PL228732B1

PL228732B1 - spożywczych

Info

Publication number: PL228732B1
Application number: PL408546A
Authority: PL
Inventors: Agnieszka Wójtowicz; Tomasz Oniszczuk; Leszek Mościcki; Stanisław Juśko; Tadeusz Wolski; Stanisław Kwiatkowski; Anna Oniszczuk; Krystyna Skalicka-Woźniak
Original assignee: Univ Przyrodniczy W Lublinie
Priority date: 2014-06-13
Filing date: 2014-06-13
Publication date: 2018-04-30
Also published as: PL408546A1

Description

(21) Numer zgłoszenia: 408546 _{A23L 7/1Q (201601)}

A23L 7/117 (2016.01) A23L 7/17 (2016.01) (22) Data zgłoszenia: 13.06.2014 ^{A23L 33/105} (²⁰¹⁶-01) (54) Ekstrudat spożywczy oraz sposób wytwarzania ekstrudatów spożywczych (73) Uprawniony z patentu:

UNIWERSYTET PRZYRODNICZY W LUBLINIE, Lublin, PL (43) Zgłoszenie ogłoszono:

21.12.2015 BUP 26/15 (45) O udzieleniu patentu ogłoszono:

30.04.2018 WUP 04/18 (72) Twórca(y) wynalazku:

AGNIESZKA WOJTOWICZ,

Wola Krasienińska, PL TOMASZ ONISZCZUK, Rossosz, PL LESZEK MOŚCICKI, Lublin, PL STANISŁAW JUŚKO, Lublin, PL TADEUSZ WOLSKI, Lublin, PL STANISŁAW KWIATKOWSKI, Lublin, PL

ANNA ONISZCZUK, Jakubowice Konińskie, PL KRYSTYNA SKALICKA-WOŹNIA, Lublin, PL

CM co rco

CM

Q_

PL 228 732 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest ekstrudat spożywczy oraz sposób wytwarzania ekstrudatów spożywczych, a zwłaszcza ekstrudowanych chrupek, chleba chrupkiego czy kleików błyskawicznych.

Znany jest z polskiego opisu patentowego nr PL 132418 B1 sposób wytwarzania ekstrudowanego makaronu błyskawicznego, w którym produkt przemiału pszenicy miesza się ze składnikami polepszającymi jakość makaronu takimi jak jaja, proszek jajeczny, sól, glutaminian sodu i zwilża wodą do 25-35% zawartości oraz poddaje się procesowi ekstruzji w temperaturze 17O-200°C. Z kolei z amerykańskiego opisu patentowego nr US 4.540.592 znane jest rozwiązanie dotyczące chłodzenia końcowej części cylindra wytłaczarki ślimakowej przy produkcji makaronu. Rozwiązania pozwalają na uzyskanie ekstrudowanego wyrobu błyskawicznego o korzystnej fakturze i konsystencji.

Z opisów nr PL 382282 A1 oraz PL 214001 B1 znane są sposoby otrzymywania ekstrudowanych chrupków kukurydzianych zawierających odpowiednio dodatek drożdży lub dodatek preparatu białka ziemniaczanego. Dodatki wpływają pozytywnie na wartość odżywczą chrupek.

Istota ekstrudatu spożywczego otrzymanego w wyniku ekstruzji ciasta spożywczego zawierającego kaszkę kukurydzianą, polega na tym, że ciasto do ekstruzji zawiera rozdrobnione nasiona pszczelnika mołdawskiego w ilości od 10 do 30% wagowych mieszanki przed nawilżeniem. Ciasto do ekstruzji według pierwszego wariantu zawiera 850 gram kaszki kukurydzianej, 130 gram rozdrobnionych do granulacji poniżej 500 pm nasion pszczelnika mołdawskiego, 20 gram soli kuchennej oraz wodę do osiągnięcia przez ciasto wilgotności 16%. Ciasto według drugiego wariantu zawiera 350 gram śruty pszennej, 280 gram śruty żytniej, 100 gram kaszki kukurydzianej, 250 gram rozdrobnionych nasion pszczelnika mołdawskiego, 20 gram soli oraz wodę do osiągnięcia przez ciasto wilgotności 20%. Natomiast ciasto według trzeciego wariantu zawiera 600 gram kaszki kukurydzianej, 200 gram mąki ryżowej, 200 gram rozdrobnionych do granulacji poniżej 500 pm nasion pszczelnika mołdawskiego oraz wodę do osiągnięcia przez ciasto wilgotności 18%.

Istota sposobu wytwarzania ekstrudatów spożywczych, w którym mieszankę składników nawilża się, poddaje procesowi ekstruzji, a następnie kształtuje w matrycy formującej do określonego kształtu, polega na tym, że do mieszanki przed nawilżeniem dodaje się rozdrobnione nasiona pszczelnika mołdawskiego w ilości od 10 do 30% wagowych mieszanki przed nawilżeniem. W końcowym etapie ekstruzji ciasto schładza się. Natomiast nasiona pszczelnika mołdawskiego przed użyciem rozdrabnia się do granulacji poniżej 500 pm.

Nieoczekiwanie okazało się, że nasiona pszczelnika mołdawskiego (Dracocephalum moldavicum L.), rośliny normalnie uprawianej w celu pozyskiwania olejku eterycznego o nazwie cytral oraz w pasiekach ze względu na wydzielanie przyjaznego dla pszczół zapachu, mogą być przydatne przy otrzymywaniu produktów spożywczych. Dodatek rozdrobnionych nasion pszczelnika mołdawskiego pozwala na uzyskanie ekstrudowanych wyrobów spożywczych w postaci przekąsek ziemniaczanych, makaronów błyskawicznych, chleba chrupkiego, kleików błyskawicznych, chrupek kukurydzianych, o zwiększonej ilości błonnika pokarmowego, zawierających niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, kwas a-linolowy, antyoksydanty i aminokwasy egzogenne, wskazujące zdolność do tworzenia śluzów wpływających na wyściełanie ścian jelita podczas procesów fizjologicznych, poprawiające perystaltykę jelit, zwiększające odporność organizmu, pomocne w prewencji chorób cywilizacyjnych, a w tym chorób układu: krążenia, cukrzycy, otyłości, chorób nowotworowych oraz w rekonwalescencji w okresach pooperacyjnych.

Wynalazek ilustrują następujące przykłady.

P r z y k ł a d I. Chrupki

850 gram kaszki kukurydzianej, 130 gram rozdrobnionych do granulacji poniżej 500 pm nasion pszczelnika mołdawskiego, 20 gram soli kuchennej miesza się, dowilża się do wilgotności 16% i ponownie miesza się, po czym otrzymane ciasto poddaje się ekstruzji w ekstruderze jednoślimakowym w temperaturach w poszczególnych sekcjach ekstrudera: I sekcja temperatura 115°C, II sekcja 135°C, głowica 120°C, a następnie formuje się w matrycy formującej o średnicy 3 mm. Otrzymane chrupki przeznaczone są do bezpośredniego spożycia.

P r z y k ł a d II. Chleb chrupki

350 gram śruty pszennej, 280 gram śruty żytniej, 100 gram kaszki kukurydzianej, 250 gram rozdrobnionych nasion pszczelnika mołdawskiego o granulacji poniżej 1 mm, 20 gram soli miesza się, dowilża się do wilgotności 20% i ponownie miesza się, po czym otrzymane ciasto poddaje się ekstruzji w ekstruderze dwuślimakowym w temperaturach w poszczególnych sekcjach ekstrudera: I sekcja temperatura 95°C, II sekcja 185°C, III sekcja 200°C, IV sekcja 185°C, głowica 140°C, a następnie formuje

PL 228 732 B1 się w matrycy szczelinowej formującej do postaci chleba płaskiego, obcinanego na płaty o długości cm. Następnie płaty suszy się. Otrzymano produkt nadający się do bezpośredniego spożycia lub do przechowywania.

P r z y k ł a d III. Kleik zbożowy

600 gram kaszki kukurydzianej, 200 gram mąki ryżowej, 200 gram rozdrobnionych do granulacji poniżej 500 μm nasion pszczelnika mołdawskiego dowilża się do wilgotności 18% i ponownie miesza się, po czym otrzymane ciasto poddaje się ekstruzji w ekstruderze jednoślimakowym w temperaturach w poszczególnych sekcjach ekstrudera: I sekcja temperatura 115°C, II sekcja 140°C, głowica 125°C, a następnie ekstrudat rozdrabnia się do granulacji 400 μm otrzymując półprodukt, który po uwodnieniu wodą lub mlekiem nadaje się do bezpośredniego spożycia jako kleik zbożowy.

We wszystkich powyższych przykładach składniki odmierzano z dokładnością +/-10%.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Ekstrudat spożywczy otrzymany w wyniku ekstruzji ciasta spożywczego zawierającego kaszkę kukurydzianą, znamienny tym, że ciasto do ekstruzji zawiera rozdrobnione nasiona pszczelnika mołdawskiego w ilości od 10 do 30% wagowych mieszanki przed nawilżeniem.
2. Ekstrudat według zastrz. 1, znamienny tym, że ciasto do ekstruzji zawiera 850 gram kaszki kukurydzianej, 130 gram rozdrobnionych do granulacji poniżej 500 μm nasion pszczelnika mołdawskiego, 20 gram soli kuchennej odmierzone z dokładnością +/-10% oraz wodę do osiągnięcia przez ciasto wilgotności 16%.
3. Ekstrudat według zastrz. 1, znamienny tym, że ciasto do ekstruzji zawiera 350 gram śruty pszennej, 280 gram śruty żytniej, 100 gram kaszki kukurydzianej, 250 gram rozdrobnionych nasion pszczelnika mołdawskiego o granulacji poniżej 1 mm, 20 gram soli odmierzone z dokładnością +/-10% oraz wodę do osiągnięcia przez ciasto wilgotności 20%.
4. Ekstrudat według zastrz. 1, znamienny tym, że ciasto do ekstruzji zawiera 600 gram kaszki kukurydzianej, 200 gram mąki ryżowej, 200 gram rozdrobnionych do granulacji poniżej 500 μm nasion pszczelnika mołdawskiego odmierzone z dokładnością +/-10% oraz wodę do osiągnięcia przez ciasto wilgotności 18%.
5. Sposób wytwarzania ekstrudatów spożywczych, w którym mieszankę składników nawilża się, poddaje procesowi ekstruzji, a następnie kształtuje w matrycy formującej do określonego kształtu, znamienny tym, że do mieszanki przed nawilżeniem dodaje się rozdrobnione nasiona pszczelnika mołdawskiego w ilości od 10 do 30% wagowych mieszanki przed nawilżeniem.
6. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że w końcowym etapie ekstruzji ciasto schładza się.
7. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że nasiona pszczelnika mołdawskiego rozdrabnia się do granulacji poniżej 500 μm.