PL24202B1 - Sposób wytwarzania zwiazków rteci zawierajacych krzem. - Google Patents

Description

Wykryto, ze mozna wytwarzac trudno rozpuszczalne albo prawie nierozpuszczal¬ ne zwiazki rteci wprowadzajac w reakcje rozpuszczalne pólorganiczne zwiazki rteci ze zdolnymi do reakcji zwiazkami krze¬ mu.Jako zwiazki krzemu mozna stosowac kwas krzemowy, jego sole, sole podwójne i zwiazki pochodne, np. zwiazki chlorowco¬ we. W razie potrzeby mozna przy tym wy¬ twarzac wolny kwas krzemowy w miesza¬ ninie reakcyjnej przez rozklad krzemia¬ nów potasowcowych slabymi kwasami, np. weglowym lub octowym, albo tez mozna stosowac kwas krzemowy jako sol albo zel.Normalnie reakcja odbywa sie w obecnosci rozpuszczalnika albo rozcienczalnika.Odpowiednimi pólorganicznymi zwiaz¬ kami rteci, t. j. zwiazkami rteci, w których jedna wartosciowosc rteci jest zwiazana bezposrednio z atomem wegla, sa np. sole alkylo-, cykloalkylo-, aralkylo- i arylorte- ciowe, ich pochodne i produkty podstawie¬ nia oraz odpowiednie pólorganiczne wodo¬ rotlenki lub tlenki rteci.Sklad chemiczny wytworzonych zwiaz¬ ków rteciowo - krzemowych zalezy od ro¬ dzaju uzytych materialów wyjsciowych.Naprzyklad, przy uzyciu technicznego szkla wodnego zlozonego, jak wiadomo, zdwu-T lró}- i czteffokrzetnianu sodowego nalezy oczekiwac wytworzenia sie odpo¬ wiednio zlozonego, a wiec niezupelni* jednorodnego produktu reakcji, Zawartosc rteci i krzemu w nowych tych zwiazkach daje sie wykazac analitycznie.Nowe te zwiazki rteci powinny znalezi zastosowanie do celów farmaceutycznych, do dezynfekcji oraz do zwalczania szkod¬ ników, a zwlaszcza jako zaprawa do ziaff- nia siewnego. Przy takim zastosowaniu wy¬ twarzanie nowych tych zwiazków moze sie równiez odbywac w temi sposób, iz powsta¬ wanie zwiazków rteciowo-kraenaowych Ber chodzi dopiero pod dzialainient wilgoci z gleby albo deszczu na mieszaniny zwiaz¬ ków rteciowych i krzemowych uzytych ja¬ ko materialy wyjsciowe.Przyklad I. 26,45 czesci wagowych chlorku etylorteciowego w roztworze alko¬ holowym zadaje sie 17 czesciami wagowy¬ mi azotanu srebra. Po odsaczeniu od wy¬ dzielonego chlorku srebra odpedza sie al¬ kohol. Pozostaly azotan etylorteciowy roz¬ puszcza sie w 200 czesciach; wagowych wo¬ dy i miesza z roztworem 40 czesci wago¬ wych technicznego sodowego $zkla wodne¬ go w 50 czesciach wagowych wody/Straco¬ ny osad odsacza sie i suszy. Otrzymany zwiazek rteci zawierajacy krzem jest pra¬ wie bezbarwny, prawie nierozpuszczalny w wodzie i alkoholu i nie topnieje przy ogrzaniu do 250°C. Podczas traktowania stezonym kwasem solnym na zimno albo przy krótkim ogrzewaniu rozklad nie na¬ stepuje. Jesli natomiast wspomniany zwiazek gotuje sie w ciagu kilku godzin ze stezonym kwasem solnym albo w ciagu krótkiego czasu z woda królewska, to po rozcienczeniu woda i przesaczeniu otrzy¬ muje sie roztwór, który po dodaniu lugu sodowego wydziela zólty tlenek rteci, a po dodaniu amoniaku i siarczku amonowego daje osad siarczku rteci.Przyklad II, 15,9 czesci wagowych octanu metoksy - etylorteciowego rozpu¬ szcza sie w równej ilosci wody i dodaje roztwór 20 czesci wagowych technicznego Sfckla wodnego w 25 czesciach wagowych wody, Produkt reakcji krzepnie wkrótce na biala prawie stala mase, która odsacza sie, wymywa dobrze woda i suszy. Otrzy¬ muje sie prawie bialy proszek nierozpu- Mczaflny w wodzie i alkoholu i nietopjiwy w 250°C; w lugu sodowym jest on prawie , rozpuszczalny dajac tylko nieznaczna po¬ zostalosc.Po aadaniu preparatu stezanym kwasem solnym nastepuje rozklad, przy czym uchedzi etylen, wydziela sie kwas krze¬ mowy, a reszta preparatu tworzy roztwór, z którego po rozcienczeniu woda mozna wytracic tlenek rteci lub siarczek rteci za pomoca lugu sodowego wzglednie amonia¬ ku i siarczku amonowego.Przyklad III. 33,2 czesci wagowych octanu etoksy-etylorteciowego rozpuszcza sie w wodzie i mieszaj z roztworem 40 cze¬ sci wagowych szkla wodnego w równej ilo¬ sci wody. Wydzielajaca sie wkrótce gesta papke odsacza sie, przemywa woda i su¬ szy.Otrzymany produkt jest bialym, w wo¬ dzie i alkoholu, praktycznie biorac, nieroz¬ puszczalnym proszkiem, który nie topnieje przy ogrzaniu do 250°C, a w obecnosci lugu sodowego i stezonego kwasu solnego zachowuje sie jak produkt opisany wprzy- kladizie II.Przyklad IV, 15,9 czesci wagowych octanu oksy - propylo - rteciowego rozpu¬ szcza sie w 40 czesciach wagowych wody i zadaje roztworem 20 czesci wagowych szkla wodnego w 20 czesciach wagowych wody. Wydziela jsie biala papka, która sie odsacza, przemywa woda i suszy.Pod wzgledem chemicznego i fizyczne¬ go zachowywania sie wobec odczynników produkt ten nie rózni -sie od^produktów o- pisanych w przykladach poprzednich.Przyklad V. 34,6 czesci wagowych octanu propylooksyetylorffdowego rozpu- — 2 —S2czai sie w 80 czesciach wagowych wody] i miesza 2 roztworem 40 czesci wagowych szkla wodnego w 100 czesciach waigowych wody. Wydzielajaca sie papke odsacza sie, przemywa woda i susizy.Wlasciwosci oraz zachowywanie sie chemicznie produktu sa takie same, jak w przykladach poprzednich.Jesli w przykladzie powyzszym zamiast octaaMi própylo - oksy - etylo - rteciowego zastosuje sie 37,2 czesci wagowych octa¬ mi cykloheksafioioaneiyloeterorteciowego o Hg-~ o. co. enr3 orze: H2 = H2 = H2 11 II 11 H -O.CHs -K ^Hg-OCO.CH H2 to otrzymuje sie bialy produkt zawieraja¬ cy irtec i krzem. Jego wlasciwosci odpo¬ wiadaja) wlasciwosciom produktów uprzed¬ nio opisanych.Przyklad VI. 32,85 czesci wagowych chlorku o - oksyfenylorteciowego ogrzewa¬ jac rozpuszcza sie w 4000 czesciach wago¬ wych wody i dodaje roztwór 40 czesci wa¬ gowych szkla wodnego w 100 czesciach wagowych wody.Powstaly osad odsacza sie, przemywa woda i situsizy. Otrzymuje sie produkt pra¬ wie bezbarwny, prawie nierozpuszczalny w wodzie i alkoholu, rozpuszczalny zas w rozcienczonym lugu sodowym. Podczas ogrzewania do 250°C nie nastepuje stopie¬ nie. Jesli do alkalicznego roztworu tego zwiazku doda sie kwasu solnego, to po¬ wstaje osad, a oddzielony przezroczysty przesacz po dodaniu lugu sodowego wy¬ dziela zólty tlenek rteci.Przyklad VII. 25 czesci wagowych octanu dwiimetyloamino - fenylo - rtecio¬ wego o wzorze; I N ch/ xc#3 rozpuszcza sie w 4 000 czesciach wagowych wody i zadaje 25 czesciami wagowymi szkla wodnego. Po 24 godzinach wydzielo¬ ny osad odsacza sie, przemywa go i suszy.Otrzymuje sie prawie bialy proszek nie* rozpuszczalny w wodzie i alkoholu, który nie topnieje w temperaturze 250°C.Jesli produkt potraktuje sie na cieplo pieciokrotna iloscia stezonego kwaisti sol¬ nego, doda wody i przesaczy, to otrzyma¬ ny przezroczysty roztwór po dodaniu lu¬ gu sodowego wydziela osad tlenku rteci.Przyklad VIII. 29,0 czesci wagowych wodorotlenku etoksyetylorteciowego rozpu¬ szcza sie w 100 czesciach wagowych wody i dodaje 40 czesci wagowych szkla wodiae- go -w 200 czesciach wagowych wody. Mie¬ szanine otrzymana nasyca sie bezwodni¬ kiem kwasu weglowego i odsacza wytwo¬ rzony osad, po czym przemywa go woda i suszy. Otrzymuje sie bialy nierozpuszczal¬ ny w wodzie i alkoholu proszek, który nie topnieje jeszcze w 250*0.Jesli kwais weglowy zastapi sie roz¬ cienczonym kwasem octowym, to otrzymu¬ je sie produkt zawierajacy rtec i krzem i wykazujacy takie same wlasciwosci.Przyklad IX. 15 czesci wagowych chlorkui metoksyetylorteciowego rozpuszcza sie w 300 czesciach wagowych wody, na¬ stepnie dodaje roztwór 20 czesci wagowych szkla wodnego w 30 czesciach wagowych wody i zakwasza rozcienczonym kwasem octowym. Po odsaczeniu wytworzonego osadu, przemyciu i wysuszeniu otrzymuje sie bialy proszek irierozpuiszczal«nry prawie — 3 —we wszystkich roizpuszczialiiikach, który nie topnieje wl 250°C.Przyklad X. 12,0 czesci wagowych wo¬ dorotlenku etoksypropylorteciowegpi roz¬ puszcza sie w 100 czesciach wagowych ace¬ tonu i chlodzac oraz wstrzasajac zadaje sie lf7 czesci wagowych czterochlorku krzemu.Po kilku godzinach dodaje sie 200 czesci wagowych wody i octami sodowego, az odczyn bedzie obojetny wobec wskaznika kongo. Wytraca sie osad zabarwiony zólto- brunatno. Odsacza sie go, przemywa woda i suszy. Otrzymamy produkt zawierajacy krzem i rtec jest zólto-bruinaitnyln prosz¬ kiem nierozpusizcizalnym w wodzie, alko¬ holu, acetonia, ani tez w eterze.Przyklad XI. Wodny roztwór 50 cze¬ sci wagowych szkla wodnego wprowadza sie do bardzo rozcienczonego kwasu solne¬ go i przezroczysty roztwór w ciagu kilku dni dializuje sie % Woda dopóty, az w obec¬ nosci azotanu srebra przestanie sie strAcac chlorek srebrowy. Zawartosc dializatora miesza sie w ciagu kilku godzin z 20 cze¬ sciami wagowymi wodorotlenku metoksy¬ etylorteciowego. Powstaly osad odsysa sie, przemywa i suszy. Otrzymuje sie bialy preparat, prawie nierozpuszczalny w wo¬ dzie i rozpuszczalnikach organicznych, za¬ wierajacy rtec i krzem.Przyklad XII. Jesli 15,9 czesci wago¬ wych octamu metoksyetylorteciowego zmie¬ sza sie z 450 czesciami wagowymi talku i 20 czesciami wagowymi szkla wodnego, to otrzymuje sie produkt, który po dodaniu wody stanowi mieszanine wyzej opisanego produktu reakcji octamu metoksyetylorte¬ ciowego i szkla wodnego z talkiem. Otrzy¬ mana mieszanine* przed dodaniem wody albo po dodaniu wody mozna stosowac ja-1 ko srodek do bejcowania (zaprawiania) ziarna siewnego. Zamiast talku mozna rów¬ niez stosowac ziemie okrzemkowa albo in¬ ny odpowied-ni material obojetny.Przyklad XIII, 221 czesci wagowych wodorotlenku metoksyetylorteciowego roz¬ puszcza sie w 400 czesciach wagowych ace¬ tonu i zadaje roztworem 53 czesci wago¬ wych bezwodnika kwasu krzemooctowego w czterokrotnej ilosci acetonu, przy czym nastepuje niewielki wprost temperatury. Po kilkodniowym staniu oddesrtylowuje sie rozpuszczalnik, a pozostalosc miesza z wo¬ da. Nastepnie powstaly osaid odsacza sie, przeiriywa woda i suszy. Otrzywijte: sie prawie bezbarwny proszek nierozpuszczal¬ ny w wodzie i rozpuszczalnikach organicz¬ nych. Podczas ogrzewania z kwasem sol¬ nym wieksiza czesc substancji przechodzi do roztworu1, przy czym wydziela sie ety¬ len. Z roztworu tego po dodaniu lugu so¬ dowego wydziela sie osadi zóltego tlenku rteci, po dodaniu amoniaku i siarczku amo¬ nowego — osad czarnego siarczku rte¬ ci.Jesli w powyzszym przykladzie wodo¬ rotlenek metoksyetylorteciowy zastapi sie 255 czesciami wagowymi octanu metoksy¬ etylorteciowego pracujac poza- tym zupel¬ nie tak samo jak poprzednio, to otrzymuje sie zwiazek rteciowofezemowy, którego fi¬ zyczne i chemiczne wlasciwosci sa analo¬ giczne do wlasciwosci preparatu opisanego poprzednio.Przyklad XIV. 6,7 czesci wagowych siarczanu glinowego rozpuszcza sie w 10 czesciach wagowych wody i zadaje 27 cze¬ sciami wagowymi szkla wodnego. tWypa- dajaca papke solna odsacza sie, wytwarza z niej zawiesine w 75 czesciach wagowych wody, miesza z roztworem 5 czesci wago¬ wych octanu metoksyetylorteciowego w równej ilosci wody i wstrzasa. Po 12*o go¬ dzinnym wstrzasaniu osad odsacza sie, przemywa woda i suszy, Otrzymany zwiazek rteciowo-krzemowo- glinowy jest bialym proszkiem nieirOzpu* szczalnym w wodzie ani w zwyklych roz- puszczallnlkaeh organicznych.Przyklad XV. 20 czesci wagowych siar«r czanu glinowego rozpuszcza sie w 25 cze¬ sciach wagowych wody, miesza %<$ steio* - 4 -nym wodnym roztworem $,5 czesci wago¬ wych octanu' metoksyetylotfteciowego, a na¬ stepnie mieszajac dodaje sie 15 czesci wa¬ gowych szkla wodnego. Po 24-o godzinnym staniu powstaly osad odsacza sie i su¬ szy.Otrzymany preparat rteciowe-krzemo- wo-glinowy stanowi bialy proszek nieroz- pusizczalliy w wodzie i alkoholu.Podczas ogrzewania z kwasem solnym wieksza czesc substancji przechodzi do roztworu, z którego po dodaniu amoniaku i siarczku amonowego wydziela sie czarny siarczek rteci.Przyklad XVI. 50 czesci wagowych glino-krzemiami sodowego, stosowanego jako wymieniacz zasady do zmiekczania wody, wstrzasa sie w ciagu 30 godzin z roztworem 12,7 czesci wagoiwych octanu metoksyetylorteciowego w 20 czesciach wa¬ gowych wody. Otrzymany produkt odsacza sie, przemywa woda i suszy.Powstaly preparat rteciowy zawieraja¬ cy krzem ma barwe zielonkawa i jest pra¬ we nierozpusizczalny w wodzie i rozpu¬ szczalnikach organicznych.Jesli te substancje potraktuje sie kwa¬ sem solnym, to czesc jej przechodzi do roztworu wywiazujac gaz; z roztworu tego po dodaniu amoniaku i siarczku amonowe¬ go wydziela sie czarny siarczek rteci.Jesli w powyzszym przykladzie wodny roztwór octanu metoksyetylorteciowego za¬ stapi sie 5 czesciami wagowymi chlorku metoksyetylorteciowego rozpuszczonego w 50-o krotnej ilosci wody, to otrzymuje sie zupelnie analogiczny preparat rteciowy zawierajacy krzem.Przyklad XVII, 34,6 czesci wagowych octanu acetylooksyetylorteciawego rozpu¬ szczonego w 6-cio krotnej ilosci wody, mie¬ sza sie z roztworem 45 czesci wagowych szkla wodnego w równej ilosci wody. Pro¬ dukt reakcji stanowi gesta papke, Odsacza sie gOi przemywaj woda i suszy. Otrzymany zwiazek rtedowo*krztemowy stanowi zólta- wo-bialy proszek nierozpuszczalny w wo¬ dzie i wiekszosci rozpuszczalników orga¬ nicznych. Podczas ogrzewania do tempera¬ tury okolo 100°C wystepuje wyraznie zzólknienie, które blednie w wyzszej tem¬ peraturze, lecz az do 250°C jeszcze nie na¬ stepuje stopienie. Jesli te substancje po¬ traktuje sie kwasem solnym .na cieplo, to nastepuje rozpuszczenie z wydzieleniem kwasu krzemowego. Roztwór w kwasie sol¬ nym po dodaniu lugu sodowego wydziela zólty tlenek rteci.Przyklad XVIII. 20 czesci wagowych octanu fenylorteciowego rozpuszczal sie w 250 czesciach wagowych alkoholu i 750 czesciach wagowych wody oraz miesza z roztworem 24 czesci wagowych szkla wod¬ nego w 25 czesciach wagowych wody. Wy¬ traca sie gesty bialy osad, który odsacza sie po 24 godzinach, przemywa wodia i su¬ szy. Otrzymuje sie prawie bialy proszek prawie nierozpuszczalny w wódzie i alko¬ holu; proszek ten ogrzewany z woda kró¬ lewska przechodzi do roztworu z wydzie¬ leniem kwasu krzemowego. Z roztworu te¬ go po dodaniu lugu sodowego wydziela sie zólty tlenek rteci.Przyklad XIX. Do roztworu 20 czesci wagowych siarczanu metoksyetylorteciowe¬ go w 60 czesciach wagowych wody dodaje sie w temperaturze .pokojowej dobrze mie¬ szajac najpierw roztwór 40 czesci wago¬ wych siarczanu glinowego w 100 czesciach wagowych wody, a nastepnie 30 czesci wa¬ gowych szkla wodnego. Po jednodnio¬ wym mieszaniu powstaly osad odsacza sie i suszy. Nowy ten zwiazek stanowi bialy proszek nierozpuszczalny w wodzie ani w zwyklych rozpuszczalnikach organicz¬ nych.Przyklad XX. Do mieszapiny 22 cze¬ sci wagowych tlenku rteci, 200 czesci wa¬ gowych wody i 6,5 czesci wagowych lodo¬ watego kwasu octowego wprowadza sie mieszajac w zwyklej temperaturze etylen dopóty, az tlenek rteci prawie calkowicie - 5 -praejdzie do roztworu. Nkstephle,. dobrze mieszajac dodaje sie roztwór 40 czesci wa¬ gowych szkla wodnego w 200 czesciach wagowych wody. Wkrótce wydziela sie bedbaiwna papka, która sie przemywa wo¬ da, a nastepnie suszy. Otrzymany produkt fest bialym proszkiem nierozpuszczalnym, praktycznie biorac, w wodzie i w zwyklych rozpiKzczalnikach organicznych. Rozpu¬ szcza sie on natomiast w lugu sodowym wykazujac wlasciwosci podobne do wla¬ sciwosci zwiazków otrzymanych wedlug przykladów I — V.Przyklad XXI. Wytwarza sie zawiesi¬ ne z roztworu 400 czesci wagowych meta- uoitt i 30 czesci wagowych Jodlowatego kwa¬ su octowego oraz 44 czesci wagowych tfetn- km rteci. Do tej zawiesiny energicznie mie- szajac dodaje sie roztwór 80 czesci wago¬ wych technicznego sodbwego sakla wodne¬ go w 200 czesciach wagowych wody. Two¬ rzy sie biala papka x cBeorano-brunatny- mi czastkami tlenku rteci. Dobrze mieszajac w temperaturze pokojowej przepuszcza sie przez te zawiesine w ciagu okolo 4 godzin powolny strumien etylenu dopóty, az zniknie czerwono-brunaitny tlenek rteci.Otrzymany produkt odsacza sie i su¬ szy. ~: Nowy ten produkt jest prawie bialym proszkiem nierozpuszczalnym, praktycznie biorac, w wbdizie i zwyklych rozpuszczalni¬ kach organicznych, niatormast jest on w znacznym stopniu rozpuszczalny w lugu sodowym bez jakiegokolwiek wydzielania tlenku rteci. Po zadaniu roztworem siarcz¬ ku amonKywego dopiero po pewnym czasie twonzy sie czarny siarczek rteci. Po zala¬ niu produktu kwasem solfiytfn, a zwlaszcza przy nastepujacym potem ogrzewaniu, pro- dnkt w znacznym stopniu przechodzi do roztworu z wydzieleniem etylemu. Z tego nootworu natychmiast po dodansu lugu so¬ dowego wydziela sie tlenek rteci, a po &~ damiu siarczku amonowego — Slaresoek rte¬ ci/;' . ....;•¦.: :': . ~: Zwiazki chemiczne podobal* zachom** jace sie otrzymuje aie frtosujac zaaiiiast ety¬ lem iiaie zwiazki organicznie o czynnym etykryowym wiazaniu podwójnym albo za¬ miast metanolu — ia&y alkohol albo wode.Zamiast sodowegjo szkla wodnego mozna stosowac równiez inme rozpuszczalne i nie¬ rozpuszczalne zwiazki krzemu.Przyklad XXII. Do roztworu 32 czesci wagowych octaati rteciowego w 2te cze¬ sciach wagowych wody dodaje sie roztwór 40 czesci wagowych technicznego potaso¬ wego szkla wodnego w 100 czesciach wago¬ wych wody. Powstala gesta zólta paste roz¬ rabia sie dobrze z 500 czesciami 'wagowymi etanolu i do tej zawiesiny dopóty sie wpro¬ wadza etylen gazowy, az zawiesina zupel¬ nie zbieleje. Po odsaczeniu i wysuszeniu otrzymuje sie produkt koncowy, który w swych wlasciwosciach jest podobny calko¬ wicie do produktu otrzymanego weekhag przykladu. XX.Przyklad XXIII; Miesza sie roztwory 48 czesci wagowych octasui rteciowego w 300 czesciach wagowych wody i ^60 czesci wagowych techniczmego sadowego szkla wodnego w 300 czesciach wagowych wody z 400 czesciami wagowymi etanolu. Do wytworzonej zóltawej masy dobrze mie¬ szajac dodaje sie roztworu 2© czesci wago¬ wych fenolu w 30 czesciach wagowych eta¬ nolu. Mieszanine dobrze mieszajac utrzy¬ muje sie w ciagu 6 godzin w temperaturze okolo JO0°C, po ostygnieciu odsacza sie prawie zupelnie zbielaly produkt reakcji, przemywa go goracym alkoholem dobrze mieszajac w celu usuniecia ewentnaloie niezmienionego fenolu i mszy.Nowy ten zwiazek jest bialym prosz¬ kiem nierozpuszczalnym, praktycznie bio¬ rac, w wodzie i zwyklych rozpusiZJczaiai- kadh organicznych. Jego zawiesina w wo¬ dzie ulega w znacznym stopniu rozpuszcze¬ niu w lugu sodowym bez wydzielenia tlen¬ ku rteci; po zadaniu siarczkiem amomu bardso powoli barwi sie ona na brunatno, a — 6 —nastepnie na czarno. Podczas ogrzewania z kwasem solnym odszczepia sie fenol, Z roztworu produktu reakcji w kwasach po zadaniu lugiem sodowym straca sie natych¬ miast tlenek rteci, a poj zadaniu siarczkiem a/monu straca sie natychmiast siarczek rte¬ ci.Zaimiaist fenolu mozna równiez stoso¬ wac podstawione fenole, a zamiast octanu rteciowego równiez inne sole rteci albo tak¬ ze tlenek rteci. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania zwiazków rteci zawierajacych krzem, znamienny tym, ze rozpuszczalne pólorganiczne zwiazki rteci wprowadza sie w reakcje ze zdolnymi do reakcji zwiazkami krzemu. I. G. F a r b e n i n d u s t r i e Aktiengesellschaft Zastepca,: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa* PL