PL25312B1 - Sposób grupowania czasteczek srebra przez fotograficzne wywolywanie swiatloczulych warstw chlorowcosrebrowych. - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy wytwarzania siatki w swiatloczulej warstwie zawierajacej zwiazki srebra z chlorowcami.Znane sa siatki o krzyzowym ukladzie linii, który moze byc wytworzony w ten sposób, ze kopiuje sie obraz fotograficznie na druga plyte, przy czym na drodze pro¬ mieni swietlnych ustawia sie plyty, z któ¬ rych kazda posiada wiazke linii w jednym z kierunków linii siatki. Krzyzujace sie wiazki linii zostaja zatem na drugiej ply¬ cie zwiazane fotograficznie z obrazem. To fotografowanie posrednie zwieksza koszty oraz powoduje ponadto zmniejszenie wyra¬ zistosci obrazu, poniewaz mokra plyta o- trzymuje obraz zasloniety siatka linii. Li¬ nie siatki nie sa dostosowane nalezycie do odcieni obrazu, niszcza jego kontrasty oraz czynia go nienaturalnym wskutek swego scisle geometrycznego ukladu.Wedlug wynalazku siatka zostaje u- tworzona w samej warstwie. Metalowe skladniki warstwy, zwlaszcza czasteczki srebra, mozna ugrupowac w taki sposób, ze wiaza sie one w linie przewaznie krzywe, które moga byc ciagle, jak widac, na fig. 1, lub przerywane w postaci linij z krótkimi odgalezieniami, jak widac na fig. 2. Kreski moga byc takze równomiernie rozproszone w róznych kierunkach. Figury na rysunkuuwidoczniaja siatkowanie mnie) wiecej w osmiokrotnym powiekszeniu.Okazalo sie, ze^te nieregularne i na po- *zór ztipelnie dowolnie powstajace uklady linij, kresek i punktów, które beda nazy¬ wane w dalszym ciagu ocisu siatka natu¬ ralna, nadaja sie znacznie lepiej od siatek utworzonych z krzyzujacych sie linii, po¬ niewaz zmiennosc ich kierunku i grubosci mniej zmienia rysunek niz uklad scisle ge¬ ometryczny.Zaleta tej siatki jest to, ze jest ona do¬ stosowana do róznych odcieni obrazu, po¬ niewaz jest wytworzona z wydzielanego srebra, które oczywiscie w ciemnych miej- sjcack obrazu znajduje sie w ilosciach wiek¬ szych niz w miejscach pólzacienionych lub jasnych. Miejsca jasne w siatce wedlug wynalazku pozostaja prawie zupelnie bia¬ le, podczas gdy przy uzyciu siatki krzyzo¬ wej siatka taka zaciemniala miejsca najjas¬ niejsze i niszczyla kontrasty.Z mgly srebra pierwotnego obrazu srebrnego tworzy sie wiec ciemniejsza siatka, wskutek czego obraz staje sie po¬ dobny do rysunku kreskowego. Przy sto¬ sowaniu siatki naturalnej mozna bezposred¬ nio naswietlac plyte cynkowa i wytrawiac w jednym procesie wytrawiania zamiast kosztownego wytrawiania kilkakrotnego.Wytrawianie moze byc o wiele glebsze niz przy kilkakrotnym procesie wytrawiania.Odbitki otrzymane z tak wytrawionej warstwy metalowej sa znacznie obfitsze w kontrasty, sprawiaja wrazenie dziel sztuki i sa bardziej podobne do sztychów. Wsku¬ tek tego mozna drukowac takze na porce¬ lanie, fajansie, kamionce, materialach ce¬ ramicznych, papierze szorstkim, tekturze, metalu, drzewie, celulozie, celuloidzie, sztucznych materialach z zywic lub podob¬ nych substancji, plótnie, jedwabiu lub po¬ dobnych materialach, co dotychczas bylp, mozliwe tylko przy uzyciu kosztownej pra¬ cy recznej.Szczególny postep osiaga sie przy bez¬ posrednim drukowaniu warstw fotograficz¬ nych. Gdy pracuje sie z rastrem natural¬ nym (siatka) wspomnianego rodzaju sto¬ sujac warstwy fotograficzne, przygotowa¬ ne w znany sposób jako plyty do druku, otrzyniujc sie doskonale odbitki. Oczywis¬ cie to samo odnosi sie takze do odbitek galwanoplastycznych, które zdejmuje sie bezposrednio z takich warstw fotograficz¬ nych. Sposób wytwarzania siatki natural¬ nej polega na tym, ze warstwy swiatloczu¬ le sa poddawane w odpowiedniej kolejno¬ sci dzialaniu suchego lub wilgotnego powie¬ trza ogrzanego wzglednie kapieli o róznych temperaturach przy uzyciu odpowiednich kwasów. Mozna w latwy sposób powodo¬ wac powstawanie siatki twardej lub miek¬ kiej, grubej lub drobnej. Ponizej opisano kilka przykladów.Gdy jako warstwy swiatloczulej uzyWa sie warstwy zelatynowej z dodatkiem ma¬ terialów stezajacych zelatyne i mozliwie przepuszczajacych swiatlo, np. krochmalu lub kredy, to zanurza sie naswietlona i wywolana warstwe na kilka minut w gora¬ ca wode o temperaturze np. 30° — 36°.Siatka powstaje przy tym samorzutnie.Pod okresleniem „stezajace zelatyne" na¬ lezy rozumiec traktowanie, po którym warstwa wytrzymuje kapiel w wodzie go¬ racej bez rozpuszczania sie. Ewentualne oslabianie lub wzmacnianie negatywu na¬ stepuje po kapieli siatkujacej. Wysuszona warstwe mozna powlec lakierem, aby po¬ wiekszyc róznice miedzy miejscami ciem¬ nymi i jasnymi. Mozna ulatwic tworzenie sie siatki przez zastosowanie silnego wywo¬ lywacza, aby wywolywanie moglo byc u- konczone w ciagu jednej minuty lub w jeszcze krótszym czasie. Jeszcze lepsze wyniki daje ponizej opisane traktowanie warstwy zawierajacej zwiazek srebra z chlorowcami, przy czym nie potrzeba sto¬ sowac dodatków materialów rozproszonych — 2 —w warstwie, ani tez silnego wywolywa- c$ar , Naswietlona plyta zostaje albo umiesz¬ czona w kapieli z cieplej wody o tempera¬ turze okolo 25°, albo jeszcze lepiej przez „$uche" ogrzanie, np. do 50°, zostaje uwol¬ niona calkowicie lub czesciowo od wody. i .W niejszego plyta ogrzana zostaje slabiej lub silflijej ochlodzona, a bezposrednio potem umieazczona w kapieli wywolujacej o temperaturze 22° — 25°, lub najpierw u- m^eazczona w kapieli wodnej o temperatu¬ rze 8° — 10°, a nastepnie w kapieli wodnej o ^temperaturze 22° — 25°. W pewnych przypadkach powtarza sie kilkakrotnie na zmiane te kapiele, a nastepnie plyte wy¬ woluje sie.Mozna równiez plyte wprowadzic naj¬ pierw do kapieli wywolujacej, a potem ewentualnie do kapieli zmiennych.Wywolywanie odbywa sie bardzo szyb¬ ko, w przypadku zas umieszczania plyty najpierw w kapieli wodnej o temperaturze 8° — 10°, a nastepnie 0 temperaturze 22° — 25° nastepuje blyskawicznie.Po wywolaniu plyte wprowadza sie do kapieli utrwalajacej o temperaturze okolo 18 — 23°, najlepiej niekwasnej, a po tym plyta zostaje umieszczona w kapieli wod¬ nej, tak zwanej naturalnie siatkujacej o temperaturze okolo 25°.W kapieli tej nastepuje tworzenie sie czesciowo rozproszonej siatki naturalnej.Plyte wyjmuje sie, gdy utworzy sie siatka odpowiednia do danego celu.Plyte po kapieli siatkujacej mozna równiez w pewnych przypadkach poddac dzialaniu jednej lub kilku kapieli wodnych o temperaturach 8° — 10° i okolo 25°. W ten sposób osiaga sie zaostrzenie sie linii siatki.Ponadto mozna plyte wysuszyc, a na¬ stepnie powtórzyc kapiel wodna o tempe¬ raturze 30°, ewentualnie z nastepujaca po¬ tem kapiela zmfeiina* W ten sposób ttt&aga sie siatke delikatnie«z4. - Wtedy plyte wprowadza sie do kapieli z czerwonego zelazicyjaiikia potasowego w celu wyjasnienia wzglednie wybielenia Ofc bok Ciemnych linii $iatki nowo wybielonych linii tla siatki, co jest szczególnie wazhe do celów fotomechaniki.Postepowanie takic zapewnia skuteczne wybielenie znajdujacych sie zawsze obok ciemniejszych linii siatki jasniejszych linii tla siatki i umozliwia pózniej, przy trawie¬ niu metalu nawet stosowanie mocnych kwasów stosowanych do wytrawiania obra¬ zów kreskowych; W teki sposób staja sie mozliwe powielania, które pod wzgledem wybitnosci kontrastów* bez sktracfenia cha*- rakteru pólcienioWych odbitek/nie ustepu¬ ja lecz nawet przewyzszaja odbitki osiaga¬ ne dotychczas tylko z rysuttków.Gdy pozadane jest wzmocnienie obrazu stosuje sie wzmacniacz rteciowy. Równiez w tym przypadku skutek jest iriny, jak zwykle, poniewaz rtec wztoaenia aatych- miast znacznie miejsca obfite w srebro, natomiast miejsca ubogie w srebro zostaja zaatakowane znacznie póziriej i dzieki te¬ mu moga byc przeciw tókiertiu dzialaniu zabezpieczone, W kapielach zmiennych mozna zihma i ciepla wode zastapic zimnym lub (Aeplyik amoniakiem, a potem stosowac kapiel z zelazicyjanku potasowego. Zwlaszcza pfzy stosowaniu zimnej kapieli amoniakalnej na przemian z ciepla kapiela wodna nastepu¬ je prawie nieodksztalcone ujawnienia linij rysunku w przeciwienstwie do siatki linio¬ wej.Mozna takze po cieplej kapieli wywo¬ lujacej stosowac zimna kapiel amoniakal¬ na.Naturalne siatkowanie moze byc takze przeprowadzone w oleju cieplym, a za¬ miast siatkowania w kapieli rfiozna wydu¬ szona plyte poddac dzialaniu pa#y — 3 —Przy wytrawianiu metali mozna podda¬ wac gotowe plyty dzialaniu kapieli urano¬ wej wzmacniajacej kontrasty. Gdy przez taka plyte naswietla sie warstwe chromia- nowa wytrawianej plyty metalowej, miej¬ sca szare dzialaja wskutek zaczerwienienia jak czarne.Mozna takze kazda sucha plyte szara poddac dzialaniu siatkujacemu przez wpro¬ wadzenie jej do kapieli wodnej o tempe¬ raturze wynoszacej okolo 25°. W celu o- siagniecia szczególnie dobrych wyników o- grzewa sie poprzednio warstwy na sucho do 50°.Tworzenie siatki naturalnej zostaje znacznie ulatwione, gdy stosuje sie wywo¬ lywacz stary lub dlugo gotowany. Wywo¬ lywacz gotuje sie trzymajac skosnie miske emaliowana nad plomieniem spirytusowym lub gazowym. Wywolywacz ten stosuje sie w temperaturze okolo 26°.Opisane postepowanie ma na celu tylko ujawnienie zasadniczego sposobu i moze byc zmieniane dowolnie.Przy traktowaniu struktury warstw po¬ laczen srebra z chlorowcami moga po¬ wstawac takze inne siatki niz wymienione.Zalezy to od skladu warstw i ich grubo¬ sci, od temperatur, od stezenia kwasów i od rodzajów kwasów. Wszystkie takie siat¬ ki nalezy uwazac za siatki naturalne i ma¬ ja one te same zalety.Wynalazek niniejszy umozliwia wlasci¬ wa autotypie.Chociaz dotychczas byla mowa tylko o plytach, odnosi sie wszystko takze do fil¬ mów i papierów, poniewaz wynalazek do¬ tyczy tylko warstwy swiatloczulej zawie¬ rajacej zwiazki srebra z chlorowcami nie¬ zaleznie od podkladu. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób grupowania czasteczek sre¬ bra przez fotograficzne wywolywanie swia¬ tloczulych warstw chlorowcosrebrowych, wskutek czego osiaga sie dla obrazu wy¬ glad rysunku kreskowego albo sztychu, do powielania zas drukarskiego wyglad siatki, znamienny tym, ze ewentualnie utwardzo¬ na warstwe swiatloczula zmiekcza sie po naswietleniu i wywolaniu w takim stopniu i tak dlugo za pomoca cieplych kapieli ewentualnie o zmiennej temperaturze, az mgla srebrna sie rozdzieli i utworzy linie, obok których powstaja jasniejsze linie tla, przy czym zmienia sie ewentualnie kontrast miedzy tymi liniami siatki za pomoca ósla- biaczy lub wzmacniaczy. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze jako warstwe stosuje sie war¬ stwe zelatyny z rozproszonymi w niej ma¬ terialami stezajacymi zelatyne, np. kreda, krochmalem. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienny tym, ze wywolywanie skraca sie do jednej minuty lub jeszcze bardziej przez zastosowanie silnego wywolywacza. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze zwykle oslabianie lub wzmac¬ nianie negatywu niewlasciwie naswietlonego uskutecznia sie po traktowaniu go ciepla woda. 5. Sposób wedlug zastrz. 1 — 4, zna¬ mienny tym, ze wysuszona warstwe nega¬ tywu powleka sie lakierem. 6. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze naswietlona warstwe przed wywolaniem umieszcza sie w kapieli wodnej o temperaturze 25°, po wywolaniu zas i utrwaleniu ponownie zanurza sie w cieplej wodnej kapieli siatkujacej. 7. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 6, znamienna tym, ze naswietlona warstwe przed wywolaniem uwalnia sie przez ogrze¬ wanie na sucho calkowicie lub czesciowo od wody, po wywolaniu zas i utrwaleniu zanurza sie w cieplej kapieli wodnej. 8. Sposób wedlug zastrz. 7, znamien¬ ny tym, ze naswietlona i ogrzana warstwe, — 4 -+ewentualnie po czesciowym ochlodzeniu, przed wywolaniem wzglednie po nim, lecz przed utrwaleniem, ewentualnie po kapieli siatkujacej, poddaje sie dzialaniu wodnych kapieli zmiennych o róznej temperaturze, 9. Sposób wedlug zastrz. 6, znamien¬ ny tym, ze naswietlana warstwe po wywo¬ laniu, lecz przed utrwaleniem, oraz ewen¬ tualnie po zastosowaniu kapieli siatkujacej poddaje sie dzialaniu wodnych kapieli zmiennych o róznej temperaturze. 10. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze warstwe swiatloczula przed e- wentualnym wzmocnieniem umieszcza sie w kapieli zelazicyjanku potasowego zada¬ nej w znany sposób sola utrwalajaca. 11. Sposób wedlug zastrz, 1, znamien¬ ny tym, ze warstwe z utworzona siatka pod¬ daje sie ponownie wyzarzaniu, a nastepnie umieszcza w cieplej kapieli wodnej o tem¬ peraturze do 25°. 12. Sposób wedlug zastrz. 10, zna¬ mienny tym, ze po kapieli z zelazicyjanku potasu stosuje sie jeszcze raz kapiele siat¬ kujace. 13. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze w celu wzmocnienia ostrosci siatki stosuje sie wzmacniacze lub oslabia- cze, przy czym kazdy z nich tylko przez tak krótki okres czasu, iz wzmacniacz mo¬ ze dzialac tylko na linie siatki, a oslabiacz tylko na tlo. 14. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze zamiast moczyc warstwe w ka¬ pieli siatkujacej poddaje sie ja dzialaniu pary wodnej. 15. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jako kapiel siatkujaca stosuje sie ogrzany olej* 16. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze przy stosowaniu kapieli zmien¬ nych zimna kapiel wodna albo tez ciepla kapiel wodna zastepuje sie zimnym lub cieplym amoniakiem. 17. Sposób wedlug zastrz* 1, znamien¬ ny tym, ze wywolywanie uskutecznia sie za pomoca starego lub gotowanego wywo¬ lywacza. 18. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze gotowa plyte poddaje sie dzia¬ laniu kapieli uranowej, Emil Eduard Eckardt. Zastepca: Inz. F. Winnicki, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 25312. Ark. 1. FiatDo opisu patentowego Nr 25312. Ark. 2. Fio
2. 2. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. / PL