PL25505B1 - Sposób wytwarzania srodków do rozpraszania, emulgowania, zwilzania, czyszczenia i prania oraz do folowania tkanin. Patent zalezny od patentu nr 25361. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania srodków do rozpraszania, zwilzania, czyszczenia i prania oraz do fo¬ lowania tkanin przez kondensacje sulfo- kwasów tluszczów liib substancji, zawiera¬ jacych tluszcze, wzglednie ich pochodnych lub ich soli, z sulfokwasami (luib ich sola¬ mi) organicznych produktów nietluszczo- wych, np. zywic naturalnych lub zywic od¬ padkowych z rafinacji produktów ropo¬ wych lub produktów destylacji wegla bru¬ natnego1 i innych weglowodorów.Wiadomo, ze produkty sulfonowania tluszczów lub olejów pochodzenia mineral¬ nego, roslinnego luib zwierzecego oraz pro¬ dukty sulfonowania weglowodorów nietlu- ^zczowych posiadaja, podobnie jak mydla, pozadane wlasciwosci zmiekczajace, po¬ trzebne przy obróbce tkanin, skóry i t. d.Jednakze wszystkie wymienione produkty sulfonowania maja te wade, ze nie sa do¬ statecznie odporne na ogrzewanie, na dzia¬ lanie kwasów i zasad, mimo ze w wielu przypadkach dzialaja lepiej niz my¬ dla.Znaleziono obecnie, ze mozna otrzymac pozadane, bardzo odporne produkty kon¬ densacji, szczególnie nadajace sie do po¬ przednio' wymienionych celów, jesli sie tlu¬ szcze lub ciala tluszczowe w obecnosci ka- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wynalazca jest Paul Henkel.taMzatotó:najpierw acetyluje, a nastepnie : sulfonuje za pomoca* sulfokwasów weglo- i 'iK*l \ / ifgpiorów.rneti^^czio^N^ch lub ich podiod- VV * aydn, pto*czym 2X^bbi§tnia sie i wreszcie w R.CH^ + R2CH3 + 1/2 i Zamiast acetylowania mozna stosowac wprowadzenie do tluszczów lub cial tlusz¬ czowych rodnika kwasu octowego, mrów¬ kowego lub mlekowego.Jest wprawdzie rzecza wiadoma, ze za pomoca róznych sulfokwasów, jak np. al¬ fa- lub beta-sulfokwasów olejów mineral¬ nych mozna sulfonowac ciala tluszczowe.Do sulfonowania tluszczów lub cial tlusz¬ czowych, acetylowanych lub zestryfikowa- nychj za pomoca kwasu octowego, mrówko¬ wego wzglednie mlekowego, nadaje sie szczególnie alfa- lub beta-sulfonaftalen.Wiadomo równiez, ze alfa- lub beta-sul- fonaftalen otrzymuje sie przez dzialanie na naftalen dymiacego kwasu siarkowego w temperaturach 80 — 90°C a nawet 160 — 200CC.Obecnie znaleziono, ze mozna o wiele latwiej otrzymac powyzej wymieniony al¬ fa- i beta-sulfonaftalen przez sulfonowa¬ nie kwasem siarkowym (monohydratem) wzglednie dymiacym kwasem siarkowym lub kwasem chlorosulfonowym w tempera¬ turze 20 — 25eC, w obecnosci mocznika, na¬ ftalenu bedacego w roztworze nasyconym (roztworze okolo 12%-owym wagowo) w benzynie utlenionej. Przez utleniona benzy¬ ne rozumie sie produkt utlenienia benzyny w Jazie parowej lub cieklej pod cisnieniem.Zawiera on! od 1 — 10% zwiazanego tlenu w glównej mierze w postaci aldehydów, ke¬ tonów i laktonów.Wedlug wynalazku niniejszego mozna otrzymac wysokowartosciowe, bardzo od¬ porne srodki do rozpraszania, emulgowa¬ nia, zwilzania, czyszczenia, prania oraz do folowania tkanin w ten sposób, ze stosuje sie sulfokwasy, otrzymane z weglowodorów obecnosci srodków utleniajacych kondensu- je sulfozwiazki cial tlusizczowych z sulfo- zwazkanii cial nietluszczowych wedlug schematu ogólnego: )2 ^R.CH^CH^ + H20 nietluszczowych wzglednie ich pochod¬ nych, do sulfonowania zwiazków tluszczo¬ wych, które poprzednio w obecnosci kata¬ lizatora,, jak rteci, niklu i metalu podobne¬ go, acetylowano za piomoca kwasu octowe¬ go, wzglednie do których wprowadzono ro¬ dniki kwasu octowego, mrówkowego lub mlekowego. Wsplomnriane produkty acety¬ lowania lub produkty, zawierajace inne ro¬ dniki kwasowe, sulfonuje sie, po czym pro¬ dukt reakcji w znany sposób przemywa sie, zobojetnia w obecnosci lagodnie dzialaja¬ cego srodka utleniajacego, jak np. podchlo¬ rynu sodowego, wody utlenionej i t. d., przy czym zachodzi kondensacja, jak po¬ dano poprzednio.Jako zwiazki tluszczowe nalezy uwazac kwasy tluszczowe, ich glicerydy lub inne estry, jako tez amidy kwasów tluszczo¬ wych, alkohole tluszczowe, ketony tluszczo¬ we lub ininei produkty przemiany tluszczów.Weglowodory nietlusziczowe mogaj byc sze¬ regu aromatycznego, alifatycznego, aroma¬ tyczno-alifatycznego, cyklicznego lub ali- cyklicznego. Mozna tez uzywac pochod¬ nych weglowodorów powyzszych.Srodki wedlug wynalazku niniejszego wytwarza sie w ten sposób, ze zwiazki nie- tluszczowe oczyszcza sie kwasem siarko¬ wym i w tak oczyszczonych zwiazkach nie¬ tluszczowych rozpuszcza sie na zimno do nasycenia naftalen; i mocznik, po czym roz¬ twór ten sulfonuje sie w temperaturze naj¬ wyzej 25°C.Otrzymanymi siulfokwasami sulfonuje sie w obecnosci katalizatora produkty ace¬ tylowania wzglednie estryfikacji zwiazków tluszczowych, nastepnie zobojetnia sie je, po czym poddaje kondensacji (wedlug po- — 2 —-danego «ckfcras,tu) w cibecnosci malej ilo^d podchlorynu sodowego, wody utlenionej i t. d. w ten sposób, ze wspomniana miesza¬ nine gotuje sie w otwartym naczyniu wzglednie w naczyniu zamknietym pod ci¬ snieniem zmniejszonym lub zwiekszonym tak dlugo, az powstana trwale i odporne produkty kondensacji.Okazalo sie, ze jasne produkty wytwo¬ rzone wedlug wynalazku niniejszego daja dobrze pieniace sie klarowne roztwory wod¬ ne, wolne od osadu i posiadajace wielka odpornosc na dzialanie wapna, soli magne¬ zowych, lugów, kwasów, chloru, soli glino¬ wych i t. d. Produkty te sa poza tym bar¬ dzo oszczedne w uzyciu i nie oslabiaja traktowanych nimi materialów wlókienni¬ czych, skory i t d.Przyklad L 100 kg oleju mineralnego o ciezarze wlasciwym 0,8 — 0,9 (15°C i o lepkosci 3 — 7°E) 20CC sulfonuje sie za pomoca 100 kg kwasu siarkowego (mono¬ hydratu) , przy czymi tworzy sie mieszanina alfa- i beta-sulfokwasów. 100 kg benzyny utlenionej oczyszcza sie w znany siposób kwasem siarkowym, po czym rozpuszcza sie w niej na zimno 10 kg naftalenu i 5 kg mocznika. Roztwór ten sulfonuje sie za po¬ moca 100 kg monohydratu w temperaturze najwyzej 25°C. Sulfokwasy, otrzymane z o* bydwóch reakcyj, po oddzieleniu od zwiaz¬ ków nieprzereagówanych laczy sie razem i sulfonuje nimi 50 kg produktu acetylowa- nia, powstalego' przez dzialanie kwasem oc¬ towym wzglednie bezwodnikiem octowym na olbrot i wyzszy alkohol tluszczowy. Re¬ akcje przeprowadza sie w obecnosci odpo¬ wiedniego katalizatora zarówno przy reak¬ cji acetylowania, jak i przy sulfonowaniu, np. 100 g rteci. Mozna jednak uzyc i innych katalizatorów jak np. niklu. Po skonczonej reakcji produkt sulfonowania przemywa sie, zobojetnia i po dodaniu 0,25 kg pod¬ chlorynu sodowego przeprowadza sie kon¬ densacje wedlug poprzednio podanego schematu.Pteyklad II. 100 kg 85$ -owego: Jtws^u mrówkowego gotuje sie z 100 kg wyzszego alkoholu tluszczowego w obecnosci 200 g rteci w naczyniu z chlodnica zwrotna tak -dlugo, az utworzy sie klarowny produkt re¬ akcji. Produkt ten sulfonuje sie za pomoca 200 kg mieszaniny alfa- i beta-sulfokwasów oleju mineralnego oraz sulfokwasów, otrzy¬ manych przez sulfonowanie roztworu naf¬ talenu i mocznika w benzynie utlenionej.Cala te mieszanine sulfonuje sie w znany sposób, przy czym zachodzi zarazem kon¬ densacja. Po skonczonej reakcji produkt sulfonowania przemywa sie, zobojetnia i przeprowadza kondensacje przez ogrzewa¬ nie w obecnosci 1 kg 33%-owej wody utle¬ nionej. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania srodków do rozpraszania, emulgowania, zwilzania, czy¬ szczenia i prania oraz do falowania tkanin, znamienny tym, ze tluszcze lub substancje o charakterze tluszczowym, które w obec¬ nosci katalizatora, jak np. rteci, niklu lub metalu podobnego, zestryfikowano kwasem octowym, mrówkowym lub mlekowym, sul¬ fonuje sie w obecnosci katalizatora za po¬ moca sulfokwasów, otrzymanych z weglo¬ wodorów nietluszczowych lub innych po¬ chodnych, po czym otrzymane produkty w znany sposób przemywa sie i zobojet¬ nia.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze otrzymane produkty kondensu- je sie w obecnosci lagodnie dzialajacych srodków utleniajacych, jak podchlorynu sodowego, wody utlenionej i t. d.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym,i ze produkty estryfikacji tluszczów wzglednie substancji o charakterze tlusz¬ czowym sulfonuje sie za pomoca alfa- i be- ta-sulfonaftalenu, otrzymanego przez roz¬ puszczenie naftalenu w benzynie utlenio¬ nej i nastepne sulfonowanie w obecnosci — 3 —mocznika za pomoca kwasu siarkowego ny sulfokwasów olejów mineralnych i sul- (monohydratu), oleum lub kwasu chloro- fonaftalenu. sulfonowego.
4. 4. Sposób wedlug zastrz, 1, znamien- Galicyjskie ny tym, ze do sulfonowania estryfikowa- Towarzystwo Naftowe nych tluszczów wzglednie substancji ocha- ,,G a 1 i c j a" rakterze tluszczowym uzywa siemieszani- S p. A k c, Druk L. Boguslawskiego i 5ki, Warszawa- PL