Ogólnie znane przewietrzniki zaluzjo- we do doprowadzania swiezego powietrza lub tez wypuszczania zuzytego powietrza z mieszkan zawieraja szereg wahadlowych plytek zaluzjowych, umieszczonych jedna nad druga, które w celu otwierania i zamy¬ kania przewietrznika sa wychylane kazda dokola swej osi. Zaluzje te posiadaja sze¬ reg niedogodnosci, miedzy innymi te, ze nie otwieraja one calkowicie otworu pokry¬ wanego przez te klapy do przewietrzania.Ponadto w przewietrznikach zaluzjowych plytki do przewietrzania zajmuja przy o- twarciu polozenie srodkowe, wskutek czego w przewietrznikach tych zbiera sie kurz,' byloi przyczyna wydania przepisów zdlro^ wotnych, zabraniajacych stosowanie prze- wietrzników klapowych tego rodzaju np. w kuchniach. Wreszcie te klapy do prze¬ wietrzania podlegaja ruchom slizgowym i posiadaja szereg mechanizmów równole¬ glych, które latwo zacinaja sie.Wynalazek niniejszy ma na celu wyko¬ nanie przewietrznika z klapami typu zalu- zjowego, pozbawionego tych niedogodno¬ sci, i polega glównie na tym, ze poszcze¬ gólne plytki, sluzace do zamykania prze¬ wietrznika, sa polaczone zawiasowo tak, iz przy jego otwieraniu i zamykaniu plytki te wykonywaja ruch jednoczesnie, co odpo¬ wiada znanemu ruchowi polaczonych za¬ wiasowo czesci drzwi skladanych, stosowa¬ nych np. czesto w autobusach pasazerskich.Azeby uzyskac odpowiedni przewietrz-flfifi:. teifp' ii^MiiBii'^!!,'^Akitodlaffliey sie z mozliwie jnalej ilfSsci rózngjpjelnych czesci i nie za- l^fajac^ najlepiej/ zadnych slizgowych hafzadÓA# rózrzadc/ych, ponfewaz wykazu¬ ja one sklonnosc do zacinania sie, urzadze¬ nie wedlug wynalazku jest tak wykonane, ze plytki sa laczone zawiasowo parami po dwie, przy czym jedna plytka kazdej jary tych plytek jest przymocowana zawiasowo z jednej strony do ramy przewietrznika, z drugiej zas strony do drugiej plytki. Ta o- statnia plytka jest ^olacwna z ft*erticho- mym pretem, który w pewnym punkcie, znajdujacym sie w odleglosci, odpowiada¬ jacej mniej wiecej szeKkosci plytki, fest polaczony za pomoca preta, posiadajacego przeguby na obu koncach, z punktem obro¬ tu, tezacym w przyblizeniu na prostej pro¬ stopadlej do punktu przegubowego pola¬ czenia obu plytek i mniej wiecej w odle¬ glosci od tych plytek, odpowiadajacej sze¬ rokosci plytek, wskutek czego ruch waha¬ dlowy pierwszej z wyroie-aionych plytek jest powodowany w przyblizeniu pod ka¬ tem 90° za pomoca mechanizmu uruchomia¬ jacego tak,i ze druga plytka podaza za pierwsza i przy otwieraniu lub zamykaniu klapy ustawia sie w jednej plaszczyznie i linii z pierwsza plytka.Konstrukcja klapy powietrzt**) mfdlfrg wynalazku wykonywa, sie w sposób, wyja- srtiotty ponizfcj przy tonawiaimi lig, 7, W pewnych przypadkach mozna zasto¬ sowac odmiane Wykonania wynalazku, w której plytki przymocowane sa do siebie nie zawiasowo, lecz plytka, polaczona za¬ wiasowo z rama pttjewietrznika, jest zao¬ patrzona w prowadnice slizgowa dla dru¬ giej plytki, fctóta posiada salywfty pl^t, polaczony z nia w powy£e*j wskaza-ny spo¬ sób i przytwfeiPifecmy -zMfatfowor *fo tamy ¦p^^wfelrzfilfca W punkcie, lezacym W fctó- mnku do ptttMu praegdbu pierwszej plyt¬ ki w pfzylNzx?nin na przekatnej prostoka¬ ta, którega febki stawowi ta plytka sa*ów- st w otwartym, jak i zamknietym jej po¬ lozeniu. Ten prosty mechanizm jest wyko* nany tak, iz niezaleznie od tego, czy pierw¬ sza ze wspomnianych plytek uruchomia sie przez jej obracanie dokola zawiasy, czy tez druga z tyck plytek uruchomia sie przez jej obracamie dokola jej preta, uzyskuje sie to, ze druga z wymienionych plytek wzgle¬ dnie pierwsizaJ z tych plytek wykonywa pe¬ wnie ruchy od polozenia ukladania sie jed¬ na na druga w plaszczyznie równoleglej do osi przewietrznika, gdy jego klapa jest o- twarta, az do polozenia ustawiania sie jed¬ na za druga przed otworem przewietrznika, gdy jego klapa (e^t saumknieta.Wynalazek dotyczy równiez urzadzenia, w którym umozliwiony jest zarówno sznu¬ rowy, jak i reczny rozrzad klapy prze¬ wietrznika w celu jej otwierania i zamyka¬ nia, Z tego wzgledu stosuje sie wedlug wy¬ nalazku tarcze lub wycinek, przystosowany do sterowania plytek i zaopatrzony w uze¬ bienie, zaczepiajace sie z kolem zebatym, ufiMeszc£onytn pod prostym featefti do osi obrotu tarczy i przymocowanym bezpo- srednio lub posrednio do dwuramiemiej dzwigni, która moze byc zaopainzoma na obu np. kottctacl* ,w sizniurki, wskutek cze¬ go przieiz pociaganie za jeden lub drugi z tych sznurków moze byc ona otwie¬ rana liib zsutrykaam, gdyz* wówczas dwu- ramiecma dzwignia, a tym ssanym i kolo rebai^e sa Ksbraoame w taki sposób, jak i sruba fiknzydelk^wa.Wynalazek dotyczy ponadto urzadze¬ nia, w którym dwuramienna dzwignia jes^t tak przymocowana do kola zebatefe, wzglednie do jego ^wafka, iz dzwignia maze byc zwalniana i w róznych polozeniach za- mtcowywana. Dzwignia ta moze np. ^sia¬ dac dwa polozenia, lezace wzgledem siebie pod katem 90°, dzieki czemu klapa wietrzania wraz z TnechamzlHem utmcfeo* miajacym moze -byc umieszcza*** badz ma dolnym lvh górnym brzegu pri»ewfetr«ftika( badz tez ffta jednym z bocznych ye& brze¬ gów. - 2 —Wedlug wynalazku w celu mozliwie najwiekszego ograniczania szerokosci po- szczególnych plytek, zaleca sie zastoso¬ wac dwie pary takich plytek da pokrywa¬ nia otworu zaworu, przy czym mechanizmy do sterowania plytek przy otwieraniu lub zamykaniu klapy do przewietrzania sa tak ze soba sprzegniete, iz ruchy obu par tych plytek odpowiadaja sobie i sa jednoczesne.Wynalazek jest tytulem przykladu bli¬ zej wyjasniony na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie przekrój pionowy klapy do przewietrzania w polozeniu zamkniecia; fig. 2 — takiz przekrój tej klapy w polozeniu czesciowe¬ go otwarcia; fig. 3 i 4 przedstawiaja odpo¬ wiednie przekroje odmiany wykonania wy¬ nalazku; fig. 5 — 6 — takiez przekroje trzeciej postaci wykonania wynalazku; fig. 7 przedstawia schematycznie sposób, w ja¬ ki moze byc wykonana klapa do przewie¬ trzania wedlug wynalazku; fig. 8 przed¬ stawia w wiekszej skali szczegól urzadze¬ nia napedowego do otwierania i zamykania zaworu; fig. 9 przedstawia widok boczny urzadzenia wedlug fig. 8 z klapa do prze¬ wietrzania osadzona tak, iz mechanizm u- ruchomiajacy znajduje sie na dolnej kra¬ wedzi tej klapy, wreszcie fig. 10 przedsta¬ wia odmiane urzadzenia wedlug fig. 9, w której klapa do przewietrzania z mechaniz¬ mem uruchomiajacym jest osadzona na bocznej krawedzi tej klapy.Na fig. 1—4 cyfra 1 oznaczona jest nieruchoma rama klapy do przewietrzania, a cyfra 2 — siatka, jaka ewentualnie mo¬ ze byc umieszczona przed ta klapa, jezeli jest to pozadane. Otwór zaworu miedzy obu stronami ramy 1 jest pokryty czterema plytkami 3, 4, 5 i 6. Plytki 3 i 6 sa polaczo¬ ne przegubowo za pomoca zawias 7 i 8 z odnosna strona ramy /* Plytki 4 i 5 sa po* laczone przegubowo za pomoca zawias 9 i J0 z plytkami 3 i 4.Na lub tez w poblizu konca plytek 4 i 5, przeciwnego zawiasom 9 i t&x plytki te sa zaopatrzcie w sztywne prety U i J2* vh mieszczone prostopadle do tych plytek, przy czym dlugosc tych pretów moze bys w przyblizeniu równa szerokosci plytek. Prze* ciwlegle konce tych pretów 11 i 12 sa pola¬ czone za pomoca zawias 13 i 14 z pretami 15 i 16, których przeciwne konce sa pola* czone obrotowo z nieruchomymi punktami 17 i J& Pretom 15 i 16 najlepiej jest nadac dlugosc, odpowiadajaca szerokosci plytek.Punkty obrotu 17 i 18 najkorzystniej ie$t umiescic tak, aby lezaly one na linii pro¬ stopadlej clo zawiac 9 i 10 i znajdowaly sie od tych zawias w odleglosci, odpowiadaja- cej szerokosci plytki. Dokladne polozenie i wymiary tej konstrukcji sa wyjasnione oddzielnie na fig. 7.W postaci wykonania wynalazku* przed¬ stawionej na fig. 1 i 2, zastosowany jest mechanizm uruchomiajacy 19, uwidocznio¬ ny na rysunku w postaci wycinka, umoco¬ wanego wahadlowo w punkcie 20 i zaopa¬ trzonego w ramie 21, siegajace poza rame przewietrznika. Wycinek 19 jest zaopa¬ trzony w kolor lub szop 22% osadzony w pro¬ wadnicy 23 na wewnetrznej stronie plytki 3* Wycinek jest nastepnie zaopatrzony w zawiase 24, do której jest przymocowany pret 25, dochodzacy do drugiej strony prze¬ wietrznika i tam przymocowany przegubo¬ wo do ramienia 26, osadzonego obrotowo w punkcie 27 i polaczonego na stale z ramie¬ niem 28, zaopatrzonym na swym koncu w kolo lub czop 29, osadzony w prowadnicy 30 w plytce 6.Jak juz wspomniano, fig. 1 przedstawia klape powietrzna w polozeniu zamkniecia.Jezeli klapa ta mu byc otworzona, nalezy w tym celu raczke 21 przesunac w kierun¬ ku, wskazanym strzalka 31. Wówczas ko¬ lo 22 bedzie sie slizgac w prowadnicy 23 i wywola wychylenie plytki 3 dokola zawia¬ sy 7, natomiast zawiasa 9 zacznie sie poru¬ szac wzdluz drogi, oznaczonej strzalka 33.Przy tym ruchu piet 15 wychyli sie dokola punktu 17 z poczatku takt iz zawiasa 13 - 3 —bedzie przebiegala wzdluz strzalki 33, a nastepnie przy dalszym ruchu plytki 3 zmieni swój kierunek ruchu i bedzie sie poruszac wzdluz toru, oznaczonego strzal¬ ka 34.Fig, 2 przedstawia klape do przewie¬ trzania w polozeniu czesciowego zamknie¬ cia. Figura ta wyjasnia dokladnie, w jaki sposób poruszaja sie rózne czesci. Gdy ra¬ mie 21 bedzie przesuniete jeszcze bardziej w lewo, anizeli to uwidoczniono na rysun¬ ku, plytka 3 przylgnie wreszcie do boku ramy przewietrznika, natomiast plytka 4 ulozy sie na plytce 3. Ruchy róznych cze¬ sci po lewej strpnie klapy do przewietrza¬ nia sa za poimoca preta 25 przenoszone jednoczesnie na uklad dzwigniowy 26, 28 i plytki 6 i 5 wraz z przynaleznymi preta¬ mi 12 i 16 wykonywaja odpowiednie ruchy.Na fig. 2 klapa do przewietrzania przed¬ stawiona jest w takim polozeniu otwarcia, w którym odstep miedzy plytkami 4 i 5 jest równy odstepowi A. W celu zamknie¬ cia przewietrznika nalezy ramie 21 prowa¬ dzic w kierunku odwrotnym do kierunku strzalki 31, przy czym wówczas poszcze¬ gólne czesci zajma polozenie uwidocznione na fig. 1.Na fig. 4 przedstawiona jest odmiana wykonania klapy do przewietrzania wedlug fig. 1 i 2. Zasadniczo obie te klapy sa jed¬ nakowe, przy czym poszczególne czesci sa oznaczone tymi samymi oznacznikami.Istotna róznica polega na mechanizmie, sluzacym do sterowania klapy. Mechanizm ten sklada sie z mechanizmu uruchomiaja¬ cego 35, przedstawionego na rysunku w postaci kola, który w punkcie 36 jest umo¬ cowany obrotowo i posiada ramie 37, sie¬ gajace na zewnatrz ramy przewietrznika.Kolowa plytka 35 jest zaopatrzona w prze¬ guby 38, 39, do których przymocowane sa prety 40, 41, których przeciwlegle konce polaczone sa przegubowo z ramionami 42, 43, przymocowanymi nieruchomo do klap 3 16.Na fig. 3 klapa do przewietrzania jest przedstawiona w polozeniu zamkniecia.Gdy klapa ta ma byc otworzona, raczke 37 nalezy przesunac w kierunku strzalki 44, wskutek czego prety 40, 41 wywolaja wy¬ chylenie plytek 3 i 6 dokola zawias 7 i 8, zawiasy zas 9 i 10 beda poruszac sie wzdluz drogi, oznaczonej strzalka 45. Przy tym ru¬ chu prety 15 i 16 przechylaja sie dokola punktów 17 i 18.Na fig. 4 klapa do przewietrzania jest przedstawiona w polozeniu czesciowego otwarcia. Z rysunku tego wynika jasno, w jaki sposób poruszaja sie poszczególne cze¬ sci tej klapy. Gdy ramie 37 bedzie przesu¬ wane jeszcze bardziej w lewo, anizeli to jest uwidocznione na rysunku, plytki 3 \ 6 zetkna sie z bokami ramy, natomiast plyt¬ ki 4 i 5 beda przylegac do plytek 3 i 6. W celu zamkniecia klapy do przewietrzania ramie 37 nalezy przesunac w kierunku przeciwnym do kierunku strzalki 44 i wów¬ czas poszczególne czesci tej klapy zajma ponownie polozenie uwidocznione na fig. 3.W postaci wykonania wynialaziku, przedstawionej na fig. 5 i 6, czesci, odpo¬ wiadajace czesciom uwidocznionym na fig. 1, 2, 3, 4 i 7, sa oznaczone tymi samymi oznacznikami.Ze wzgledów praktycznych z poczatku opisane beda jedynie mechanizmy, sluzace do uruchomiania plytek 6 i 5.Plytka 6 jest przymocowana przegubo¬ wo do ramy / za pomoca zawiasy 8, wsku¬ tek czego plytka ta moze byc doprowadzo¬ na do polozenia zamkniecia, uwidocznione¬ go na fig. 5, jak i do polozenia posrednie¬ go, uwidocznionegoi na fig. 6, poruszajac sie wedlug luku 46, wskutek czego plytka ta przylega do bocznej krawedzi ramy 1.Plytka 5 jest polaczona z pretem 47, przy¬ mocowanym puzegubowo doi punktu 48 ra¬ my 1. Punkt 48 jest umieszczony wzgledem zawiasy 8 na przekatnej prostokata, w którym plytka 6 tworzy jeden jego bok, pret zas 47 — drugi bok. Na plytce 5 lub — 4 —precie 47 jest zastosowana rolka sterujaca 49 lub podobna czesc; prowadzona w pro¬ wadnicy slizgowej 50 plytki 6. Urzadzenie to dziala w ten sposób, ze gdy pret 47 wy¬ chyla sie dokola punktu 48, rolka 49 poru¬ sza sie wzdluz luku 51, poniewaz zas rolka ta slizga sie w prowadnicy 50, przeto rów¬ noczesnie plytka 6 wychyla sie do we¬ wnatrz dokola zawiasy 8. Podczas tego wychylania punkt 52 plytki 5 porusza sie po luku 53 if gdy pret 47 odchyli sie o 90°, punkt 52 znajdzie sie okolo zawiasy 8, wskutek czego obie plytki 6 i 5 beda przy¬ legac do siebie, i ustawia sie obok oslony 1 klapy do przewietrzania. Ruch ten plyt¬ ki 6 i 5 wykonaja niezaleznie od tego, czy mechanizm uruchomiajacy jest polaczony z pretem 47, czy tez bezposrednio z plyt¬ ka 6.Azeby obydwa zespoly plytek byly uru¬ chomiane jednoczesnie, mozna ramie 54 zaopatrzyc w wycinek 55, do którego przy¬ mocowane sa drazki 56 i 57, polaczone od¬ powiednio z drazkami 47 i 47*. Obracanie wycinka 55 powoduje zatem równoczesne i odpowiadajace sobie ruchy obu zespolów plytek 6, 5 i 4, 3 przy otwieraniu i zamyka¬ niu.Na fig. 7 przedstawiono najlepszy spo¬ sób wyznaczania poszczególnych wymiarów róznych czesci, wchodzacych w sklad za¬ mkniecia zaluzjowego wedlug wynalazku, oraz punktu obrotu pretów lacznikowych 15 i 16.Na fig. 7 przedstawiono tylko jedna strone zamkniecia zaluzjowego, przy czym zastosowano tutaj te same oznaczniki licz¬ bowe, co i na fig. 1 — 4. Azeby znalezc polozenie punktu 18' oraz dlugosc przegubu 16', mozna, uwzgledniajac wymiary ramy przewietrznika, dlugosc sztywnego narzadu 12', przymocowanego nieruchomo do plyt¬ ki 5', dobrac do pewnego stopnia dowolnie.Gdy zas nastepnie plytke 5' i narzad 12' wykresli sie w drugim ich skrajnym poloze* niu, to jest przy otwartej klapie do prze¬ wietrzania, co uwidoczniono na fig. 7 linia¬ mi przerywanymi, to otrzymuje sie dwa punkty 14', 14'. Miedzy obu tymi punktami nakreslona jest linia b. Na srodek tej linii b opuszczona jest prostopadla linia a. Aze¬ by uzyskac prawidlowe dzialanie mecha¬ nizmu, punkt obrotu 18' przegubu 16* wi¬ nien sie znajdowac na tej linii a, uwzgled¬ niajac pozostale wymiary klapy do prze¬ wietrzania.Na fig. 8, 9 i 10 przedstawiono korzyst¬ na postac wykonania mechanizmu do uru¬ chomiania plytek.Na figurach tych liczba 35 oznaczona jest tarcza, przymocowana obrotowo za po¬ moca walka 36 do nie uwidocznionej na rysunku ramy klapy do przewietrzania.Tarcza 35 moze byc wykonana takze w ksztalcie wycinka. Do tarczy tej przymoco¬ wane sa przegubowo dwa prety 40 i 41, la¬ czace tarcze 35 z plytkami klapy do prze¬ wietrzania. Wedlug wynalazku tarcza 35 jest zaopatrzona w uzebienie 59, wykonane na wiekszej lub mniejszej czesci jej obwo¬ du.Na ramie klapy do przewietrzania osa¬ dzone jest nastepnie kolo zebate 60 (fig. 9), zazebiajace sie z uzebieniem 59 i osa¬ dzone na walku 61, który najlepiej jest przymocowac do raimy tej klapy. Na wal¬ ku tym osadzona jest równiez dlwura- mienna dzwignia z ramionami 62, 63, przymocowanymi do kola zebatego 60 za pomoca nakretki skrzydelkowej 64. Obro¬ towi tych ramion w stosunku do kola zeba¬ tego 60 zapobiegaja oporki 65, 66, 67, 68, umieszczone badz na kole zebatym, badz tez bezposrednio lub posrednio do czesci, przymocowanej do tego kola. Ramiona 62, 63 moga byc np. zaopatrzone w otworki 69, 70, do których moze byc przymocowany sznurek 71, sluzacy do uruchomiania ra¬ mion tak, azeby nastepowal obrót kola ze¬ batego, a tym samym i tarczy 35.Gdy klapa do przewietrzania jest pola¬ czona z mechanizmem uruchomiajacym tak, - 5 —iz mechanizm ten znajduj sie na górnej lob diilaef krawedzi klapy clo przewietrza- nia, to ramiona 62, 63 przymooowuje sie da kala zebatego 60 w sposób uwidocznio¬ ny na fig. 9. W przypadku umocowana klapy do przewietrzania w taki sposób, ze mechanizm uruchomiajacy znajduje sie na jednym z boków tej klapy, ramiona 62, 63 trzet)a przestawic tak, azeby one pomimo tego obrotu ramy klapy do przewietrzania same zajmowaly w stosunku do poziomu polozenie, przedstawione na fig. 9 i 10.Uskutecznia sie to dzieki zwolnieniu na¬ kretki skrzydelkowej 64, po czym ramiona 62, 63 mozna przestawic o 90*, jak to wyni¬ ka z fig. 10.Jest rzecza zrozumiala, ze dzieki zasto¬ sowaniu powyzszego mechanizmu uzyskuje sie urzadzenie, w którym przez pociaganie aa sznurek 71 mozna uskuteczniac w spo¬ sób niezawodny zarówno otwieranie, jak i zamykanie.Aczkolwiek powyzej wynalazek jest opisany w zastosowaniu do klapy do prze¬ wietrzania typu zaluzjowego, to jednakze wynalazek dotyczy w ogóle przewietrznika w pojeciu bardziej ogólnym. Urzadzenie bowiem wedlug wynalazku daje sie rów¬ niez w pewnej mierze zastosowac w pola¬ czeniu z innymi urzadzeniami odpowiednie¬ go rodzaju, przy czym szczególne postacie wykonania, powyzej opisane, moga byc w pewnych przypadkach zastosowane z powo¬ dzeniem takze i do drzwi i okien.Wynalazek niniejszy dotyczy zatem za¬ stosowania powyzej opisanych postaci wy¬ konania przewietrznika do drzwi, okien lub tym podobnych przedmiotów. PL