W pompkach do smaru zwykle umie¬ szcza sie czesci napedowe pompki w zbior¬ niku smaru. Otwory ssace w cylindrach, przymocowanych zwykle do dna pompki pod czesciami napedowemi, znajduja sie zwykle w osobnej komorze, zawierajacej oczyszczony smar. Komora ta moze miec tylko niewielka wysokosc, a to z nastepu¬ jacych przyczyn.Zbiornik smaru oddzielony jest od ko¬ mory na oczyszczony smar pozioma scian¬ ka posrednia z przewierceniami. Przez te przewiercenia czesci pompki wchodza od dolu do zbiornika smaru. Scianka ta z na¬ tury rzeczy nie moze lezec wyzej, niz cy¬ lindry pompki. Ze wzgledów na latwe wy¬ konanie czesci skladowych pompki moga one posiadac niewielka tylko wysokosc, po¬ niewaz wówczas dokladniej mozna wygla¬ dzic wnetrze cylindrów, im sa one krótsze.Z tego wynika, ze wysokosc komory na czysty smar jest ograniczona i stosunkowo niewielka.Otwory ssace cylindrów pompki musza byc umieszczone w komorze na czysty smar w pewnej odleglosci nad dnem tej komory, w celu unikniecia zasysania drobnych za¬ nieczyszczen, znajdujacych sie nawet i w tej komorze w stanie osadu. Otwory ssace znajduja sie zatem w stosunkowo malej odleglosci od scianki, oddzielajacej komo¬ re na czysty smar od zbiornika smaru.Do komory smar wchodzi przez sitko, przewaznie walcowe, umieszczone w scian-^ ce itef komory. Sitko to njoina wyjmowac f zboku, a srednica jego odpowiada wysoko- l^lopior^ ?% ' | tf Cjórnc ezj^cl f cflindfdk pompki tak t szczelnie wypelniaja otwory w pokrywie komory, ze przez otwory te nie moga sie dostac do tej komory zanieczyszczenia ze zbiornika smaru.W tego rodzaju pompkach, majacych tloczyc smar gestoplynny, przy napelnia¬ niu swiezym smarem zachodzi nastepuja¬ ce zjawisko.Jesli smar wlewa sie od góry do pu¬ stego zbiornika ppmpki smarowej, to po¬ krywa on cale dno i scieka takze ku dolo¬ wi; do komory przez sitko walcowe. Przej¬ scie smaru przez oczka sitka jest przytern utrudnione, poniewaz powietrze nie moze sie wydostawac z komory, gdyz, jak juz wspomniano, górne czesci cylindrów wy¬ pelniaja otwory w pokrywie komory, two¬ rzacej równoczesnie dno zbiornika smaru, pozostawiajac tylko zupelnie waska szcze¬ line pierscieniowa. Szczelina ta, pokryta smarem, nie przepuszcza powietrza. Powie¬ trze nie moze takze przechodzic przez ocz¬ ka sitka i wydostac sie zpowrotem do zbiornika smaru, poniewaz nie pozwala na to simar, naplywajacy w dalszym ciagu.Powietrze, znajdujace sie przed napelnie¬ niem w komorze i nie znajdujace ujscia, bedzie sie zatem zbieralo w górnej czesci komory. Do powietrza, znajdujacego sie juz w komorze, dochodzi jeszcze powietrze, znajdujace sie w postaci pecherzyków po¬ wietrznych w nalewanym smarze.Po napelnieniu swiezym smarem komo¬ ra jest zatem wypelniona tylko do pewnej wysokosci, a jej górna czesc zawiera po¬ wietrze. Ze wzgledu na niewielka calkowi¬ ta wysokosc komory poziom smaru w tej komorze lezy nieznacznie tylko wyzej po¬ nad otworami ssacemi cylindrów.Jesli pompka zostaje uruchomiona, to tworza sie leje powietrzne, idace od po¬ wierzchni smaru az do otworów ssacych, a wskutek tego czesci pompki przez pewien czas zasysaja przez te otwory powietrze ii tlocza je do przewodów smarowych- Pro¬ wadzi to do nierównomiernego tloczenia i stanowi niebezpieczenstwo dla smarowa¬ nych czesci maszyn. Niebezpieczenstwo to istnieje tak dlugo, dopóki poziom smaru w komorze nie podniesie sie o tyle, ze cze¬ sci pompki podczas suwu ssacego nie beda juz mogly wytworzyc na powierzchni sma¬ ru lejów powietrznych, idacych az do otwo¬ ru ssacego. Czas, uplywajacy od napelnie¬ nia pompki az do chwili, gdy powietrze do tego stopnia usuniete zostanie przez tloki pompki z górnej czesci komory, ze nie be¬ dzie ono juz stanowic niebezpieczenstwa, jest bardzo dlugi, moze trwac np. kilka go¬ dzin, wówczas maszyna jest narazona na skutki niedostatecznego smarowania.Wynalazek niniejszy usuwa powyzsze wady. W celu otrzymania przy napelnianiu poziomu smaru, polozonego dostatecznie wysoko ponad otworami ssacemi cylindrów pompki, tworzy sie osobny przedzial. Prze¬ dzial ten przechodzi ku górze od pewnego miejsca komory, polozonego tak wysoko ponad otworami ssacemi cylindrów pomp¬ ki, ze przy ssaniu tloki pompki nie moga juz wytworzyc lejów powietrznych, ida¬ cych ku dolowi az do otworów ssacych.Przy napelnianiu pompki powietrze z ko¬ mory wyparte zostaje do tego przedzialu.Poniewaz poziom smarui w komorze po na¬ pelnieniu ustala sie na odpowiedniej wy¬ sokosci nad otworami ssacemi cylindrów pompkii, wiec nie tworza sie stozki po¬ wietrzne, idace ku dolowi az do otworów ssacych; czesci pompki nie moga zatem wcale tloczyc powietrza. Zaraz po napel¬ nieniu pompki beda one zasysaly wylacz¬ nie smar, a zatem beda one tloczyly do miejsc smarowanych zawsze taka objetosc smaru, jaka odpowiada skokom tloków pompki.Przedzial, wystajacy ku górze z komo¬ ry, moze takze konczyc sie w górze w prze- — 2 —stracni powietrznej zbiornika smaru w miejscu, polozonem ponad najwyzszym po¬ ziomem smaru w tym zbiorniku. Przedzial ten mozna takze zaopatrzyc w tern miej¬ scu w otwór, prowadzacy nazewnatrz, któ- ry wtedy jednoczesnie sluzy jako otwór przelewowy, w celu umkniecia napelnienia az po brzegi zbiornika pompki.Jesli dla sprawdzania poziomu smaru stosuje sie znany pret sprawdzajacy, któ¬ rego zwilzona czesc przedstawia po wycia¬ gnieciu wysokosc stanu smaru w zbiorniku, to wedlug wynalazku ten pret sprawdzaja¬ cy moze fcyc wstawiony we wspomniany przedzial i siegac az do dna komory na czysty smar. Pret ten nie moze siegac do dna tej komory przez osobny otwór w sciance posredniej miedzy komora i zbior¬ nikiem stmaru; w tym bowiem przypadku przy wyciaganiu preta zanieczyszczenia moglyby sie tlostawac do komory wprost, a wiec z pomknieciem sitka. Umieszczenie preta sprawdzajacego we wspomnianym przedziale'nie przedstawia tego niebezpie¬ czenstwa i daje moznosc zawsze dokladne¬ go okreslenia poziomu smaru n&d dnem komory, co przedstawia nastepujaca ko¬ rzysc.W pewnych okolicznosciach, wskutek zanieczyszczenia wejscia do komory ponad siatka, do komory tej nie moze doplywac smar pomimo, ze zbiornik smaru jest napel¬ niony. Jesli pret sprawdzajacy umieszczo¬ ny jest we wlasciwym zbiorniku smaru, sie¬ gajac tylko do Jego dna, to nie mozna stwierdzic* czy takze i komora na czysty smar jest napelniona. Dzieki wyzej wspo¬ mnianemu umieszczeniu preta sprawdzaja¬ cego w przedziale, wystajacym ku górze z komory czystego smaru, zyskuje sie moz¬ nosc zbadania w kazdej chwili zapomoca preta sprawdzajacego poziomu smaru w tej komorze. Niebezpieczenstwo, polegaja¬ ce na tern, ze pompka zawiedzie z powodu braku smaru w komorze, wynikajacego z zatkania sie sitka, moze byc zawsze w po¬ re rozpoznane.Zamiast preta sprawdzajacego mozna takze wedlug wynalazku wspomniany prze¬ dzial zaopatrzyc calkowicie lub czesciowo w przezroczysta scianke tak, ze poziom smaru w tym przedziale moze byc obser¬ wowany bezposrednio z zewnatrz.Na zalaczonym rysunku fig: 1 i 2 przedstawiaja dwa przyklady wykonania wynalazku; fig. 3 przedstawia odmienna postac wykonania zbiornika wedlug fig. 1.Wedlug fig. 1 w zbiorniku / smaru pompki smakowej umieszczone sa czesci napedowe 2 tloków pompki. Ponizeji zbior¬ nika 1 miesci sie komora 3 na czysty smar.W komore te wbudowane sa od dolu cy¬ lindry 4 pompki tak, ze ich otwory ssace 5 leza na pewniej wysokosci pomad dnem tej komory, górne zas ich konce 6 przecho¬ dza przez otwory w pokrywie komory, któ¬ ra to pokrywa tworzy równoczesnie dno zbiornika / smaru. Glowice 7 i 8 tloków pompki sa wprowadzone do zbiornika 1 smaru i polaczone z czesciami napedowemi 2 pompki. Z konlory 3 na czysty smar, któ¬ ra moze miec nieznaczna tylko wysokosc, prowadzi ku górze przedzial 9, polaczony ponad najwyzszym poziomem smaru z ze- wnetrznem powietrzem np. zapomoca otwo¬ ru lO.Znaczenie przedzialu 9 jest nastepujace.Gdy pompka jest calkowicie oprózniona i po podniesieniu pokrywy 11 do zbiornika 1 wlewa sie od góry smar, to zbiera sie on natychmiast na dnie zbiornika 1 i plynie takze przez kanal 12 i otwór 13 oraz siatke 14 do komory 3 na czysty smar. Smar wy¬ piera powietrze z komory 3 do przedzialu 9; smar ten moze calkowicie zapelnic ko¬ more i podnosi sie ku górze w przedziale 9 tak wysoko, jak ma to pozwalaja warun¬ ki cisnienia. Poziom smaru ustala sie za¬ tem tak wysoko nad otworami ssacemi 5 czesci pompki, ze podczas zasysania sma- — 3 -ru nie moga wytwarzac sie wiry smaru, wi postaci lejów na jego powierzchni az do otworów ssacych 5, powodujace zasysanie powietrza. Jesli u góry przedzialu 9 znaj¬ duje sie otwór 10, prowadzacy nazewnatrz, to poziom smaru w tym przedziale ustala sie na tej samej wysokosci, jak poziom smaru w zbiorniku 1. Zamiast tego, by przedzial 9 byl polaczony z powietrzem ze- wnetrznem otworem 10, moze on byc, jak to widac z fig. 3, polaczony otworem 15 z przestrzenia powietrzna powyzej poziomu smaru w zbiorniku 1.W celu moznosci zbadania w kazdej chwili stanu smaru w komorze 3, w prze- dziale 9 umieszczony jest pret sprawdza¬ jacy 16 (fig. 2). Po odjeciu pokrywy 11 pret ten wyciaga sie za górna glówke 17, a zwilzona dlugosc preta wskazuje nieza¬ wodnie stan smaru w komorze.Zamiast powyzej opisanego preta sprawdzajacego 16 moznaby takze w ze¬ wnetrznych sciankach przedzialu 9 umie¬ scic wzierniki lub tez przedzial 9 móglby byc na calej swej dlugosci utworzony przez szczelnie wstawiona rurke szklana, tak ze przez-bezposrednia obserwacje przedzialu 9 mozpaby zawsze badac wysokosc stanu smaru ponad dnem komory. $ PL