Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do nastawiania obranych ruchów w danym przyrzadzie za pomoca suwaka u- ruchomiajacego, wspólnego dla wszystkich ruchów wlaczajacych; kazdy z tych ru¬ chów wlaczajacych jest przez narzad prze¬ stawiajacy osadzony na suwaku urucho¬ miajacym; narzad ten stosownie do wy¬ boru moze byc doprowadzany do róznych polozen wzgledem suwaka uruchomiajace¬ go, miedzy innymi do polozenia powrotne¬ go; od polozen tych zalezy dzialanie tego narzadu na narzad wlaczajacy przyrzadu, który moze przyjmowac polozenie zasad¬ nicze, spowodowane polozeniem powrot¬ nym narzadu przestawiajacego, oraz dal¬ sze polozenie wlaczania.Takie urzadzenie mozna zastosowac np. do nastawiania obranych ruchów wlaczaja¬ cych w przyrzadach, np. w skrzynce bie¬ gów pojazdów silnikowych lub obrabiarek, w przekladniach przy silnikach lub maszy¬ nach roboczych, w nastawnicach kolejo¬ wych i t. d. Przy wielu tego rodzaju przy¬ rzadach tylko jeden narzad wlaczajacy po¬ winien kazdorazowo przyjmowac poloze¬ nie, odbiegajace od polozenia zasadnicze¬ go; zatem zanim taki narzad wlaczajacy opusci swe polozenie zasadnicze do polo¬ zenia tego musza powrócic wszystkie inne narzady wlaczajace. Przy znanych urza¬ dzeniach poprzednio wspomnianego rodza¬ ju w tych przypadkach przy przelaczaniu z polozenia jednego narzadu wlaczajacego,odbiegajacego od polozenia zasadniczego, do takiegoz polozenia drugiego narzadu konieczne jest dwukrotne przesuwanie su¬ waka uruchomiajacego na jego calej dro¬ dze; za pierwszym razem wszystkie narza¬ dy przestawiajace musza sie znajdowac w swym polozeniu powrotnym, by doprowa¬ dzic wszystkie narzady wlaczajace do po¬ lozenia zasadniczego, a dopiero przy dru¬ gim przesuwie suwaka uruchomiajacego jeden tylko z tych narzadów przestawiaja¬ cych powinien byc wyprowadzony z tego polozenia powrotnego w celu uskutecznie¬ nia zadanego polozenia wlaczania.W urzadzeniu wedlug wynalazku dla , takiego przelaczenia wystarczy jeden tyl¬ ko przesuw narzadu wlaczajacego. We¬ dlug wynalazku osiaga sie to w ten sposób, ze narzady wlaczajace sa umieszczone przechylnie, a kazdy z nich moze przyjmo¬ wac po dwa polozenia wlaczania, do któ¬ rych sa one doprowadzane przez narzady przestawiajace, umieszczone w plaszczyz¬ nie przechylania przynaleznego narzadu wlaczajacego; tp narzady przestawiajace sa przy tym osadzone obrotowo na narza¬ dzie urachofliiajacym, przesuwnym wzdluz pirostej prowadnicy, prostopadlej do osi wahaA narzadów wlaczajacych; narzady te sa polaczone ze soba parami i odpo¬ wiednio do zadanego ruchu wlaczania pod dzialaniem dwóch zródel sily mo¬ ga przyjmowac po jednym z trzech po¬ lozen, odpowiadajacych przechyleniu od¬ powiedniego narzadu wlaczajacego w jed¬ nym lub drugim kierunku lub tez jego po¬ lozeniu zasadniczemu, okreslonemu ela¬ stycznie podatnymi oporkami, których dzia¬ lanie na narzady wlaczajace jest slabsze niz dzialanie wspomnianych zródel sily.Przy przesuwie suwaka uruchomiajace¬ go narzad wlaczajacy przestaje podlegac dzialaniu narzadu przestawiajacego, znaj¬ dujacego sie w polozeniu powrotnym, W znanych urzadzeniach narzad prze¬ stawiajacy, takze i przy swym polozeniu powrotnym, dziala na narzad wlaczajacy swa krawedzia czolowa (w stosunku do ruchu przesuwu), a wiec suwak uruchomia¬ jacy mozna przesunac tylko tak daleko, by narzad przestawiajacy, znajdujacy sie w polozeniu powrotnym, doprowadzil do pfo- lozenia zasadniczego wspóldzialajacy z nim narzad wlaczajacy. Przy tym poloze¬ niu koncowym suwaka uruchomiajacego musza byc zakonczone takze i te ruchy wla¬ czajace, które maja byc uskuteczniane przez inne osadzone na nim narzady prze¬ stawiajace, W przeciwienstwie do tego w urzadze¬ niu wedlug niniejszego wynalazku odcinek drogi, o który mozna przesuwac narzad przestawiajacy w polozenie powrotne bez przesuwu narzadu wlaczajacego z jego po¬ lozenia zasadniczego, jest ograniczony je¬ dynie droga suwaka uruchomiajacego, Dro¬ ge tego suwaka mozna wtedy obrac tak dluga, jaka jest potrzebna do doprowadze¬ nia dowolnego ogniwa wlaczajacego do obranego polozenia wlaczania, rózniacego sie od polozenia zasadniczego.Przy przesuwie w przód suwaka narzad przestawiajacy, znajdujacy sie w! polozeniu powrotnym, moze sie swobodnie slizgac wzdluz narzadu wlaczajacego, znajdujace¬ go sie w polozeniu zasadniczym, bez prze¬ suwania go z tego polozenia. Ruchy wla¬ czajace, uskuteczniane poprzez inne na¬ rzady przestawiajace, osadzone na tym samym suwaku, moga byc wtedy doprowa¬ dzone do konca przez dalszy przesuw tego suwaka, gdy dany narzad wlaczajacy o- siagnal swe polozenie zasadnicze. Celowo uskuteczniany w danym razie ruch jedne¬ go z innych narzadów wlaczajacych z jego polozenia zasadniczego w ogóle zaczyna sie dopiero wtedy, gdy spelniony jest po¬ wyzszy warunek, Ruch suwaka moze byc prostolinijny, a narzad wlaczajacy moze sie obracac okolo osi prostopadlej do kierunku przesuwu i tak umieszczonej, ze przynajmniej na po- - 2 -czatku tej czesci drogi przesuwu suwaka, na której narzad przestawiajacy, znajdu¬ jacy sie w polozeniu powrotnym, moze sie slizgac wzdluz narzadu wlaczajacego, znajdujacego sie w polozeniu podstawo¬ wym, miejsce slizgania narzadu wlaczaja¬ cego zaczyna sie oddalac od miejsca sliz¬ gania narzadu przestawiajacego, gdy na¬ rzad ten przy ruchu przesuwnym wskutek tarcia w miejscu slizgania zaczyna urucho¬ miac narzad wlaczajacy, W ten sposób mozna zapobiec zakleszczeniu narzadu przestawiajacego i wlaczajacego.Urzadzenie moze posiadac jeden lub kilka narzadów wlaczajacych, które z obu stron swego polozenia zasadniczego moga przyjmowac po jednym polozeniu wlacza¬ jacym. Dobrze jest osadzic na suwaku dla kazdego z tych narzadów wlaczajacych dwa narzady przestawiajace, tak sprzezo¬ ne ze soba, ze równoczesnie moga przyj¬ mowac swe polozenie powrotne, przy czym w tym polozeniu przy przesuwie suwaka jeden z tych narzadów przestawiajacych doprowadza' narzad wlaczajacy do po¬ lozenia zasadniczego, jesli nie znajduje sie on jeszcze w tym polozeniu, zanim jakis inny narzad wlaczajacy moze przyjac dal¬ sze polozenie wlaczajace, a na reszcie drogi przesuwu suwaka oba narzady przestawia¬ jace razem przytrzymuja narzad wlacza¬ jacy w jego polozeniu zasadniczym.Miedzy suwakiem i narzadami przesta¬ wiajacymi dobrze jest umiescic sprezynu¬ jace oporki, starajace sie doprowadzic te narzady do ich polozenia powrotnego.Dla obrania zadanego ruchu wlaczajace¬ go wystarczy wtedy nastawic jeden tylko narzad przestawiajacy.Na zalaczonych rysunkach przedsta¬ wione sa przyklady wykonania przedmiotu wynalazku. Fig, 1 przedstawia urzadzenie nastawcze z czterema narzadami wlacza¬ jacymi przy (nieprzedstawionej na ry¬ sunku) skrzynce biegów dla czterech bie¬ gów; fig. 2 — widok z boku urzadzenia na- stawczego wedlug fig. 1; fig. 3 — widok z przodu narzadu wlaczajacego i innych wspóldzialajacych z nim czesci urzadzenia nastawczego o kilku narzadach wlaczaja¬ cych, przy czym czesci przedstawione sa w swym polozeniu przed ruchem wlaczaja¬ cym; fig. 4 przedstawia czesci urzadzenia wedlug fig. 3 w polozeniu przy koncu ru¬ chu wlaczajacego; fig. 5 przedstawia cze¬ sci wedlug fig. 4 w polozeniu przed powro¬ tem narzadu wlaczajacego do jego poloze¬ nia zasadniczego; fig. 6 — te same czesci w polozeniu bezposrednio przedi powrotem; fig. 7 — te same czesci w polozeniu przy koncu ruchu przesuwowego suwaka urucho¬ miajacego po powrocie narzadu wlaczaja¬ cego do polozenia zasadniczego.W urzadzeniu wedlug fig. 1 i 2 ruchy wlaczajace przenoszone sa na (nie przed¬ stawiona na rysunku) skrzynke biegów po¬ przez wal wlaczajacy 1, zaopatrzony w dzwigniel wlaczajaca 2, i poprzez pusty wal wlaczajacy 3, na którymi umocowana jest dzwignia wlaczajaca 4 i który moze sie swobodnie obracac na wale /. Za pomoca walów wlaczajacych 1 i 3 w skrzynce bie¬ gów mozna doprowadzac do zazebienia i wyprowadzac z zazebienia kola zebate dla nastawienia czterech róznych biegów. Je¬ sli dzwignia wlaczajaca 4 znajduje sie w przedstawionym na rysunku polozeniu za¬ sadniczym, a dzwignia wlaczajaca 2— w swym polozeniu zasadniczym, równoleglym do dzwigni 4, to wszystkie kola zebate sa wylaczone z zazebienia, a skrzynka biegów nie przenosi zadnego momentu obroto¬ wego z walu napedzajacego na napedzany.Przy przedstawionym na rysunku poloze¬ niu obu dzwigni wlaczajacych w zazebieniu znajduje sie para kól, powodujaca pierw¬ szy bieg skrzynki biegów. Inna para kól zebatych zazebia sie dla drugiego biegu, gdy dzwignia wlaczajaca 2 znajduje sie w pewinym innym polozeniu wlaczania po da¬ nej stronie swego polozenia zasadniczego, podczas gdy dzwignia wlaczajaca 4 pozo- — 3 —staje w uwidocznionym na rysunku po¬ lozeniu zasadniczym. Przy trzecim wzgled¬ nie czwartym biegu dzwignia wlaczajaca 2 znajduje sie w swym polozeniu zasadni¬ czym, zas dzwignia wlaczajaca 4 przy trzecim biegu jest równolegla do poloze¬ nia dzwigni 2, które ona zajmuje przy pierwszym biegu, a przy czwartym biegu — równolegla do polozenia dzwigni 2, które ona zajmuje przy drugim biegu. Nie mozna nigdy wlaczyc dwóch biegów równoczesnie, gdyz stale jedna z obu dzwigni wlaczaja¬ cych musi sie znajdowac w swym poloze¬ niu zasadniczym.Dzwignie wlaczajace 2, 4 posiadaja równolegle do osi dzwigni krawedzie na- stawcze 5 i 6 wzglednie 7 i 8 oraz prosto¬ padle do nich krawedzie prowadnicze 9 i 10, wzglednie 11 i 12.Uruchomianie dzwigni wlaczajacych 2 i 4 uskutecznia suwak 13, przesuwany na ulozyskowanym na wale wlaczajacym 1 drazku prowadniczym 14, przy czym skok suwaka jest jednakowy dla wszystkich ru¬ chów uruchomiajacych; przesuw tego su¬ waka w przód ku walowi 1 odbywa sie pod wplywem sily, przenoszonej przez czop 15, a powrót odbywa sie pod wplywem sily sprezyny 16. Na suwaku 13 na czopach 17 i 18 osadzone sa przechylnie kciuki prze¬ stawiajace 19, 20, 21, 22. Kazdy z tych kciuków moze przyjac trzy polozenia w odniesieniu do suwaka 13, a mianowicie po¬ lozenie powrotne, w którym przedstawione sa kciuki 19 i 20, polozenie mijania, które na rysunku, zajmuje kciuk 21, oraz prze¬ ciwlegle do polozenia powrotnego' poloze¬ nie wlaczania, które na rysunku zajmuje kciuk 22. Kciuki 19 i 20 sa sprzezone draz¬ kiem 23, a kciuki 21 i 22 — drazkiem 24, tak ze oba sprzezone kciuki moga przyj¬ mowac swe polozenie powrotne jedynie równoczesnie. Suwak 13 posiada dla kaz¬ dego kciuka sprezynujacy oporek 25, któ¬ ry przy przechylaniu do polozenia mijania stara sie odciagnac odnosny kciuk do po¬ lozenia powrotnego, ale nie moze podazac za kciukiem, wychylajacym sie z poloze¬ nia powrotnego do polozenia wlaczania.Wskutek dzialania drazków sprzegajacych 23 i 24 kciuki kazdej pary zostaja dopro¬ wadzone do polozenia powrotnego, o ile nie dzialaja na nie inne sily. Dla kazdego kciu¬ ka wlaczajacego umocowany jest przy su¬ waku 13 elektromagnes 26. Kazdy z tych elektromagnesów moze byc wzbudzany przez osobny obwód pradowy; obwody te rozrzadzane sa nie przedstawionym na ry¬ sunku przelacznikiem wybierajacym, któ¬ ry w danej chwili moze zamknac tylko je¬ den z tych obwodów, trzy zas pozostale sa pozbawione pradu.Kciuk 19 pracuje z lewym, a kciuk 20 — z prawym ramieniem dzwigni wlaczaja¬ cej 2, zas kciuk 21 — z lewym, a kciuk 22 — z prawym ramieniem dzwigni wlaczaja¬ cej 4. Kazdy z tych dolnych kciuków po¬ siada krawedz czolowa 27, za pomoca któ¬ rej przy przesuwie suwaka 13 kciuk uru¬ chomia krawedzie nastawcze 5, wzglednie 6, 7 lub 8 danej dzwigni wlaczajacej, gdy kciuk ten znajduje sie w swym polozeniu wlaczania.Krawedz czolowa 28 kazdego kciuka przechodzi mniej wiecej stycznie do wal¬ ca, którego os jest osia obrotu danegol kciu¬ ka; gdy kciuk ten znajduje sie w swym polozeniu powrotnym i gdy wspóldziala¬ jacy z nim koniec dzwigni wlaczajacej le¬ zy blizej niego niz przy polozeniu zasad¬ niczym tej dzwigni wlaczajacej, to kra¬ wedz czolowa 28 natrafia na krawedz na- stawcza 5, wzglednie 6, 7 lub 8 tego konca dzwigni wlaczajacej. Jesli jednak kciuki znajduja sie w swym polozeniu powrotnym, a dzwignie wlaczajace — w polozeniu za¬ sadniczym, to ta krawedz nastawcza lezy przy drodze powierzchni czolowej 28; kra¬ wedz prowadnicza 29 kciuka lezy przy tym przy tej samej plaszczyznie, równoleglej do kierunku przesuwu, co krawedzie pro¬ wadnicze 9, wzglednie 10, 11 lub 12 odpo- - 4 —wiedniego konca dzwigni wlaczajacej. W swym polozeniu mijania kciuk w ogóle nie natrafia na koniec dzwigni wlaczajacej, z którym wspóldziala.Dzwignie wlaczajace moga posiadac krawedzie 30, ograniczajace wystep, na która natrafiaja krawedzie czolowe 27 kciuków przy koncu drogi przesuwu narza¬ du uruchomiajacego.Na fig. 1 i 2 urzadzenie przedstawione jest w chwili, gdy pierwszy bieg jest wla¬ czony, a przelacznik wybierajacy wybral czwarty bieg, przy czym wlasnie zaczyna sie przesuw narzadu uruchomiajacego dla przelaczenia na odnosny bieg. Przez obra¬ nie czwartego1 biegu zamyka sie obwód pradu tego elektromagnesu 26, który dzia¬ la na ramie przestawiajace 22 tak, ze znaj¬ duje sie on w swym polozeniu wlaczania.Poniewaz inne elektromagnesy 26 sa pozbawione pradu, wiec kciuki przestawia¬ jace 19 i 20 sa utrzymywane sprezynuja¬ cymi oporkami 25 w swym polozeniu po¬ wrotnym. Kciuk przestawiajacy 21, sprze¬ zony drazkiem 24 z kciukiem 22, znajduje sie w swym polozeniu mijania. Przy prze¬ suwie narzadu uruchomiajacego 13 naj¬ przód kciuk przestawiajacy 20 natrafia swa krawedzia, wspólna dla krawedzi czolowej 27 i odporowej 28, na krawedz nastawcza 6 dzwigni wlaczajacej 2 i dopmwadza ja z powrotem do jej polozenia zasadniczego, przy czym najpierw ta krawedz nastawcza slizga sie wzdluz wspomnianej krawedzi, a nastepnie wspólna krawedz, utworzona przez krawedz nastawcza 6 i krawedz pro- wadnicza 10 dzwigni wlaczajacej 2 slizga sie wzdluz krawedzi odporowej 28 kciuka 20. Ta wspólna krawedz, która zacze¬ pia krawedz odponowa 28 i krawedz pro- wadnicza ramienia 20 akurat wtedy, gdy dzwignia wlaczajaca 2 powrócila do swe¬ go polozenia zasadniczego. Obie krawedzie prowadnicze 9 i 10 dzwigni wlaczajacej 2 leza wtedy w tych samych plaszczyznach co krawedzie prowadnicze 29 kciuka prze¬ stawiajacego 19 wzglednie 20, przy czym plaszczyzny sa równolegle do kierunku przesuwu, a przy dalszym przesuwie suwa¬ ka slizgaja sie na tych krawedziach 29; dzwignia wlaczajaca 2 jest zatem przy¬ trzymywana w swym polozeniu zasadni¬ czym, podczas gdy suwak 13 moze byc przesuwany dalej. Jesli przy ewentualnym luzie wzdluz tych powierzchni slizgania je¬ den z obu kciuków przestawiajacych stara sie przez tarcie uruchomic odpowiednie ra¬ mie dzwigni wlaczajacej, to krawedz pro- wadnicza danego ramienia dzwigni wlacza¬ jacej zaczynal sie odsuwac od krawedzi ra¬ mienia przestawiajacego, a wiec usuwa to dzialanie cierne i po nieznacznym przesu¬ wie dochodzi do spoczynku. Ma to miejsce dzieki temu, ze os obrotu dzwigni wlacza¬ jacej, patrzac w kierunku ruchu kciuków przestawiajacych, lezy po tej samej stronie co miejsce slizgania, i przyczynia sie do zapobiezenia zakleszczeniu kciuków prze¬ stawiajacych i dzwigni wlaczajacych.Dopiero po odprowadzeniu dzwigni wla¬ czajacej 2 do jej polozenia zasadniczego i rozlaczeniu w ten! sposób kól zebatych w skrzynce biegów kciuk przestawiajacy 22 narozem 31 swej krawedzi czolowej 27 do¬ chodzi do krawedzi roboczej 8 dzwigni wla¬ czajacej 4 i naciska ja do jej polozenia wlaczania czwartego biegu. Po uskutecznie¬ niu tego ramiona przestawiajace 19 i 20 na¬ trafiaja na krawedz 30 dzwigni wlaczaja¬ cej 2 i zapobiegaja w ten sposób dalszemu przesuwowi suwaka 13. Po ustaniu dziala¬ nia, sily uruchomiajacej, przylozonej do czopa 15, sprezyna 16 doprowadza z po¬ wrotem suwak 13 do jego polozenia spo¬ czynkowego, przedstawionego na rysunku; dzwignie wlaczajace 2 i 4 pozostaja w swym polozeniu dla czwartego biegu az do nastepnego uruchomienia suwaka 13, W celu uskutecznienia nastepnego ruchu wla¬ czajacego.Uskutecznianie innych ruchów wlacza¬ jacych odbywa sie w odpowiedni sposób, — 5 —gdy przed przesuwem suwaka 13 doprowa¬ dzi sie stosownie do wyrobu dany kciuk do polozenia wlaczania przez wzbudzanie od¬ nosnego elektromagnesu, przy czym dla wlaczania pierwszego biegu dziala kciuk przestawiajacy 19, dla drugiego — kciuk 20, a dla trzeciego — kciuk 21; sprzezony z danym ramieniem drugi kciuk zostaje po¬ ciagniety do polozenia mijania, a oba pozo¬ stale kciuki utrzymywane sa oporkami 25 w swych polozeniach powrotnych.Jesli dzwignia wlaczajaca, która ma byc przesunieta do polozenia wlaczania, znajduje sie na poczatku ruchu wlaczaja¬ cego nie w polozeniu zasadniczym, jak dzwignia 2 w opisanym przykladzie, lecz w polozeniu wlaczania przeciwnym wzgle¬ dem zadanego, to przy przesuwie suwaka 13 najprzód naroze 31 danego kciuka prze¬ stawiajacego w swym polozeniu wlaczania natrafia na krawedz nastawcza 5, 6, 7 lub 8 tej dzwigni wlaczajacej i doprowadza ja do polozenia zasadniczego, a dalej do za¬ danego polozenia wlaczania; ten ostatni przebieg odbywa sie tak jak to opisano w przypadku kciuka 22 i dzwigni wlaczaja¬ cej 4. W tym przypadku druga dzwignia wlaczajaca od poczatku ruchu znajduje sie w swym polozeniu zasadniczym; odpowied¬ nie kciuki przestawiajace znajduja sie w swym polozeniu powrotnym i przytrzymuja dzwignie wlaczajaca w tym polozeniu na ostatniej czesci swego przesuwu.Dla doprowadzenia wszystkich dzwigni wlaczajacych do polozenia zasadniczego wystarczy przesunac suwak 13 przy prze¬ rwanym doplywie pradu do elektromagne¬ sów 26; wszystkie kciuki przestawiajace sa bowiem wtedy utrzymywane w polozeniu powrotnym sprezynujacymi oporkami 25.Urzadzenie moze takze posiadac wie¬ cej niz dwie dzwignie wlaczajace, z któ¬ rych kazda zamocowana jest na jednym z kilku wspólosiowych walów i rozrzadza dwiema parami kól zebatych, z których stosownie do polozenia tej dzwigni jedna para lub druga znajduje sie w zazebieniu, a w polozeniu zasadniczym — zadna nie znajduje sie w zazebieniu. Wszystkie kciu¬ ki przestawiajace, zal pomoca których moz¬ na uskuteczniac ruchy wlaczajace dzwigni wlaczajacych, osadzone sa na tym samym suwaku.Na fig. 3— 7 przedstawiona jest jedna dzwignia wlaczajaca z wspóldzialajacymi z nia czesciami, przynalezna do takiego urzadzenia z kilkoma dzwigniami wlacza¬ jacymi. Czesci o tym samym dzialaniu, co na fig. 1 i 2, nie sa w dalszym ciagu blizej opisane.Dzwignia wlaczajaca 40 osadzona jest na wydrazonym wale wlaczajacym 41, któ¬ rego ruchy przenoszone sa na rozrzadzane nim pary kól zebatych. W wydrazeniu te¬ go walu moga byc umieszczone waly wla¬ czajace innych par kól zebatych. Dzwignia wlaczajaca 40 posiada dwie równolegle krawedzie prowadnicze 42 i 43 prostopa¬ dle do osi 44 dzwigni i wygiete pod ka¬ tem rozwartym w krawedzie nastawcze 45 i 46, których odleglosc od osi dzwigni jest rózna.Kciuki przestawiajace 47 i 48 posiada¬ ja wypukle krawedzie czolowe 49 wzgled¬ nie 50 oraz krawedzie prowadnicze 51 wzglednie 52; te ostatnie powierzchnie sa i pozostaja równolegle, poniewaz czopy przegubowe ogniwa 53, sprzegajacego kciu¬ ki przestawiajace 47 i 48, posiadaja te sa¬ ma odleglosc, co czopy 17 i 18. Liczby 54 i 55 oznaczaja sprezynujace oporki, umie¬ szczone przy kciukach przestawiajacych i starajace sie doprowadzac te kciuki do ich polozenia powrotnego, w którym sa one sy¬ metryczne do kierunku przesuwu suwaka 13 i w którym odleglosc krawedzi prowad¬ niczych 51 i 52 jest równa odleglosci kra¬ wedzi prowadniczych 42 i 43 dzwigni wla¬ czajacej 40.Oprócz tego polozenia powrotnego kaz¬ dy kciuk przestawiajacy moze przyjmowac polozenie wlaczania i polozenie mijania; — 6 —na fig. 3 kciuk 47 znajduje sie w polozeniu wlaczania, a kciuk 48 — w polozeniu mi¬ jania. W polozeniu wlaczania przy prze¬ suwie suwaka 13 kciuk natrafia swa kra¬ wedzia czolowa na krawedz nastawcza dzwigni wlaczajacej 40, a w polozeniu mi¬ jania mija te krawedz. Przy wzbudzaniu przynaleznego elektromagnesu 26 kciuk przyjmuje polozenie wlaczania i za pomo¬ ca ogniwa 53 pociaga drugi kciuk w polo¬ zenia mijania.Na fig. 3 dzwignia wlaczajaca 40 przed¬ stawiona jest w polozeniu zasadniczym.Przy przesuwie suwaka 13 krawedz czolo¬ wa 49 kciuka przestawiajacego 47 natrafia na krawedz nastawcza 45 dzwigni wlacza¬ jacej i przy koncu drogi przesuwu dopro¬ wadza te dzwignie do polozenia wlaczania, przedstawionego na fig. 4, odpowiadajace¬ go okreslonemu stosunkowi przekladni w skrzynce biegów. Kat, o który dzwignia wlaczajaca przekrecona zostaje ze swego polozenia zasadniczego' przy okreslonym przesuwie suwaka 13, okreslony jest juz przy wytwarzaniu dzwigni wlaczajacej przez odleglosc miedzy osia dzwigni wla¬ czajacej 44 i krawedzia nastawcza 45 i moze byc rózny dla obu stosunków prze¬ kladni, którymi rozrzadza dzwignia wla¬ czajaca.Na fig. 5 dzwignia wlaczajaca znajduje sie w polozeniu wlaczania niepozadanego w danej chwili stosunku przekladni i ma byc doprowadzona do polozenia zasadni¬ czego. Wi tym celu kciuki przestawiajace przez niewzbudzanie swych elektromagne¬ sów 26 sa pozostawione w swym polozeniu powrotnym, w którym sa naciskane spre¬ zynujacymi oporkami 54 i 55.Przy przesuwie suwaka 13 wspólna kra¬ wedz 49 i 51 kciuka przestawiajacego 47 dochodzi do krawedzi nastawczej 45 dzwi¬ gni wlaczajacej. Przy dalszym przesuwie suwaka 13 taj krawedz nastawcza slizga sie po tej wspólnej krawedzi, zas dzwignia 40 zostaje pokrecona do swego polozenia za¬ sadniczego. W chwili, gdy to zostalo osia- gniete* wspomniana krawedz zeslizguje sie z krawedzi nastawczej 45, przez oo dzwi¬ gnia wlaczajaca 40 zostaje zwolniona z dzialania przestawiajacego kciuka 47, a krawedz prowadnicza 42 dzwigni wlacza¬ jacej staje w tej samej plaszczyznie, co krawedz prowadnicza 51 kciuka przesta¬ wiajacego 47. Równoczesnie krawedz pro¬ wadnicza 43 dzwigni wlaczajacej dochodzi do krawedzi prowadniczej 52 kciuka 48 (fig. 6).Suwak 13 porusza sie w dalszym ciagu, przy czym jedna z nie przedstawionych na rysunku dzwigni wlaczajacych moze byc doprowadzona do polozenia wlaczania.Podczas tego krawedz 51 kciuka 47 slizga sie wzdluz krawedzi 42, a krawedz 52 kciu¬ ka 48 — wzdluz krawedzi 43 dzwigni wla¬ czajacej 40, przez co dzwignia ta zostaje przytrzymana w swym polozeniu zasadni¬ czym (fig. 7). Droga kciuka przestawiaja¬ cego jest tu ograniczona jedynie suwakiem 13, który ze swej strony moze posiadac ta¬ kie wymiary, by wlaczanie kazdego stosun¬ ku przekladni bylo doprowadzane) calkowi¬ cie do konca. PL