Wynalazek niniejszy dotyczy dziewiar¬ ki okraglej, zwanej workowa, stosowanej do wytwarzania róznego rodzaju materja- lów gladkich i deseniowych.Dziewiarki workowe, sluzace do wytwa¬ rzania materjalów deseniowych, sa znane.Wynalazek stanowi to, ze podczas jednego zabiegu roboczego mozna wytwarzac rózne materjaly gladkie, materjaly deseniowe lub tez materjaly deseniowe, wykonane z jed¬ nego lub kilku rodzajów materjalów glad¬ kich. W tym celu stosuje sie przynajmniej jedna podstawe do igiel oraz pewna liczbe igiel lub innych narzadów; do robienia o- czek, na które to narzady oddzialywa pew¬ na liczba czesci zamkowych. Igly lub wspo¬ mniane narzady sa umieszczone tak, iz za¬ leznie od ich nastawienia moga byc wytwa¬ rzane materjaly gladkie jednego lub róz¬ nych rodzajów, badz tez materjaly desenio¬ we, przyczem w ostatnio wymienionym przypadku uruchomiane zostaje urzadzenie wzorcowe lub podobne, dzialajace na wszystkie igly.Zapomoca jednych czesci zamkowych mozna np. wytwarzac jeden rodzaj glad¬ kich materjalów, podczas gdy zapomoca in¬ nych czesci zamkowych odbywac sie moze wytwarzanie innego rodzaju gladkich mate¬ rjalów. W tym przypadku jedne z czesci zamkowych sa uzywane oddzielnie, gdy ma byc wytwarzany materjal gladki jednego rodzaju, natomiast inne czesci zamkowe sa równiez uzywane oddzielnie, gdy przygoto-wywany ma byc materjal gladki innego ro¬ dzaju. Ta druga okolicznosc umozliwia wy¬ twarzanie zapomoca jednych czesci zamko¬ wych jednego rodzaju gladkich materja¬ lów, zapomoca zas tychze czesci zamko¬ wych w polaczeniu z innemi czesciami zam- kowemi — wytwarzanie materjalów glad¬ kich, innego rodzaju. W tym przypadku je¬ den rodzaj materjalów gladkich jest wy¬ twarzany zapomoca jednych czesci zamko¬ wych (przyczem inne czesci zamkowe sa nieczynne), podczas gdy drugi rodzaj wy¬ robu materjalów gladkich warunkuje zasto¬ sowania obydwóch grup czesci zamkowych.Rysunek uwidocznia dziewiarke worko¬ wa! wedlug wynalazku, posiadajaca wszyst¬ kie podane poprzednio cechy, na której mozna wytwarzac towary, obrobione na jednym koncu.Fig. 1 przedstawia widok zgóry, cze¬ sciowo w przekroju, dziewiarki, w której zebatki i nieposiadajace zapadek urzadze¬ nia sa umieszczone powyzej glównej czesci maszyny) i przedstawione z jednej strony; fig. 2 — dziewiarke w widoku zboku; fig. 3 — widok zboku czesci urzadzenia! do wy¬ twarzania deseniu; fig. 4 — przekrój czesci urzadzenia do wytwarzania wzorów oraz przekrój sasiedniej) czesci dziewiarki; fig. 5 jest widokiem zboku jednego z urzadzen do zmiany nici, a fig. 6 jest jego widokiem zgóry, który przedstawia urzadzenie do przesuwania jednego z mimosrodów w po¬ lozenie robocze i wysuwania go z tego po¬ lozenia; fig. 7 przedstawia widok zgóry po¬ dobnego urzadzenia do przesuwania in¬ nego mimosrodu; fig. 8 jest widokiem zbo¬ ku jednego z prowadników nitek; fig. 9 jest widokiem zgóry mimosrodów dwóch zrza¬ dzen wlaczajacych maszyny; fig. 10 jest przekrojem przez jedno z urzadzen do od¬ dzialywania na kola do prowadzenia igiel pierscienia, uzywanych przy wykonywaniu zmniejszonych oczek strony odwrotnej, a fig. 11 jest widokiem zprzodu kolaj wedlug fig. 10; fig. 12 przedstawia widok zprzodu otwieracza jezyczków igiel pierscienia rowkowanego, a fig. 13 jest widokiem tego otwieracza zboku prostopadle do widoku wedlug fig. 12, na którym przedstawiono takze mechanizm do utrzymywania igiel pierscienia w jego rowkach w miejscu, w którem jezyczki sa rozwarte; fig. 14 jest widokiem zboku urzadzenia do podnosze¬ nia i opuszczania zamka igiel walca; fig. 15 jest przekrojem urzadzenia wedlug fig. 14, który wyjasnia równiez laczne dziala¬ nie jednej czesci walca zamkowego i igiel pierscienia; fig. 16 jest oddzielnym wido¬ kiem zgóry urzadzenia wedlug fig. 14, a fig. 17 — przekrojem, na którym widoczne sa rozmaite dlugosci stosowanych nózek igiel oraz mimosród do przesuwania igiel tarczy do przodu; fig. 18 przedstawia prze¬ krój w kierunku pionowym jednej z cien¬ kich czesci zamkowych do podnoszenia i- giel walca, z którego widac sposób jej dzialania na krótkie i dlugie igly, a fig. 19 jest przekrojem pionowym jednej z grubych czesci zamka igiel walca; fig. 20 jest widokiem zgóry jednego ze stosowa¬ nych tu urzadzen do podnoszenia i opu¬ szczania czesci zamka w celu podniesienia igiel; fig, 21 jest widokiem zboku urzadze¬ nia wedlug fig. 20; fig. 22 jest widokiem zboku, czesciowo w przekroju, glównego urzadzenia regulujacego i urzadzenia do napedu dziewiarki workowej; fig. 23 jest przekrojem urzadzenia napedowego dzie¬ wiarki w kierunku strzalki i linji przekro¬ ju fig. 22, wreszcie fig. 24 jest widokiem kola ze trzpieniami urzadzenia do nadawa¬ nia deseni.Obrana, jako przyklad ^wykonania, dziewiarka workowa posiada cztery miej¬ sca robocze, oznaczone literami A, B, C i D (fig. 1). Górna plyta okragla 1 i dolna plyta okragla 2 dziewiarki sa oparte na nózkach. Walec iglowy 3 i pierscien row¬ kowany 4 sa ustawione nieruchomo; walec 3 opiera sie na plycie 2, podczas gdy pier¬ scien rowkowany 4 jest osadzony w zwy- - 2 -kly sposób na kolumnie 6. Walec iglowy 3 otacza zwykly, w danym przypadku obra¬ cajacy sie walec zamkowy 8, w którym o- sadzone sa skierowane do góry trzpienie, napedzajace podstawe10 zamka tarczy za- pomoca wodzika 11. Walec zamkowy mo¬ ze byc napedzany w rozmaity sposób.Aby otrzymac towar o rozmaitych sto¬ sunkach pomiedzy oczkami tarczowemi i oczkami walcowemi, np. gladki towar 1 : 1 na zmiane z gladkim towarem 2 : 2, stosuje sie maszyne o wielu miejscach roboczych.Na jednem z miejsc roboczych (A) wyra¬ bia sie na pewnej ograniczonej liczbie igiel (co najmniej jeden z szeregów igiel) szlak, aby wytworzyc towar z oczkami jednego rodzaju potrzebnego. Na drugiem miejscu roboczem, np. B, pracuje sie inna grupa igiel tego samego lub przeciwleglego sze¬ regu tak, aby wytworzyc towar o drugim pozadanym rodzaju oczek. W ten sam spo¬ sób postepuje sie na innych miejscach ro¬ boczych, gdy sie ma wykonac towar o trzech lub wiekszej liczbie odmiennych ro¬ dzajów oczek. Jezeli to jest konieczne lub pozadane, mozna, jak to czesto ma miejsce i jest zastosowane w uwidocznionej dzie¬ wiarce, pracowac rozmaita liczba igiel za¬ równo tarczy, jak tez i walca na rozmai¬ tych miejscach roboczych. Jezeli dziewiar¬ ka posiada wieksza liczbe miejsc robo¬ czych, niz trzeba osiagnac rodzajów oczek, to mozna uzyc dwóch lub wiekszej liczby miejsc roboczych, np. A i C, do wyrobu to¬ waru o jednym rodzaju oczek, podczas gdy dwa lub kilka innych miejsc roboczych, np.B i D moga byc uzyte do wyrobu innego rodzaju oczek. Ogólnie biorac, dziewiarka jest uksztaltowana tak, ze w poszczegól¬ nym wytworze jednego lub kilku miejsc ro¬ boczych zawarty jest kazdy rodzaj oczek.Jedno lub wszystkie miejsca robocze, slu¬ zace do wytworzenia jednego z pozada¬ nych rodzajów oczek, sa wykonane tak, ze mozna je utrzymac w polozeniu nieczyn- nem, gdy pracuje sie na jednem lub kilku innych miejscach roboczych. Ogólnie mó¬ wiac, rozmaite skutki moga byc osiagniete na rozmaitych miejscach roboczych przy wyrobie gladkiego towaru w rozmaity spo¬ sób. W dziewiarce o iglach, poruszajacych sie zosobna, stosuje sie jednak igly o dlu¬ giej i o krótkiej stopie (np. igly 14 i 13 fig. 17) i w polaczeniu z niemi w rozmai¬ tych miejscach roboczych dziewiarki odpo¬ wiednie czesci zamkowe, sluzace do prze¬ suwania rózniacych sie ksztaltem, grubo¬ scia lub polozeniem igiel w taki sposób, iz jedna czesc zamka przesuwa igly jednego rodzaju, a druga czesc zamka —f igly inne¬ go rodzaju i t. d.Dziewiarka, przedstawiona na rysunku, jest nastawiona na wytwarzanie na zmiane gladkiego towaru 1 : 1 i 1 : 2. Jak to uwi¬ docznia fig. 9 w pierscieniu rowkowanym osadzone sa parami igly 13 o dlugich sto¬ pach i po kazdej ich parze idzie jedna i- gla 14 o krótkiej stopie. W taki sam spo¬ sób w walcu iglowym umieszczone sa pa¬ rami igly 18 o dlugich stopach i igly 19 o krótkich stopach (fig. 18).W miejscach roboczych A i C, jak to uwidocznia fig. 17, stosowane sa cienkie czesci zamkowe 20, które stykaja sie tylko z dlugiemi stopami, aby igly 13 pierscienia rowkowanego przesunac w polozenie zrzu¬ cania oczek, podczas gdy cienkie czesci zamkowe 22, stykajace sie tylko ze Stopami igiel 18 walca iglowego, sluza do przesu¬ wania tych igiel walca w polozenie zrzuca¬ nia oczek. W miejscach roboczych B i D czesci zamkowe 22 wzglednie 23, stuzace do przesuwania igiel tarczy i walca, sa do¬ statecznie szerokie, aby mogly podnosic zarówno igly 14 i 19 o krótkich stopach, jak tez igly 13 i 18 o dlugich stopach.Czesci zamkowe 20 i 22 sa przytwier¬ dzone do podstawy 10 zapomoca przegu¬ bów tak, iz mozna je oddzielnie przesuwac w polozenie czynne i wysuwac z niego.Równiez i czesci zamkowe 21, 23 walca 8 moga byc przesuniete w polozenie cohpcze ^ 3 -ri wysuniete z niego. Gdy czesci zamkowe 21 i 22 znajduja sie' w polozeniu roboczem, przedstawionem na fig. 9 i 18, a czesci zam¬ kowe 23 i 24 sa cofniete i znajduja sie w polozeniu, wskazanem na fig, 9 i 21 linja- mi kropkowanemi, na miejscach roboczych A i C mozna wytwarzac towar 2 : 2. Od¬ wrotnie, gdy czesci zamkowe 22 i 23 znaj¬ duja sie w polozeniu roboczem, przedsta¬ wionem na fig. 9 i 19, a czesci zamkowe 20 i 21 sa wysuniete z polozenia roboczego, bedzie sie wyrabialo na miejscach B i D towar 1 : L Podnoszace czesci zamkowe 21 i 23 sa umieszczone zwykle tak, ze igly walca 8, jak to wskazano na fig. 9, osiagaja swe: po¬ lozenie zrzucania oczek mniej wiecej na- wprost konców czesci 20 wzglednie 22 zam¬ ka pierscienia 4 lub co najmniej stoja w tem polozeniu. Cztery*czesci zamkowe 25 walca sa umieszczone tak, ze doprowadza¬ ja igly walca w najnizsze polozenie na- wprost tych czesci maszyny, przy których czesci zamka igiel pierscienia odciagaja najdalej wstecz te igly. Przynajmniej w tych miejscach roboczych (B i D), na któ¬ rych wytwarza sie towar 1:1, umieszcza sie zwykle nieco ztylu za czescia zamko¬ wa 26 inna czesc zamkowa 24 igiel pier¬ scienia. Jezeli czesci 26 zamka pierscienia sa umieszczone tak, ze mozna je przesu¬ nac w najbardziej czynne polozenie i wy¬ sunac z niego, np. dzieki temu, ze sa one przylaczone przegubowo do podstawy 10, to mozna uzywac odpowiednio do potrze¬ by dowolnie czesci zamkowej 24 lub 26.Czesci zanikowe 24, 25 i 26 sa dosta¬ tecznie grube, aby mogly stykac sie za¬ równo z iglami o krótkich stopach, jak tez i z iglami o dlugich stopach. Zwykle przy wyrobie towaru 2 : 2 (na miejscach robo¬ czych A i CJ uzywa sie czesci zamkowej 26, a przy wyrobie towaru 1 : 1 (na miej¬ scach roboczych B i D) lepiej jest uzywac czesci zamkowej 24 niz czesci zamkowej 26, przyczem uzycie czesci zamkowej 24 w tym przypadku daje scislejszy towar niz uzycie czesci zamkowej 26.Jezeli którekolwiek z miejsc roboczych ma byc nieczynne przez pewien okres cza¬ su, to doprowadzanie nici do niego musi byc przerwane. Ma sie rozumiec, ze moga tu znalesc zastosowanie reczne lub samo¬ czynne urzadzenia regulujace do wlacza¬ nia lub wylaczania rozmaitych juz wspo¬ mnianych czesci zamka. Para dzwigni, za¬ opatrzonych w kciuki 28 i 29, sluzy do na¬ stawiania kazdej z czesci zamkowych 21 i 22, przesuwajacych igly pierscienia. Z kazdej czesci zamkowej 20 i 22 wystaje, jak to wskazuje fig. 6, poprzez szczeline w podstawie 10 trzpien, który wchodzi w szczeline dzwigni katowej 27. Dzwignia ta jest osadzona tak, iz moze sie obracac na wystajacym do góry czopie 93. Dzwignia 28, zaopatrzona w kciuk, jest równiez osa¬ dzona przegubowo na podstawie 10 i wy¬ staje poza jej krawedz, przyczem posiada trzpien, umieszczony w innem wycieciu dzwigni 27. Sprezyna 28a, przymocowana do tego trzpienia i do podstawy 10, dazy do obrócenia tego ukladu dzwigni w takim kierunku, aby czesc zamkowa 22 lub 20 przestala pracowac.Druga zaopatrzona w kciuk dzwignia 29, osadzona przegubowo na podstawie 10 i wystajaca poza jej krawedz, posiada wy¬ step, który w ten sposobi zahaczacie 0\ wy¬ step dzwigni 27, ze utrzymuje wbrew dzia¬ laniu sprezyny 28a czesc zamkowa 22 lub 20 w polozeniu czynnem. Sprezyna 29a na¬ stawia dzwignie 29 w to polozenie czynne.Wystajacy koniec zaopatrzonej w kciuk dzwigni 28, umieszczonej na kazdem z miejsc roboczych dziewiarki, znajduje sie na nieco innej wysokosci niz koniec odpo¬ wiadajacej jej dzwigni 29. Wszystkie dzwi¬ gnie 28 leza w jednej plaszczyznie, a wszystkie dzwignie 29 — w innej pla¬ szczyznie. Trzpien 127, wystajacy do góry z plyty 1, sluzy do przestawiania na zmia¬ ne dzwigni 28 i 29 podczas obrotu pierscie- — 4 —nia rowkowanego. Trzpien 127 moze byc ustawiany w trzech polozeniach: najniz- szem ¦— ponizej toru wszystkich dzwigni 28 i 29; sredniem, np. na drodze dzwigni 28, i najwyzszem — na drodze dzwigni 29.Gdy trzpien 127 zostanie ustawiony na dro¬ dze odpowiedniej dzwigni 28 lub 29 które¬ gokolwiek miejsca roboczego, nim ta dzwi¬ gnia dojdzie do trzpienia, lub gdy w to) po¬ lozenie byl on juz przedtem nastawiony, to polozenie odpowiednich czesci zamko¬ wych 20 lub 22 moze byc zmienione. Kaz¬ da z czesci zamkowych 21 lub 23 do igiel walca jest osadzona na wlasnym trzpieniu 30, który sie slizga pionowo w walcu zam¬ kowym 8 (fig. 18, 19 i 21). Jeden koniec dzwigni kolankowej 31 jest polaczony z glowica kazdego trzpienia 30 i z bokiem walca zamkowego 8. Dzwignia 32, zaopa¬ trzona w kciuk, osadzona przegubowo u góry walca zamkowego 8 (fig. 21) i nieco wystajaca do góry ponad tym walcem, slu¬ zy do wyciagniecia odpowiedniej dzwigni kolankowej, gdy zostaje przesunieta w le¬ wo ze swego polozenia (fig. 20 i 21), a przez to sluzy do ustawiania czesci zam¬ kowej 21 lub 23 odpowiedniego miejsca roboczego w polozenie czynne. Przytem przegub dzwigni katowej zostaje nieco! wy¬ suniety poza linje srodkowa i przycisniety do dzwigni katowej 33, wskutek czego jej koniec dolny zostaje przesuniety w lewo (fig. 21) i dzwignia kolankowa wtedy slu¬ zy do utrzymania odpowiedniej czesci 21 lub 23 w polozeniu podniesionem, czyli czynnem, az przegub zostanie znowu naci¬ sniety w lewo. Górny koniec dzwigni kato¬ wej 33, która, jak wskazuje fig. 20, jest o- sadzona obrotowo na walcu zamkowym 8, wchodzi w zaopatrzona w kciuk dzwignie 34, która jest osadzona przegubowo na po¬ wierzchni górnej walca 8 i wystaje poza niego. Gdy dzwignia 34 (fig. 20) zostaje przekrecona w kierunku biegu wskazówki zegara, to dzwignia kolankowa 33 popycha przegub dzwigni kolankowej w lewo poza linje srodkowa, poczem odpowiednia czesc zamkowa 21 lub 23, nie podpierana wtedy dzwignia kolankowa, zostaje wypartal wdól przez nacisk stóp igiel. Wtedy przegub dzwigni kolankowej przesuwa sie w prawo i przesuwa zaopatrzona w palec dzwignie 32 zpowrotem w polozenie, przedstawione na fig. 20 i 21. Konce zewnetrzne wszyst¬ kich zaopatrzonych w kciuk dzwigni 33 (po jednej na kazdem miejscu roboczem) leza w jednej plaszczyznie nieco wyzszej od plaszczyzny dolnych konców dzwigni 32 zaopatrzonych równiez w kciuki. Dzwignie 32 i 34 sa przestawiane zapomoca trzpie¬ nia 35 (fig. 2). Trzpien 35 moze byc usta¬ wiany w trzech polozeniach i w najnizszem swem polozeniu znajduje sie ponizej toru zaopatrzonej w kciuk dzwigni 32, w polo¬ zeniu sredniem lezy na torze zaopatrzonej w palec dzwigni 33 i w polozeniu najwyz¬ szem znajduje sie na torze zaopatrzonej w kciuk dzwigni 34. Gdy wiec trzpien 35 zo¬ stanie przesuniety w swe polozenie srednie albo najwyzsze na krótko przedtem, nim przesunie sie przed nim którekolwiek miej¬ sce robocze, to zaopatrzona w kciuk dzwi¬ gnia 32 lub 34 odpowiedniego miejsca ro¬ boczego moze byc przestawiona w lewo (fig. 20 lub 21), przez co czesc zamkowa 21 lub 22 odpowiedniego roboczego miej¬ sca zostanie nastawiona ponownie. Kazda czesc zamkowa 26 pierscienia (fig. 15) mu¬ si lub moze zwykle bez szkody byc prze¬ sunieta wraz z odpowiednia czescia zam¬ kowa 25 tego samego roboczego miejsca, wskutek czego wystarcza jedno tylko urza¬ dzenie do ustawiania obydwóch tych cze¬ sci zamkowych kazdego roboczego miejsca w polozenie czynne lub do wyprowadzania ich z tego polozenia.Zwykle pozadane jest równiez, aby te czesci zamka mozna bylo nastawiac na wy¬ twarzanie dlugich lub krótkich oczek, t j. aby one mialy zarówno dwa polozenia czynne, jako tez i dwa polozenia nieczyn¬ ne. Urzadzenie do przestawiania czesci — 3 —zamkowych 25 i 26 wedlug wynalazku mo¬ ze nastawiac je w obydwa te polozenia.Nalezy zauwazyc, ze kazde miejsce robo¬ cze j^est wyposazone w jedno takie urza¬ dzenie i ze kazde urzadzenie moze przesu¬ wac swe czesci zamkowe 25 i 26 niezalez¬ nie od wszystkich innych.Jak to widac z figur 6, 9, 14, 15 i 16, trzpien 42, wystajacy przed kazda z cze¬ sci zamkowych 26 i przechodzacy poprzez szczeline, w podstawie 10, opiera sie w wy¬ cieciu dzwigni 44, przytwierdzonej przegu¬ bowo do podstawy 10 i zaopatrzonej w sprezyne 45. Sprezyna ta stara sie obrócic czesc zamkowa 26 nazewnatrz w polozenie nieczynne. Kazda z czesci zamkowych 25 (fig. 15) jest podtrzymywana ramieniem 37 walca zamkowego 8. Ramie 37 jest osadzo¬ ne na plytce 39, posiadajacej dwie lezace w róznych plaszczyznach powierzchnie 40 i 41, które sie stykaja z trzpieniami nagwin- towanemi 4$ i 47.Trzpienie 46 i 47 sa osadzone we wspor¬ niku 48 i moga byc ustawiane w tymi ostat¬ nim niezaleznie jeden od drugiego. Wspor¬ nik 48 jest przytwierdzony do sworznia 49, umocowanego w walcu 8 zamka. W innym wsporniku 78 osadzone sa równiez dwa da¬ jace sie nastawiac niezaleznie od siebie trzpienie nagwintowane, które stykaja sie z dzwignia 44 i przesuwaja zarówno te dzwignie, jak i czesc zamkowa 26. Dolny koniec sworznia 49 jest polaczony z równo¬ leglym sworzniem 49a (fig. 14); obydwa sworznie te sa zaopatrzone w dzwignie 148 i 149 z kciukami, wystajacemi nazewnatrz walca] zamka. Jak to widac z fig. 15, dzwi¬ gnia 148 jest podcieta u dolu, a dzwignia 149 jest podcieta u góry, aby utworzyc dwa sasiadujace ze soba wystepy; ksztalt tych dzwigni jest poza tern jednakowy. Wszyst¬ kie dzwignie 148 (ogólem cztery) leza w jednej plaszczyznie, a wszystkie dzwignie 149 (równiez cztery) — w innej plaszczyz¬ nie.Trzpien 77 jest umieszczony tak, iz za¬ opatrzone w kciuki dzwignie uderzaja o niego i zostaja przestawione, gdy on zosta¬ nie podniesiony do ich toru. Trzpien ten przybiera cztery polozenia. W swem polo¬ zeniu najnizszem, przedstawionem na fig. 15 linjami ciaglemi, lezy on calkowicie po¬ nizej plaszczyzny dzwigni, zaopatrzonych w kciuki. W nastepnem polozeniu wyzszem znajduje sie on na drodze zaopatrzonej w kciuk dzwigni dolnej 149. W najwyzszem polozeniu, wskazanem linjami kropkowane- mi na fig. 15, trzpien 77 lezy na torze dzwi¬ gni 148, podczas gdy w polozeniu posred- niem znajduje sie on na drodze wystepów obydwóch lub wszystkich dzwigni 148 i 149. Dzwignia 148, dotykajaca trzpienia 77, znajdujacego sie w polozeniu naj wyzszem, zostaje przestawiona w polozenie przed¬ stawione na fig. 9. Trzpien 47 przesuwa sie wtedy po powierzchni 40 do góry i przesu¬ wa odpowiednia czesc zamkowa 25 w po¬ lozenie najnizsze. Czesc zamkowa 26 zo¬ staje wyparta w polozenie najnizsze zapo- moca jednego z nagwintowanych trzpieni wspornika 78.Dzwignia 149, która jedynie dotyka trzpienia 77, znajdujacego sie w swem pierwszem polozeniu powyzej swego polo¬ zenia najnizszego albo nieczynnego, zosta¬ je przez to ustawiona pod katem do swego polozenia poprzedniego. Wskutek tego oba trzpienie 46 147 zostaja odsuniete od plyt¬ ki 39, a dzwignia 44 przesuwa obydwa trzpienie wspornika 78. Czesc zamkowa 25 zostaje wtedy podniesiona w polozenie nie¬ czynne, a czesc zamkowa 26 przesuwa sie w swe skrajne polozenie nieczynne.Jezeli jednak trzpien 77 bedzie nasta¬ wiony tak, iz wystep którejkolwiek z za¬ opatrzonych w kciuki dzwigni 148 i 149, zaleznie od tego, która z nich bedzie znaj¬ dowala sie w owej chwili w polozeniu skrajnem, uderzy w ten trzpien, to oby¬ dwie zaopatrzone w kciuki) dzwignie zosta¬ na przesuniete w polozenia, znajdujace sie pomiedzy polozeniami dzwigni 148 i 149, - 6 —uwidocznionemi na fig. 9, przez co trzpien 46 zetknie sie z powierzchnia 41 plytki 39 i trzpien lezacy po prawej stronie wspor¬ nika 78 zetknie sie z dzwignia 44. Czesci zamkowe 25 i 26 wciagaja teraz zpowro- tem swe igly, nie tak jednakze gleboko, jak przedtem.Zapomoca tego urzadzenia otrzymuje sie zwykle towar gladki o rozmaitych sto¬ sunkach miedzy iglami pierscienia i iglami walca na rozmaitych miejscach roboczych i zapomoca czesci zamkowych walca otrzy¬ muje sie latwo rozmaite stosunki oczek, za¬ równo wskutek wzglednie prostej budowy, jako tez i wskutek tego, ze latwo mozna u- miescic urzadzenia do nadawania deseni albo przy iglach tarczy, albo przy i- glach walca, albo przy obu rodzajach igiel.Aczkolwiek najbardziej celowe jest za¬ stosowanie normalnego Jacquard'owskiego urzadzenia do nadawania deseni, tak jak je tu przedstawiono w zastosowaniu do i- giel walca, to jednak z opisu stosowania tego Jacquard'owskiego urzadzenia jest rzecza jasna, ze moga byc tu stosowane jednoczesnie i inne urzadzenia do nadawa¬ nia deseni zarówno do igiel pierscienia, jak i do igiel walca lub nawet do obu rodza¬ jów igiel. Zastosowanie znanego typu ta¬ kiego urzadzenia do nadawania wzorów powoduje, ze igly walca pracuja nicmi z rozmaitych miejsc roboczych odpowiednio do wykonywanego desenia.Takie urzadzenie do nadawania deseni jest podzielone zwykle na szereg oddzia¬ lów, które, jak to wskazuje fig. 1, sa roz¬ mieszczone dookola maszyny. Przy kazdem miejscu roboczem umieszczona jest naprzy- klad na drugim pierscieniu mimosrodowym 54 czesc zamkowa^ sluzaca do podnoszenia igiel walca. Pierscien ten opiera sie na ply¬ cie dolnej 2 (fig. 4). Mimosrody podnosza¬ ce sa umieszczone w takich samych polo¬ zeniach katowych, jak czesci zamkowe 21 i 23. Pierscien 54 jest obracany synchro¬ nicznie z glównym walcem zamkowym 8, a czesci zamkowe 21 i 23, sa wszystkie wy¬ cofane z polozenia czynnego wtedy, gdy sie stosuje urzadzenie do wytwarzania de¬ seni.Tworzenie oczek na iglach pierscienia uskutecznia sie zapomoca czesci zamkowej 26. Kazda czesc urzadzenia do nadawania deseni sklada sie z bebna 50 (fig. 1), osa¬ dzonego we wspornikach 51, osadzonych na dolnej plycie 2. Do kazdego oddzialu urzadzenia do nadawania deseni nalezy ze¬ spól cienkich dzwigni, zaopatrzonych w czujniki 53, stykajace sie z karta lub z de¬ seniem z papieru lub podobnego materjalu.Konce wewnetrzne dzwigni 52 opieraja sie na pierscieniu mimosrodowym 54 na dro¬ dze wykonanych na nim mimosrodów, pod¬ noszacych iglice. Konce zewnetrzne dzwi¬ gni 52 posiadaja wyciecia; przez wyciecia kazdej grupy przechodzi drazek nosny 55 osadzony we wspornikach 51 odpowiednie¬ go oddzialu. W polozeniu przedatawionem na fig. 4, w którem dzwignie 52 sa zwykle utrzymywane sprezynami 56, dzwignie 52 siegaja niezupelnie pod igly 18 wzglednie 19. Jezeli igly 18 wzglednie 19 nie sa tak dlugie, zeby mogly siegac wdól az do pla¬ szczyzny dzwigni 52, to moga byc przewi¬ dziane zderzaki 57, np. po jednym; na) kaz¬ da igle. Gdy wiec obraca sie pierscien mi- mosrodowy 54, to mimosrody, podnoszace igly i umieszczone na pierscieniu 54, beda pokolei podnosily wewnetrzne konce dzwi¬ gni 52, lecz odpowiednie igly walca nie be¬ da podniesione, gdy dzwignie beda sie znajdowaly w swych polozeniach ze¬ wnetrznych.Bebny 50 (fig. 1) sa obracane jedea^po drugim, np. kazdy o jeden skok, zanim kazdy z podnoszacych mimosrodów pier¬ scienia 54 dosiegnie swych dzwigni. Jezeli podczas tego obrotu bebna dostanie sie pod czujnik 53 jakikolwiek otwór w papiero¬ wej karcie wzorcowej, to czujnik ten za¬ pada przez ten otwór w wyciecie bebna i — 7 -odpowiadajaca mu dzwignia 52 zostaje przesunieta ku wewnatrz i pod odpowiada¬ jaca jej igle (albo zderzak iglowy 57).Wówczas przechodzacy pod ta dzwignia mimosród podnoszacy pierscienia 54 pod¬ niesie nietylko te dzwignie, lecz i igle, na która dziala ta dzwignia. Odpowiednio do tego przy kazdem przechodzeniu kazdego miejsca roboczego te igly, których odpo¬ wiednie dzwignie beda lezaly nad otwora¬ mi karty deseniowej, zostana podniesione w celu przyjecia nici z prowadnicy nici kazdego miejsca roboczego, poczem najbli¬ zej idaca czesc zamkowa 25 wytworzy ocz¬ ko. Igly walca, lezace w zasiegu dzwigni 52, które nie przypadaja nad otworami karty przy dowolnem przechodzeniu kolo któregokolwiek miejsca roboczego, pozosta¬ na w swem dolnem polozeniu i nie otrzy¬ muja zadnej nici w miejscu roboczem. Sko¬ ro miejsce robocze przesuwa sie kolo ja¬ kiegokolwiek dzialu, jego igly, które byly wcisniete wewnatrz, zostana znowu wycia¬ gniete, np. zapomoca sprezyn 56. Kolo ze¬ bate 61, nalezace do zespolu kól wychwy¬ towych, jest napedzane kolami zebatemi 62, osadzonemi na wale 63, osadzonym we wspornikach 51. Konce poszczególnych wa¬ lów 63 sa sprzezone ze soba zapomoca kól stozkowych 78 (fig. 1) iw tern samem miej¬ scu ten zespól walów, bedac napedzany na- przyklad pierscieniem 54, bedzie sie obra¬ cal ze stalym potrzebnym stosunkiem jego szybkosci do szybkosci walca zamkowego 8 i podstawy 10. Poniewaz to urzadzenie do nadawania wzorów jest ogólnie znane i pod wzgledem konstrukcyjnym moze byc zmieniane w wieloraki sposób, to powyzszy opis wystarczy do wyjasnienia tej czesci przedmiotu wynalazku niniejszego.Aby móc wytwarzac gladki towar przy stosowaniu powyzej opisanych czesci zam¬ kowych 21 i 23 na zmiane z towarem wzo¬ rzystym przy stosowaniu opisanego urza¬ dzenia do nadawania deseni, musi byc przewidziany mechanizm do dowolnego wlaczania i wylaczania tego urzadze¬ nia.Mechanizmy, stosowane do tego celu, sa juz znane, lecz wskazane jest zastoso¬ wanie przedstawionego na rysunku mecha¬ nizmu, w którym kazde kolo zebate 61 (fig. 4) jest osadzone na wsporniku 65, który jest sprzezony z dzwignia 66 w celu wpra¬ wiania go w ruch zwrotny tak, aby kolo zebate 61 z odpowiadajacem mu kolem wy- chwytowem 60 zostawalo wlaczone lub wy¬ laczone (fig. 3 wzglednie czesc fig. 1 po¬ lozona na prawo w dole). Kazde kolo ze¬ bate 62 jest tak szerokie, iz ze wspóldzia¬ laj acem z niem kolem pozostaje w zaze¬ bieniu bez wzgledu na to, czy jest ono prze¬ suniete w lewo, czy tez w prawo. Jak wskazuje fig. 24, to kolo wspóldzialajace posiada tuleje 79 z wycieciem, przez które zeby kola wychwytowego moga przejsc tylko ponizej trzpienia tak, iz gdy ono nie zazebia sie z kolem wychwytowem, tuleja przeszkadzac bedzie temu obrotowi. Wsku¬ tek, tego to kolo i bebny z deseniami pozo¬ staja zawsze co do czasu w prawidlowym stosunku do ruchów rozmaitych miejsc ro¬ boczych. Kazda dzwignia 66 jest zaopatrzo¬ na w palak 67, w którym obraca sie trój¬ katna tarcza zebata 68, osadzona na wal¬ ku z szesciokatna tarcza zebata 69. Walek, na którym osadzone sa te tarcze zebate, jest osadzony na nieruchomej plycie 1 (fig. 1 i 4). Na walcu zamkowym 8 umieszczony jest trzpien 70, który mozna nastawiac w kierunku pionowym, aby obracac kola 60 skokami przy obracaniu walca zamkowego 8, trzpien ten pokolei zahacza o tarcze ze¬ bate 69, wskutek czego kólka zebate 61 zostaja wlaczone lub wylaczone. Trzpien 70 moze byc umieszczony, jak to wskazu¬ ja fig. 3 i 4, na wsporniku 71, wspornik zas moze byc umieszczony na trzpieniu 72, przesuwajacym sie pionowo w walcu zam¬ kowym 8. Dzwignia 75, polaczona zapomo¬ ca przegubu z walcem zamkowym, sluzy do podnoszenia wspornika 71 i ustawiania — 8 —pfzez tó trzpienia 70 w polozenie takie, a- by zahaczal on o tarcze zebate, gdy dzwi¬ gnia 75 zostanie podniesiona zapomoca trzpienia 76 (fig. 2). Jezeli to ma miejsce, to dzwignia 73, na która dziala sprezyna, zaskakuje z zewnatrz pod wyskok wspor¬ nika 71, aby go utrzymac w polozeniu czyn- nem. Jest rzecza widoczna, ze podczas pel¬ nego obrotu walca zamkowego 8 trzpien 70, podniesiony w polozenie czynne, sluzy do obrócenia wszystkich tarcz zebatych 69 o jeden zab i do ustawienia wszystkich od¬ dzialów urzadzenia do nadawania deseni w polozenie czynne. Przy nastepnym obro¬ cie pierscienia mimosrodowego, gdy trzpien 70 znajduje sie w tern samem podniesio- nem polozeniu, tarcze zebate zostana obró¬ cone o jeden zab dalej i wskutek tego u- rzadzenie do nadawania deseni zostanie wylaczone.Gdy wspornik 71 i jego trzpien 70 zo¬ staly podniesione, beda one pod dzialaniem sprezyny, dzialajacej na trzpien 72, opu¬ szczona znowu wskutek tego, ze dzwignie 75 uderzaja o trzpien 76 (fig. 2), który zo¬ staje wtedy opuszczony wdól w najnizsze swe polozenie. Dzwignie 73 zostana wtedy przestawione zpowrotem ze swego poloze¬ nia pod wystepem wspornika tak, iz wspor¬ nik 71 bedzie mógl opasc.Towary deseniowe zaleca sie dziac na iglach pierscienia wzglednie t walca, wów¬ czas bowiem liczba, oczek, tworzacych od^ wrotna strone tkaniny dzianej, bedzie mniejsza, nizby to mialo miejsce w tym przypadku, gdyby kazda igla pierscienia pracowala przy kazdem przechodzeniu kaz¬ dej nici. W tym celu wylaczone zostaja nief tylko czesci zamkowe 20, przesuwajace igly na zmiane z czesciami zamkowemi 22, i odwrotnie, jak to jest niezbedne do wy¬ konania tkaniny o rozmaitym stosunku po¬ miedzy jej oczkami, wykonanemi na pier¬ scieniu, i oczkami, wykonanemi na walcu, lecz wszystkie czesci zamkowe 20 i 22 ra¬ zem. Przy wyrobie tkaniny wzorzystej sto¬ suje sie innc urzadzenie do przesuwania igiel pierscienia, które jest uksztaltowane tak, iz przy kazdym obrocie podstawy 10 tylko czesc igiel pierscienia przerabia nic z jednego miejsca roboczego, inne zas igly pierscienia przerabiaja nic z jednego lub kilku innych miejsc roboczych. Ogólnie mó¬ wiac, mozna stosowac rozmaite rodzaje u- rzadzen, aby osiagnac te dowolnosc wyboru pracy na iglach, wytwarzajacych odwrotna strone towaru.Jednak zamiast stosowania mniej lub bardziej zlozonego urzadzenia do nadawa¬ nia deseni, stosuje sie urzadzenie, zapomo¬ ca którego na odwrotnej stronie tkaniny o- siaga sie mniej lub bardziej prawidlowe wytwarzanie deseni dowolnie wybranych.Wskazane jest umieszczenie na kazdem miejscu roboczem, pracujacem przy wyro¬ bie tkaniny wzorzystej, specjalnego urza¬ dzenia, naprzyklad kola szczelinowego 80, nastawianego pod katem zapomoca czesci zamkowych 20 i 22 pierscienia 4, przyczem kolo to jest obracane zapomoca przesuwa¬ jacych sie przed niem igiel pierscienia lub scianek rowków, w których leza igly. Kolo to posiada w miejscach 81 (fig. 11) wycie¬ cia, wykonane tak, iz tylko pewne przed¬ tem okreslone igly przechodza poprzez kra¬ wedz kola, nie zostajac przesuniete. Igly, których konce uderzaja o kolo pomiedzy wycieciami 81, zostaja wtedy przesuniete w polozenie do zabierania nici albo przy¬ najmniej zblizone do tego polozenia. Aby igly przy ich przechodzeniu obok kól 80 mogly obracac je, Icóla te, jak to wskazano na fig. 10, 11, moga posiadac rowki 82 do przyjmowania konców tych igiel, które ma¬ ja byc przesuniete zapomoca kól. Kola 80 moga byc osadzone na oddzielnych sworz¬ niach 83 (fig. 10), umieszczonych na pod¬ stawie 10, która moze byc pod temi kola¬ mi wycieta, aby one mogly dosiegnac kon¬ ców igiel. Wskazane jest tak uksztaltowac i umiescic te kola, aby one przesuwaly igly tylko w polozenie bliskie polozenia zrzuca- — 9 —ma oczek, naprzyklad w polozenia lapania, przyczem konce przesunietych igiel beda lezaly za mimosrodami oddzielajacemi 8, podczas gdy konce nieprzesunietych ku szlakowi igiel moga byc przesuniete obok tych mimosrodów wewnatrz. Kazda czesc zamkowa 25 wspóldzialaj z mimosrodem 85 (fig. 9), przesuwajacym igly w polozenie, przy którem petlice spadaja z jezyczków igiel. Jezeli kazdy z tych mimosrodów 85 jest umieszczony tak, iz moze byc wlacza¬ ny i wylaczany, i jezeli kazde miejsce ro¬ bocze jest ponadto zaopatrzone w mimo- sród 87, przesuwany tak, iz pozwala on na przesuniecie w pierwotne, cofniete poloze¬ nie tych igiel, które czesciowo przesunely do przodu sasiadujace z niemi kolo, to dzialanie kazdego takiego kola moze byc wedlug zyczenia usuniete. Oba mimosrody 86 i 87 moga stanowic jeden narzad 86, osadzony przegubowo. Gdy narzad 86 zo¬ stanie przekrecony w polozenie przedsta¬ wione naprawo u góry na fig. 9, to mimo- sród 87 przesunie czesciowo przesuniete do przodu igly w ich skrajne polozenie we¬ wnetrzne, mianowicie przed miejscem, w którem nic odpowiedniego roboczego miej¬ sca zostaje doprowadzona do igiel pierscie¬ nia, oraz przed miejscem, w którem zaczy¬ na dzialac przesuwajaca igly czesc zamko¬ wa 20 (fig. 17) lub 21, tak ze te czesci zamkowe moga w razie potrzeby swobod¬ nie przesuwac swoje igly.Jezeli zas narzad 86 jest przekrecony w swe polozenie zewnetrzne, przedstawio¬ ne w dolnej czesci fig. 9f to mimosród 85 dopelnia kolo i przesuwa igly, wybrane za- pomoca odpowiedniego kola 80, w poloze¬ nie zrzucania oczek. Kazde kolo 80 moze byc uksztaltowane tak, iz igly moga byc przesuniete w kazdym pozadanym porzad¬ ku lub pozostac w spokoju tak, iz mozna osiagnac prawie kazdy pozadany uklad o- czek na odwrotnej stronie tkaniny. Zwykle jednak liczba igiel w pierscieniu rowko¬ wym 4 jest dobierana tak, aby nie stano¬ wila wielokrotnej sumy igiel, na które dzia¬ laja wyciecia kola 81, i igiel, stykajacych sie z kolem pomiedzy dwoma wycieciami, tak iz, biorac ogólnie, igla, posunieta do przodu zapomoca danego kola przy jed¬ nym obrocie, zostaje posunieta zapomoca tego samego kola przy nastepnym obrocie podstawy 10. Gdy sie stosuje dwa, trzy lub cztery kolory do wykonywania deseniu na powierzchni towaru, wyciecie 81 jest wyko¬ nane w ten sposób, iz kazde kolo przesuwa kazda druga igle.O ile to jest mozliwe, umieszcza sie zwykle kola w ten sposób, iz kazde z nich przesuwa igly, które nie zostaly przesu¬ niete kolem poprzedzajacem. Gdy desen sklada sie z nieparzystej liczby nitek ko¬ lorowych doprowadzonych przez igly przy nieparzystej liczbie miejsc roboczych, sto¬ suje sie wówczas nieparzysta liczbe igiel w pierscieniu rowkowanym, abyi wyrównac liczbe oczek wykonanych na rozmaitych i- glach pierscienia. Aby zapobiec temu, by zmniejszone oczka strony, odwrotnej, otrzy¬ mane albo zapomoca kól 80, albo zapomo¬ ca jakiego innego urzadzenia otrzymaly wyglad oczek, podzielonych na oddzialy, co mniej lub wiecej zalezy od kontrastu miedzy zastosowanemi kolorami, jest rze¬ cza celowa, aby wszystkie urzadzenia do wykonywania zmniejszonych oczek stro¬ ny odwrotnej dzialaly w jednem miejscu dokola walca iglowego lub w dwóch sred¬ nicowo przeciwleglych do siebie miejscach, jezeli tkanina o ksztalcie worka ma byc przecieta w dwóch srednicowo przeciwle¬ glych miejscach w kierunku podluz¬ nym.Do wylaczania czesci zamkowych 20 i 22, przesuwajacych igly, stosuje sie jeden tylko trzpien 27 (fig. 1). Wskazane jest za¬ stosowanie jednego tylko trzpienia 99 (fig. 1) lub kilku trzpieni, umieszczonych w jed¬ nem miejscu, do przekrecania mimosrodów 85 w polozenie, przedstawione u dolu fig. 9, w którem wytwarzaja one zmniejszone — 10 -oceka strony odwroteeLj. Jak 4 przy in- nyKjh nastawianych czesciach -zamfeowydh dziewiarki moga wprawdzie byc uzywane rozmaite urzadzenia do przesuwania mi- mosrodów 85 z jednego polozenia w dru¬ gie, 'lecz ^wskazane jest zastosowanie urza¬ dzenia, przedstawionego na fig. 7.Urzadzenie to, umieszczone przy kaz- dem miefscu róboczem, zawiera kolo zeba¬ te 9$, osadzone na aworzniu 91, zapomoca którego mimosród 86 odpowiedniego miej¬ sca roboczego jest osadzony przegubowo na podstawie 10. Kolo 90 wspólpracuje z drHgiem kolem zebatem, które jest zakli¬ nowane na sworzniu 93, przechodzacym przez podstawe 10. Powyzej zaopatrzo¬ nych w kciuk dzwigni 28 i 29, dzialajacych na sasiednie czesci zamkowe 29 i 22 i slu¬ zacych -do przesuwania igiel, przytwierdzo¬ ne jest, ^ak wskazuje lig. .6, do górnego konca sworznia 93 ramie 94, które zape- mooa trzpienia i prowadnicy jest sprzezo¬ ne z wahajacem *ie ranrieniem *95, umoco¬ walem na sworzniu 96 wystajacym z wal- ca zamkowego. Ponizej zaopatrzonych w kckik dzwigni 28 i 29 na sworzniu 96 osa¬ dzona jest -dzwignia, zaopatrzona w 'kciuk 974 ponadto ze sworzniem 96 polaczona jest -dzwignia 98, dzialajaca w kierunku odwrotnym. Wszystkie (cztery) dzwignie 97 Jeza -w tjednej plaszczyznie i wszystkie dzwignie 98 (równiez cztery) 4eza w innej frfaszczyznie, ©zwignie 97 i 98 sa przesta¬ wiane w potrzebny sposób zapomoca jed¬ ynego *y4ko jtrsjrienia 99. Trzpien ten 99 moze hy£ ustawiany w trzech polozeniach.W polozeniu najnizszem znajduffe sie on ponizeni dzwigni r97 i 58; w polozeniu sred- * oiem lezy on naprzyktad w zasiegu keitfka 97, a w podlozeniu najwyzszem lezy on na -drodze diwigni 98. Wdkutók 4ego tez, *gdy -trzpien 99 zostanie -przesuniety ze swego najnizszego polozenia w jedno lub drugie pcfkgetiie Ma jsdtickcdwkik miejsce -robocze, mimosród tf£^{K*rtedniege nntfjsca roboczego moze byc przesuniety ze *wego polozeniu we¬ wnetrznego, przedstawionego u dctlu$g. r91 w którem rcfei sie zmnfcfsoft&e oczka atrony odwrotnej, w polozenie wewnetrzne, przed¬ stawione u góry fig. *9 z prawej strony, w któeem przerywa sie dzialanie przynalezne¬ go kola 80 albo odwrotnie.Jezeli naprzyklad trzeba wyrobic szla¬ czek 2 : 2 na koncu odmierzonej sztuki to¬ waru, przeinaczonej na czesc ubrania, to zwylde jest rzecza pozadana, afey szlaczek ten 1yl wykonany ze wzglednie griibetj przedzy a#bo zciby w celu wzmocnienia by¬ la wrobiona dopelniajaca nitka. Wskutek tego na tern lub na tych miejscach robo- czydh/A i €), na którydh powinno sie fo- bic oe«ka 2 : 2, przewidziane jest urzadze¬ nie do zmiany nici, zapomoca którego moz¬ na doprowadzic jedna, dwie lub naweft wieksza liczbe mci! tak iz te miejsca robo¬ cze moga byc uzyte do wyrobu wzerzystój Ikaniny w -sposób uprzednio opisany. Sto¬ sowanie urzadzen -do zmiany nici zalezy jedynie i wylacznie od liczby nici, które maja byc uzyte do ^r«erófekL Stosowanie przedzy grubej albo «z4aku -wzmocnionego jest ze wzgledu na io, ze szlelk jest grA- vszy niz ^pozostala czesc tkaniny, przyo^yr- tita pewnych nieprawidlowosci tkanin, 'któ¬ re m&Aa -ocdca 1:1 i 2 : 2 i sa wykonane na -jednej z dziewiarek, zaopatrzonych -w zapadki przy walcu i przy -pierseieniu -row¬ kowanym w cciu zapobiezenia obrotowi pierscienia w ^tosuriku do -walca. To tez w maszynach podlug wynalazku, na -którys ma tóe wyrabiac wyrcjby o rozmaitych sto- autikadt pomiedzy oczkami pierscienia i oczkami w*ica, uzywa sie urzadzen niepo- siadajacy€h zapadek do zapobiegania obro¬ towi pierscienia rowkowanego w stosunku do walca. "Samo przez sie rozumie dte, 4e moga tu foyL uzyte rozmaite znane juz u- readzenia, tiieposiadajace zapadek. Przed¬ stawione tu urzadzenie, -riiepoeiadajaoe za padtfk, zostal© podane 4ylko do wyjassiSe^ nia i posiada te zalete, ze ^posiada oilepszo- — ^1 —na konstrukcje urzadzenia, zaopatrzonego w zebatke.Takie urzadzenie moze znalezc zasto¬ sowanie do wytwarzania towaru fantazyj¬ nego lub krawedzi albo tez do obu celów.W tern nieposiadajacem zapadek urzadze¬ niu hamulcowem wal pionowy 6, na któ¬ rym osadzona jest tarcza pierscienia row¬ kowanego, jest zabezpieczony od obraca¬ nia sie i sprzezony zapomoca klina lub w inny sposób z czescia 102. Czesc 102 o- piera sie na wsporniku 103, umieszczonym na podstawkach 7 (fig. 1 i 2], osadzonych w plycie 1. Powyzej wspornika 103 znajdu¬ je sie dzwigar 104, na którym umieszczone sa cewki i plyta okragla 105. Plyta okragla 105 równiez podtrzymywana zapomoca wspornika 100 jest napedzana zapomoca polaczenia 106 z walcem zamkowym 8 oraz pierscieniem rowkowanym 4 (fig. 2) i po¬ siada w miejscu, w którem jest polaczona z dzwigarem 104 za czescia 102, otwory 107 umozliwiajace przejscie nici z cewek.Pewna liczba dajacych sie przesuwac rygli 108 sluzy w znany sposób do ryglo¬ wania czesci 102 na nieruchomym wsporni¬ ku 103. Rowek prowadniczy, wyciety w plycie 105, prowadzi kciuki 101 rygli 108 w ten sposób, iz otwory do nici 107 moga przechodzic obok rygli. Dzialanie tego ro¬ dzaju urzadzenia bezzapadkowego jest wi¬ doczne z rysunku.Równiez moga byc zastosowane znane urzadzenia z zebatkami rozmaitego typu, aczkolwiek lepiej jest, jezeli pierscien row¬ kowany jest uzebiony jako calosc i nie jest zlozony z uzebionych odcinków. Wskutek tego tez jest rzecza wskazana umiescic czesc 109 wspornika 103, w która wchodza przesuwajace sie rygle 108, zapobiegajace obrotowi czesci 102, i pionowy wal 6\ w ten sposób, aby on sie mógl obracac we wspor¬ niku 103. Ponadto urzadzenie posiada me¬ chanizm do obracania czesci 109, wskutek czego pierscien rowkowany 4 zostaje obró¬ cony odpowiednio.W tytó celu krawedz zewnetrzna czesci 109 jest zaopatrzona w zeby, zazebiajace sie ze slimakiem, osadzonym na kole wy- chwytowem 111. Plyta 105 urzadzenia bez¬ zapadkowego stale napedza poziomy walek 113 zapomoca kól zebatych czolowych 112 oraz stozkowych 128. Walek 113 posiada sprzeglo, umozliwiajace sprzeganie z kolem wychwytowem 111 kola zebatego 114 albo kola zebatego 115. Obydwa te kola obraca w przeciwleglych kierunkach walek 113, co o- siaga sie w ten sposób, ze kolo zebate 114 jest przystosowane do bezposredniego na¬ pedu go zapomoca walka 113, a kolo 115, osadzone na wydrazonym walku, który jest zapomoca przekladni kól stozkowych obra¬ cany w kierunku odwrotnym, posiada ro¬ wek 117 umozliwiajacy przesuwanie obu kól zebatych wzdluz osi walka 113. Do przesuwania tych kól zebatych przewidzia¬ ne sa trzy trzpienie 118, 119 i 120. Jesli trzpien 119 znajduje sie w rowku 117, to obydwa kola zebate nie zazebiaja sie z kolem wychwytowem 111. Jezeli trzpien 119 jest cofniety i w rowek wsuniety jest trzpien 118, to kolo 115 jest podciagnie¬ te do góry (fig. 1) i zazebia sie z ko¬ lem wychwytowem 111. W podobny spo¬ sób zostaje wprowadzone w zazebienie z kolem wychwytowem 111 kolo 114, gdy trzpien 119 zostaje wyciagniety, a trzpien 120 wprowadzony w rowek 117. Trzpien 119 jest sprzezony z obu trzpieniami 118 i 120 w celu odwrotnego oddzia¬ lywania wzajemnego. Trzpien 118 jest wtlaczany do wewnatrz zapomoca zderza¬ ka 121, na który dziala walek 122, który zkolei jest w razie potrzeby obracany zapo¬ moca wodzika pionowego 123. W podobny sposób trzpien 120 jest w razie potrzeby wpychany do wewnatrz zapomoca zderzaka 124, osadzonego na walku 125, obracanym zapomoca wodzika pionowego 126. Rowko¬ wanie kola wychwytowego 111 i skok gwin¬ tu slimaka 110 najlepiej jest dobrac tak, aby do obrócenia pierscienia rowkowanego - 12 -o odstep pomiedzy, iglami wystarczal jeden obrót kola 114 albo 115.Jezeli pierscien rowkowany jest obra¬ cany stopniowo o odstepy pomiedzy igla¬ mi, to oczywiscie jest rzecza konieczna, aby podczas tego ruchu zadna z igiel pierscienia nie znajdowala sie pomiedzy iglami walca lub odwrotnie, zadna z igiel walca nie znajdowala sie pomiedzy iglami tarczy. W tym celu przed rozpo¬ czeciem tego ruchu wszystkie czesci zam¬ kowe 21 i 23 walca 3 podnoszace igly mo¬ ga byc opuszczone zapomoca powyzej o- pisanego urzadzenia w polozenie nie¬ czynne.Wskazane jednak jest zastosowanie u- rzadzenia zabezpieczajacego, aby miec re¬ kojmie, iz podczas tego ruchu wszystkie igly walca lub pierscienia beda utrzyma¬ ne w polozeniu cofnietem. W tym celu na wodzikach 123 i 126 umieszczony jest pa- lak 130, przyczem kazdy z wodzików jest zaopatrzony w specjalny trzpien 131 do podtrzymywania tego palaka, który za¬ zwyczaj jest przyciagany wdól ku tym trzpieniom zapomoca sprezyny 132. Jed¬ na z powierzchni palaka 130 jest, jak wskazuje fig. 2, uksztaltowana jako kciuk.Palak 130 w dolnem polozeniu utrzymuje dzwignie 133 w polozeniu oznaczonem li- njami kropkowanemi na fig. 20. Dzwignia 133 jest osadzona na sworzniu 134 na po¬ wierzchni plyty podstawowej tak, iz moze sie obracac i jest przyciagana sprezyna 135 ku palakowi 130. Na kazdem miejscu roboczem znajduje sie dzwignia 137, po¬ zostajaca w zetknieciu z trzpieniem 139, umocowanym na wodziku 136, zlaczonym z dzwignia 34. Dzwignia 137, równiez osa¬ dzona obrotowo u góry na walcu zamko¬ wym 8 (fig. 20 i 21), jest umocowana na sworzniu 144, osadzonym w tymze walcu 8.Na dolnym koncu tej dzwigni umieszczo¬ ny jest palak 145, wspólpracujacy z trzpie¬ niem 146 (fig. 21), który jest umocowany napokretnym pierscieniu. 140, osadzonym na poziomej podstawie walca zamkowego 8. Pierscien 140 ze swej strony posiada przy kazdem miejscu roboczem kciuk 142, opierajacy sie zwykle na dzwigni kolanko¬ wej 31. Jedna lub kilka sprezyn 141 daza do poruszania pierscienia w taki sposób, zeby kciuki 142 poruszaly sie ku dzwi¬ gniom kolankowym 31. Przy tego rodzaju konstrukcji palak 130, gdy jeden lub dru¬ gi drazek 123 i 126 zostanie podniesiony, aby poruszyc pierscien rowkowany, zo¬ stanie równiez podniesiony i przesunie swa powierzchnia kciukowa dzwignie 133 w polozenie, przedstawione na fig. 20 llnja- mi pelnemi. W tern polozeniu pierwsza z dzwigni 137 uderzy w dzwignie 133 wal¬ ca, wskutek czego dzwignia 137 zostanie obrócona w kierunku odwrotnym do ru¬ chu wskazówek zegara, przyczem trzpien 139 przesunie wodzik 136 w lewo i przez to polozona obok dzwignia 33 zegnie dzwi¬ gnie kolankowa odpowiedniego miejsca roboczego.Jednoczesnie ta sama dzwignia 137 ob¬ raca za posrednictwem walka 144 i pala¬ ka 145 pierscien 140 w kierunku odwrot¬ nym do kierunku ruchu wskazówek zega¬ ra (fig. 20), przez co wszystkie walki 144 dziewiarki zostana obrócone. Wskutek te¬ go zostaja jednoczesnie poruszone wodzi¬ ki 136 i dzwignie 33 wszystkich miejsc ro¬ boczych, aby odchylic wszystkie dzwignie kolankowe 31, i wszystkie czesci zamkowe 21 i 23 walca opadna jednoczesnie.Jezeli te czesci zamkowe 21 i 23 lub którakolwiek z nich zostanie utrzymana w górze w polozeniu czynnem, to pierscien 140, a wskutek tego i wszystkie dzwignie 137 wskutek zetkniecia sie jednego z kciu¬ ków 142 z dzwignia kolankowa 31 zosta¬ na utrzymane w polozeniu takiem, iz dzwi¬ gnie 137 moga uderzyc w dzwignie 133.Jezeli jednak wszystkie czesci zamkowe walca znajduja sie w polozeniu dolnem, to opuszczone dzwignie kolankowe umoz¬ liwiaja pierscieniowi 140 pozostanie wtyle - 13 -W kierunku odpowiadajacym ruchowi wskazówki zegara, tak iz wszystkie dzwi¬ gnie 137 beda sie znajdowaly poza szere¬ giem dzwigni 133 (fig, 20), Jak juz bylo zaznaczone! powyzej, dzie¬ wiarka do wyrobu gladkiego materjalu o dwóch lub wiekszej liczbie ustosunkowac pomiedzy iglami pierscienia a iglami wal¬ ca, a zwlaszcza dziewiarka do wyrobu materjalow deseniowych, wymaga zwykle zastosowania urzadzenia do zmiany nici, przynajmniej na jednem miejscu robo- czeni, aby mozna bylo w jednym lub kilku gladkich ukladach uzyc jednej nici spe¬ cjalnie grubój lub wzmacniajacej, Jezeli pierscien towkowany ma byc obracany skokami, a walec zamkowy 8 oraz plyta l(h podczas tego obrotu maja byc czynne, je*t rzecza pozadana, aby wszystkie pro¬ wadniki nici byly uksztaltowane tak, zeby wszystkie nici podczas tego obrotu mogly byd utrzymane w stanie nieczynnym. Pra~ ce wykonywa sie zwykle na jednej pod¬ stawie do igial, gdyz podczas tego obrotu skokami pierscienia rowkowanego nie moz¬ na prowadzic pracy na dwóch podsta¬ wach^ Na lig. 5 i 6 przedstawiona jest jako przyklad p0stac wykonania urzadzenia do zmiany i obcinania nitek, które moze byc zastosowan* na dowolaem jednem lub na wszystkich miejscach roboczych. Kazde z tych urzadzen, bedac umieszczone na wsporniku 150, osadzonym na plycie 10, posiada pewna liczbe prowadników nitek, naprzyklad obydwa prowadniki 151 i 152 nitek, obracajace sie luzno na czopie ob¬ rotowym 753, Dzwignie 154 i 155 osadzo¬ ne ponad czopem 153 tak, iz kazda moze sie obracac oddzielnie, sluza do ustawiania prowadników nitek w polozenie nieczyn¬ na Dzwignia 154 dziala na prowadnik 152, a dzwignia 155 na prowadnik 151. Inne dzwignie 15$ % 157 polozone ponizej czopa 153 rfusa do ustawianiu prowadników ni¬ tek w polozeni* otynna, przyczgin dzwi¬ gnie 156 i 157 dzialaja na prowadniki 151 wzglednie 152.Polaczone urzadzenia do odcinania i utrzymywania nitek 158 dzialaja na nitke prowadnika 151, a urzadzenie do obcina¬ nia i utrzymywania nitek 159 dziala ha nitke prowadnika 152. Urzadzenia! 158, 159 sa otwierane zapomoca odpowiednich dzwigni 160 wzglednie 161 i zamykane za¬ pomoca wlasnych sprezyn 162. Wystajace dzwignie 163 i 164 dzialaja na dzwignie pionowe 160 i 161, a przez to na urzadze¬ nia do odcinania i zatrzymywania nitek.Na trzpieniu 165 umieszczona jest glówka 166, dzialajaca na dzwignie 154\ i 155, oraz glówka 167, dzialajaca na dzwignie obci¬ najace 163 i 164, które wspólpracuja zf po¬ przednio wzmiankowanymi dzwigniami W najnizszem polozeniu trzpienia 165, przed- stawionem na fig. 5, glówki 166 i 167 znajduja sie w polozeniu nieczyimem. W polozeniu posredniem trzpienia glówka 166 znajduje sie w polozeniu takiem, iz dzwi¬ gnia 155 uderza w nia, w odpowiedniem miejscu roboczem, wówczas gdy plyta 10 przesuwa sie kolo tego trzpienia. Glówka 167 znajduje sie wtedy w takiem poloze¬ niu, iz odpowiednia dzwignia 163 dzialaja¬ ca na urzadzenie do odcinania uderza w nia. Przy najwyzszem polozeniu trzpienia 165 glówka 166 znajduje sie w polozeniu takiem, iz dzwignia 154 uderza w nia (przyczem zaklada sie, iz dzwignia ta znajduje sie w polozeniu skrajnem). Glów¬ ka 167 wtedy przybiera polozenie takie, iz w nia uderza odpowiednia dzwignia 164 dzialajaca na urzadzenie do odcinania. W podobny sposób trzpien 168 o glówkach 169 i 170 wspólpracuje z dzwigniami 156, 157 wzglednie 163, 164. Przez podnoszenie trzpieni 165 i 168 mozna jedna albo dru¬ ga nic, albo obydwie nici kazdego miejsca roboczego lub wszystkich miejsc robo¬ czych ustawic w polozenie czynne lub nie¬ czynne.W razie potrzeby mozna ustawic mimo- - 14 -sród tak, aby w miejscu, do którego nie do¬ prowadza sie zadnej nici, umiescic zakla¬ dany mimosród w polozenie, w którem mo¬ ze on ustawiac igly gotowe do zrzucania.Na wsporniku 171, podobnym do juz opi¬ sanego wspornika 71 (fig. 1), posiadaja¬ cym dzwignie, podobne] do dzwigni 73 i 75, moze byc umieszczony podobny mimosród.Jezeli wspornik ten bedzie umieszczony w kwadrancie maszyny, w którym niema wspornika, 71, to na obydwa wsporniki mo¬ ze dzialac jeden i ten sam trzpien 76.Wspomniane powyzej trzpienie moga byc umieszczone w rozmaitych miejscach dookola walca iglowego i moga byc uru¬ chomiane zapomoca rozmaitych urzadzen.Trzpienie te i wodziki 123 i 126 zaleca sie umiescic wszystkie w jednem miejscu w jednem urzadzeniu, które mozna okreslic jako regulator glówny i na które, jako ca¬ losc, dziala urzadzenie, umozliwiajace sto¬ sowanie karty deseniowej z papieru lub innego lekkiego materjalu elastycznego z otworami 186 jako urzadzenia rozrzadza¬ jacego, wprawianego od czasu do czasu w ruch zapomoca specjalnego lancucha 197.W przedstawionej postaci wykonania trzpien 76 porusza do góry drazek 175 (fig. 22), poruszajacy trzpien 127; drazek 177 porusza trzpien 35; drazek 178 — trzpien 99, a drazek 179 — trzpien 168 u- rzadzenia do zmiany nici. Obydwa drazki 125 i 126 sluza do oddzialywania na urza¬ dzenie wlaczajace. Drazek 180 podnosi do góry trzpien 165 urzadzenia do zmiany nici, a drazek 181 podnosi trzpien 77. Kazdy z tych drazków jest zaopatrzony w szereg drazków rozrzadczych 184, których liczba odpowiada liczbie polozen roboczych trzpieni odpowiedniego drazka (polozen ponad najnizszem, czyli polozen nieczyn¬ nych). Tak naprzyklad drazek 123 moze znajdowac sie jtylko w polozeniu górnem, w którem przyciska ramie 121 do trzpie¬ nia 118, a wiec do poruszania drazka tego 123 przewidziana jest jedna tylko dzwi¬ gnia 184. Drazek 181, rozrzadzajacy cze¬ scia zamkowa 26, moze byc ustawiany w trzech polozeniach roboczych, to tez jest zaopatrzony w trzy dzwignie 184. Kazda z tych dzwigni 184 posiada trzpien czujni¬ kowy 185, spoczywajacy na karcie z de¬ seniem 186. Drugi jej koniec jest rozwi¬ dlony i obejmuje os 187 (fig. 2), która jest oparta na plycie wspornika 188. Plyta ta jest zaopatrzona obok plyty 2 w glówne urzadzenie wlaczajace. Poszczególne spre¬ zyny daza do utrzymania tych dzwigni w polozeniach skrajnych, w których sa one przedstawione na fig. 2.Gleboki rowek kazdej z tych dzwigni 184 umozliwia odchylenie dzwigni 190, o- sadzonej obrotowo na osi 187, i jej po^ przecznego drazka 191, przechodzacego ponizej wszystkich dzwigni 184, bez obra¬ cania tych dzwigni okolo osi 187, dopóki te dzwignie pozostaja w swem polozeniu skrajnem. Skoro jednak jeden z otworów karty z deseniem 186 znajdzie sie pod czujnikiem 185 i czujnik ten opadnie po¬ przez ten otwór w rowek bebna do deseni 189, to przy obrocie bebna o jeden skok lub tez o czesc skoku dalej odpowiednia dzwignia 184 zostanie nacisnieta w prawo (fig. 2), czyli ku osi walca iglowego. Na¬ stepujace potem odchylenie dzwigni 190 sprawia, ze poprzeczny drazek 191 zostaje przycisniety do dolnej czesci dzwigni 184, wskutek czego podniesiony zostaje jej ko¬ niec zewnetrzny, a takze polozony nad od¬ powiednia dzwignia 184 drazek rozrzad- czy 123, przyczem w pewnym przypadku podnosi sie równiez i trzpien czujnikowy 185 zwiazany z| ta dzwignia 184. Wielkosc skoku drazka poprzecznego 191 odpowiada ramieniu dzwignit 190 oraz katowi jej od¬ chylenia.Na skutek odpowiedniego nastawienia bebna rozrzadczego 189 i odchylenia dzwi¬ gni 190 (fig. 2) zachodzi podniesienie trzpienia, zanim jedno miejsce robocze o* — 15 -ciagnie polozenie srodkowe, a wskutek na¬ stepnego nastawienia dzwigni 190 trzpien bedzie utrzymywany w podniesionem polo¬ zeniu podczas jego przechodzenia obok miejsca roboczego. W ten sposób beben 189 (w razie zastosowania go) bedzie obra¬ cany z taka szybkoscia, iz przy kazdym ob¬ locie walca zamkowego $ karta z deseniem 186 bedzie oddzialywala cztery razy na szereg czujników 185. Przez odpowiednio czeste podnoszenie do góry drazka po¬ przecznego 191 mozna powodowac w do¬ wolnym czasie oddzialywanie kazdego trzpienia na kazde dowolne miejsce robo¬ cze. Urzadzenie rozrzadcze jest napedza- .tte zapomoca przekladni stozkowej 196 (iig, 22);, jfetórej jedno kolo jest osadzone na walku 63, poruszajacym oddzialy urza¬ dzen do nadawania deseni. Wskutek tego te£ urzadzenie rozrzadcze jest napedzane W nalezytym stosunku co do czasu wzgle- d^m ruchu walca zamkowego 8 i podsta¬ wy 1Q.Lancuch do deseni 197 sluzy w tym ce¬ lu, aby umozliwic bebnowi rozrzadczemu J89 pozostawanie w spoczynku, z wyjat¬ kiem okresu, w którym dokpnywane sa zmiany zi^pomoca glównego urzadzenia T^zTEadczego, wskutek czego umozliwione jesj stepowanie wzglednie -krótkiej karty z deseniem 186.W tym celu kolo 196 {(fig. 22) za pa- srednicjtwem kól 199 i 200 obraca walek, na ktprym okadzone jest szerokie kolo 201.Wskazane jest umieszczenie kola 201 na olr^Cftfacym sie mimosrodzie 20?, na któ¬ rym opiera m krazek obrotowy 203, umie- ^joz^oy na dzwigni 190 tak, iz dzwignia jftKH-jej poprzeczny drazek 191 moga byc Beben rozrzadczy /89 jest napedzany zapomoca kólka wychwytowego 204, uru- chomAane£o zapomoca kólka zebatego 205, osadzonego ,na tulei, zaopatrzonej w mi- mmmb o iksztatoie litery V (fig. 22). Tu^ leje te a»osw przekuwac równolegle do jej osi, kólko zas zebate 291 jest dosta¬ tecznie szerokie, zeby kólko zebate 205 po¬ zostawalo z niem w zazebieniu i bylo na¬ pedzane zarówno wtedy, gdy kolo zebate znajduje sie w polozeniu nieczynnem, irzedstawionem na fig. 22, jak i wtedy, gdy jest ono przesuniete dalej w prawo i wspólpracuje z kólkiem wychwytowem 204, aby obracac beben rozrzadczy 189 skok za skokiem.Lancuch do deseni 197 biegnie po kole lancuohowem 220, do którego przytwier¬ dzone jest kólko zapadkowe 207, oznaczo¬ ne linja przerywana. Aby lancuch 197 nie obracal sie bez przerwy, na tym samym wale osadzone jest luzno wieksze kólko zapadkowe 208, tak iz moze ono zaslonic kólko zapadkowe 207 przed dzialaniem za¬ padki napedzajacej 209, z wyjatkiem gle¬ bokiego rowka 210 w kólku zapadkowem 208. Rowek ten jest tak ^gleboki, iz zapad¬ ka 209 moze zapasc w z^by kola zapadko¬ wego 207. Zapadka 209 jest wprawiana w ruch zwrotny za posrednictwem dzwigni 190, jak to przedstawia fig. 2.Z opisu powyzszego zespolu narzadów jest rzecza jasna, ze lancuch 197 przy kazdym obrocie wiekszego kola zapadko¬ wego 208 zostaje .obrócony ci jeden z$fc| na¬ przód. W celu umozliwienia uskutecznienia zmiany w sposobie pracy maszyny, np. zmiany polozenia czesci zamkowych, wla¬ czenia pierscienia rowkowanego, urucho¬ mienia urzadzenia do zmiany nici lub wla¬ czenia albo wylaczenia urzadzenia do na¬ dawania deseni lancudi 197 zostaje zaopa¬ trzony w jedna lub kilka zapadek lub kciu¬ ków 211, które wahaja sie przy przeeho^ dzeniu -dzwigni 212, obracajacej sie koilo osi 213. Polozony z lewej strony koniec tej 'dzwigni 212 posiada rowek, aby mozna; Iby- lo w nim umiescic dzwignie 214, przesie¬ wajaca dwa trzpienie 216 i 217 (fig. 22) przy obracaniu sie okolo osi 215. Wskutek tego kazdy z tych trzpieni rnoze byc usta- wiony na .drodze mimosoodu 266 na kólku - 16 -zebatem 205. Jezeli którakolwiek zapadka lub kciuk 211 podniesie dzwignie 212, to trzpien 216 zostanie wysuniety na droge mimosrodu, wskutek czego kólko zebate 205 zostanie przesuniete w polozenie, w którem ono, napedzajac kólko wychwyto¬ we 204, oddzialywa na glówne urzadzenie wlaczajace. Jezeli odwrotnie, zapadka lub kciuk 211 przesunie sie pod krazkiem na dzwigni 212 i wskutek tego spowoduje jej opadniecie, to na droge mimosrodu wysu¬ niety zostaje trzpien 217, wskutek czego kólko zebate 205 przestaje zazebiac sie z kolem wychwytowem.Rozmaite zmiany w trybie pracy dzie¬ wiarki, niezbedne w dzialaniu tak skompli¬ kowanej maszyny, wymagaja, aby maszy¬ na ta podczas dokonywania zmian posia¬ dala ruch powolny, Z tego powodu prze¬ widziana jest przekladnia do zmiany; szyb¬ kosci biegu, polaczona a glównem urzadze¬ niem rozrzadczem tak, ze maszyna pracu- je podczas zmiany w trybie pracy nader wolnym, natomiast poza tern biegnie ze znaczniejsza szybkoscia, przez co dzienna wydajnosc maszyny zostaje znacznie zwiekszona. Powyzsze polaczenie moze byc dokonane zapomoca dzwigni 212, na która dziala lancuch 197 przy puszczaniu w ruch i zatrzymywaniu glównego urzadzenia roz- rzadczego. Mozna jednak obrac i inne spo¬ soby sprzezenia.W przedstawionym przykladzie sila, napedzajaca dziewiarke, dziala na kolo pa¬ sowe 225, osadzone na wale 226. Tuleja 227 umocowana na tym wale posiada na swych koncach dwie rozciagajace sie ta¬ smy hamulcowe, rozciagane i sciagane za¬ pomoca poszczególnych walków pokret¬ nych 229. Kazdy z nich jest zaopatrzony w wystajacy nazewnatrz kciuk 230 wzgled¬ nie 231, przyczem, jak wskazuje fig. 23, oba te waly sa ze soba sprzezone, wsku¬ tek czego zawsze tylko jedna z tasm ha¬ mulcowych jest rozciagana w danejl chwili.Nazewnatrz lewej tasmy hamulcowej (fig. 22) umieszczona jest tuleja, na której asar dzone jest kolo stozkowe 232, które sie za¬ zebia z kolem 233, osadzonem na wale 234 (fig. 2). Na wale 234 zamocowane jest ko¬ lo zebate 235, które sie zazebia z zebami* wykonanemi na zewnetrznej krawedzi walca iglowego, wskutek czego obracany jest ten walec. Jest rzecza widoczna, ze gdy lewa tasma hamulcowa zostanie roz¬ ciagnieta, kolo stozkowe 232 bedzie nape¬ dzane z taka sama szybkoscia, jak i wal napedny 226, podczas gdy walec iglowy. 8 i plyta 10 zostana wprawione w ruch ob¬ rotowy ze znacznie wieksza szybkoscia. Je¬ zeli jednak ta lewa tasma hamulcowa be¬ dzie sciagnieta, a prawa tasma rozciagnie¬ ta, to tuleja, lezaca poza tasma prawa, zo¬ stanie sprzezona z walem napednym 226 i wówczas kolo zebate 236, osadzone na tym wale, sluzy do napedu zapomoca kól 237 kola stozkowego 232. Rozciagniecie wiec tasmy hamulcowej, polozonej z pra¬ wej strony (fig. 22), pociaga za soba pra¬ ce dziewiarki z mniejsza szybkoscia.Do oddzialywania na kciuki 230 i 231 i wprawiania w ten sposób w dzialanie jednej lub drugiej tasmy hamulcowej sluzy osadzony obrotowo palak 238, pola¬ czony ze slizgajacym sie drazkiem 219.Przy jednem polozeniu tego drazka kciuk 230, dzialajacy na tasme hamulcowa, ude¬ rza w palak i kciuk zostaje przez to prze¬ stawiony, podczas gdy przy drugiem polo¬ zeniu slizgajacego sie drazka 279 palak przybiera takie polozenie, iz uderza w nie¬ go kciuk 231, dzialajacy na tasme. Przy jednem wiec polozeniu drazka 219 zosta¬ je ustawiona w polozenie robocze tasma hamulcowa, polozona z lewej strony, przy drugiem polozeniu — tasma hamulcowa, polozona z prawej strony.Jezeli np. drazek 219 zostanie sprzezo¬ ny z dzwignia 212 zapomoca ukladu draz¬ ków 218, to dziewiarka bedzie pracowala z duza szybkoscia, przyczem kolo stozko¬ we 232 bedzie sprzezone bezposrednio e -n 17 -walem napednym 226 wtedy, gdy tylko dziewiarka pracuje, to jest gdy pod kraz¬ kiem dzwigni 212...nie znajduje sie zadna zapadka lub kciuk 211 lancucha 197. Od¬ wrotnie, dziewiarka bedzie pracowala ze znacznie mniejsza szybkoscia, nadajaca sie do dokonania zmian trybu jej pracyj (przy- czem kolo stozkowe 232 jest polaczone z walem napednym 226 poprzez zmniejsza¬ jaca szybkosc przekladnie zebata 236, 237), gdy zmiany sa wykonywane faktycz¬ nie (przyczem zapadka lub kciuk 211 lan¬ cucha 197 znajduje sie pod dzwignia 212).Podczas zmiany nici oczek na pierscie¬ niu rowkowanym powinny one byc wyko¬ nywane zapomoca czesci zamkowej 26 za¬ miast zapomoca czesci zamkowej 24, aby zapewnic moznosc wprowadzenia nowej nici w igly walca. Zgodnie z tern jest rze¬ cza wskazana, co najmniej jako srodek za¬ bezpieczajacy, zaopatrzenie kazdego miej¬ sca roboczego w dzwignie 171, która styka sie z trzpieniem 172 (fig. 6 i 15) na dzwi¬ gniach mimosrodów 44 i której koniec ze¬ wnetrzny) znajduje siej w plaszczyznie oby¬ dwóch zaopatrzonych w kciuki dzwigni 156 i 157 (fig. 5) odpowiedniego urzadzenia do zmiany nici. Jezeli zatem bedzie wprawio¬ na w dzialanie jedna z dzwigni urzadze¬ nia do zmiany nici, aby wprowadzic nowa nic w polozenie robocze, to sasiednia! dzwi¬ gnia 171 uderzy w ten sam trzpien 169, który powoduje to dzialanie, przez co od¬ powiednia czesc zamkowa 26 zostanie prze¬ sunieta w polozenie pozadane.Igly pierscienia w polozeniu lapania musza otworzyc swoje jezyczki. Inaczej bowiem jezyczki te moglyby przypadkowo wejsc w zetkniecie z plyta 250 odpowied¬ niego miejsca roboczego sluzaca do pro¬ wadzenia nici. Osiaga sie to przez to, ze tor prowadniczy, po którym posuwaja sie sto¬ py igiel tarczy, jak to uwidocznione w miejscu 251 na fig. 9, jest odpowiednio uksztaltowany. Wskazane jest umieszcze¬ nie otwieracza jezyczków przynajmniej w jednem z tych miejsc, do których igly pierscienia sa przysuwane w celu otwarcia jezyczków. Aby uniknac uszkodzen, gdy jakikolwiek jezyczek zetnie sie lub gdy którakolwiek igla zostanie podniesiona tak wysoko, ze moze uderzyc w otwieracz je¬ zyczków, jest rzecza wskazana, aby otwie¬ racz jezyczków 252 byl podatny i umie¬ szczony tak, zeby mógl sie usunac zarów¬ no po stycznej do plyty 10, jak tez i do góry. W tym celu otwieracz jezyczków 252 jest osadzony na wsporniku 253, który jest umieszczony na pochylym wieszaku 254, lecz zwykle jest ulozony tak, ze otwieracz 252 zapomoca sprezyny 255 jest utrzymy¬ wany w polozeniu gotowosci do otwierania jezyczków. Jest równiez celowe umie¬ szczenie przy otwieraczu jezyczków 252 prowadnicy 256 (fig. 13), aby naciskac do góry igly tarczy w^ich rowkach. PL