urzadzenie Wynalazek dotyczy sposobu tkania za pomoca czólenek chwytakowych i polega na tym, ze wieksza liczba czólenek chwy¬ takowych, znajdujacych sie jednoczesnie w ruchu okreznym, wykonywa zamkniety ruch okrezny, przy czym czólenka te, wy¬ rzucane przez przesmyk z miejsca wyrzu¬ tu, w którym sa zaopatrywane w watek, do miejsca chwytowego, ciagna za soba nitke watku, a nastepnie sa przenoszone w sta¬ nie pustym z powrotem do miejsca wyrzu¬ tu za pomoca okreznego urzadzenia prze-* nosnikowego, znajdujacego sie poza prze¬ smykiem i uruchomianego przymusowo za pomoca maszyny w ten sposób, ze szyb¬ kosc przesuwania sie urzadzenia przeno¬ snikowego stanowi tylko ulamek szybkosci ruchu czólenka, puste zas czólenka powra¬ caja zawsze do miejsca wyrzutu zgodnie z rytmem procesu pracy. Zgodnie z wynalaz-' kiem przewidziany jest zamek wyrzutowy, który prowadzi i trzyma czólenka az do chwili wyrzutu i który posiada miejsca za¬ czepu dla narzadów uderzajacych i dopro- wadzaczy nitek, oraz zamek chwytowy, chwytajacy i hamujacy; czólenka po kazdo¬ razowym przejsciu przez przesmyk, a po¬ nadto posiadajacy urzadzenia, za pomoca których czólenka sa usuwane z zamka chwytowego, i wreszcie okrezne urzadze¬ nie przenosnikowe, uruchomiane przymu¬ sowo i zaopatrzone w zabieraki, przenosza-cc czólenka w; odpowiedniej chwili do zam¬ ka wyrzutowego. Zamek wyrzutowy posia¬ davjpodno|nik^ który przed wy¬ rzutem, majacym na celu przeniesienie ni¬ ci, doprowadza kazde czólenko we wlasci¬ we polozenie wyrzutowe i trzyma czólen¬ ko, dopóki nie zostanie ono wyrzucone.Zamek wyrzutowy posiada kanal biezny, utworzony przez czesc ruchoma i czesc nie¬ ruchoma, przy czym czescia nieruchoma jestj komora, do której czólenko chwytako¬ we jest podnoszone przed wyrzutem za pomoca podnosnika czólenek. Zamek wy¬ rzutowy posiada boczna szczeline podluz¬ na, przez która narzady, wprawiajace w ruch czólenko, wchodza do kanalu biezne¬ go w celu wyrzucenia czólenka chwytako¬ wego. Doprowadzacz watku, pracujacy w zamku wyrzutowym, moze byc przez dru¬ ga szczeline podluzna wprawiany w ruch zwrotny w kanale bieznym za pomoca na¬ rzadu napedowego w rytmie procesu pra¬ cy. Narzad napedowy doprowadzacza wat¬ ku wykonywa (najlepiej) taki ruch, ze do¬ prowadzacz ten poczatkowo podczas pod¬ noszenia sie podnosnika czólenek jest nie¬ ruchomy oraz znajduje sie w tylnym polo¬ zeniu krancowym i pozwala czólenku przejsc w polozenie wyrzutowe, nastepnie zbliza sie do czólenka i oddaje przy tym watek, po czym podczas biegu czólenka przez przesmyk porusza sie powoli ku przedniemu; koncowi kanalu bieznego i tam po wprowadzeniu watku znowu chwyta tuz przy krajce tkaniny koniec nitki wat¬ kowej (który moze byc tam odciety za po¬ moca urzadzenia odcinajacego), oraz ze ten doprowadzacz watku nastepnie powra¬ ca razem z nitka watkowa w tylne poloze¬ nie zamka wyrzutowego uwalniajac w ten sposób kanal biezny w celu nastepnego przerzutu czólenka i nastepnego przenie¬ sienia nitki. Zamek chwytowy posiada ka¬ nal hamulcowy, z którego czólenko po od¬ laczeniu nitki watkowej jest usuwane ku dolowi, a mianowicie posiada np. narzad, który najpierw doprowadza czólenko chwytakowe, które zatrzymalo sie w ka¬ nale hamulcowym, w polozenie pozadane do odlaczenia nitki watku, oraz posiada na¬ rzad, który w celu odlaczenia tej nitki od czólenka chwytakowego zaczepia o klamer¬ ke watkowa tego czólenka, poi czym wypy¬ cha czólenko z kanalu hamulcowego i od¬ daje je zabierakom urzadzenia przenosni¬ kowego. Urzadzenie przenosnikowe jest wy¬ konane (najlepiej) jako lancuch okrezny, umieszczony pod przesmykiem i zaopatrzo¬ ny w zabieraki, za pomoca których chwyta on czólenka w ten sposób, ze w odpowied¬ nim rytmie procesu pracy czólenka sa do¬ prowadzane z powrotem do miejsca wyrzu¬ tu i wsuwane do zamka wyrzutowego.Na rysunku przedstawiony jest schema¬ tycznie przyklad wykonania przedmiotu wynalazku.Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny przez miejsce wyrzutu, miejsce chwytowe i urzadzenie do przenoszenia z czesciowym widokiem obiegu czólenka przed wprowa¬ dzeniem nitki watku, fig. 2 — ten sam prze¬ krój podluzny w polozeniu roboczym po wprowadzeniu nitki watkowej, fig. 3 i 4 — widok zamka wyrzutowego, czesciowo w przekroju, w innych polozeniach robo¬ czych, fig. 5 — widok z góry z czesciowym przekrojem zamka wyrzutowego, fig. 6 i 7 i 8 — widok z przodu i przekrój zamka chwytowego w róznych polozeniach robo¬ czych, fig. 9 — przekrój poprzeczny przez rowek biezny i lancuch przenosnikowy wzdluz linii IX — IX na fig. 1, fig. 10 — z przodu w wiekszej skali przestawne sprzeglo zebatego kola napedowego, a fig. 11 — to samo przestawne sprzeglo w prze¬ kroju.Z zamka wyrzutowego A czólenko chwytakowe 1 zostaje wyrzucone przez grzebien 2 ku zamkowi chwytowemu B. W celu przenoszenia czólenek 1 przewidzia¬ ne jest poza przesmykiem okrezne urza¬ dzenie przenosnikowe C, które odnosi z po- — 2 —Wrotern czólenka 1 w stanie pustym do miejsca wyrzutu. Zamek wyrzutowy A sklada sie z czesci górnej 3, czesci dolnej 4, czesci dolnej kanalu bieznego 5 i pro¬ wadnicy 6 podnosnika czólenek. Zamek chwytowy B posiada czesc górna 7 i czesc dolna 8, obejmujaca kanal hamulcowy 9, w którym dla przejrzystosci nie naryso¬ wano narzadów potrzebnych do hamowa¬ nia czólenka. Nitke watku 10 sciaga sie z nieprzesuwnej cewki watkowej 11, nastep¬ nie prowadzi sie przez uszko 12, po czym doprowadzacz 13 podaje ja czólenku 1, a nastepnie wyrzuca sie ja przez kanal biez¬ ny 50 miedzy nici osnowy 14. Kanal biez¬ ny 50 jest utworzony z podnosnika 22 i czesci nieruchomej. Urzadzenie przenosni¬ kowe C posiada lancuch okrezny 15, wpra¬ wiany w ruch walem napedowym 76) za po¬ moca kól zebatych 17 i 18 w kierunku strza¬ lek. Lancuch 15 biegnie w dolnym rowku 19 i posiada zabieraki 20, które siegaja do rowka górnego 21 i przenosza czólenka 1 ku zamkowi wyrzutowemu A. Czólenko zostaje doprowadzone w polozenie wedlug fig. 1 za pomoca podnosnika 22, porusza¬ jacego sie w kierunku strzalki 23 i posia¬ dajacego ruchome urzadzenie do zatrzy¬ mywania, znajdujace sie w podnosniku. W celu odciecia nitki watkowej 10 w odpo¬ wiednim miejscu przewidziane sa nozyce 25, wprawiane w ruch zwrotny w kierunku strzalki 26 za pomoca nie uwidocznionego na rysunku urzadzenia. Zamek chwytowy B posiada wypychacz 27, wykonywajacy ruch zwrotny w kierunku strzalki 28, oraz suwak 29, wykonywajacy ruch zwrotny zgodnie ze strzalka 30.Suwak 29 sluzy do ustawiania z powro¬ tem czólenka chwytakowego 1 w nowe po¬ lozenie, natomiast wypychacz 27, wcho¬ dzacy z góry, ma na celu) usuwanie czólen¬ ka chwytakowego z zamka chwytowego.Na fig. 1 czólenko chwytakowe znajdu¬ je sie w polozeniu wyrzutowym i jest trzy¬ mane zatrzymerti 24. Suwak 29 znajduje sie w polozeniu gotowosci i doprowadza nastepnie nadchodzace czólenko we wla¬ sciwe polozenie, gdy wypychacz 27 poru¬ sza sie na dól i ma wypchnac czólenko chwytakowe z zamka chwytowego* Kolo zebate 17 mozna przestawiac za pomoca u- rzadzenia przestawiajacego, np. sruby 31, przesuwanej w obrebie szczeliny 32 tak, a- by mozna je bylo dostosowac do rytmu pracy zamka wyrzutowego i zamka chwy¬ towego przy rozmaitych szerokosciach tka¬ nin.Po wprowadzeniu nitki watkowej (fig. 2) czólenkoi chwytakowe dochodzi do zam¬ ka chwytowego B i zatrzymuje sie w kana¬ le hamulcowym 9. Suwak 29 doprowadzil przed chwila czólenko 1 w polozenie przed- wypychowe, podczas gdy wypychacz 27 znajduje sie jeszcze w górnym polozeniu na zewnatrz zamka chwytowego. Dopro¬ wadzacz nici 13 znajduje sie juz w najbar¬ dziej przednim polozeniu zamka wyrzuto¬ wego na krancu kanalu bieznego 50. Nitka watkowa 10, która od cewki 11 az do zam¬ ka chwytakowego byla swobodnie rozpre¬ zona, zostala dopiero co odcieta nozycami 25, opuszczajacymi sie w dól. Po chwyto¬ wej stronie czólenek najblizszy zabierak 20 lancucha 15 jest jeszcze tak oddalony od opuszczajacego sie czólenka 1, ze czó¬ lenko to nie zostaje nasadzone na zabie¬ rak, lecz zostaje ulozone przed nim. Inne czólenka chwytakowe 1 znajduja sie juz na drodze powrotnej. Jedno' czólenko 1 zo¬ staje wlasnie wsuniete do zamka wyrzuto¬ wego i widac je wsuniete do polowy na wpychaczu 22. Zatrzym 24, który moze byc wyciskamy sprezyna ku górze, jeszcze nie dziala.Fig. 3 wyjasnia ten okres dzialania u- rzadzenia, w którym doprowadzacz nici 13 wraz z nitka watku 10 powrócil znowu, aby opróznic miejsce na wznoszace sie ku gó¬ rze czólenko 1. Czólenko to znajduje sie wlasnie wi polowie wysokosci, poniewaz podnosnik 22 wykonal dopiero polowe swe- - 3 —go suwu. 2abierak 20, który wsunal czólen¬ ko chwytakowe na podnosnik, przesunal sie tymczasem o pewna czesc swej drogi ku dolowi dokola kola zebatego 17, Nozy¬ ce 25 znajduja sie znowu w swym poloze¬ niu górnym, wskutek czego czólenko po wyrzucie posiada swobodna droge.Fig. 4 wyjasnia prace urzadzenia w chwili na krótko przed wyrzutem czólen¬ ka chwytakowego. Doprowadzacz 13 lezy tuz przy czólenku chwytakowym /, pod¬ czas gdy zatrzym 24 zostal juz przycisnie¬ ty ku dolowi za pomoca nienarysowanych narzadów i zwolnil czólenko.Fig. 5 (widok z góry) wyjasnia naste¬ pujacy po tym moment, gdy zapadka nape¬ dowa 34 zaczepia juz o czólenko chwyta¬ kowe /. Ta zapadka napedowa jest osa¬ dzona na slizgaczu 35, który w celu wpra¬ wiania w ruch czólenka moze wykonywac ruch zwrotny na precie slizgowym 36. Na rysunku nie podano blizej napedu slizga- cza 35; naped ten moze byc uskuteczniany znanymi sposobami, np. przez górne albo dolne bicie. Wedlug fig. 5 czólenko odsu¬ nelo sie juz o pewna czesc drogi od dopro- wadzacza 13; uwidoczniona tu jest równiez szczelina: podluzna 37, przez która wcho¬ dzi zapadka napedowa 34, jak równiez szczelina podluzna 38, przez która usku¬ tecznia sie naped doprowadzacza. Dopro¬ wadzacz 13 moze byc równiez napedzany np. za pomoca dzwigni 40, wprawianej w ruch zwrotny w szczelinie podluznej 38 za pomoca krzywiznowej tarczy kciukowej 41, obracajacej sie na wale 42. Dzwignia 40, na której umieszczony jest krazek 43, jest przy tym obracana dokola osi 44.Na fig. 6 wyjasnione jest wchodzenie czólenka chwytakowego do zamka chwyto¬ wego. Czólenko 7 znajduje sie nieco gle¬ biej w kanale hamulcowym 9, niz to jest potrzebne do odlaczenia sie nitki watku.Czólenko to zostaje przesuniete potem z powrotem w przednie polozenie za pomoca suwaka 29, jak to widac na fig. 7. Nitka watkowa 10 ]est juz odlaczona od umoco¬ wania w czólenku chwytakowym 1 przez dzialanie opuszczajacego sie wypychacza 27, który juz wszedl w wyciecie 45 czólen¬ ka 1.Fig. 8 wyjasnia okres pracy urzadzenia w chwili, w której wypychacz 27 znajduje sie na dolnym koncu jego suwu, w którym wyciska on czólenko chwytakowe 1 przez otwór 46 dolnej czesci 8 zamka B do row¬ ka 21, sluzacego do przenoszenia czólenek chwytakowych. Zabierak 20 lancucha prze¬ nosnikowego 15 znajduje sie tuz przed o- strzem czólenka chwytakowego 1, a to w tym celu, by po podniesieniu sie wypycha¬ cza 27 posuwac czólenko w rowku 21 az do zamka wyrzutowego A.Fig. 9 uwidocznia rowek przenosniko¬ wy, który sklada sie z czesci dolnej 51 i z przykrywy 52. Rowek górny 21 sluzy do czólenek chwytakowych 1, które moga w nim przeslizgiwac sie z zachowaniem nie¬ wielkiego luzu. Rowek dolny 19 sluzy do przesuwu lancucha przenosnikowego 15.Oba rowki sa polaczone za pomoca szczeli¬ ny podluznej 53, przez która wystaja za- bieraki 20 lancucha przenosnikowego 15, wobec czego moga one posuwac przed soba czólenka chwytakowe 1.Na fig. 10 i 11 wyjasniona jest mozli¬ wosc przestawiania napedowego kola ze¬ batego 17 wzgledem walu napedowego 16.Ten wal napedowy jest napedzany przy¬ musowo za pomoca walu napedowego ma¬ szyny, nieuwidocznionego na rysunku, i po¬ siada kolnierz sprzeglowy 55, który moze byc zaklinowany za pomoca klina 56. Ten kolnierz sprzeglowy 55 posiada sruby 31, za pomoca których kolo zebate 17 moze byc poprzez szczeline 32 przysrubowywane do kolnierza sprzeglowego. Szczelina 32 po¬ siada taka dlugosc, ze lancuch mozna za¬ wsze dostatecznie przestawiac naprzód al¬ bo w tyl tak, iz ruch zabieraków mozna u* zgodnie z ruchem czólenka chwytakowego niezaleznie od szerokosci tkaniny. — 4 —Za pomoca opibaftego okreznego rtichu czólenek chwytakowych udaje sie zredu¬ kowac do minimum okresy czasu miedzy dwoma nastepujacymi po sobie wyrzutami czólenka. Gdy jedno czólenko biegnie przez przesmyk i wprowadza nitke watkowa, czólenko poprzedzajace moze byc dopiero wyprowadzane z zamka chwytowego, na¬ stepne zas czólenko moze byc juz dopro¬ wadzane w polozenie wyrzutowe. Dzieki temu mozliwym sie staje, by doprowadza¬ nie watku odbywalo sie w krótkich odste¬ pach czasu po sobie, co znacznie zwieksza wydajnosc krosna tkackiego. PL