Odmiana fotografji wielobarwnej jest fotografja zapomoca siatki barwnej. Zna¬ mienna jej cecha jest to, ze mialko roz¬ drobnione filtry zdiejmujace leza naogól miedzy warstwa swiatloczula a nosnikiem warstwy. Proponowano takze stosowanie klisz z siatka barwna, w których sama siatka barwna jest swiatloczula. Wlasci¬ woscia wspólna wszystkim kliszom i blo¬ nom o siatce barwnej jest to, ze elementy filtrowe, z których sklada sie siatka barw¬ na, musza lezec obok siebie bez przerw, a jednoczesnie nie pokrywajac sie. Nieza¬ leznie od trudnosci wytwarzania takich siatek, powstawanie barw jest mozliwe je¬ dynie w sposób addytywny. Najjasniejsze miejsca siatkowego obrazu barwnego, a wiec miejsca, majace przedstawiac biel, wykazuja róznobarwne elementy filtrowe, lezace obok siebie bez przerw, bez istotne¬ go ograniczenia ich przepuszczalnosci osa¬ dami srebra, podczas gdy wszystkie in¬ ne miejsca posiadaja zmniejszona przepu¬ szczalnosc wskutek cienszych lub grub¬ szych warstw srebra, rozlozonych w róz¬ ny sposób na rozmaitych barwach filtru.Jezeli za elementami filtrowemi niema o- sadu srebra, to tak zwany sposób siatek barwnych nie daje obrazu barwnego.Dotychczas sposób siatki barwnej byl jedynym znanym sposobem, umozliwiaja¬ cym fotografje wielobarwna zapomoca jed¬ nej warstwy. Wynalazek niniejszy podaje inny sposób fotografji wielobarwnej, za¬ sadniczo rózny od sposobu siatki barwnej, podobny do niego tylko o tyle, ze poslu-gufe sie równiez jedna warstwa. W spo- * sobie wedlug wynalazku nietylko rezygnu- ,,i je sie z wymagania nienakladania sie ele- i: nagntów filtrowych, Htf& przeciwnie, warun¬ kiem koniecznym jestjch wzajemne nakla- r danie sie.Jednoczesnie elementy filtrowe sa wy¬ konane tak, aby same byly swiatloczule.Warstwy wytwarza sie tak, aby elementy filtrowe kilkakrotnie sie pokrywaly. . Ich zabarwienie moze byc bardzo róznorodne, jednak celowo stosuje sie zabarwienia, wy¬ kazujace przy obserwacji spektroskopo¬ wej mozliwie raptowne przejscie z prze¬ puszczalnosci do absorbeji; podobnie dazy sie do tego w innych filtrach, zabarwie¬ niach i farbach drukarskich, stosowanych w fotografji wielobarwnej do zdejmowania i do wytwarzania obrazów. Rozmaite bar¬ wy, uzywane do barwienia czastek filtro¬ wych jednej warstwy, musza takze pod wzgledem przepuszczalnosci albo pochla- nialnosci znajdowac sie w takim stosun¬ ku do siebie, aby nie przepuszczaly swia¬ tla w mieszaninie subtraktywnej, a wiec, gdy leza jedne za drugiemi. To, czy przy- tem lepiej jest barwic tak, aby juz dwie lezace jedna za druga barwy filtrów nie przepuszczaly swiatla, a wiec dawaly czern (np. zespól: szkarlat-zielen-niebie- ski fjolet), czy tez lepiej jest wybierac tak szeroki przedzial przepuszczalnosci widmowej, aby calkowita absorbeja za¬ chodzila dopiero przy trzech (np. zespól: niebieska zielen — karmin — zólcien) albo wiekszej liczbie róznych barw,—jest rzecza zupelnie obojetna i w praktyce zalezy wy¬ lacznie od kazdorazowego zastosowania.Wynika stad, ze warstwa, nadajaca sie do wykonywania wynalazku, musi byc zawsze zupelnie nieprzepuszczajaca swiatla, czyli musi miec wyglad czarny, — niezaleznie od tego, czy jest wyswietlona, czy niewy- swietlona, wywolana czy niewywolana, utrwalona czy nieutrwalona. Wymaganie to odnosi sie oczywiscie tylko do calej warstwy; poszczególne jej czesci musza umozliwiac wchodzenie swiatla. Jezeli na taka warstwe pada swiatlo róznobarwne, np. jezeli taka warstwa jest wyswietlana w kamerze fotograficznej, to swiatlo róz¬ nobarwne przenika na rózna glebokosc do wnetrza warstwy, zaleznie od swej barwy i intensywnosci i zaleznie od barwy i u- grupowania czastek filtrowych, które przy¬ padkowo spotyka. Swiatlo przenika przy- tem dokladnie na taka sama glebokosc, na jaka moze przeniknac w tej samej war¬ stwie kazde inne swiatlo takiego samego skladu widmowego i o takiem samem na¬ tezeniu, nie ulegajac calkowitej absorbeji.Uwidocznienie barwnych promieni swietl¬ nych, które weszly do warstwy, zacho¬ dzace w zwyklej fotografji przez wywo¬ lanie obrazu utajonego, jest w niniejszym sposobie tylko wtedy mozliwe, gdy zacho¬ dzi oddzielenie niewyswietlonych czesci warstwy od czesci wyswietlonych. We¬ dlug wynalazku uskutecznia sie to w ten sposób, ze wyswietlone czesci warstwy u- twardza sie, niewyswietlone zas pozostaja rozpuszczalnemi i moga) byc usuniete przez rozpuszczanie.W kazdem miejscu pozostalej war¬ stwy powstaje takie ugrupowanie rózno¬ barwnych czastek filtrowych, lezacych obok siebie i jedne za drugiemi, ze ugru¬ powanie to pochlania promienie swietlne o barwie takiej, jaka dzialala przy zdej¬ mowaniu. Jednak to samo ugrupowanie moze przepuszczac swiatlo o innym skla¬ dzie widmowym. Jesli wiec na dowolne miejsce warstwy ostatecznej, pozostajacej po wykonczeniu obrazu, pada swiatlo biale, to ulega pochlonieciu z niego ta czesc, która zgadza sie z barwa zdejmowa¬ nego przedmiotu, podczas gdy reszta, a wiec mieszanina swiatla, dopelniajaca w stosunku do barwy zdejmowanego przed¬ miotu, zostaje przepuszczona. Poniewaz jednoczesnie wieksza czesc natezenia swiatla, czynnego przy zdejmowaniu, u-jawnia sie jako utwardzone, a wiec pozo¬ stajace resztki warstwy, wiec wynikiem wytworzonego w ten sposób zdjecia jest obraz o odwrotnych barwach i jasno¬ sciach, t. j. negatyw dopelniajacy. W celu otrzymania obrazu, odpowiadajacego rze¬ czywistosci, trzeba tylko odbic ten nega¬ tyw na warstwie, zasadniczo takiej samej.Aby móc wykonywac niniejszy sposób w praktyce, trzeba, aby swiatloczule i róznie zabarwione czesci warstwy posiada¬ ly mozliwie duza czulosc. Osiaga sie to celowo w ten sposób, ze poszczególne czastki wytwarza sie z emulsyj haloidków srebra, podobnie, jak to juz bylo propo¬ nowane w przypadku klisz o siatce barw¬ nej. Czastki te musza byc uczulane. Naogól uczula sie je panchromatycznie, jednak w stosunku do kazdej barwy filtru moze byc zastosowane odpowiednio dostosowane u- czulenie innego rodzaju.Przy wywolywaniu wyswietlonych e- mulsyj haloidków srebra nie zachodzi nao¬ gól utwardzanie warstwy, lecz tylko osa¬ dzanie sie srebra w ilosciach, zaleznych od ilosci swiatla. Jesli jednak oddzialywa sie na taka warstwe pewnemi roztworami, np, uzywanemi przy sposobie ozobromowym albo przy druku bromoolejowym, wtedy zachodzi dodatkowe twardnienie zelatyny, którego stopien odpowiada ilosci srebra, a wiec i ilosci swiatla, które dzialalo na warstwe swiatloczula. Mozna jednak juz podczas wywolywania osiagnac takie twardnienie zelatyny, stosujac np. mie¬ szaniny wywolywaczy, wolne od siarczy¬ nów albo ubogie w siarczyny, których sub¬ stancjami wywolujacemi sa dwuoksyben- zeny (jak hydrochinon), trójoksybenzen albo podobne substancje, — jednem slo¬ wem mozna stosowac kazdy sposób, nada¬ jacy sie do wytwarzania obrazów z pig¬ mentu srebrowego.We wszystkich przypadkach, w któ¬ rych pracuje sie z haloidkami srebra, przy wywolywaniu odklada sie w warstwie czarne srebro metaliczne. Osady te do pewnego stopnia wyznaczaja droge, która swiatlo, wchodzace do warstwy, przebylo w tej warstwie. W zwyklej fotografji oraz fotografji na siatce barwnej zadaniem te¬ go srebra jest zbudowanie obrazu, wobec czego nie mozna tego srebra usunac bez usuniecia samego obrazu, natomiast w sposobie wedlug wynalazku, zwlaszcza przy wytwarzaniu przezroczy, szczególnie korzystne jest usuwanie srebra po spel¬ nieniu przez nie jego zadania. Zadanie to polega na tern, ze w miejscach, w których srebro osadzilo sie, zelatyna ulega utwar¬ dzeniu. Usuwanie srebra uskutecznia sie celowo jakimkolwiek znanym rozpuszczal¬ nikiem srebra, t. j. oslabiaczem lub podob- nemi srodkami.Usuniecie srebra daje bardzo przezro¬ czyste obrazy, skladajace sie z mniej lub bardziej grubych \ mniej lub bardziej róz¬ norodnie zgrupowanych skupien malych czastek zelatyny zabarwionej. Barwa obra¬ zów utrzymuje sie przy tem czesciowo na drodze subtraktywnej, czesciowo addytyw- nej, a mianowicie róznobarwne czastki, lezace jedne za drugiemi, daja subtrak- tywne mieszaniny barw, natomiast w przy¬ padku czastek, lezacych obok siebie, mie¬ szanina barw zachodzi na drodze addy- tywnej. Poniewaz i w gotowym obrazie ma sie najczesciej do czynienia z mniej lub bardziej silnem pokrywaniem sie róz¬ nobarwnych czastek filtrowych — przy- czem, jak wspomniano, powstaja subtrak- tywne mieszaniny barw, — i przy repro¬ dukowaniu jakiejkolwiek barwy zazwy¬ czaj lezy obok siebie wiele takich pokry¬ wajacych sie czastek filtrowych, wiec po¬ wstala barwe nalezy rozumien jako mie¬ szanine addytywna poszczególnych barw, powstalych na drodze subtraktywnej. Czar¬ ne srebro metaliczne moze w tym przy¬ padku naogól tylko przeszkadzac. W pew¬ nych jednak przypadkach szczególnych moze sie okazac celowe pozostawienie sre- — 3 —bra. Wtedy jednak nie zostawia sie go ce¬ lowo w czarnym stanie srebra metaliczne¬ go, lecz przeprowadza w bialy zwiazek albo zastepuje bialym zwiazkiem. Szcze¬ gólnie celowe jest to w przypadku pozy¬ tywów (odbitek na papierze), w których korzystnie jest szczególnie uwydatnic te czastki filtrowe, do których swiatlo do¬ szlo pod koniec W tym celu nie jest ko¬ niecznie potrzebne wyzyskiwanie srebra, zawartego w obrazie, natomiast mozna tak¬ ze w zelatynie, bedacej odzwierciadleniem obrazu, przed usunieciem srebra lub po niem, osadzic substancje obojetna, np. siar¬ czan baru, przez kolejne zanurzanie tej ze¬ latyny w roztworach chlorku baru i kwasu siarkowego albo rozpuszczalnego siarcza¬ nu. Osadzanie bialej substancji przy pomo¬ cy srebra, zawartego w obrazie, moze np. byc uskuteczniane tak, ze srebro w znany sposób przeprowadza sie w chlorek rte¬ ciawy, zelazocyjanek olowiawy. Przez u- mieszczenie nieprzezroczystej bialej sub¬ stancji wewnatrz przezroczystej zelatyny róznobarwnej, róznobarwne czastki zela¬ tyny uzyskuja wlasciwosci, naogól podob¬ ne do wlasciwosci farb kryjacych w ma¬ larstwie. W wyniku tego w przypadku wiekszej liczby czastek, lezacych jedne na drugich, naogól tylko górna czastka jest widoczna, inne zas ulegaja mniej lub bar¬ dziej silnemu pokryciu wskutek istnienia nieprzezroczystej bialej domieszki.Warstwy, zapomoca których mozna wykonywac spo.sób niniejszy, byly nieuzy¬ teczne w znanym sposobie siatki barwnej i, odwrotnie, znane warstwy siatki barwnej bylyby nieuzyteczne w tym nowym sposo¬ bie. Jest to sluszne i wtedy, gdy elementy siatki skladaja sie z zabarwionych emul- syj swiatloczulych.Warstwy, nadajace sie do wykonywa¬ nia tego sposobu, mozna wytwarzac w bardzo rózny sposób, czesciowo wedlug znanych metod, a wiec np. przez przygo¬ towywanie z rozmaicie zabarwionej zela¬ tyny poszczególnych emulsyj panchroma- tycznych, przez rozdrabnianie ich i nakla¬ danie w odpowiedni sposób na nosnik war¬ stwy. Jest rzecza istotna, aby barwa zela¬ tyny nie dawala sie wymywac, aby nie dzialaly na nia kapiele wywolujace oraz aby nie oddzialywala ona w niepozadany sposób, np. przez odczulanie albo uczula¬ nie na haloidki srebra, zawarte w zelaty¬ nie. Warstwa powyzsza nie powinna rów¬ niez zawierac okludowanego powietrza i t. d. Naogól stosuje sie trzy rózne wy- barwienia, mozna jednak osiagnac tylko zapomoca dwóch wybarwien efekty, podob¬ ne do rzeczywistosci, a w niektórych przy¬ padkach mozna uzyskiwac wyniki szczegól¬ nie wierne pod wzgledem barwy, stosujac wiecej niz trzy rózne wybarwienia. Bar¬ wienie zelatyny mozna uskuteczniac w zna¬ ny sposób przed emulsjonowaniem, podczas niego albo po niem. Mieszanie róznobarw¬ nych czastek emulsyj mozna uskuteczniac na sucho albo na mokro, samo zas wy¬ twarzanie ziarn przez mielenie, rozpyla¬ nie, ciecie, przedzenie, wstrzasanie w cie¬ czach, nierozpuszczajacych emulsyj. Jest rzecza korzystna, gdy rozpyla sie ciekla jeszcze emulsje, oziebia swobodnie poru¬ szajace sie czastki az do zakrzepniecia i chwyta kuliste juz kropelki emulsji na przyszlym nosniku warstwy. Przez jedno¬ czesne rozpylanie z wiekszej liczby dysz i przez wprowadzenie wirów do przestrze¬ ni, w której czastki emulsji jeszcze poru¬ szaja sie swobodnie, mozna osiagnac do¬ skonale zmieszanie. W celu usuniecia kro¬ pelek, zawierajacych powietrze okludowa- ne, mozna pozwolic na spadanie rozpylo¬ nych emulsyj na powierzchnie cieczy lzej¬ szej od emulsji (np. benzenu), pod która porusza sie albo znajduje sie w spoczyn¬ ku przyszly nosnik warstwy. Ziarna, za¬ wierajace powietrze, pozostaja wtedy na powierzchni benzenu, skad zgarnia sie je i usuwa.Wytwarzanie ziarn mozna uskutecz- — 4 —niac takze przez wyprzedzanie barwio¬ nych emulsyj na nici albo wytwory nitko¬ wate, które albo rozdrabnia sie mecha¬ nicznie i miesza ze soba, albo tez w sta¬ ne nierozdrobnionym tka sie, splata albo laczy w inny sposób/Równiez przez ukla¬ danie równolegle albo nakrzyz obok sie¬ bie albo w kilku warstwach barwnych nici emulsji mozna otrzymywac warstwy, po¬ zwalajace na wykonywanie sposobu wedlug wynalazku; wogóle wszelki mozliwy spo¬ sób celowego mieszania ze soba ma¬ lych róznobarwnych czastek emulsyj. moze dawac warstwy, pozwalajace na wykony¬ wanie tego sposobu. Mozna wiec takze wstrzasac ciekle barwne emulsje w cie¬ czach, nierozpuszczajacych emulsyj (np. benzenie, czterochlorku wegla i t. d.) az do zakrzepniecia powstajacych przy tern czastek emulsji. Z korzyscia stosuje sie w tym przypadku ciecze, których ciezar wlasciwy jest najbardziej zblizony do cie¬ zaru wlasciwego emulsyj, np. mieszanine benzenu z czterochlorkiem wegla.Zwlaszcza korzystne jest nakladanie barwnych elementów emulsji na nosnik warstwy w stanie zakrzeplym, ale jeszcze nie suchym. Emulsja, znajdujaca sie w tym stanie, posiada mniej wiecej dwuna- stokrotna rozszerzalnosc w porównaniu ze stanem suchym. Jesli np. skrzeple kro¬ pelki kuliste emulsji osadza sie w kilku warstwach na nosniku warstwy, to moc¬ no sklejaja sie z podlozem i wzajemnie ze soba. Jezeli ten konglomerat ziarnek emulsji wysycha, to poszczególne czastki moga kurczyc sie tylko prostopadle do powierzchni nosnika warstwy, to znaczy podczas wysychania warstwa zachowuje naogól swa rozciaglosc na plaszczyznie nosnika i staje sie tylko ciensza. Z kule¬ czek powstaja przytem zupelnie plaskie plytki soczewkowate, przylegajace do sie¬ bie i lezace na sobie bez przerw. W ten sposób bez koniecznosci stosowania zbyt malych czastek i zbyt grubej warstwy u- zyskuje sie jednak potrzebna ilosc elemen¬ tów barwnych, lezacych jedne za drugie^ mi. Jezeli np. barwna kropelka emulsji w stanie skrzeplym, ale jeszcze mokrym, ma srednice 0,05 mm, to po wyciszeniu zachowuje ona lten wymiar jako szero¬ kosc, natomiast jej grubosc wynosi wtedy 0,004 mm. W ten sposób w warstwie o normalnej grubosci mozna zmiescic jeden za drugim okraglo dziesiec elementów fil¬ trujacych.Inna wazna mozliwosc zastosowania sposobu polega na tern, ze do kopjowania negatywu barwnego uzywa sie warstwy, zasadniczo jemu równorzednej. Mozliwe sa w tym kierunku zadowalajace wyniki dzieki silnemu efektowi barwnemu, osiaga¬ nemu przez calkowita absorbcje kazdego promienia swietlnego, padajacego przy zdejmowaniu, oraz dzieki temu, ze chodzi tu zasadniczo o barwy, powstale na dro¬ dze subtraktywnej. Przez to unika sie ko¬ niecznosci trudnego i zmudnego kopjowa¬ nia na trzech poszczególnych warstwach barwnych albo na warstwie blichujacej.Do otrzymywania pozytywów nieprzezro¬ czystych stosuje sie najlepiej film papie¬ rowy opisanego wyzej rodzaju. Film ten winien celowo posiadac szczególnie jasne elementy filtrowe albo tez elementy o wa¬ skiej absorbcji (np. zespól: zólcien—kar¬ min—zielen niebieska). Ponizej podany jest przebieg wykonywania tego sposobu.Zelatyne emulsji barwi sie niewymy- walnie dwoma lub wieksza liczba zabar¬ wien, np. w zespolach barwnych: zólta zie¬ len—szkarlat—-niebieski fiolet albo zól¬ cien—karmin—zielen niebieska, albo tez w zespolach czterech barw. Temi zelaty¬ nami zabarwionemi zadaje sie tylez emul¬ syj, uczulonych panchromatycznie. Zupel¬ nie dojrzale, podgrzane, a wiec ciekle emulsje rozpyla sie z odpowiedniej liczby dysz, przedmuchuje przez chlodzony ka¬ nal, skad dostaja sie one — juz w stanie oleistym ¦— do zbiornika, na którego dnie — 5 —znajduje sie kilkocentymetrowa warstwa benzenu. Pod powierzchnia benzenu lezy albo porusza sie w sposób ciagly odpo¬ wiednio przygotowany nosnik warstwy, na którym osadzaja sie kuleczki emulsji, opa¬ dajace powoli w benzenie. Proces prowa¬ dzi sie dopóty, az nosnik warstwy pokryje sie dostatecznie gruba warstwa ziarnek emulsji. Klisze albo blone suszy sie na¬ stepnie w znany sposób, poczem jest ona gotowa do wyswietlenia. Wytwarzanie mu¬ si naturalnie odbywac sie bez dostepu swiatla. Otrzymana w ten sposób warstwe wyswietla sie podczas zdejmowania od strony nosnika, jezeli nosnik jest przezro¬ czysty. Przy zdejmowaniu moze byc po¬ trzebny filtr kompensacyjny. Przy prawi- dlowem uczuleniu emulsyj i w przypad¬ ku prawidlowego zabarwienia i dobrania liczby elementów filtrowych filtr kompen¬ sacyjny moze nie byc stosowany, przy- czem nie powstaje falszywy efekt barwny, który moglaby spowodowac róznica mie¬ dzy dzialaniem chemicznem a optycznem elementów filtrowych. Drobne bledy tego rodzaju wyrównywaja sie, jezeli do kopjo- wania zastosuje sie odpowiednio nastrojo¬ ne swiatlo albo tez swiatlo, zgodne w skla¬ dzie widmowym ze swiatlem zdejmowa¬ nia. Wyswietlona warstwe wywoluje sie w zwykly sposób, np. am:dolem, przyczem utrwalanie nie jest konieczne. Klisza prze¬ chodzi nastepnie do kapieli, w której sre¬ bro metaliczne zostaje przeprowadzone w zwiazek srebrowy, przy którego powsta¬ waniu srebronosne miejsca zelatyny ule¬ gaja garbowaniu. Znanych jest wiele ka¬ pieli tego rodzaju, np. 3 g dwuchromianu potasu, 3 g zelazocyjanku potasu, 3 g bromku potasu, 100 cm3 wody i 10 kropel kwasu octowego. Nastepuje, jak przy druku pigmentowym, wymywanie resztek rozpuszczalnej zelatyny zapomoca cieplej wody. Zamiast zwyklego wywolywania i nastepnego garbowania, wywolywanie i garbowanie wyswietlonych miejsc moga za¬ chodzic jednoczesnie, np. przy stosowa¬ niu wywolywacza, ubogiego w siarczyny albo zupelnie wolnego od siarczynu i za¬ wierajacego trójoksybenzen lub dwuoksy- benzen. W celu dalszego oczyszczenia ob¬ razu stosuje sie usuniecie srebra albo zwiazku srebrowego, zawartego jeszcze w warstwie, zapomoca normalnego oslabia- cza (np. oslabiacza Farmer'a) albo przez zwykle utrwalanie. W ten sposób powsta¬ je negatyw, wolny od srebra, z samych barw dopelniajacych.Negatyw kopjuje sie albo na kliszy, wyswietlanej w kamerze slonecznej, albo w swietle równoleglem w kopjoramce od strony szybki, albo tez na odpowiednim filmie sposobem kontaktowym, przyczem wyswietla sie przez film. W wyniku otrzy¬ muje sie przezrocza. W celu uzyskania odbitek na papierze kopjuje sie na odpo¬ wiedniej warstwie, nalozonej na papier, z przedniej strony, potem wywoluje, utwar¬ dza i nastepnie przenosi na nowy nosnik warstwy (np. papier), jak przy sposobie pigmentowym. Na tym nowym nosniku warstwa ta zostaje wedlug znanego spo¬ sobu pigmentowego uwolniona od pier¬ wotnego nosnika i od niewyswietlonych, a wiec i nieutwardzonych, elementów barwnych. Otrzymany obraz odpowiada znanym obrazom pigmentowym, lecz w barwach naturalnych. Tego rodzaju war¬ stwy na papierze moga byc uzywane i do zdejmowania. Przenosi sie je celowo w taki sam sposób na nowy przezroczysty pod¬ klad i wymywa na nim.Szczególne efekty uzyskuje sie przy tym sposobie — zwlaszcza przy zdejmowa¬ niu, — jezeli naklada sie warstwy opisa¬ nego rodzaju nie bezposrednio na nosnik warstwy, lecz jezeli miedzy nowa war¬ stwa ziarnek barwnych a nosnikiem war¬ stwy uklada sie siatke barwna, która mo¬ ze byc wykonana wedlug znanych sposo¬ bów. Ta siatka barwna ma na celu stwo¬ rzenie podstawy do odkladania sie ziarn — 6 —warstwy, lezacych ztylu. Siatke wykony¬ wa sie tak, aby posiadala wielka przepu¬ szczalnosc w stosunku swiatla* Uzyskuje sie to przez rozcienczenie zwyklego za¬ barwienia filtrowego albo przez zastoso¬ wanie wybarwien filtrowych o waskiem pasmie absorbcyjnem. Warstwy, otrzyma¬ ne wedlug niniejszego sposobu, a wiec skladajace sie z róznobarwnych, pokry¬ wajacych sie elementów swiatloczulych, wyswietla sie od strony nosnika odpowied¬ nio odmierzonem swiatlem, wywoluje, u- twardza, wymywa niewyswietlone czesci warstwy i usuwa srebro z czesci wyswie¬ tlonych. Zamiast wyswietlania od strony nosnika, mozna takze stosowac wyswie¬ tlanie od strony warstwy swiatloczulej, ale wtedy trzeba otrzymana siatke przeniesc na nowy nosnik. Przy prawidlowem od¬ mierzeniu swiatla otrzymuje sie wtedy barwna siatke bez przerw, która we wszystkich swych czesciach równomiernie przepuszcza swiatlo o okreslonym skla¬ dzie widmowym. Do wyswietlania bierze sie celowo swiatlo o takim samym skla¬ dzie, jakie bedzie pózniej stosowane przy zdejmowaniu. Jezeli elementy warstwy sa zabarwione w szeroko absorbujacym ze¬ spole: zielen—szkarlat—fiolet niebieski, to odmierza sie celowo swiatlo tak, aby moglo ono przejsc najwyzej przez jedna warstwe elementów siatki. Jezeli wszakze sa one barwione w wasko absorbujacym zespole (np. zólcien—karmin—niebieska zielen), to nalezy odmierzanie normalnych siatek barwnych dobrac w ten sposób, aby swiatlo moglo wlasnie przejsc przez dwa elementy róznobarwne, lezace jeden za drugim. Jezeli przypadkowo za soba le¬ za dwa elementy jednobarwne, to swiatlo przejdzie wtedy jeszcze i do lezacego za niemi elementu trzeciego (z wiekszem prawdopodobienstwem innej barwy).Ten rodzaj wytwarzania siatki odzna¬ cza sie ta zaleta, ze powstaja przytem siatki, skladajace sie z wiecej niz trzech róznych barw, poniewaz w przypadku, gdy za soba leza dwa elementy jednakowej barwy, przewaza ich barwa (np. 1 zólcien, dalej 1 zólcien, dalej V2 karmin daja oranz; 1 karmin zas, dalej 1 karmin, da¬ lej V2 zólcien daja ciemna czerwien; ale 1 karmin, dalej 1 zólcien — daja szkar¬ lat). Jezeli wyjatkowo za soba leza trzy elementy o jednakowej barwie, to przez to róznobarwnosc siatki jeszcze bardziej sie zwieksza. Wytwarzanie siatek barw¬ nych kazdego rodzaju wedlug opisanego sposobu odznacza sie ta zaleta, ze ewen¬ tualne ble(dy przepuszczalnosci poszcze¬ gólnych elementów warstwy (za jasne albo za cienkie elementy z jednej strony, za ciemne albo za grube elementy z dru¬ giej strony) wyrównywaja sie samoczyn¬ nie. A wiec otrzymane w ten sposób siatki barwne sa jednakowo przepuszczalne we wszystkich czesciach.Jezeli zachodzi koniecznosc kojarzenia siatek barwnych z warstwami wedlug ni¬ niejszego wynalazku, to celowo stosuje sie mniejsze natezenie lub krótszy czas dzialania swiatla wytwarzajacego, niz w przypadku podlewania siatek tylko pan- chromatyczna emulsja, jak w znanych sposobach., Nie jest wtedy takze konieczne wywolywanie, wymywanie, odsrebrzanie, i wreszcie powlekanie samych siatek barw¬ nych warstwa swiatloczula, skladajaca sie z poszczególnych czastek, — wystarcza na¬ tomiast wytwarzanie siatki barwnej w sta¬ nie utajonym w warstwie, wytworzonej wedlug niniejszego wynalazku, przez zwy¬ kle wstepne wyswietlenie jej od strony wyswietlania. Siatke wywoluje sie nastep¬ nie i poddaje dalszej obróbce razem z obra¬ zem, wytworzonym pózniej na warstwie. PL