KT4; h, 18. ,* lila ib Wynalajzck niniejszy dotyczy pedni hydraulicznej o bebnie, zaopatrzonym w skrzydelka tloczace i obracajacym sie na srodkowym czopie; beben ten otoczony jest oslona obrotowa, stanowiaca zewnetrzna scianke komory roboczej. Pednia wedlug wynalazku odznacza sie tern, ze posiada male rozmiary i moze przetlaczac duze ilo¬ sci cieczy, natomiast straty na tarcie hy¬ drauliczne sa bardzo male, gdyz oslona obrotowa jest zabierana przez krazaca ciecz.Poniewaz w pedniach tego rodzaju oslo¬ na obraca sie w komorze powietrznej, prze¬ to przy zastosowaniu wysokich cisnien srodka napedowego ujawnia sie wada tego rodzaju, ze boczne pokrywy oslony skut¬ kiem wysokiego cisnienia cieczy zostaja po¬ srodku nieco odsadzone od czolowych scia¬ nek bebna tlokowego, co z jednej strony powieksza straty wskutek przeciekania, a z drugiej strony sprzyja szkodliwemu wsysa¬ niu powietrza do komory roboczej.Wynalazek niniejszy ma na celu takie wykonanie pedni o tloku wirujacym, w której odsadzanie pokryw od scianek czo¬ lowych bebna tlokowego nie moze miec miejsca nawet wtedy, jezeli cisnienie srod¬ ka napedowego- jest wysokie, gdyz pokrywy te podpiera sie na piascie zapomoca tarcz, poza tern w miejscach przeciekania oleju wykonane sa komory, w których zbiera sie ten olej przy zastosowaniu pewnego cisnie¬ nia. Dzieki temu miejsca przeciekania ole-od zamknieciem hydraulicz¬ nemu tak iz do komary roboczej nie moze pr^edpstac sie powietrze. Zamkniecie, szczelne na powietrze, ' ociaga sie równiez podczas ruchu pedni przez utworzenie z *oleju, pod wplywem sily odsrodkowej, warstwy pierscieniowej w miejscach, które zamierza sie uszczelniac.Poza tern olej, wyplywajacy z\ komór o- lejowych, moze byc uzyty jednoczesnie *w mysl wynalazku do smarowania czesci ob¬ rotowych pedni.Inne cechy wynalazku podane sa w opi¬ sie dwóch odmian wykonania, „przedstawio¬ nych na rysunku. Fig. 1 ;pi3zedstawia polo¬ we pedni hydraulicznej w przekroju po¬ dluznym, fig. 2 — jej przekrój poprzeczny wzdluz linji II — // na fig. 1, fig. 3 — jej czesciowy przekrój wzdluz linji III — /// na fig. 1, a fig. 4 — inne osadzenie bebna tlokowego w polaczeniu z druga odmiana wykonania miarkownika ilosci krazacego oleju.Cyfra / oznaczono zewnatrzna oalone pedni, wykonana w postaci zbiornika na srodek pedny, przyczem przedstawiono tyl¬ ko jedna polowe tej oslony, mianowicie te, która zawiera beben tlokowy wirujacy, osa¬ dzony miedzy scianka 2 i pokrywa zamy¬ kajaca 3, a dzialajacy jako pompa.Beben tlokowy 5 jest polaczony na sta¬ le z walem napedowym 4 i zaopatrzony w szereg skrzydelek tloczacych 7, osadzonych przesuwnie w promieniowych szczelinach 6. Beben tlokowy 5 jest obrotowo osadzony na czopie 8, umieszczonym w sciance 2 i wchodzacym do srodkowego wydrazenia 9 bebna tlokowego. Miedzy bebnem tloko¬ wym i czopem umieszczono panewke lozy¬ skowa 10. Drugie lozyskoi bebna tlokowego znajduje sie w pokrywie 3 i jest wykona¬ ne w postaci lozyska kulkowego 11.Beben tlokowy 5 otoczony jest oslona, skladajaca sie z pierscienia 12 i dwóch tocznych pokryw 13. Te trzy czesci pola¬ czone sa ze soba na stale zapomoca srub 14.Oslona ta jest osadzona obrotowo w lozy¬ skach kulkowych 15. Pomiedzy cylindrycz¬ na powierzchnia wewnetrzna tej oslony a powierzchnia bebna tlokowego 5 miesci sie komora robocza 16 w ksztalcie sierpa, w *której poruszaja,sie skrzydelka tloczace 7, osadzone pomiedzy pierscieniowemi nasad- rkami 17, wykonanemi na pokrywach 13; o nasadki te opieraja sie tloczki 7 za posred¬ nictwem trzpieni przegubowych 18. Szczel¬ ne przyleganie tloczków 7 do wewnetrznej powierzchni oslony obrotowej jest zabez¬ pieczone zapomoca takich samych trzpieni przegubowych 19, wlozonych do skrzyde¬ lek.W celu unikniecia sprezynowania po¬ kryw 13 pod wplywem wysokiego cisnienia srodka napedowego podczas pracy oraz w celu unikniecia tworzenia sie szczelin na czolowych sciankach bebna tlokowego, pia¬ sty 20 bocznych pokryw 13 opieraja sie o tarcze pierscieniowe 21, osadzone na szyj¬ kach bebna tlokowego 5 i obracajace sie wraz z tym bebnem. Tarcze pierscieniowe ustala sie w stosunku do piast zapomoca nakretek 22.Lozyska 15 oslony obrotowej wbudowa¬ ne sa w nieruchoma rame lozyskowa. Ra¬ ma ta sklada sie z dwóch poprzecznych mostków 23, przytwierdzonych do tloków prowadniczych 24. Tloki te osadzone sa przesuwnie w wydrazeniach 25 oslony ze¬ wnetrznej. W jednym z tych tloków pro- wajdniczyoh miesci sie gwintowane wrzecio¬ no 27, przepuszczone przez pokrywe 26 i obracane zapomoca dzwigni recznej 28. Ob¬ racanie wrzeciona powoduje przestawia¬ nie ramy lozyskowej, wskutek czego mimo- srodowosc oslony obrotowej w stosunku do bebna tlokowego mozna zmieniac, tak iz zmienia sie równiez ksztalt i polozenie ko¬ mory roboczej 16.Komora robocza 16, przedzielona za¬ pomoca skrzydelek tloczacych 7, jest pola¬ czona z kanalami 30 i 30' czapa 8 za po¬ srednictwem promieniowych kanalów 29, — 2 —wykonanych miedzy tlbczkami 7, i zapomo¬ ca- szczelin, wykonanych w panewce 10.Kanaly te, zaleznie od kierunku tloczenia, stanowia1 kanal tloczny lub kanal ssawny maszyny. Strona ssawna oddzielona jest od strony tlocznej mostkiem 32, wykonanym wewnatrz czopa 8.Ponadto kanaly ssawne i tloczne sa po¬ laczone zapomoca poprzecznych wydrazen 331 33* z kanalami 34, 34' w sciance 2, skie- rowanemi ku plycie podstawowej. W kana¬ lach 34r, 34", prowadzacych do zbiornika oleju, znajduja sie zawory wsteczne 35, 35'.Jezeli oslona obrotowa w mysl fig. 2 jest nastawiona na prawo, a beben tlokowy jest napedzany w kierunku ruchu wskazó¬ wek zegarowych, wówczas czesc komory roboczej 16, znajdujaca sie powyzej srod¬ kowej plaszczyzny poziomej, dziala jako czesc ssawna, a czesc, znajdujaca sie poni¬ zej tej plaszczyzny, dziala jako czesc tloczna. Wtedy olej napedowy zostaje po¬ przez kanaly 34, 33, 30 i 29 wessany z ko¬ mory olejowej do górnej przestrzeni ko¬ mory roboczej 16, w dolnej zas polowie komory roboczej srodek napedowy zostaje poprzez kanaly 29 wtloczony do kanalów tlocznych 30', z których srodek ten dopro¬ wadzony zostaje do pedni tego samego ty¬ pu lub do innego miejsca roboczego. Prze¬ lewaniu sie srodka napedowego do komo¬ ry olejowej zapobiega zawór wsteczny 35', znajdtijacy sie pod cisnieniem.Jezeli oslone obrotowa przestawic tak, iz jest ona wspólsrodkowa z bebnem tloko¬ wym; wówczas maszyna nie dziala.Jezeli natomiast oslone obrotowa prze¬ stawic w lewo, wówczas nastepuje odwró¬ cenie sie kierunku tloczenia, czyli ze sro¬ dek napedowy jest wsysany kanalami 34', 33', 30* i 29 i wytlaczany kanalem 30.Ilosc tloczonej cieczy i kierunek tlocze¬ nia mozna regulowac ustawianiem oslony obrotowej w stosunku do bebna tlokowego.Poniewaz oslona ta* jest'osadzona obroto¬ wo, przeto zostaje ona pociagana przez srodek napedowy. Dzieki temu srodek na¬ pedowy przeplywa przy oslonie Ze stosun¬ kowo mala szybkoscia, tak iz straty plynu sa nader male.Dotychczas znane maszyny o tloku wi¬ rujacym tego rodzaju posiadaja te wade, ze zwlaszcza w przypadku wysokich ci¬ snien roboczych pokrywy oslony obroki wej sprezynuja nazewnatrz, wskutek cze¬ go na czolowych sciankach bebna tlokowe¬ go powstaja szczeliny, powiekszajace stra¬ ty wskutek przeciekania. Jeszcze wieksza wada polega na tern, ze przez szczeliny te zostaje wessane powietrze do komory ro¬ boczej.Usuwa sie sprezynowanie pokryw dzie¬ ki wyzej wspomnianym tarczom pierscie¬ niowym 21. Te tarcze pierscieniowe 21 u- mozliwiaja równiez zastosowanie urzadze¬ nia, w którem przesaczajaca sie ciecz sluzy do szczelnego na powietrze zamkniecia ko¬ mory roboczej.W tym celu z obu stron bebna tlokowe¬ go 5 wzglednie miedzy bebnem i piastami 20 pokryw 13 pozostawione sa luzy pier¬ scieniowe 36 wzglednie 36', polaczone ze soba szczelinami 6 i zamkniete zboku tar¬ czami pierscieniowemi 21. Odplyw oleju, przeciekajacego do przestrzeni pierscie¬ niowej 36, odbywa sie przez kanal 37 i jest regulowany zapomoca zaworu roz- rzadczego, umieszczonego w wydrazeniu 38 osi 4. Ów zawór rozrzadczy sklada sie z tulei 39, w której osadzony jest tloczek róznicowy 41, zamykajacy wraz z tuleja 39 przestrzen pierscieniowa 47, polaczona z kanalem 37. Tloczek róznicowy znajduje sie pod naciskiem sprezyny 40, tak iz olej, przeciekajacy do przestrzeni 36, 364, wyka¬ zuje to samo cisnienie. Jezeli cisnienie ole¬ ju wzrasta, wówczas tloczek róznicowy przesuwa sie w lewo, dzieki czemu czesc oleju poprzez otwarty otwór rozrzadczy 48 moze przeplywac do srodkowego otwo¬ ru 42 tloka rozrzadczego. Stad olej prze¬ plywa poprzez otwór odplywowy 45, wy* — 3; —konany w tulei 39, do kanalu wylotowego 46, który olej ten sprowadza zpowrotem do komory olejowej.W ten sposób w luzach 36 i 36* utrzy¬ muje sie okreslone cisnienie oleju, dzieki czemu osiaga sie szczelne zamkniecie hy¬ drauliczne, tak iz zewnetrzne powietrze nie moze przedostac sie do komory roboczej pedni.Wysokosc cisnienia moze byc regulowa¬ na przez zmienianie napiecia sprezyny 40 zapomocaj sruby nastawnej 49.Cisnienie, wytwarzane w obu przestrze¬ niach luzowych, jest wyzyskane równiez do szczelnego dociskania skrzydelek 7 do scianki oslony nawet wtedy, jezeli skrzy¬ delka sa niezbyt dobrze dopasowane. Dzie¬ ki temu do prowadzenia skrzydelek mozna stosowac nasadki pierscieniowe, wykonane nie nadzwyczaj dokladnie.Luz zbiorczy 36*, wykonany po prawej stronie bebna tlokowego, jest zapomoca ka¬ nalu 44 polaczony ze zlobkiem pierscienio¬ wym, dzieki czemu czop 8, na którym obra¬ ca sie beben tlokowy, otrzymuje smar pod cisnieniem. Warstwa pierscieniowa oleju w zlobku pierscieniowym jednoczesnie zapo¬ biega przenikaniu powietrza zewnetrznego.Olej smarny moze zbierac sie w komo¬ rze 43, znajdujacej sie przy koncu czopa 8 i napelnianej olejem dopóty, dopóki olej ten nie odplynie otworem srodkowym 42.Poniewaz scianka zewnetrzna komory 43 podczas pracy obraca sie, przeto olej jest zabierany i tworzy dzieki sile odsrod¬ kowej zaslone olejowa, zapobiegajaca rów¬ niez wsysaniu powietrza miedzy czopem 8 i bebnem tlokowym.Na fig. 4 przedstawiono odmiennie wy¬ konana pednie o tloku wirujacym, której beben tlokowy 5 osadzony jest w stozko¬ wych lozyskach rolkowych 50 z wewnetrz- nemi pierscieniami 51, przylegajacemi do tarcz oporowych 21. Pozadany nacisk pier¬ scienia osiaga sie zapomoca pokrywy sru¬ bowej 52. Poniewaz stozkowe lozyska rol¬ kowe przejmuja stosunkowo duze natezenie osiowe, przeto w przestrzeniach zbiorczych na olej przeciekowy mozna wytwarzac kaz¬ de pozadane nadcisnienie, bez znaczniej¬ szego powiekszenia sie tarcia.W tej odmianie wykonania komora 36 jest polaczona bezposrednio z komora 43 zapomoca kanalu 37, przyczem cisnienie w obu tych komorach jest regulowane jedno¬ czesnie zapomoca zaworu wstecznego 53, wbudowanego w otwór 38 i znajdujacego sie pod naciskiem sprezyny 40. Dzieki temu w tej pedni wszystkie miejsca przeciekania sa zabezpieczone zapomoca zamkniecia hy¬ draulicznego. Zawór wsteczny 53, po prze¬ zwyciezeniu najwiekszego' nastawionego ci¬ snienia, otwiera sie i przepuszcza przez ka¬ nal olej przesaczajacy sie. Kanal ten dopro¬ wadza olej do stozkowego lozyska rolko¬ wego 50 w celu smarowania go.Pednia o tloku wirujacym, wykonana w mysl wynalazku niniejszego, umozliwia za¬ stosowanie daleko wyzszych cisnien srodka napedowego, anizeli w dotychczas znanych maszynach tego rodzaju; oprócz tego ped¬ nia ta przy prostej budowie posiada male rozmiary i daje niewielkie straty na prze¬ ciekanie oleju, a powietrze zewnetrzne nie moze przedostac sie do komory roboczej.Dzieki temu sprawnosc pedni jest bardzo duza. PL