barometryczny, polaczona jest z przewodem wlotowym poza obydwoma u- rzadzeniami do regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, i rozrzadzanych odpowiednio za pomoca dzwigni pilota i za pomoca urza¬ dzenia nastawczego do ograniczania prze¬ switu wlotu, to jednakze dla zapewnienia dokonywanej za pomoca dzwigni pilota stopniowosci regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, odnosne polaczenie miedzy narza¬ dem napedowym pomocniczego urzadzenia rozrzadczego do ograniczania przeswitu wlotu i urzadzeniem do zmiany charaktery¬ styki tego urzadzenia rozrzadczego do o- graniczania przeswitu wlotu musi byc tak wykonane, aby ruch narzadu napedowego w kierunku, który odpowiada zwiekszeniu ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, dzieki polacze¬ niu narzadu napedowego z urzadzeniem regulacyjnym, rozrzadzanym przez ten na¬ rzad, powodowal zmniejszenie charaktery¬ stycznego cisnienia wlotowego. W tych wa¬ runkach najwieksze cisnienie wlotowe, o- trzymywane przy polozeniu najwiekszego przestawienia dzwigni pilota, zmniejsza sie przymusowo, gdy zwieksza sie wyso¬ kosc, na jakiej pracuje silnik.Urzadzenie regulacyjne do ogranicza¬ nia przeswitu wlotu, stanowiace przedmiot niniejszego wynalazku* moze byc jednak — 6 —uzyte tylko do osiagniecia jednego z dwóch powyzej wspomnianych celów, przy czym wówczas uzyskuje sie wylacznie zmiane najwiekszego cisnienia wlotowego w zalez¬ nosci od wysokosci, na której pracuje sil¬ nik. Jezeli nie zalezy na uzyskaniu stop- niowosd regulacji ilosci powietrza lubi mie¬ szanki paliwowej, doprowadzanej do sil¬ nika, zmiana ta moze sie odbywac badz w jednym, badz tez w drugim kierunku, to jest, ze najwieksze cisnienie wlotowe moze sie badz zwiekszac, badz tez zmniejszac, gdy zwieksza sie wysokosc, na jakiej pra¬ cuje silnik. W celu wywolania zwiekszenia najwiekszego cisnienia wlotowego, gdy zwieksza sie wysokosc, na jakiej pracuje silnik, trzeba, azeby polaczenie narzadu na¬ pedowego pomocniczego urzadzenia roz¬ rzadczego do ograniczania: przeswitu wlotu z urzadzeniem do zmiany charakterystyki urzadzenia rozrzadczego do ograniczania przeswitu wlotu, bylo tak wykonane, aby ruch wspomnianego narzadu napedowego w kierunku zwiekszenia ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, powodowal zwiekszenie charak¬ terystycznego cisnienia wlotowego.Polaczenie narzadu napedowego pomoc¬ niczego urzadzenia rozrzadczego z urza¬ dzeniem do zmiany charakterystyki urza¬ dzenia rozrzadczego do ograniczania prze¬ switu wlotu, zastosowane jedynie w celu wywolania zmiany najwiekszego cisnienia wlotowego, gdy zmienia sie wysokosc, na jakiej pracuje silnik, spelnia wazne zadanie w znanym samo przez sie urzadzeniu. Prze- pustnica, rozrzadzana za pomoca dzwigni pilota, jest umieszczona w przewodzie wlo¬ towym poza urzadzeniem regulacyjnym, sterowanym za pomoca urzadzenia nastaw- czego do ograniczania przeswitu wlotu, ko¬ mora zas tego ostatniego urzadzenia, za¬ wierajaca narzad barometryczny, polaczo¬ na jest z przewodem wlotowym miedzy tym urzadzeniem regulacyjnym, sterowanym przez urzadzenie nastawcze do ogranicza¬ nia przeswitu wlotu, i przepustnica, roz¬ rzadzana przez pilota. W tych warunkach dokonywana przez dzwignie pilota regula* cja ilosci powietrza lub mieszanki paliwo* wej, doprowadzanej do silnika, jest stop* niowa, bez koniecznosci stosowania szcze¬ gólnego urzadzenia w urzadzeniu rozrzad* czym do ograniczania przeswitu wlotu. Od¬ powiednie polaczenie miedzy narzadem napedowym pomocniczego urzadzenia roz¬ rzadczego i urzadzeniem do zmiany cha¬ rakterystyki urzadzenia rozrzadczego do ograniczania przeswitu wlotu umozliwia w tych warunkach uzyskanie zmiany najwiek¬ szego cisnienia wlotowego w zaleznosci od wysokosci lotu wedlug z góry okreslonej zaleznosci, przy czym to cisnienie najwiek¬ sze moze sie badz zwiekszac, badz tez zmniejszac wraz ze zwiekszaniem wysoko¬ sci, na jakiej pracuje silnik, bez zaklócenia stopniowosci regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej doprowadzanej do silnika, która to regulacja jest dokonywana za pomoca dzwigni pilota.Zmiana najwiekszego cisnienia wlotowe¬ go w zaleznosci ód wysokosci lotu umozli¬ wia rozwiniecie przez silnik na kazdej wy~ sokosci lotu najwiekszej mocy, odpowiada¬ jacej danemu rodzajowi silnika i charakte¬ rystyce przebiegu jego pracy. Niemozliwe jest ustalenie bezwzgledne) zaleznosci dla stwierdzenia, w jakim kierunku winno zmieniac sie najwieksze cisnienie wlotowe przy zmianie wysokosci, na jakiej pracuje silnik. Ogólnie biorac, jest jednak rzecza wazna, jak to wspomniano juz powyzej, zwiekszac najwieksze cisnienie na malych wysokosciach, poniewaz na niewielkich wlasnie wysokosciach silnik musi rozwijac najwieksza moc.Najwieksze cisnienie wlotowe, jakie powinno panowac, zgodne z praca silnika, zalezy od znacznej liczby zmiennych. Przy¬ jac wiec nalezy, jako podstawowe, nastepu¬ jace wskazówki ogólne. Najwieksze cisnie¬ nie wlotowe moze byc zmniejszone, gdy — 7 —temperatura silnika wzrasta. Cisnienie to zwieksza sie, gdy wzrasta temperatura po¬ wietrza lub mieszanki paliwowej, doprowa¬ dzanej do silnika. Nastepnie zwieksza sie cisnienie wlotowe wraz ze wzrostem mocy silnika, czyli cisnienie to zwieksza sie, gdy "wzrasta ilosc mieszanki paliwowej, dopro¬ wadzanej do silnika. Jednakze te rózne zmienne czynniki nie sa niezalezne od sie¬ bie iw kazdym poszczególnym przypadku nalezy stwierdzic doswiadczalnie, którego z tych czynników wplyw przewaza. W sil¬ niku o chlodzeniu powietrznym, przy zwiekszaniu sie wysokosci lotu, silnik staje sie bardziej goracy, temperatura zas mie¬ szanki, doprowadzanej do silnika, zmniej¬ sza sie, co mogloby wywolac zmniejszenie najwiekszego dopuszczalnego cisnienia wlo¬ towego. Jednakze wówczas moc silnika zwieksza sie w tym przypadku, gdy nape¬ dzane przez silnik smiglo jest zwyklym smiglem o niezmiennym skoku, i to zwiek¬ szanie sie mocy silnika powodowaloby zwiekszanie najwiekszego dopuszczalnego cisnienia wlotowego. Nie mozna jednak o- kreslic z góry, czy ma miejsce zwiekszenie sie, czy tez zmniejszanie sie najwiekszego dopuszczalnego cisnienia wlotowego, acz¬ kolwiek w praktyce stwierdzono, ze zazwy¬ czaj nastepuje zmniejszanie sie tego naj¬ wiekszego cisnienia wlotowego, gdy wyso¬ kosc, nai jakiej pracujei silnik, sie zwieksza.Przedmiot okreslonego powyzej wyna¬ lazku stanowi polaczenie w jeden zespól róznych narzadów, nie zaleznie od szcze¬ gólnego wykonania tych narzadów, stano¬ wiacych lacznie ten zespól. Urzadzenie na- stawcze do ograniczania przeswitu wlotu, jak równiez pomocnicze urzadzenie roz- rzadcze tego urzadzenia nastawczego mo¬ ga byc dowolnego rodzaju, podobnie jak i urzadzenie do zmiany charakterystyki u- rzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu. Wynalazek polega, bo¬ wiem, na odpowiednim polaczeniu narza¬ du napedowego pomocniczego urzadzenia rozrzadczego z urzadzeniem do zmiany charakterystyki urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu, niezaleznie od rodzaju wykonania wszystkich tych u- rzadzen.W urzadzeniu wedlug jednej postaci wykonania wynalazku ruch narzadu na¬ pedowego pomocniczego urzadzenia roz¬ rzadczego w kierunku otwierania przepust- nicy, zwieksza dlugosc narzadu baronie- trycznego, odpowiadajaca obojetnemu po¬ lozeniu narzadu sterowniczego. Wedlug innej postaci wykonania wynalazku na¬ rzad napedowy reguluje wielkosc sily, wy¬ wieranej na narzad barometryczny. Sila ta moze byc otrzymana dzieki zastosowaniu sprezyny lub tez czynnika cieklego lub ga¬ zowego, którego cisnienie jest regulowane za pomoca narzadu napedowego i który oddzialywa na ruchoma scianke, polaczona z tym narzadem barometrycznym.Jezeli silnik jest zaopatrzony w spre¬ zarke, umieszczona poza przepustnica, komora, zawierajaca narzad barometrycz¬ ny, moze byc polaczona z przewodem wlo¬ towym poza sprezarka, w miejscu zas mie¬ dzy przepustnica i sprezarka komora ta jest polaczona z powyzszym przewodem wlotowym za pomoca dwóch kanalów, któ¬ rych przekrój wzgledny jest regulowany za pomoca napedowego narzadu pomocni¬ czego urzadzenia rozrzadczego.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania urzadzenia regulacyj¬ nego wedlug wynalazku. Fig. 1 przedsta¬ wia schematycznie widok z przodu wloto¬ wego przewodu, zaopatrzonego w sprezar¬ ke, gaznik oraz urzadzenie rozrzadcze we¬ dlug wynalazku, fig. 2 — schematyczny przekrój podluzny urzadzenia nastawcze¬ go do ograniczania przeswitu wlotu, stano¬ wiacego czesc Urzadzenia rozrzadczego we¬ dlug fig. 1, fig. 3 — 6 przedstawiaja sche¬ matycznie W przekroju podluznym cztery odmiany wykonania urzadzenia nastawcze¬ go do ograniczania przeswitu wlotu wedlug — 8fig. 2, lig; 7 przedstawia schematycznie wi¬ dok z przodu odmiany wykonania urzadze¬ nia wedlug fig* 1,, fig. 8 — schematyczny przekrój podluzny odmiany urzadzenia na¬ stawczego do ograniczania przeswitu wlotu w zastosowaniu do urzadzenia wedlug fig. 7, fig. 9 — schematyczny widok z przodu dalszej postaci wykonania urzadzenia we¬ dlug wynalazku, w której dwie rózne prze- pustnice sa rozrzadzane odpowiednio przez urzadzenie nastawcze do ograniczania prze¬ switu wlotu i przez dzwignie pilota, fig. 10 ~ schematyczny widok z boku wraz z cze- isciowym przekrojem innej postaci wykona¬ nia urzadzenia regulacyjnego wedlug wy- naiazku, w1 której urzadzenie nastawcze do ograniczania przeswitu wlotu rozrzadza u- Tzadzenia do regulacji szybkosci obrotowej sprezarki, umieszczonej w przewodzie wlo¬ towym silnika,, fig. 11 — przekrój podluz¬ ny szczególu urzadzenia wedlug fig. 10 wzdluz linii 4 — 4 na fig. 10, fig. 12 — schematyczny widok z przodu dalszej po¬ staci wykonania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku, w której komora urzadzenia nastaw¬ czego do ograniczania przeswitu wlotu, za¬ wierajaca narzad barotnetryczny, jest po¬ laczona z przewodem wlotowym miedzy u- rzadzeniem regulacyjnym, sterowanym za pomoca urzadzenia nastawczego do ograni¬ czania przeswitu wlotu1 i przepustnica, roz¬ rzadzana przez pilota, wreszcie fig. 13 i 14 przedstawiaja podluzne przekroje dalszych dwóch odmian wykonania urzadzenia na¬ stawczego do ograniczania przeswitu wlo¬ tu, w odniesieniu do urzadzenia uwidocz¬ nionego na fig, 2.Urzadzenie, przedstawione na fig. 1, zawiera przewód 1, zasilany mieszanka pa¬ liwowa przez sprezarke 2, do której doply¬ wa mieszanka paliwowa z gaznika 3. Ilosc mieszanki, doprowadzanej do silnika, jest regulowana za pomoca przepustnicy 4 gaz¬ nika 3. Na osce przepustnicy 4 osadzona jest dzwignia 8, Przepastnica 4 jest rozrzadzana za po¬ moca dzwigni 5, poruszanej przez pilota oraz narzadu napedowego 6 pomocniczego rozrzadu urzadzenia nastawczego do ogra¬ niczania przeswitu wlotu, oznaczonego ze* spolowo cyfra 7. Jeden koniec 10 swobód- nej dzwigni 9 jest polaczony drazkiem 11 z dzwignia 8 przepustnicy. Przeciwny ko¬ niec 12 dzwigni 9 jest polaczony drazkiem 13, dzwignia kolankowa 14 i drazkiem 15 z dzwignia rozrzadcza 5 pilota. Punkt po¬ sredni 16 dzwigni 9 jest polaczony z na¬ rzadem napedowym pomocniczego urza¬ dzenia rozrzadczego 7 do ograniczania przeswitu wlotu.Gdy pilot przestawia dzwignie 5, ru¬ chy tej dzwigni sa przekazywane na koniec 12 dzwigni 9 za pomoca drazka 75, dzwigni kolankowej 14 i drazka 13. Dzwignia 9 ob¬ raca sie wówczas dokola punktu przegubo¬ wego 16 miedzy ta dzwignia i narzadem napedowym 6. Zatem ruchy konca 12 dzwi¬ gni 9 sa przekazywane na jej drugi koniec 10. Ruchy konca 10 dzwigni 9 sa z kolei -przekazywane na przepustnice 4 za pomo¬ ca drazka 11 i dzwigni 8. Ruchy dzwigni 5 pilota w kierunku, zaznaczonym na rysun¬ ku strzalka 17, odpowiadaja zamykaniu przepustnicy, ruchy zas tej dzwigni w kie¬ runku, powodujacym otwieranie przepust¬ nicy, sa ograniczane wystepem oporowym 18. Na fig. 1 dzwignie 5 przedstawiono w polozeniu najwiekszego otwarcia przepust¬ nicy, w którym to polozeniu dzwignia 5 styka sie z wystapem oporowym 18.Gdy porusza sie narzad napedowy 6 pomocniczego rozrzadu urzadzenia nastaw¬ czego 7 do ograniczania przeswitu wlotu, ruchy te sa przekazywane na punkt 16 dzwigni 9 i powoduja obrót tej ostatniej dokola punktu przegubowego 12, w miejscu polaczenia tej dzwigni z drazkiem 13, któ¬ rego polozenie jest wyznaczone poloze¬ niem dzwigni 5 pilota. Ruchy konca 10 dzwigni 9 podczas jej obrotu sa przekazy¬ wane na przepustnice 4 za pomoca drazka 11 i dzwigni 8. Ruch w dól narzadu nape* 9dowego 6 odpowiada ruchowi zamykania przepustnicy 4.Urzadzenie nastawcze 7 do ogranicza¬ nia przeswitu wlotu, którego szczególy przedstawiono na fig, 2, zawiera komore 19, polaczona przewodem 20 z przewodem wlotowym 1, znajdujacym sie poza spre¬ zarka 2 (fig. 1). Cisnienie przy wlocie prze¬ wodu 1 jest w ten sposób przekazywane do komory 19. Jezeli sprezarka jest usunieta, lub tez jezeli jest ona umieszczona przed przepustnica 4, wówczas wylot przewodu 20 do przewodu wlotowego / winien sie znajdowac poza ta przepustnica 4.¦' W komorze 19 jest umieszczony narzad barometryczny, wykonany w postaci roz¬ ciagliwej zamknietej puszki 21, przymoco¬ wanej do dna 22 komory 19 za pomoca gwintowanego drazka 23, osadzonego w dnie 25 puszki 21 i zamocowanego przeciw- nakretka 24. Drazek 23 umozliwia poczat¬ kowa regulacje polozenia puszki 21 w ko¬ morze 19. Puszka 21 na swym koncu, prze¬ ciwleglym drazkowi 23, jest zaopatrzona w drazek 26, przechodzacy przez prowadni¬ ce 27.Pomocnicze urzadzenie rozrzadcze u- rzadzenia nastawczego 7 do ograniczania przeswitu wlotu zawiera cylinder 28, w którym porusza sie tlok napedowy 29, ob¬ ciazony sprezyna 30. Narzad napedowy po¬ mocniczego urzadzenia rozrzadczego sta¬ nowi drazek 6, umieszczony przegubowo na czopie 31, osadzonym w dnie tloka 29.Cylinder 28 polaczony jest za pomoca o- tworu 32 z cylindrycznym wydrazeniem 33, w którym slizga sie tloczkowy suwak 34, stanowiacy narzad sterowniczy pomoc¬ niczego urzadzenia rozrzadczego. Wydra¬ zenie 33 polaczone jest ponadto za pomoca kanalu 36 z przewodem 35, polaczonym z obwodem obiegu smarowego silnika, doko¬ nywanym pod cisnieniem. Wydrazenie 33 jest ponadto polaczone kanalem 37 z prze¬ wodem wylotowym 38 do oleju.Suwak 34 jest zaopatrzony w dwa prze¬ wezenia 3$ i 40 polaczone z kanalataii 36 i 37. Szerokosc tych przewezen j est tak do¬ brana, ze kanaly te nie sa nigdy zamkniete.Srodkowa czesc 41 suwaka 34, umieszczo¬ na miedzy wspomnianymi przewezeniami 39 i 40, moze przy pewnym polozeniu suwa¬ ka 34 zamykac czesciowo otwór 32. Na fig. 2 suwak 34 jest przedstawiony w srodko¬ wym polozeniu wyjsciowym, W polozeniu tym czesc 41 jest tak ustawiona, ze pomie¬ dzy nia a obu krawedziami otworu 32 zme)- duje sie niewielka przestrzen, umozliwiaja¬ ca z jednej strony polaczenie cylindra 28 z przewezeniem 39 i kanalem 36, z drugiej zas strony — z przewezeniem 40 i kanalem wylotowym 37. Cisnienie, panujace w cy¬ lindrze 28, jest wiec cisnieniem posrednim miedzy wysokim cisnieniem oleju, panuja¬ cym w przewezeniu 39 i niskim cisnieniem (cisnieniem wylotowym), panujacym w przewezeniu 40. Cisnienie,w cylindrze 28 zalezy od przekroju przelotów, istnieja¬ cych po obu stronach czesci 41 suwaka 34.Gdy suwak 34 zajmuje srodkowe poloze¬ nie wyjsciowe, cisnienie w cylindrze 28, dzialajace na górna strone tloka 29, rów¬ nowazy sile nacisku sprezyny 30, obciaza¬ jacej ten tlok po stronie dolnej. Jezeli su¬ wak 34 porusza sie w prawo, cisnienie w cylindrze 28 zwieksza sie i staje sie wiek¬ sze od sily napiecia sprezyny 30. Olej pod cisnieniem, doplywajacy kanalem 36 i przedostajacy sie do cylindra 28 przez przewezenie 39 i otwór 32, przesuwa w dól tlok 29 oraz narzad napedowy 6 pomocni¬ czego urzadzenia rozrzadczego. Jezeli zas przeciwnie suwak 34 porusza sie w lewo ze swego srodkowego polozenia wyjsciowego, cisnienie w cylindrze 28 zmniejsza sie i sta¬ je sie mniejsze od sily napiecia sprezyny 30. Ta sprezyna odsuwa wówczas tlok 29 i narzad napedowy 6 ku górze, usuwajac jednoczesnie olej, zawarty w cylindrze 28, poprzez otwór 32, przewezenie 40 i kanal wylotowy 37. Podczas swego przesuwu ku górze narzad napedowy 6 obraca dzwignie JO43 dokola czopa 44, osadzonego w kadlubie przyrzadu. Jedno z ramion dzwigni 43 po¬ siada czop 45, na którym osadzona jest dzwignia 46, zakonczona widelkami. Suwak 34 oraz drazek 26 puszki 21 sa zaopatrzone w czopy 47, 48, wchodzace miedzy ramiona widelek dzwigni 46. Dzwignia 43 i widelki 46 stanowia urzadzenie do zmiany charak¬ terystyki urzadzenia nastawczego do ogra¬ niczania wlotu. W polozeniu dzwigni 43, przedstawionym na fig. 2, suwak sterowni¬ czy 34 zajmuje srodkowe polozenie wyj¬ sciowe przy pewnej dlugosci / puszki 21, to jest przy pewnej wartosci cisnienia wlo¬ towego, jakiemu jest poddana puszka 21.Ta szczególna wartosc cisnienia wlotowe¬ go stanowi charakterystyczne cisnienie wlo¬ towe, odpowiadajace podanemu wyzej po¬ lozeniu dzwigni 43. Jezeli dzwignia 43 ob¬ róci sie o pewien kat dokola czopa 44, np.W kierunku ruchu wskazówek zegara, pu¬ szka 21 otrzymuje dlugosc V, natomiast suwak 34 zajmuje jeszcze wówczas srod¬ kowe polozenie wyjsciowe. Ta dlugosc /' odpowiada wartosci, rózniacej sie od war¬ tosci, jaka odpowiada charakterystyczne¬ mu cisnieniu wlotowemu, kazdemu zas o- kreslonemu polozeniu dzwigni 43 odpowia¬ da okreslona dlugosc puszki 21 oraz okre¬ slona wartosc charakterystyki urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu.Polaczenie miedzy narzadem napedo¬ wym 6 pomocniczego urzadzenia rozrzad- czego i urzadzeniem do zmiany charakte¬ rystyki urzadzenia nastawczego do ograni¬ czania przeswitu wlotu jest uskutecznione za pomoca czopa 42, laczacego narzad na¬ pedowy 6 z jednym z ramion dzwigni 43.Dzieki temu polaczeniu charakterystyka u- rzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu jest funkcja polozenia na¬ rzadu napedowego 6.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace.Jezeli silnik pracuje na okreslonej wy¬ sokosci ponad poziomem ziemi i jezeli dzwignia 5 pilota jest ustawiona w poloze¬ nie odpowiadajace najwiekszemu otwarciu przepustnicy 4, rózne narzady urzadzenia regulacyjnego zajmuja polozenie równo¬ wagi, poniewaz warunki pracy silnika nie zmieniaja sie. To polozenie narzadów jest przedstawione na fig. 1 i 2. Suwak 34 zaj¬ muje wówczas srodkowe polozenie wyj¬ sciowe, cisnienie wlotowe jest równe cha¬ rakterystycznemu cisnieniu wlotowemu, odpowiadajacemu szczególnemu polozeniu zajmowanemu przez dzwignie 43, puszka 21 zas posiada dlugosc /.Jezeli pilot przestawia dzwignie 5 w kierunku zaznaczonym strzalka 17, ruch ten zostaje przekazany na przepustnice 4 za posrednictwem drazka 15, dzwigni ko¬ lankowej 14, drazka 13, dzwigni 9, obraca¬ jacej sie dokola czopa 16, drazka 11 oraz dzwigni 8 i powoduje ruch zamkniecia przepustnicy 4. Zamkniecie przepustnicy 4 wywoluje zmniejszenie cisnienia wlotowe¬ go, a puszka 21, która podlega temu cisnie¬ niu, wydluza sie. Drazek 26 puszki 21 przesuwa sie w lewo i napedza widelki 46, które obracaja sie dokola czopa 45. Widel¬ ki 46 napedzaja podczas swego ruchu czop 47, wskutek czego suwak 34 zostaje prze¬ suniety w lewo poza srodkowe polozenie wyjsciowe. Pomocnicze urzadzenie rozrzad- cze zostaje wówczas uruchomione i spre¬ zyna 30 przesuwa ku górze tlok 29, wytla¬ czajac olej zawarty w cylindrze 28 przez kanal wylotowy 37. Tlok 29, poruszajac sie ku górze, pociaga ze soba narzad napedo¬ wy 6, którego ruch zostaje przekazany na przepustnice 4 za pomoca dzwigni 9, obra¬ cajacej sie dokola czopa 12 oraz za pomoca drazka 11 i dzwigni 8, tak iz przepustnica 4 otwiera sie. Narzad napedowy 6 podczas swego ruchu ku górze napedza dzwignie 43 za posrednictwem czopa 42, natomiast po¬ nowne otworzenie przepustnicy 4 powoduje zwiekszenie cisnienia wlotowego, powodu¬ jace skrócenie sie puszki 21. Ruch dzwigni 43 oraz skrócenie puszki 21 powoduja prze- - 11 —fcuniecia suwaka 34 w prawo, to jest ku jego srodkowemu polozeniu wyjsciowemu. To polozenie wyjsciowe suwaka 34 zostaje o- siagniete wówczas, gdy tlok 29 przebiegl juz pewna odleglosc, a puszka 21 otrzyma¬ la dlugosc /' wieksza od dlugosci poczat¬ kowej /. Odpowiadajace temu stanowi ci¬ snienie wlotowe jest równe cisnieniu cha¬ rakterystycznemu, odpowiadajacemu nowe¬ mu polozeniu narzadu napedowego 6, przy czym to cisnienie jest mniejsze od poczat¬ kowego cisnienia charakterystycznego. To nowe cisnienie charakterystyczne jest o- trzymywane przy otwarciu przepustnicy 4 mniejszym od otwarcia poczatkowego. Su¬ wak 34 zajmuje wówczas srodkowe poloze* nie wyjsciowe, pomocnicze urzadzenie roz- rzadcze jest nieczynne, tlok 29 zatrzymuje sie i uklad znajduje sie ponownie w rów¬ nowadze. Z powyzszego wynika, ze prze¬ suniecie dzwigni 5 w kierunku, odpowiada¬ jacym ruchowi zamkniecia przepustnicy 4, powoduje pierwotnie zamykanie tej prze¬ pustnicy i równoczesnie pózniejsze czescio¬ we jej ponowne otwarcie. Jednak poloze¬ nie koncowe, w którym ustala sie przepust- nica 4f odpowiada otwarciu mniejszemu od otwarcia poczatkowego, co jest równo¬ znaczne z tym, jak gdyby koncowym wyni¬ kiem ruchu dzwigni 5 bylo skuteczne za¬ mkniecie przepustnicy.Jezeli pilot przestawia dzwignie 5 co raz dalej w kierunku zamykania przepust¬ nicy 4, narzad napedowy 6 pomocniczego urzadzenia rozrzadczego porusza sie co raz bardziej ku górze i przepustnica 4 zamyka sie co raz wiecej, natomiast cisnienie wlo¬ towe zmniejsza sie. Przy pewnym poloze¬ niu dzwigni 5 czop 49 tloka 29 opiera sie o górne dno cylindra 28. Jezeli pilot prze¬ stawia dzwignie 5 w kierunku zamykania przepustnicy 4 poza to polozenie, wówczas tlok 29, który doszedl juz do konca swej drogi, nie ma juz moznosci wywolania po¬ nownego czesciowego otwarcia przepustni¬ cy« gdyz cisnienie wlotowe zmniejsza sie ponizej cisnienia charakterystycznego, przepustnica zas jest wówczas rozrzadza¬ na wylacznie za pomoca dzwigni 5.Nalezy zaznaczyc, ze przepustnica 4 o- siaga swe polozenie zamkniecia (polozenie odpowiadajace jalowemu biegowi silnika) przy polozeniu dzwigni 5 zawsze jednako¬ wym niezaleznie od wysokosci, na jakiej pracuje silnik, poniewaz tlok 29 znajduje sie przy koncu swego suwu, czyli zajmuje polozenie niezmienne z chwila osiagniecia polozenia, odpowiadajacego jalowemu bie¬ gowi silnika.Jezeli silnik pracuje na poziomie ziemi, dzwignie 5 umieszcza sie w jej polozeniu, odpowiadajacym najwiekszemu otwarchl przepustnicy 4, to jest w polozeniu zetknie¬ cia z wystepem oporowym 18 Tlok 29 i narzad napedowy 6 zajmuja wówczas pewne okreslone polozenie, przepustnica 4 jest czesciowo zamknieta, silnik rozwija najwieksza dopuszczalna moc. Jezeli pra¬ ca silnika odbywa sie na pewnej wysokos¬ ci, dzwignia 5 jest wówczas zawsze utrzy¬ mywana w polozeniu odpowiadajacym najwiekszemu otwarciu przepustnicy 4f tlok 29 podnosi sie w cylindrze 28 ku gó¬ rze i napedza narzad napedowy 6. Podczas tego ruchu otwiera on co raz bardziej przepustnice 4, natomiast zmniejsza stop¬ niowo charakterystyke urzadzenia nastaw- czego do ograniczania przeswitu wlotu* Cisnienie wlotowe, pozostajace w kazdej chwili stale równe charakterystycznemu cisnieniu wlotowemu, zmniejsza sie. Gdy wysokosc, na jakiej pracuje silnik, staje sie równa wysokosci dostosowanej, tlok 29 opiera sie o górne dno cylindra 28 i przepustnica 4 otwiera sie wówczas calko¬ wicie. Wspomniano juz, ze to zmniejszenie najwiekszego cisnienia wlotowego przy zwiekszaniu sie wysokosci, na jakiej pra¬ cuje silnik, stanowi zalete wynalazku, po¬ niewaz jest rzecza pozadana, azeby silnik mógl rozwijac na poziomie ziemi moc nieco wieksza od mocy, jaka moze on rozwinac, TT- 12 ^ziiajdtfjac sie na pewnej wysokosci. Rózni-- ta Aiedzy najwiekszym cisnieniem wloto¬ wym na poziomie ziemi i najwiekszym cis¬ nieniem wlotowym na wysokosci dostoso¬ wanej, zalezy ód nastawienia urzadzenia do zmiany charakterystyki urzadzenia na¬ stawczego do ograniczania przeswitu wlotu, jak równiez zalezy w szczególnosci ód stosunku dlugosci ramion dzwigni 43 i odleglosci miedzy czopami 47, 48 oraz czopem obrotowym 45. Te rózne dlugosci nalezy wyznaczyc np. tak, azeby najwiek¬ sze dopuszczalne cisnienie wlotowe (cha¬ rakterystyczne cisnienie wlotowe przy skrajnym polozeniu dzwigni 5 w sensie najwiekszego otwarcia przepustnicy 4) bylo równe 1 000 gr/cm2 na poziomie zie¬ mi i 900 gr/cm2 -— na wysokosci dostoso¬ wanej. W tych warunkach róznica miedzy najwieksza moca, jaka moze rozwinac sil¬ nik na ziemi, i na wysokosci dostosowanej dó okreslonych warunków pracy, jest rze¬ du 10%, Zmiana tych róznych dlugosci umozliwia dowolna zmiane tej róznicy mocy.Odmiana urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu, przedsta¬ wiona na fig. 3, rózni sie od urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu, przedstawionego na fig. 2, wykona¬ niem urzadzenia do zmiany charakterysty¬ ki urzadzenia regulacyjnego. W urzadze¬ niu wedlug fig. 3 srodkowa czesc 50 tlocz¬ kowego suwaka sterowniczego 34 jest u- kosnie ustawiona wzgledem osi tego suwa¬ ka i posiada ksztalt srubowy. Suwak 34 moze sie obracac w cylindrycznym wydra¬ zeniu 33 i za pomoca sprezyny 52 jest on utrzymywany w polozeniu zetkniecia z koncowa scianka 51 puszki 21.Oska 53, przechodzaca przez dno cy¬ lindrycznego wydrazenia 33, posiada czop 54 o przekroju prostokatnym, wchodzacy ^ tego samego ksztaltu wydrazenia 55, wykonane w suwaku 34. Oska 53 napedza wiec podczas swego obrotu suwak 34, u- jrózliwiajac jego swobodny przesuvr w kierunkti poosiowym. Obracanie oski 53 jest uskuteczniane za pomoca dzwigni 56, osadzonej na koncu tej oski i polaczonej drazkiem 57 z koncem 58 dzwigni 43.Dzwignia 43 obraca sie dokola czopa 44, osadzonego w kadlubie przyrzadu, drugi natomiast koniec tej dzwigni jest polaczo¬ ny za pomoca czopa 42 z narzadem nape¬ dowym pomocniczego urzadzenia rozrzad- czego. Zespól, skladajacy sie z dzwigni 43, drazka 57, dzwigni 56 i oski 53 z czór pem 54, stanowi urzadzenie do zmiany charakterystyki urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu.Jezeli narzad napedowy 6 porusza sie ku górze, powoduje on obracanie suwaka 34 za pomoca dzwigni 43, drazka 57 i oski 53 zaopatrzonej w czop 54. Dzieki srubo¬ wemu ksztaltowi srodkowej czesci 50 su¬ waka 34, po ustatecznionym obrocie suwa¬ ka czesc 50 nie znajduje sie juz naprze¬ ciwko otworu 32, a tym samym suwak 34 nie znajduje sie juz w polozeniu obojet¬ nym. W celu doprowadzenia suwaka w po¬ lozenie obojetne niezbedne jest, azeby puszka wydluzyla sie o pewna wartosc.Ruch narzadu napedowego w kierunku otwierania przepustnicy zwieksza wiec dlugosc narzadu barometrycznego, wyko¬ nanego w postaci puszki 21, odpowiadaja¬ ca obojetnemu polozeniu suwaka 34, przed¬ stawionemu w urzadzeniu wedlug fig. 2.Dzialanie urzadzenia wedlug fig, 3 jest zupelnie analogiczne do dzialania urza¬ dzenia wedlug fig. 2.W urzadzeniu, przedstawionym na fig. 3, puszka 21 moglaby przeciwnie rozrza¬ dzac równiez obrót suwaka 34, natomiast narzad napedowy 6 rozrzadzalby wów¬ czas jego ruch postepowy.W odmianie urzadzenia wedlug fig. 4 suwak sterowniczy 34 jest osadzony w dnie 51 puszki 21. Przeciwlegla scianka 25 puszki 21 utrzymuje drazek 60, prze¬ chodzacy przez prowadnice 6L Dzwignia — 13 -.62 obraca sie dokola stalej oski 63 i jest polaczona z jednym z ramion, kolankowej dzwigni 43, polaczonej z kolei za pomoca czopa 42 z narzadem napedowym 6 po¬ mocniczego urzadzenia rozrzadczego.Dzwignia 62 posiada otwór szczelinowy 65, w który wchodzi czop 66, osadzony w drazku 60 puszki 21. Zespól, skladajacy sie z dzwigni 43, drazka 64, dzwigni 62 i drazka 60, stanowi urzadzenia do zmiany charakterystyki urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu.Suwak 34 stanowi jedna calosc z kon¬ cowym dnem 51 puszki 21. Polozenie dtia 51, odpowiadajace obojetnemu polozeniu suwaka 34, jest niezmienne i nie zalezy od polozenia narzadu napedowego 6. Jezeli narzad napedowy 6 porusza sie ku górze, wówczas napedza on urzadzenie do zmiany charakterystyki urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu i przesu¬ wa w prawo puszke 21 za pomoca dzwigni 43, drazka 64, dzwigni 62 oraz drazka 60.Azeby suwak 34 zajal ponownie polozenie obojetne po tym przesunieciu trzeba/azeby puszka 21 wydluzyla sie o pewna wartosc i aby jej koncowe dno 51 zajelo polozenie niezmienne, odpowiadajace obojetnemu po¬ lozeniu suwaka 34. W urzadzeniu wedlug fig. 4, podobnie jak i w urzadzeniu wedlug fig. 2 i 3, ruch narzadu napedowego 6 po¬ mocniczego urzadzenia rozrzadczego, do¬ konywany w kierunku otwierania prze- pustnicy, zwieksza dlugosc narzadu baro- metrycznego, odpowiadajaca obojetnemu polozeniu narzadu sterowniczego. Dziala¬ nie urzadzenia wedlug fig. 4 jest analo¬ giczne do dzialania urzadzen wedlug fig. 2 i 3.W odmianie urzadzenia, przedstawio¬ nego na fig. 5, koniec 25 puszki 21 jest przymocowany do dna 22 komory 19 tak samo, jak i w urzadzeniu wedlug fig. 2.Dzwignia 67 obraca sie dokola czopa 68.Koniec 69 dzwigni 67 jest obciazony spre¬ zyna 70, umieszczona w gniezdzie 71, wy¬ konanym w kadlubie przyrzadu. Wydra¬ zony tloczek 72, przesuwajacy sie w cy¬ lindrycznym gniezdzie 11, jest umieszczo¬ ny miedzy sprezyna 70 i koncem 69 dzwi¬ gni 67. Przeciwlegly koniec 73 dzwigni 67 jest utrzymywany w polozeniu zetkniecia z koncem suwaka 34 za pomoca sprezyny 70. Sila napiecia tej sprezyny utrzymuje ponadto przeciwlegly koniec suwaka 34 w polozeniu zetkniecia ze scianka dna 51 puszki 21. Sprezyna 70 jest umieszczona miedzy wydrazonym tloczkiem 72 i glowi¬ ca 74 drazka: 75, przesuwajacego sie w prowadnicy 76. Koniec 77 drazka 75 jest utrzymywany za pomoca sprezyny 70 w polozeniu zetkniecia z krazkiem 78, osa¬ dzonym na dzwigni 43. Dzwignia 43 obra¬ ca sie dokola czopa 44, osadzonego w ka¬ dlubie przyrzadu, i jest polaczona z narza¬ dem napedowym 6 pomocniczego urzadze¬ nia, rozrzadczego za pomoca czopa 42. Ze¬ spól, skladajacy sie z dzwigni 43 i drazka 75, stanowi urzadzenie do zmiany chara¬ kterystyki urzadzenia nastawczego do o- graniczania przeswitu wlotu, Sila napiecia sprezyny 70 jest przeka¬ zywana na koncowe dno 51 puszki 21 za. pomoca wydrazonego tloczka 72, dzwigni 67 i suwaka 34. Dla okreslonej wartosci cisnienia wlotowego, przekazywanego do komory 19, puszka 21 przyjmuje taka dlu¬ gosc, ze wlasny jej opór, zwiekszony e- wentualnie przez opór dowolnego czynni¬ ka elastycznego, umieszczonego wewnatrz tej puszki, równowazy cisnienie wlotowe, jakiemu podlega z zewnatrz puszka i któ¬ re zwiekszone jest o sile napiecia sprezy¬ ny 70.Jezeli suwak 34 zajmuje polazenie obo¬ jetne, odpowiadajace mu polozenie dna 51 puszki 21 jest niezmienne, poniewaz zas przeciwlegla koncowa scianka 25 tej pusz¬ ki jest stala, dlugosc puszki 21, odpowia¬ dajaca obojetnemu polozeniu suwaka 34, jest niezmienna. Jezeli narzad napedowy 6 porusza sie ku górze, wówczas napedza — 14 —on: dzwignie 43i powoduje sciskanie spre¬ zyny 70 za pomoca krazka 78;i drazka 75.Nacisk, jaki wywiera sprezyna na puszke za posrednictwem tloczka 72, dzwigni 67 i suwaka 34, zwieksza sie wówczas, co< po¬ woduje zmniejszenie dlugosci puszki 21.Azeby puszka 2i zajela ponownie swe po¬ lozenie poczatkowe, oraz aby suwak 34 byl doprowadzony do polozenia obojetnego, trzeba by cisnienie wlotowe zmniejszylo sie o taka wartosc, przy której zmniejsze¬ nie tego cisnienia, dzialajacego na puszke, zrównowazyloby zwiekszenie nacisku spre¬ zyny. Ruch wiec narzadu napedowego w kierunku otwierania przepustnicy powodu¬ je zmniejszenie charakterystycznego cis¬ nienia wlotowego.Dzialanie urzadzenia wedlug fig, 5 jest analogiczne do dzialania urzadzenf przed¬ stawionych na poprzednich fig. 2 — 4.Dzwignia rozrzadcza 5 pilota jest usta¬ wiona w polozeniu najwiekszego otwarcia przepustnicy 4, a tlok napedowy 29 oraz narzad napedowy 6 zajmuja okreslone polozenie, jezeli warunki biegu silnika sa ustalone oraz jezeli wysokosc, na jakiej pracuje silnik, nie zmienia sie. Suwak 34 zajmuje wówczas polozenie obojetne. Je¬ zeli pilot przestawia dzwignie 5 w kierun¬ ku zamykania przepustnicy, ruch ten po¬ woduje czesciowe zamkniecie tej prze¬ pustnicy. Cisnienie wlotowe zmniejsza sie, ¦wskutek czego puszka 21 wydluza sie, przesuwajac suwak 34 poza jego polozenie obojetne. Pomocnicze urzadzenie rozrzad- cze zostaje uruchomione i tlok 29 narzadu napedowego 6 porusza sie do góry. Pod¬ czas tego ruchu, przekazywanego na dra¬ zek 75 za pomoca krazka 78, zostaje nape¬ dzana dzwignia 43. Ten ruch drazka 75 powoduje zwiekszenia sily napiecia spre- ^ zyny 70, a ruch narzadu napedowego 6 powoduje ponowne czesciowe otwarcie przepustnicy 4. To czesciowe otwarcie, jak równiez zwiekszenie sily napiecia sprezyny 70, powoduja zmniejszenia dlu¬ gosci puszki 21. Puszka 21 przyjmuje po¬ nownie swe polozenie poczatkowe, przy którym suwak 34 zajmuje polozenie obo¬ jetne przy wartosci cisnienia wlotowego mniejszej od wartosci poczatkowej, ponie¬ waz sila napiecia sprezyny 70 jest wów¬ czas wieksza od jej sily napiecia poczat¬ kowego. Ta nowa wartosc cisnienia wloto¬ wego jest uzyskiwana przy otwarciu prze¬ pustnicy 4, mniejszym od otwarcia poczat¬ kowego, dzieki czemu ruch dzwigni 5 w kierunku zamykania powoduje rzeczywis¬ cie zamykanie przepustnicy 4 w pewnym stopniu.W odmianie urzadzenia wedlug fig. 6, podobnie jak i w urzadzeniu wedlug fig* 5, urzadzenie do zmiany charakterystyki u- rzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu, poruszanego za pomoca narzadu napedowego pomocniczego urza¬ dzenia rozrzadczego, dziala na skutek zmiany wielkosci sily, obciazajacej narzad barometryczny, lecz zamiast regulowac si¬ le napiecia sprezyny urzadzenie to regu¬ luje cisnienie cieklego lub gazowego czyn¬ nika, W urzadzeniu wedlug fig. 6 puszka 21 jest polaczona z suwakiem sterowniczym 34 za pomoca dzwigni 79. Cylindryczne wydrazenie 33, w którym przesuwa sie suwak 34, polaczone jest z komora 80, zawierajaca olej, a czolowa powierzchnia 81 koncowej czesci tego suwaka podlega cisnieniu oleju komory 80. Komora 80 po¬ laczona jest z jednej strony z kanalem wy¬ lotowym 37 za pomoca kalibrowanego otworu 82, z drugiej zas strony laczy sie z cylindrem 28 poprzez podluzna szczeline 83. Szczelina 83 jest czesciowo odslonieta przez tlok 29, przy czym dlugosc odslo¬ nietej czesci szczeliny 83 zmienia sie w zaleznosci od polozenia tloka 29, regulu¬ jacego w ten sposób przekrój kanalu mie¬ dzy cylindrem 28 i komora 80. Dopóki tlok 29 nie osiagnal jedno z koncowych polo¬ zen swego suwu, cisnienie oleju w pylin- — .15 —drze-28 jest scisle okreslonef poniewaz fównowazy ono sile napiecia sprezyny 30.Cisnienie w przewodzie wylotowym 37 jest prawie równe cisnieniu atmosferycznemu.Cisnienie w komorze 80 posiada wartosc posrednia miedzy cisnieniem, panujacym *vt cylindrze 28, i cisnieniem, panujacym w kanale wylotowym 37, przy czym wartosc cisnienia w komorze 80 zalezy od stosunku miedzy stalym przeswitem przekroju kali¬ browanego otworu 82 i przeswitem prze¬ kroju odslonietej czesci szczeliny 83.Cisnienie w komorze 80 zmniejsza sie; gdy przekrój odslonietej czesci szczeliny 83 zmniejsza sie, to jest gdy tlok 29 porusza sie ku górze (kierunek otwierania prze¬ pustnicy). Zespól, skladajacy sie z komo- *y80, kalibrowanego otworu 82 oraz szczeliny 83, której odsloniety przekrój jest regulowany za pomoca tloka 29, sta¬ nowi urzadzenie do zmiany charakterysty¬ ki urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu.Zmiany cisnienia, jakie wywiera na koncowa powierzchnie 81 suwaka 34 olej, zawarty w komorze 80, gdy porusza sie tlok 29, spelniaja to samo zadanie, co i zmiany sily napiecia sprezyny 70 w urza¬ dzeniu wedlug fig. 5, czyli dzialanie urza¬ dzenia wedlug fig. 6 jest analogiczne do dzialania urzadzenia, przedstawionego na fig. 5, Nalezy jednak zaznaczyc, ze wsku¬ tek zastosowania dzwigni 79 w urzadzeniu wedlug fig. 6, ruchy suwaka 34 w prawo w tym urzadzeniu odpowiadaja ruchom su¬ waka w lewo w urzadzeniu wedlug fig. 5 i odwrotnie. Jest rzecza oczywista, ze su¬ wakowi 34 nalezy nadac odpowiedni prze¬ krój, azeby nacisk, wywierany przez olej zawarty w komorze 80, na koncowa po¬ wierzchnie 81 suwaka 34, posiadal odpo¬ wiednia wartosc. Ponadto szczelina 83 moze byc zastapiona szeregiem otworów, wykonanych w sciance, oddzielajacej cy¬ linder 28 od komory 80 i umieszczonych na róznych poziomach-.Urzadzenie, przedstawione na fig 7 i 8. nadaje sie do zastosowania tylko w silni¬ kach, zaopatrzonych w sprezarke, umie¬ szczona za przepustnica. W urzadzeniu tym komora 19, zawierajaca puszke 2/, polaczona jest z jednej strony z przewo¬ dem wlotowym 1 poza sprezarka 2 za po¬ moca, kanalu 20, w którym umieszczony jest kalibrowany otwór 84, z drugiej zas strony jest polaczona za pomoca przewodu 86 z czescia 85 przewodu wlotowego, znaj¬ dujaca sie miedzy przepustnica 4 i spre¬ zarka 2. W przewodzie 86 umieszczony jest kalibrowany otwór 87, którego przekrój przeplywowy jest regulowany za pomoca profilowanego drazka 88. Drazek 88 posia¬ da przedluzenie 89, przechodzace przez prowadnice 90. Przedluzenie to jest pola¬ czone z narzadem napedowym 6 pomocni¬ czego urzadzenia rozrzadczego za pomoca dzwigni 43, obracajacej sie dokola czopa 44. Narzad napedowy 6 rozrzadza wiec drazek 88, który reguluje przekrój prze¬ plywowy otworu 87. Profil drazka 88 jest tak dobrany, aby ten przekrój przeplywo¬ wy zmniejszal sie, gdy narzad napedowy 6 porusza sie ku górze, to jest w kierunku otwierania przepustnicy 4.Podczas gdy we wszystkich powyzej opisanych postaciach wykonania wynalaz¬ ku cisnienie w komorze 19 jest równe cis¬ nieniu wlotowemu, cisnienie w komorze 19 urzadzenia, przedstawionego na fig. 7 i 8, jest posrednie miedzy cisnieniem wloto¬ wym (cisnienie za sprezarka) i cisnieniem przy wlocie do sprezarki.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace.Jezeli dzwignia rozrzadcza 5 pilota jest ustawiona w polozenie najwiekszego o- twarcia przepustnicy 4, tlok 29 oraz na¬ rzad napedowy 6 zajmuja okreslone polo¬ zenie, jesli tylko warunki biegu silnika sa ustalone i wysokosc, na jakiej pracuje sil¬ nik, nie zmienia sie. Suwak 34 zajmuje po¬ lozenie obojetne* przekrój zas przeplywo¬ wy otwwu 87 jest okreslony szczególnym — te —polozenieraf zaHiiQwanyni przez narzad na¬ pedowy 6, Cisnienie wlotowe jest rówiie charakterystycznemu cisnieniu wlotowemu, odpowiadajacemu szczególnemu polozeniu narzadu napedowego 6. Cisnienie w ko¬ morze 19 jest cisnieniem posrednim miedzy cisnieniem, panujacym przed sprezarka, w miejscu 85 i charakterystycznym cisnie^ niem wlotowym, przy czym wartosc tego cisnienia w kpmorze 19 zalezy od polozenia drazka profilowanego 88.Jezeli pilot przestawia dzwignie 5 w kierunku zamykania przepustnicy 4 ruch ten powoduje przede wszystkim czesciowe zamkniecie przepustnicy 4. Wynikiem tego jest zmniejszenie cisnien panujacych przed i za sprezarka 2, a tym samym i zmniej¬ szenie cisnienia panujacego w komorze 19.Puszka 21 wydluza sie i przesuwa suwak 34 w lewo poza jego polozenie obojetne.Tlok 29 i narzad napedowy 6 poruszaja sie ku górze wskutek dzialania sprezyny 30, usuwajac olej zawarty w cylindrze 28* Podczas tego ruchu narzad napedowy 6 napedza przepustnice 4 w kierunku jej otwierania* Równoczesnie napedza ten na¬ rzad drazek profilowany 88 za posrednic¬ twem dzwigni 43, a wówczas przekrój przeplywowy otworu 87 zmniejsza sie.Ruch otwierania przepustnicy 4 oraz zmniejszanie sie przekroju przeplywowe¬ go otworu 87 powoduja zwiekszenie cisnie¬ nia, panujacego w komorze 19. Puszka 21 kurczy sie i doprowadza suwak 34 z po¬ wrotem w polozenie obojetne. Polozenie obojetne suwak 34 osiaga wówczas, gdy cisnienie w komorze 19 posiada ponownie swa wartosc poczatkowa, poniewaz jednak otwór 87 ma wówczas przekrój przeplywo¬ wy mniejszy od poczatkowego przekroju przeplywowego, to polozenie powyzsze jest osiagane przy otwarciu przepustnicy 4, mniejszym od otwarcia poczatkowego, i przy tym przy wartosci charakterystyczne¬ go cisnienia wlotowego, mniejszej od war¬ tosci poczatkowego charakterystycznego cisnienia., wlotowego/ Wynijuejn feoncpwyp ruchu dzwigni 5 w kierunku zamykania przepustnicy jest skuteczne zamkniecie przepustnicy 4 w pewnym stopniu.Jest zrozumiale, ze drazek profilowany 88 zamiast regulowac przekrój przeplywo¬ wy otworu 87 móglby regulowac przekrój przeplywowy otworu 84, poniewaz znacze¬ nie posiada jedynie stosunek miedzy tymi przekrojami przeplywowymi, nie zas ich wartosc bezwzgledna.Urzadzenie wedlug fig. 7 i 8 nadaje sie równiez do zastosowania badz w przypad¬ ku, gdy sprezarka 2 jest usunieta, badz tez w przypadku, gdy sprezarka znajduje sie przed przepustnica. Wylot przewodu 86 zamiast znajdowac sie za przepustnica 4 musi wówczas znajdowac sie przed prze¬ pustnica lub tez musi byc polaczony z atmosfera, jezeli sprezarka zostala usunie¬ ta. Cisnienie wlotowe w przewodzie / za przepustnica 4 jest mniejsze od cisnienia, panujacego przed ta przepustnica, wartosc zas cisnienia w komorze 19 jest wieksza od cisnienia za przepustnica 4. Poniewaz ruch narzadu napedowego 6 ku górze powoduje zwiekszenie cisnienia w komorze 19, wy¬ wolujac zmniejszenie charakterystycznego cisnienia wlotowego, ruch ten ku górze mu¬ si powodowac zwiekszenie przeplywowe¬ go przekroju otworu 87. Drazek profilovy 88, który rozszerza sie ku górze, winien byc zatem zastapiony drazkiem iglico¬ wym, zwezajacym sie ku górze. W tych wa¬ runkach urzadzenie dziala scisle tak samo, jak i urzadzenie wedlug fig* 7 i 8. Najezy zaznaczyc, ze gdy wysokosc, rta jakiej pracuje silnik, zbliza sie co raz bardziej do wysokosci dostosowanej, przepustnica 4 otwiera sie co raz bardziej, jezeli dzwignia 5 pilota jest utrzymywana w po* lozeniu zetkniecia z wystepem oporowym 18, róznica zas miedzy cisnieniami, panuja¬ cymi przed i za przepustnica^ staje sie co raz mniejsza. Na wysokosci dostosowanej urzadzenie do umiany charakterystyki u- -17 -rzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu, skladajace sie z dzwigni 43 i drazka iglicowego 88, staje sie nie¬ czynne. Nie stanowi to jednak wady urza¬ dzenia, poniewaz poczawszy od tej wyso¬ kosci przepustnica 4 jest rozrzadzana wy¬ lacznie dzwignia 5 pilota, natomiast urza¬ dzenie nastawcze 7 do ograniczania prze¬ switu wlotu jest nieczynne.Zespól urzadzenia, przedstawionego na fig. 9, zawiera przewód wlotowy 1, zasila¬ ny mieszanka paliwowa za pomoca spre¬ zarki 2, pobierajacej mieszanke paliwowa z gaznika 3. Ilosc mieszanki, doprowadza¬ nej do silnika, jest regulowana za pomoca przepustnicy 150 gaznika 3 oraz za po¬ moca drugiej dodatkowej przepustnicy 151.Przepustnica 150 jest regulowana dzwignia 5 pilota za posrednictwem draz¬ ka 152 i dzwigni 153. Na fig. 9 przepustni¬ ca 150 jest przedstawiona w polozeniu calkowitego swego otwarcia, dzwignia 5 zas styka sie z wystepem oporowym 18.Przepustnica 151 jest rozrzadzana za pomoca narzadu napedowego 6 pomocni¬ czego urzadzenia rozrzadczego 7 do ogra¬ niczania przeswitu wlotu za posrednictwem dzwigni 154. Szczególy tego urzadzenia do ograniczania przeswitu wlotu uwidoczniono na fig, 2. Urzadzenie to zawiera komore 19, która jest polaczona za pomoca przewodu 20 z przewodem wlotowym 1 za sprezarka 2 (fig. 9). Cisnienie wlotowe jest zatem przekazywane do komory 19. Jezeli spre¬ zarka 2 jest usunieta lub tez umieszczona badz miedzy przepustnicami 150 i 151 f badz tez przed przepustnica 150f wylot przewodu 20 do przewodu / winien sie znajdowac za przepustnica 151. Przepust¬ nica 151 moze byc jednak umieszczona przed przepustnica 150 zamiast byc umie¬ szczona za ta przepustnica, jak to uwi¬ doczniono na fig. 9, Dzialanie urzadzenia jest nastepujace.Jezeli silnik pracuje na okreslonej wy¬ sokosci, dzwignia 5 pilota jest ustawiona w polozeniu zetkniecia z wystepem oporo* wym 18 i przepustnica 150 jest calkowicie otwarta. Rózne narzady urzadzenia na- stawczego do ograniczania przeswitu wlotu oraz przepustnica 151 zajmuja polozenie równowagi, poniewaz warunki biegu silniksL nie zmieniaja sie. Przepustnica 151 jest czesciowo zamknieta, gdy wysokosc, na jakiej pracuje silnik, jest mniejsza od wy¬ sokosci dostosowanej. To polozenie jest przedstawione na fig. 9 i 2. Suwak 34 zaj¬ muje wówczas polozenie obojetne, cisnienie wlotowe jest równe charakterystycznemu cisnieniu wlotowemu, odpowiadajacemu szczególnemu polozeniu, zajmowanemu przez dzwignie 43. Puszka 21 posiada wte¬ dy pewna dlugosc /.Jezeli pilot przestawia dzwignie 5 w kierunku strzalki 17 (fig. 9), tak iz zamy¬ ka czesciowo przepustnice 150, wówczas to czesciowe zamkniecie powoduje zmniejsze¬ nie cisnienia wlotowego, panujacego w przewodzie 1, i puszka 21 (fig. 2), podlega¬ jaca temu cisnieniu, wydluza sie. Drazek 26 puszki 21 przesuwa sie w lewo i napedza widelki 46, obracajace sie dokola czopa 45. Widelki 46 napedzaja przy swym ruchu czop 47 oraz suwak 34, który zostaje prze¬ suniety w lewo poza polozenie obojetne.Pomocnicze urzadzenie rozrzadcze zostaje uruchomione i sprezyna 30 przesuwa tlok 29 ku górze, usuwajac przez kanal wyloto¬ wy 37 olej, zawarty W cylindrze 28. Tlok 29, poruszajac sie ku górze, napedza na¬ rzad napedowy 6, którego ruch jest prze¬ kazywany za pomoca dzwigni 154 na prze¬ pustnice 151, która, bedac czesciowo za¬ mknieta, ponownie sie otwiera. Narzad na¬ pedowy 6 podczas) swego ruchu w góre na* pedza za posrednictwem czopa 42 dzwignie 43, natomiast ponowne otwarcie przepust¬ nicy 151 powoduje zwiekszenie cisnienia wlotowego, powodujace z kolei skrócenie puszki 21. Ruch dzwigni 43 oraz skrócenie puszki 21 powoduja z kolei przesuniecie — 18 -suwaka 34 w prawo, czyli w kierunku je¬ go polozenia obojetnego. To polozenie obo¬ jetne zostaje osiagniete, gdy tlok 29 prze¬ sunal sie o pewna odleglosc, puszka 21 zas otrzymala pewna dlugosc /' wieksza od poczatkowej dlugosci /. Odpowiadajace cisnienie wlotowe jest równe cisnieniu cha¬ rakterystycznemu, które odpowiada no¬ wemu polozeniu narzadu napedowego 6 i jest mniejsze ód poczatkowego cisnienia charakterystycznego. Z chwila uzyskania tego nowego cisnienia charakterystycznego przepustnica 151 jest otwarta w wiekszym stopniu niz poczatkowo, natomiast prze¬ pustnica 150 jest zamknieta w wiekszym stopniu niz poczatkowo. Suwak 34 zajmu¬ je wówczas polozenie obojetne, pomocni¬ cze urzadzenie rozrzadcze jest unierucho¬ mione, tlok 29 zatrzymuje sie i uklad znaj¬ duje sie znowu w równowadze. Cisnienie wlotowe w przewodzie 1 jest równe nowej wartosci cisnienia charakterystycznego i wskutek tego jest mniejsze od poczatkowe¬ go cisnienia wlotowego. Ilosc powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, jest mniejsza od poczatkowej ilo¬ sci powietrza lub mieszanki paliwowej.Ruch dzwigni 5 w kierunku zamykania przepustnicy 150 powoduje wiec zmniej¬ szenia ilosci powietrza lub mieszanki pali¬ wowej, doprowadzanej do silnika. Urzadze¬ nie wedlug fig. 9, w którym dzwignia 5 i urzadzenie nastawcze 7 do ograniczania przeswitu wlotu rozrzadzaja dwie rózne przepustnice, umozliwia zatem, osiagniecie stopniowosci regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, gdy dzwignia 5 pilota jest poru¬ szana w kierunku zamkniecia przepustni¬ cy. Regulacja ta odbywa sie tak samo, jak i regulacja urzadzeniem wedlug fig. 1.Gdy silnik pracuje na poziomie ziemi, dzwignie 5 ustawia sie w polozenie naj¬ wiekszego otwarcia przepustnicy 4, czyli w polozenie styku z wystepem oporowym 18. Tlok 29 i narzad napedowy 6 zajmuja wówczas pewne okreslone polozenia, prze-* pustnica 151 jest czesciowo zamknieta, sil¬ nik zas rozwija najwieksza dopuszczalna moc. Gdy silnik wraz z samolotem uniesie sie w góre na pewna wysokosc, dzwignia 5 jest ciagle utrzymywana w polozeniu naj¬ wiekszego otwarcia, tlok 29 podnosi sie w cylindrze 28 ku górze i napedza narzad napedowy 6. Podczas tego ruchu narzad napedowy 6 otwiera co raz bardziej prze¬ pustnice 151, natomiast zmniejsza stopnio¬ wo charakterystyke urzadzenia nastawcze- go do ograniczania przeswitu wlotu. Tym samym cisnienie wlotowe, pozostajace w kazdym momencie stale równe charaktery¬ stycznemu cisnieniu wlotowemu, zmniejsza sie. Z chwila gdy wysokosc, na jakiej pra¬ cuje silnik, jest równa wysokosci dostoso¬ wanej, tlok 29 opiera sie o górne dno cy¬ lindra 28 i przepustnica 151 zostaje calko¬ wicie otwarta. Urzadzenie wedlug fig. 9 umozliwia wiec zmniejszanie najwiekszego cisnienia wlotowego, a tym samym i naj¬ wiekszej ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, gdy wysokosc, na jakiej pracuje ten silnik, zwieksza sie. Urzadzenie wiec wedlug fig. 9 pracuje pod tym wzgledem tak samo, jak i urzadzenie, przedstawione na fig. 1.W urzadzeniu wedlug fig. 10 sprezarka 2 jest napedzana przez walek 755 za po¬ srednictwem sprzegla o zmiennej przeklad¬ ni, oznaczonego zespolowo liczba 156. Wa¬ lek 155 stanowi badz walek napedowy, badz tez walek napedzany przez walek napedowy. Sprzeglo 156 o zmiennej prze¬ kladni zawiera dwie tarcze 157 i 158 w ksztalcie pierscieniowych czasz o walco¬ wym przekroju poprzecznym. Tarcza 157 jest napedzana walkiem napedowym 155, natomiast tarcza 158 napedza walek 159 sprezarki 2. Naped tarczy 158 przez tar¬ cze 157 jest dokonywany za pomoca jedne¬ go lub kilku krazków 160. Oska 161 krazka 160 obraca sie w lozyskach 16A osadzo¬ nych w ramce 163 (fig. 11), Do konców tej — \9 -ramki przymocowane sa aski 164, osadzone obrotowa•:w nieruchomych lozyiskach 165 Nastawianie ramki 163 jest dokonywane za pomoca dzwigni 166. Poruszajac dzwignie 166 mozna zmieniac nastawienie krazka 160 miedzy pierscieniowymi czaszami 157 —- 158, a tym samym i stosunek srednic kól stykowych 167 i 168 miedzy krazkami 160 i tarczami 157 i 158. Ruch ten zmienia wiec stosunek przekladni sprzegla 156.Sprzeglo to, które jest samo przez sie zna¬ ne, przedstawione jest na rysunku schema¬ tycznie i nie uwidoczniono w nim urzadzen, zapewniajacych tarcie miedzy krazkiem 160 i tarczami 157 i 158, w celu unikniecia nadmiernego poslizgu miedzy tymi róznymi narzadami.Dzwignia 166 jest rozrzadzana przez narzad napedowy 6 pomocniczego urza¬ dzenia rozrzadczego do ograniczania prze¬ switu wlotu za posrednictwem dzwigni ko¬ lankowej 169 i drazka 170. Jezeli kilka krazków 160 jest rozmieszczonych wzdluz obwodu sprzegla, te rózne krazki sa roz¬ rzadzane wówczas jednoczesnie za pomoca narzadu napedowego 6. Jezeli narzad na¬ pedowy 6 porusza sie w góre, dzwignia 166 oraz krazek 160 obracaja sie w kierunku strzalki 171 i stosunek przekladni sprzegla zwieksza sie. Przy danej szybkosci silnika zwieksza sie wiec szybkosc sprezarki, przy czym to zwiekszenie szybkosci powoduje zwiekszenie ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, oraz zwiekszenie cisnienia tloczenia spre¬ zarki, to jest cisnienia wlotowego, panuja¬ cego w przewodzie 1. Wreszcie sterowanie szybkosci sprezarki przez narzad napedo¬ wy 6, pomocniczego urzadzenia rozrzadcze¬ go do ograniczania przeswitu wlotu powo¬ duje scisle to samo dzialanie, co i sterowa¬ nie przepustnicy 151 przez ten narzad na¬ pedowy 6 w urzadzeniu wedlug fig. 9. Jest rzecza zrozumiala, ze dzialanie urzadze¬ nia, przedstawionego na fig. 10, jest w za¬ sadzie analogiczne do dzialania urzadzenia wedlug iftg; 9.Zarównor*w.jednym ak i jw drugim przypadku ruch dzwigni 5 pilota w kierunku zamykania przepustnicy 4 powo¬ duje skuteczne i stopniowe zmniejszenie, bez zwloki w czasie, ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, przy czym najwieksze cisnienie wlotowe, odpowiadajace najwiekszemu o- twarciu przepustnicy 4 przy danym poloze¬ niu dzwigni 5, zmniejsza sie, gdy wysokosci na jakiej pracuje silnik, zwieksza sie. Dzia¬ lanie pozostaje to samo, jednakze urzadze¬ nie, rozrzadzane przez narzad napedowy 6 pomocniczego urzadzenia rozrzadczego da ograniczania przeswitu wlotu, nalezalo by wykonac zupelnie niezaleznie od urzadze¬ nia, regulujacego ilosc powietrza lub mie¬ szanki paliwowej, doprowadzanej do sil* nika.W urzadzeniu wedlug fig. 12 przepust- nica 772, rozrzadzana za pomoca dzwigni 5 pilota, jest umieszczona za sprezarka 2.Przepuistnica 173, rozrzadzana narzadem napedowym 6 urzadzenia nastawczego 7 do ograniczania przeswitu wlotu, jest umie* szczona w miejscu wlotu powietrza do spre¬ zarki. Przepustnica ta moze byc jednak u- mieszczona równiez w wylocie sprezarki przed przepustnica 172. Sprezarka 2 moze byc w tym urzadzeniu równiez usunieta.Wylot przewodu 20, laczacego komore 19 (fig. 2) urzadzenia nastawczego do ograni¬ czania przeswitu wlotu z przewodem wlo¬ towym 1 (fig. 12), znajduje sie w miejscu 174, zawartym miedzy sprezarka 2 i prze¬ pustnica 172. Jezeli przepustnica 173 jest umieszczona w wylocie sprezarki 2, lub tez jezeli ta sprezarka zostala usunieta, wylot przewodu 20 znajduje sie wówczas w prze¬ wodzie wlotowym 1 miedzy obiema prze* pustnicami 173 i 172.W takim urzadzeniu, dokonywana dzwi¬ gnia 5 pilota regulacja ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, jest zawsze stopniowa i jest pozba¬ wiona zwloki w czasie wskutek jalowego 20 -przesuwu takze i wówczas, jezeK urzadze¬ nie nastawcze 7 do ograniczania przeswitu wlotu nic posiada zmiennej charakterysty¬ ki/W tym przypadku rozrzad przepustnicy 173 r dokonywany przez urzadzenie nastaw^ cze 7 do ograniczania przeswitu wlotu, po¬ woduje utrzymywanie cisnienia na stalym poziomie w miejscu 174 przewodu /.Jaka¬ kolwiek zmiana w stopniu otwarcia prze¬ pustnicy 772, dokonywana dzwignia 5 pi¬ lota, powoduje wówczas, oczywiscie, zmia¬ ne cisnienia wlotowego poza ta przepustni¬ ca. Poniewaz jednak najwieksze cisnienie wlotowe, odpowiadajace pelnemu otwarciu przepustnicy 172, jest wówczas prawie nie¬ zmienne, wiec jest prawie równe cisnieniu stalemu, utrzymywanemu w miejscu 174 przewodu / dzieki dzialaniu urzadzenia na- stawczego do ograniczania przeswitu wlotu.Urzadzenie nastawcze do ograniczania przeswitu wlotu, stanowiace przedmiot ni¬ niejszego wynalazku, zastosowane w po¬ wyzszym zespole urzadzenia regulacyjnego, umozliwia zmiane najwiekszego cisnienia wlotowego w zaleznosci od wysokosci, na jakiej pracuje silnik. Jezeli dzwignia 5 jest utrzymywana w polozeniu zetkniecia z wy¬ stepem oporowym 18, a przepustnica 172 jest calkowicie otwarta, zwiekszenie wyso¬ kosci; na jakiej pracuje silnik, powoduje przede wszystkim zmniejszenie cisnienia w przewodzie wlotowym, w szczególnosci zas w mfejscu 174 tego przewodu. To zmniej¬ szenie cisnienia powoduje uruchomienie pomocniczego urzadzenia rózrzadciegb do ograniczania przeswitu wlotu. Narzad na¬ pedowy 6 porusza sie w gore i zwieksza stopien otwarcia przepustnicy 173. To zwiekszenie otwarcia powoduje zwieksze- riie cisnienia w miejscu 174 przewodu 1, pirzy czym przepustnica 173 ustala sie w danym polozeniu wówczas, gdy charakte¬ rystyczne cisnienie wlotowe zostaje przy¬ wrócone w miejscu 174. To cisnienie rów- nowigi osiaga sie przy ustawieniu narzadu napedowego 6 w polozenie rózniace sie od polozeiria .poczatkowego i wskutek, tego ci¬ snienie wlotowe w miejscu 174- posiada wartosc, rózniaca sie od wartosci poczat¬ kowej, poniewaz dzieki polaczeniu miedzy narzadem napedowym 6 i urzadzeniem do zmiany charakterystyki urzadzenia nastaw- czego do ograniczania przeswitu wlotti^ przesuniecie narzadu napedowego 6 powo¬ duje zmiane charakterystycznego cisnienia wlotowego.. W urzadzeniu wedlug fig, 12 najwieksze cisnienie wlotowe zmienia sie wiec wraz z wysokoscia, na jakiej pracuj* silnik. - Jest zrozumiale, ze w urzadzeniu we¬ dlug fig. 12 narzad napedowy 6 pomocni¬ czego urzadzenia rozrzadczego móglby równiez rozrzadzac np. urzadzenie do zmiany szybkosci obrotowej sprezarki 2, u- widocznione na fig. 10, zamiast rozrzadzac przepustnica 173. Ten narzad napedowy móglby równiez rozrzadzac i wszelkie inne urzadzenia do regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika.Jest zrozumiale, ze w urzadzeniach re¬ gulacyjnych, przedstawionych na fig. 9, 10 i 12, urzadzenie nastawcze do ogranicza¬ nia przeswitu wlotu wedlug fig. 2 moze byc zastapione takze i innym powyzej opisa¬ nym urzadzeniem nastawczym.Jezeli polaczenie miedzy narzadem na¬ pedowym i urzadzeniem do zmiany charak¬ terystyki urzadzenia iiastawczegb do ojgra- niczania przeswitu wlotu jest wykonane tak, jak w urzadzeniu przedstawionym na fig. 2, najwieksze cisnienie wlotowe zwiek^ sza sie, gdy wysokosc/na jakiej prkcuje silnik, wzrasta. Jednak, jak zaznaczono we wstepie opisu, w pewnych silnikach moze zajsc potrzeba zmiany tego polaczenia tak, / azeby najwieksze cisnienie wlotowe zwiek¬ szalo sie wraz ze wzrostem wysokosci, lub tez, aby to cisnienie zmienialo sie wedlug pewnej z góry okreslonej zaleznosci, zwiek^ szajac sie przy pewnych wysokosciach i zmniejszajac sie na innych wysokocciacfti — 21 —Nalezy zaznaczyc, ze w rzeczywistosci naj¬ wieksze cisnienie wlotowe nie zwieksza sie bezposrednio wraz z wysokoscia, to jest w zaleznosci od cisnienia atmosferycznego, lecz zmienia sie bezposrednio w zaleznosci od cisnienia w miejscu 174 przewodu /, które to cisnienie jest funkcja wysokosci, na jakiej pracuje silnik, oraz szybkosci ob¬ rotowej tego silnika.Na fig. 13 przedstawiono odmiane wy¬ konania urzadzenia nastawczego do ogra¬ niczania przeswitu wlotu wedlug fig. 2, w której ruch narzadu napedowego 6 ku gó¬ rze powoduje zwiekszenie charakterystycz¬ nego cisnienia wlotowego, zamiast wywoly¬ wac jego zmniejszenie, jak to ma miejsce w urzadzeniu, przedstawionym na fig. 2. Wy¬ nik ten otrzymuje sie dzieki zwyklej zmia¬ nie ksztaltu dzwigni 43 i widelek 46 w u- rzadzeniu wedlug fig. 2, która to dzwignia, jak równiez i widelki sa tutaj zastapione dzwignia 175 i widelkami 176. Jak wynika z ukladu wedlug fig. 13 przesuniecie wide¬ lek 176, spowodowane okreslonym obrotem dzwigni 175, odbywa sie w kierunku prze¬ ciwnym ruchowi widelek 46 (fig. 2), odpo¬ wiadajacemu obrotowi dzwigni 43. Jezeli u- rzadzenie nastawcze do ograniczania prze¬ switu wlotu, przedstawione na fig. 13, za¬ stapic w urzadzeniu regulacyjnym wedlug fig. 12 urzadzeniem nastawczym do ograni¬ czania przeswitu wlotu wedlug fig. 2, naj¬ wieksze cisnienie wlotowe przy zwieksza¬ niu sie wysokosci, na jakiej pracuje'silnik, bedzie sie zwiekszac, zamiast sie zmniej¬ szac.Na fig. 14 przedstawiono odmiane urza¬ dzenia nastawczego do ograniczania prze¬ switu wlotu wedlug fig. 2, umozliwiajaca zmiane wedlug dowolnej zaleznosci charak¬ terystyki urzadzenia nastawczego do ogra¬ niczania wlotu w zaleznosci od polozenia narzadu napedowego 6 tego pomocniczego urzadzenia rozrzadczego. W urzadzeniu tym widelki 177 sa osadzone przegubowo dokola oski 178, zastosowanej w suwaku 34. Czop 48, utrzymywany przez drazek 26 puszki 21, wchodzi w rozwidlenie konca tych widelek. Dzwignia 179, osadzona prze*- gubowo dokola oski 44 i zastepujaca dzwi¬ gnie 43 urzadzenia wedlug fig. 2, jest po¬ laczona z narzadem napedowym 6 za po¬ moca oski 42. Dzwignia 179 posiada czop 180, osadzony w lukowej prowadnicy 181, w jaka zaopatrzony jest koniec widelek 177. Nadajac odpowiedni ksztalt lukowej prowadnicy 181 mozna otrzymac dowolna zmiane charakterystyki urzadzenia nastaw¬ czego do ograniczania przeswitu wlotu w zaleznosci od ruchu narzadu napedowego 6* Ponizej wyjasniono, w jaki sposób w róznych urzadzeniach nastawczych do o- graniczania przeswitu wlotu, przedstawio¬ nych na rysunku, mozna odwrócic kierunek zmiany charakterystyki tych urzadzen w zaleznosci od ruchu narzadu napedowego pomocniczego urzadzenia rozrzadczego. W urzadzeniach wedlug fig. 3, 4, 5 lub 8 dzwi¬ gnie 43 mozna zmienic analogicznie do dzwigni, uwidocznionej w urzadzeniu na fig. 13. W urzadzeniu wedlug fig. 3 srubo¬ wy kolnierz srodkowej czesci 50 suwaka 34% który posiada skok prawy, mozna zastapic srubowym kolnierzem o skoku lewym. W urzadzeniu wedlug fig. 8 mozna zmienic profil iglicy 88 tak, azeby, zamiast rozsze¬ rzac sie, zwezala sie ona ku górze. W urzadzeniu wedlug fig. 6 mozna np. uzy¬ skac, aby cisnienie, panujace w komorze 80, dzialalo na prawy koniec suwaka 34 zamiast na jego lewy koniec, jak to uwi¬ doczniono na rysunku.W celu odwrócenia kierunku zmiany najwiekszego cisnienia wlotowego, w za¬ leznosci do wysokosci, na jakiej pracuje silnik, mozna równiez odwrócic kierunek ruchu narzadu napedowego pomocniczego urzadzenia rozrzadczego, przy równoczes¬ nym odwróceniu kierunku ruchu narzadu, regulujacego ilosc powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, a rozrzadzanego przez wspomniany narzad — 22 —napedowy, bez koniecznosci wprowadzania zmian w polaczeniu miedzy narzadem na¬ pedowym a urzadzeniem do zmiany cha¬ rakterystyki pomocniczego urzadzenia na¬ dawczego do ograniczania przeswitu wlo¬ tu. W urzadzeniu regulacyjnym wedlug fig- 9 z pomocniczym urzadzeniem nastawczym wedlug fig. 2 mozna przemiescic polozenie przewodu wlotowego 35 do oleju po4 ci¬ snieniem oraz przewodu wylotowego 38, którym odplywa ten olej. W ten sposób zmniejszenie cisnienia w komorze 19 wy¬ wola ruch tloka 29 w dól zamiast ku górze.Równoczesnie zmienia sie kierunek otwie¬ rania przepustnicy 151, rozrzadzanej na¬ rzadem napedowym 6, po uprzednim prze¬ stawieniu tej przepustnicy, np. o kat 90° wzgledem dzwigni rozrzadcze j 154. Pola¬ czenie miedzy narzadem napedowym 6 i widelkami 46, wykonane w postaci dzwigni 43, pozostaje w tym przypadku bez zmia¬ ny. Ruch tloka 29 ku górze powoduje rów¬ niez zmniejszenie charakterystycznego ci¬ snienia wlotowego, lecz ten ruch ku górze odpowiada wówczas zamykaniu przepustni¬ cy 151, to jest zmniejszeniu ilosci powie¬ trza lub mieszanki paliwowej, doprowadza¬ nej do silnika, zamiast powodowac zwiek¬ szenie tej ilosci, jak to ma miejsce w urza¬ dzeniu wedlug fig. 9 i 2. Analogiczna zmia¬ na, dokonana we wszystkich innych posta¬ ciach wykonania pomocniczego urzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu, omówionych wyzej, spowoduje ten sam pozadany wynik regulacyjny.Nalezy jeszcze zaznaczyc, co nastepuje, w odniesieniu do kierunku zmiany charak¬ terystyki pomocniczego urzadzenia nastaw¬ czego do ograniczania przeswitu wlotu w zaleznosci od przesuniec narzadu napedo¬ wego pomocniczego urzadzenia rozrzadcze- go. W urzadzeniach regulacyjnych do o- graniczania przeswitu wlotu, zaopatrzo¬ nych w pomocnicze nastawcze urzadzenie rozrzadcze, powstaja czesto uderzenia, któ¬ re powoduja okresowe wahania narzadów rozrzadczych wzgledem ich polozenia rów¬ nowagi. Te uderzenia sa, oczywiscie, szko¬ dliwe, poniewaz uniemozliwiaja zachowanie ustalonej pracy silnika. Polaczenie narza¬ du napedowego pomocniczego urzadzenia rozrzadczego z urzadzeniem do zmiany je¬ go charakterystyki powinno byc tak wyko¬ nane, aby ruch narzadu napedowego w kie¬ runku zwiekszenia ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, powodowal zmniejszenie charakte¬ rystycznego cisnienia wlotowego, gdyz to polepsza dzialanie urzadzenia regulacyjne¬ go odnosnie zmniejszenia mozliwosci po¬ wstawania uderzen w tym ostatnim. Urza¬ dzenie regulacyjne, stanowiace przedmiot wynalazku, moze byc w pewnych przypad¬ kach zastosowane jedynie w celu usuniecia lub zmniejszenia szkodliwych uderzen, wy¬ stepujacych w pomocniczym urzadzeniu na¬ stawczym do ograniczania przeswitu wlotu.Przeciwnie, jezeli polaczenie miedzy narzadem napedowym i urzadzeniem do zmiany charakterystyki pomocniczego u- rzadzenia nastawczego do ograniczania przeswitu wlotu jest tak wykonane, ze ruch tego narzadu w kierunku zwiekszenia ilo¬ sci powietrza lub mieszanki paliwowej, do¬ prowadzanej do silnika, powoduje zwiek¬ szenie charakterystycznego cisnienia wlo¬ towego, polaczenie to powoduje zwieksze¬ nie wspomnianych uderzen. Tym uderze¬ niom szkodliwym zapobiega sie wówczas przez zmniejszenie szybkosci przesuwu na¬ rzadu napedowego podczas uruchomiania pomocniczego urzadzenia rozrzadczego. W tym celu w urzadzeniu wedlug fig. 2 mozna np. zmniejszyc przekrój otworu 32. W tych warunkach uderzenia moga byc usuniete, lecz pomocnicze urzadzenie rozrzadcze be¬ dzie wymagalo wiecej czasu dla dojscia do swego polozenia równowagi.Jak wskazano powyzej, w calym szere¬ gu przypadków zmniejszenie najwiekszego cisnienia wlotowego nastepuje przy zwiek¬ szaniu sie wysokosci, ira której pracuje sil- — ¦23 —nik, co wymaga zastosowania pierwszego rodzaju polaczenia, to jest polaczenia, od¬ dzialywajacego dodatnio na usuniecie ude¬ rzen. W tym przypadku osiaga sie dwie zalety wynalazku, a mianowicie moznosc zmieniania najwiekszego cisnienia wlotowe¬ go w zaleznosci od wysokosci, na której pracuje silnik, oraz zmniejszenia uderzen w urzadzeniu regulacyjnym.W urzadzeniach, przedstawionych na rysunku, dzwignia pilota rozrzadza prze- ptistnice, umieszczona w przewodzie wloto* wym, jest jednak rzecza oczywista, ze dzwignia ta, podobnie jak i narzad napedo¬ wy pomocniczego urzadzenia rozrzadczego, moze sterowac wszelkie inne urzadzenia do regulacji ilosci powietrza lub mieszanki pa¬ liwowej, doprowadzanej do silnika, jak np. sprezarke o zmiennym wydatku.W opisie niniejszym gaznik jest przed¬ stawiony schematycznie, zasilanie zas go paliwem nie jest w ogóle omówione. Urza¬ dzenie do zasilania paliwem oraz miejsce przewodu, w którym nastepuje wprowadze¬ nie paliwa, nie ma wiekszego znaczenia dla przedmiotu niniejszego wynalazku. W urza¬ dzeniu, przedstawionym np. na fig. 9, pali¬ wo moze byc doprowadzane dowolnie przed przepustnica 150 lub miedzy przepustnica- mi 150 i 151, wzglednie za przepustnica 151 lub tez przed sprezarka 2, aczkolwiek mo¬ ze byc ono wtryskiwane takze i bezposred¬ nio do cylindrów silnika. Obecnosc paliwa w zasysanym powietrzu nie wywiera wply¬ wu na dzialanie opisanych urzadzen, bez fcnaczenia bowiem jest, czy czynnikiem, któ¬ rego wyplyw jest regulowany, jest czyste powietrze, czy tez mieszanka paliwowa.We wszystkich opisanych powyzej przykladach wykonania urzadzenia regu¬ lacyjnego zalozono, ze czynnikiem napedo¬ wym, zastosowanym w pomocniczym urza¬ dzeniu rozrzadczym, jest olej, uzywany w obiegowym smarowaniu silnika pod cisnie¬ niem. Tym czynnikiem napedowym moze byc równiez sprezona mieszanka paliwowa lub sprezone powietrze, wytlaczane przez sprezarke, zasilajaca silnik, bez koniecz¬ nosci dokonywania zmian w przyrzadach z wyjatkiem zmian w wymiarach róznych narzadów. Przewód 35 (fig. 2 — 6, 8), któ¬ rym doprowadzany jest olej pod cisnie* niem, jest polaczony wówczas z wylotem sprezarki, natomiast przewód wylotowy 38 nalezy polaczyc z wlotem sprezarki. We wszystkich opisanych powyzej urzadze¬ niach, z wyjatkiem urzadzenia wedlug fig'. 3, w którym pomocnicze urzadzenie roz* rzadcze wymaga stosowania czynnika pod cisnieniem, opisany rodzaj pomocniczego urzadzenia rozrzadczego moze byc zasta¬ piony dowolnym innym rodzajem takiego urzadzenia, przy jednoczesnym zastapieniu odpowiednio suwaka 34 i narzadu napedo* wego 6, w wykonaniu przedstawionym na rysunku, narzadem sterowniczym i narza¬ dem napedowym dowolnego rodzaju tego pomocniczego urzadzenia rozrzadczego.Nalezy wreszcie zaznaczyc, ze istota wynalazku wymaga wlasciwego umieszcze¬ nia narzadów nastawczych w pomocniczym urzadzeniu rozrzadczym oraz wlasciwego polaczenia narzadu napedowego pomocni¬ czego urzadzenia rozrzadczego z urzadze¬ niem do zmiany jego charakterystyki. U- rzadzenie posrednie, za pomoca którego ruchy narzadu napedowego pomocniczego urzadzenia rozrzadczego wywoluja dziala¬ nie laczne z ruchami dzwigni rozrzadczej pilota, w celu wywolania wypadkowego ru¬ chu przepustnicy, nie wplywa ujemnie na nalezyte dzialanie urzadzenia regulacyjne¬ go w wykonaniu wedlug wynalazku. PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patent o w e. 1. Urzadzenie regulacyjne do lotni¬ czych silników spalinowych, z pomocni¬ czym urzadzeniem rozrzadczym do ograni¬ czania przeswitu wlotu o zmiennej charak¬ terystyce, uruchomiane cisnieniem wloto¬ wym, panujacym poza urzadzeniem do re- — 24 —guiacji ilosci powietrza lub mieszanki pali¬ wowej, doprowadzanej do silnika, umiesz¬ czonym w przewodzie wlotowym silnika i sterowanym za pomoca narzadu napedo¬ wego pomocniczego nastawczego urzadze¬ nia rozrzadczego, znamienne tym, ze na¬ rzad napedowy (6) pomocniczego urzadze¬ nia rozrzadczego jest polaczony ukladem dzwigniowym z suwakiem sterowniczym u- rzadzenia do zmiany charakterystyki tegoz pomocniczego urzadzenia rozrzadczego do ograniczania przeswitu wlotu (fig. 2 — 5).
2. 2. Urzadzenie regulacyjne wedlug zastrz, 1, znamienne tym, ze koniec narza¬ du napedowego (6) jest polaczony z po¬ srednim punktem przegubowym (16) draz¬ ka (9) ukladu dzwigniowego do recznego przestawiania przepustnicy (4) jol pomoca dzwigni (5) pilota, tak iz po przestawieniu tej dzwigni w kierunku zmniejszania ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, dopro¬ wadzanej do silnika, narzad napedowy (6) powoduje zmniejszenie charaktery- styczcznego cisnienia wlotowego (fig. 1).
3. 3. , Odmiana urzadzenia regulacyjnego wedlug zastrz. 1, w którym suwak sterow¬ niczy pomocniczego urzadzenia rozrzadcze¬ go jest uruchomiany za pomoca rozciagli¬ wej puszki barometrycznej, umieszczonej w komorze, polaczonej z przewodem wloto¬ wym silnika po za wspomnianym urzadze¬ niem regulacyjnym, znamienna tym, ze wspomniany narzad napedowy (6) pomoc¬ niczego urzadzenia rozrzadczego jest pola¬ czony ukladem dzwigniowym (43, 64, 62) Z drazkiem (60), przymocowanym do pusz¬ ki barometrycznej (21), tak iz podczas swe- go ruchu zmienia dlugosc puszki barome¬ trycznej (21) o wielkosc, odpowiadajaca o- bojetnemu polozeniu suwaka sterownicze¬ go (34), przy czym wskutek ruchu wspo¬ mnianego narzadu napedowego (6) w kie¬ runku odpowiadajacym otwieraniu prze¬ pustnicy (4) i spowodowanego tym zwiek¬ szania ilosci powietrza lub mieszanki pa¬ liwowej, doprowadzanej do silnika, zwiek¬ sza sie dlugosc puszki barometrycznej (21) o wielkosc, odpowiadajaca obojetnemu po¬ lozeniu suwaka sterowniczego (34, fig. 4/
4. 4. Urzadzenie regulacyjne wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze miedzy narza¬ dem napedowym (6) pomocniczego urza¬ dzenia rozrzadczego a puszka barametrycz- na (21) posiada swobodnie zawieszona na trzech przegubach dzwignie (46)^ której jeden punkt przegubowy (48) jest polaczo¬ ny odpowiednio z koncem wspomnianej pur szki barometrycznej (21), drugi posredni punkt przegubowy (47) — z suwakiem ste¬ rowniczym (34), a trzeci punkt przegubowy (45) — z koncem dzwigni (43), polaczonej z kolei ze wspomnianym narzadem nape¬ dowym (6, fig. 2).
5. 5. Odmiana urzadzenia regulacyjnego wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze wspo¬ mniana puszka barometryczna (21) jest o- sadzona swymi koncami w prowadnicach tak, iz jest ruchoma, przy czym puszka jest polaczona na jednym swym koncu ze wspo¬ mnianym suwakiem sterowniczym (34), na¬ tomiast drugim swym koncem jest pola¬ czona poprzez uklad dzwigniowy (62, 64, 43) z narzadem napedowym (6) pomocni¬ czego urzadzenia rozrzadczego (fig. 4).
6. 6. Odmiana urzadzenia regulacyjnego wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze mie¬ dzy suwakiem sterowniczym (34), stykaja¬ cym sie jednym koncem z puszka barome¬ tryczna (21), a wspomnianym narzadem napedowym (6) pomocniczego urzadzenia rozrzadczego jest umieszczona sprezyna (70), dzieki czemu powyzszy narzad nape¬ dowy (6) reguluje sile napiecia tej sprezyr ny (70), obciazajacej wspomniana puszke barometryczna (21, fig. 5/ 7. Odmiana urzadzenia regulacyjnego wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze mie* dzy suwak sterowniczy (34), polaczony na jednym swym koncu za pomoca dzwigni (79) z ruchomym koncem puszki barome¬ trycznej (21), a ruchomy tlok (29), pola¬ czony z narzadem napedowym (6) pomoc- ^ 25 —niczego urzadzenia rozrzadczego, jest wla¬ czona komora (80), zawierajaca czynnik pod cisnieniem (np. ciecz lub gaz), którego cisnienie jest regulowane za pomoca wspo¬ mnianego narzadu napedowego (6, fig. 6/ 8. Odmiana urzadzenia regulacyjnego wedlug zastrz. 1, w którym pomocnicze u- rzadzenie rozrzadcze jest uruchomiane za pomoca czynnika pod cisnieniem (np. ole¬ ju, pobieranego z obiegu smarowego silni¬ ka, lub powietrza wzglednie mieszanki pa¬ liwowej, sprezonej za pomoca sprezarki), narzad zas sterowniczy stanowi cylindrycz¬ ny suwak z przewezeniami, poprzez które cylinder pomocniczego urzadzenia roz- rzadczego moze sie laczyc badz z otworem wlotowym do zasilania tego urzadzenia czynnikiem pod cisnieniem, badz tez z o- tworem wylotowym, znamienna tym, ze wspomniane przewezenia (39, 40) sa odgra¬ niczone ukosna czescia (50) w postaci sru¬ bowego kolnierza, wspomniany zas narzad sterowniczy posiada na jednym koncu wy¬ drazenie (55) o przekroju prostokatnym, wspólpracujace z czopem (54), obracanym przez narzad napedowy (6) poprzez uklad dzwigni (56, 57 i 43), tak iz suwak moze wykonywac ruch równolegly do swej osi oraz ruch obrotowy dokola tej osi, przy czym jeden z tych dwóch ruchów jest roz¬ rzadzany za pomoca puszki barometrycz- nej (21), natomiast drugi — za pomoca na¬ pedowego tloka (29), polaczonego z narza¬ dem napedowym (6) pomocniczego urza¬ dzenia rozrzadczego (fig. 3). 9. Odmiana urzadzenia regulacyjnego wedlug zastrz. 1, w którym suwak sterow¬ niczy pomocniczego urzadzenia rozrzadcze¬ go jest poruszany za pomoca puszki baro- metrycznej, umieszczonej w komorze, po¬ laczonej z przewodem wlotowym silnika za wspomnianym urzadzeniem regulacyj¬ nym, znamienna tym, ze komora (19), w której umieszczona jest ta puszka barome- tryczna (21), jest polaczona z przewodem wlotowym (1) odpowiednio przed i za spre¬ zarka (2) lub przcpustnica (4), umieszczo¬ na w tym przewodzie, za pomoca dwóch przewodów (20 i 86), z których w jednym (86) jest zastosowany kalibrowany otwór (87) z umieszczonym w nim przesuwnie drazkiem profilowym (88), polaczonym z narzadem napedowym (6) poprzez dzwi^ gnie (43), tak iz wzgledny przekrój prze¬ switów tych przewodów jest regulowany za pomoca powyzszego narzadu napedowe¬ go (6) pomocniczego urzadzenia rozrzad¬ czego do ograniczania przeswitu wlotu (fig-8). 10. Urzadzenie regulacyjne wedlug zastrz. 1 — 9, znamienne tym, ze przepust- nica (4) jest polaczona ukladem dzwignio¬ wym zarówno z dzwignia rozrzadcza (5), uruchomiana recznie przez pilota, jak i z narzadem napedowym (6) pomocniczego u- rzadzenia rozrzadczego do ograniczania przeswitu wlotu (fig. 1 i 7). 11. Odmiana urzadzenia regulacyjne¬ go wedlug zastrz, 1 — 9, znamienna tym, ze narzad napedowy (6) pomocniczego u- rzadzenia rozrzadczego do ograniczania przeswitu wlotu jest polaczony poprzez u- klad dzwigniowy z przekaznikowym kraz¬ kiem sterujacym (160) sprzegla (155 — 159) o zmiennej przekladni, poprzez które napedzana jest sprezarka (2) o zmiennym wydatku, umieszczona w przewodzie wloto¬ wym (1) silnika, tak iz zmiana polozenia tego narzadu napedowego (6) powoduje odpowiednia zmiane wydatku powyzszej sprezarki (2, fig. 10/ 12. Odmiana urzadzenia regulacyjnego wedlug zastrz. 1 — 9, zawierajaca dwa nie¬ zalezne urzadzenia do regulacji ilosci po¬ wietrza lub mieszanki paliwowej, doprowa¬ dzanej do silnika, umieszczone w przewo¬ dzie wlotowym silnika i rozrzadzane odpo¬ wiednio za pomoca dzwigni, poruszanej przez pilota, i za pomoca narzadu napedo¬ wego pomocniczego urzadzenia rozrzad¬ czego do ograniczania przeswitu wlotu, znamienna tym, ze puszka barometryczna, - 26 —polaczona poprzez uklad dzwigniowy z su¬ wakiem sterowniczym (34) pomocniczego urzadzenia rozrzadczego, jest umieszczona w komorze, która laczy sie z przewodem wlotowym (1) silnika w miejscu (174), znajdujacym sie miedzy tymi dwoma urza¬ dzeniami do regulacji ilosci powietrza lub mieszanki paliwowej, doprowadzanej do silnika, przy czym urzadzenie regulacyjne, sterowane za pomoca dzwigni pilota, jest umieszczone za pomocniczym urzadzeniem regulacyjnym, sterowanym wspomnianym narzadem napedowym (6), liczac w kierun¬ ku przeplywu mieszanki paliwowej (fig. 12). Societe Generale des Carburateurs Zenith. Zastepca: W, Zakrzewski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 28Ó05, Ark. L Fs.lDo opisu patentowego Nr 28005. Ark. 2. /' irlllir?llftssrssr*rA r /JliliilltlllA 2/ V5 '20 hs. lw ^^ fe^Do opisu patentowego Nr Ark. 3. Fis- l 38 Fij. 5 25 BHP\/9 '20 te^Do opisu patentowego Nr 28005. Ark. 4 36 ^ Fi$. 6 2/ \J V yj?l/ll r/hsDo opisu patentowego Nr 28005. Ark. 5. F,s.7Do opisu patentowego Nr 28005. Ark. fi. r,9.9Do opisu patentowego Nr 28005. Ark.
7. 7.Do opisu patentowego Ntf 28005. Ark.
8. 8. F,31ZDo opisu patentowego Nr 28005. Ark.
9. 9. fig. 15 HgU Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa PL