PL22676B1 - - Google Patents

Description

Wykryto, ze nasycone steryny albo kwasy zólciowe wzglednie ich pochodne i produkty odbudowy, których grupy wo¬ dorotlenowe, zawarte w rdzeniu, zostaly zabezpieczone przed utlenieniem przez podstawienie atomu wodoru, np. grupa estrowa lub chlorowcem, podczas trakto¬ wania srodkami utleniajacemi, np. kwasem chromowym, daja nieoczekiwanie obok in¬ nych produktów odbudowy równiez wielo¬ rdzeniowe ketony pierscieniowe, które swoje powstawanie zawdzieczaja odszcze- pieniu dlugiego lancucha bocznego, znaj¬ dujacego sie w produktach wyjsciowych.W celu wydzielenia ketonów pierscie¬ niowych z produktów utleniania, oddziela sie w znany sposób skladniki obojetne, od¬ pedzajac skladniki lotne, np. z para wod¬ na albo przez ogrzewanie w prózni. Na¬ stepnie z nielotnych skladników obojet¬ nych po usunieciu niezmienionego materja- lu poczatkowego przez krystalizacje i, ewentualnie, po uprzedniej destylacji wy¬ dziela sie zawarte w nich ketony pierscie¬ niowe zapomoca odczynników na ketony \ produkty reakcji przeksztalca sie znowu w zwykly sposób na odpowiednie wodne ketony. Wreszcie istniejace grupy estrowe lub chlorowcowe mozna, ewentualnie, przeprowadzic w grupy wodorotlenowe.Odpowiedniem .srodkiem utleniajacym jest np. kwas chromowy lub nadmanga¬ nian. Jako odczynniki na ketony mozna stosowac: semikarbazyd, hydroksyloamine, fenylohydr azyne, dwuf enylbhydrazyne, jedno- albo dwunitrofenylo-hydrazyne, kwas fenylohydrazynosulfonowy i t, d.Karboksylowa grupe kwasów zólciowych przed utlenieniem przeksztalca sie np. w grupe alkoholowa. Oczywiscie, procesowi niniejszemu mozna poddawac równiez ta¬ kie pochodne steryL i kwajsów, zólciowych, których dlugi lancuch boczny jest juz cze¬ sciowo zmieniony.W literaturze opisywano juz czestokroc reakcje utleniania steryn i uwodornionych steryn, jak równiez kwasów zólciowych i ich pochodnych; reakcje te jednakze róz¬ nia sie wyraznie od sposobu niniejszego.Przy znanych procesach utleniania stosuje sie naogól, jako materjaly wyjsciowe, ste- ryny i kwasy zólciowe, wzglednie pochod¬ ne tych cial o wolnej grupie wodorotleno¬ wej, albo tez takie pochodne tych cial, w których grupa wodorotlenowa wzglednie grupy wodorotlenowe zastapiono wodorem.Oczywiscie nie mozna bylo przytem otrzy¬ mac oksy ketonów. Powstawanie oksyketo¬ nów jest tembardziej nieoczekiwane, ze Windaus i Hossfeld (Zeitschr. fiir Physio- logische Chemie tom 145 (1925) str. 181) utleniaja chloro-cholestan, lecz wyraznie podaja, ze otrzymany skladnik obojetny stanowi wylacznie niezmieniony materjal poczatkowy.Nowe te zwiazki sa zblizone do hormo¬ nów plciowych.Przyklad I. Do roztworu 6 czesci chlorku dwuhydrocholesterylowego w 250 czesciach lodowatego kwasu octowego w temperaturze 95° — lOO^C wkrapla sie w ciagu pól godziny, mieszajac, roztwór 13 czesci trójtlenku chromu w 50 czesciach 80% -owego kwasu octowego, poczem o- grzewa sie jeszcze przez 6 godzin. Nadmiar kwasu chromowego rozklada sie dodat¬ kiem metanolu i roztwór mocno zageszcza w prózni. Pozostalosc rozciencza sie woda i wyciaga eterem. Przez wyklócanie z 10%- owym lugiem potasowym odciaga sie z roztworu eterowego skladniki kwasne, przyczem wypada trudno rozpuszczalna sól potasowa kwasu chlorocholanowego.Skladniki obojetne, zawarte w roztworze eterowym, po odparowaniu rozpuszczalni¬ ka uwalnia sie zapomoca destylacji z pa¬ ra wodna od metyloheptanonu, powstaja¬ cego podczas utleniania. Produkty, oddzie¬ lone od wody, wyciaga sie na zimno alko¬ holem, przyczem glówna ilosc niezmienio¬ nego materjalu poczatkowego pozostaje nierozpuszczona. Skladniki, rozpuszczone w alkoholu, poddaje sie reakcji z semikar- bazydem bezposrednio albo po uprzedniej destylacji czastkowej, przyczem osobno zbiera sie frakcje, wrzaca w przyblizeniu do 230°C (1 mm). Wytworzony semikar- bazon po przekrystalizowaniu z mieszani¬ ny alkoholowo-benzenowej topi sie w tem¬ peraturze 265° — 266°C Przec ogrzanie semikarbazonu z 20%-owym kwasem sol¬ nym w ciagu krótkiego czasu na lazni wod¬ nej uwalnia sie chloroketon. Wykrystali¬ zowany produkt wyciaga sie eterem, a po odpedzeniu rozpuszczalnika przekrystali- zowuje z metanolu, przyczem otrzymuje sie go w postaci pieknych krysztalów o punkcie topnienia 128° — 129- keton ma nastepujaca budowe: H9 CHo Chlorowiec mozna w znany sposób za¬ stapic grupa estrowa albo wodorotlenowa. — 2 —Przyklad II. 84 czesci octanu dwuhy- drocholesteryny, rozpuszczonego w lodo¬ watym kwasic octowym, zadaje sie kro¬ plami, mieszajac, w temperaturze 95°C roztworem 123 czesci trójtlenku chromu w mieszaninie wody z lodowatym kwasem octowym (1 : 5). Po wielogodzinnem ogrze¬ waniu produkty utleniania przerabia sie wedlug przykladu I. Z eterowego roztwo¬ ru produktów utlenienia odciaga sie sklad¬ niki kwasne lugiem sodowym, przyczem wydziela sie trudno rozpuszczalna sól so¬ dowa. Oleiste produkty obojetne uwalnia sie od skladników lotnych przez ogrzewa¬ nie do 100°C (12 mm). Po zalaniu alkoho¬ lem wykrystalizowuje niezmieniony octan dwuhydrocholesteryny. Pozostalosc ogrze¬ wa sie z alkoholowym roztworem semi- karbazydu, a osad, wydzielony na zimno, przemywa sie eterem i wygotowuje z wo¬ da. Semikarbazon po przekrystalizowaniu z alkoholu topi sie w temperaturze 261° — 262^C. Jest to semikarbazon C22H3bO^N3 ketooctanu C21H320.v Po ogrzaniu tego se- mikarbazonu z mieszanina równych czesci stezonego kwasu solnego i octowego albo ze stezonym roztworem kwasu szczawio¬ wego i zmydleniu produktu rozszczepienia przez gotowanie z lugiem alkoholowym obrabia sie eterem, przemywa i odpedza eter* Przez przekrystalizowanie z rozwod¬ nionego alkoholu albo z mieszaniny octanu etylowego z benzyna otrzymuje sie nowy oksyketon C19//30O2 w pieknych kryszta¬ lach o punkcie topnienia 174° — 175°C, (a) D = + 87° w metanolu. Oksyketon po¬ siada nastepujacy wzór: H2 CH3 HO H2 H2 Octetn tego oksyketonu topi sie wrHem- peraturze 96° — 97°C, oksym zas — w temperaturze 185° — 186°C.Przyklad III. Sposobem, opisanym w przykladzie I i II, utlenia sie octan epi- dwuhydrocholesteryny kwasem chromo¬ wym i produkt reakcji przerabia sie dalej.Semikarbazon ketooctanu topi sie w 273°C, a oksyketon w 1830C. Oksyketon acetylo- wany topi sie w temperaturze 164° — 165°C, oksym zas oksyketonu w tempera¬ turze 214° — 215°C (w 218^C z wytwo¬ rzeniem przezroczystej cieczy). Skrecal- nosc oksyketonu w alkoholu metylowym wynosi (a)/; = + 103°, a w absolutnym alkoholu etylowym (a)D = + 94,06°.Przyklad IV. W przykladach II i III mozna zamiast kwasu chromowego zasto¬ sowac równiez nadmanganian potasu. Po¬ trzebna ilosc wagowa tego srodka utlenia¬ jacego wynosi póltorakrotna ilosc kwasu chromowego.Przyklad V. Octan dwuhydrositoste- ryny poddaje sie utlenianiu, opisanemu w przykladach I i II. Semikarbazon acety- loksyketonu, wyosobniony z produktu re¬ akcji, topi sie w temperaturze 261 °C, a próbka mieszaniny z tak samo topiacym sie produktem z przykladu II nie daje ob¬ nizenia.Przyklad VI. Octan koprosteryny u- tlenia sie kwasem chromowym w sposób, opisany w przykladach I i II, d produkt utlenienia przerabia sie dalej równiez w sposób, opisany W tych przykladach. O- trzymany semikarbazon acetyloksy-ketonu topi sie w temperaturze 245°C. Kwasne i alkaliczne zmydlanie tego ostatniego pro¬ wadzi do odpowiedniego oksyketonu o tem¬ peraturze topnienia 151° — 1522C.Przyklad VII. Sposobami wedlug przykladów poprzednich mozna równiez utlenic octan epi-koprosteryny. Otrzymany semikarbazon acetyloksyketonu topi sie w temperaturze 254^ — 255°C, a otrzyma- — 3 -ny- z* niego oksyketon w temperaturze 150° — 151°C.Przyklad VIIL Z estru kwasu lito- cholowego w znany sposób metoda Bou- veault'a dzialaniem duzego nadmiaru sodu w roztworze alkoholu absolutnego wytwa¬ rza sie odpowiedni diol, topiacy sie w tem¬ peraturze 179° — 180^0. Z tego zwiazku przez traktowanie bezwodnikiem octowym otrzymuje sie dwuoctan. 15 czesci tego dwuoctanu rozpuszcza sie w 730 czesciach lodowatego kwasu octowego i utlenia w sposób, opisapy w przykladzie I, 22 cze¬ sciami trójtlenku chromu w 270 czesciach 90% -owego rozwodnionego lodowatego kwasu octowego. Otrzymany semikarbazon ketooctanu topi sie w temperaturze 254° — 255-}C i jest, jak równiez otrzymany z nie¬ go oksyketon, identyczny z odpowiedniemi zwiazkami, opisanemi w przykladzie VII, otrzymanemi z octanu epi-koprosteryny, jesli idzie o punkt topnienia.Przyklad IX. Sposobem, opisanym w przykladzie I, utlenia sie kwas acetylolito- cholowy albo jego ester, przyczem otrzy¬ muje sie wynik taki sam, jak w przykla¬ dzie VII i VIII.Przyklad X. Obojetne produkty u- tlenienia octanu epi-dwuhydrocholesteryny z przykladu III mozna po oddzieleniu nie¬ zmienionego mater jalu poczatkowego przez krystalizacje z alkoholu potraktowac rów¬ niez innemi odczynnikami na ketony. Na- przyklad 100 g obojetnego oleju gotuje sie przez kilka godzin z 20 g chlorowodor¬ ku hydroksyloaminy i 40 g octanu sodo¬ wego w roztworze 1 litra 95 % -owego alko¬ holu. Z alkoholowego roztworu po osty¬ gnieciu wydziela sie trudno rozpuszczalny oksym acetyloksyketonu. Przez stezenie lugu macierzystego i pozostawienie w spo¬ koju mozna otrzymac dalsza ilosc tego pro¬ duktu, który, po krystalizacji z alkoholu metylowego, topi sie w temperaturze oko¬ lo 215-C z rozkladem. Przez gotowanie te¬ go oksymu z alkoholowym roztworem kwa¬ su szczawiowego otrzymuje sie oksyketon o punkcie topnienia 183-C. PL

Claims (1)

Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania wielordzeniowych ketonów pierscieniowych ze steryn i kwa¬ sów zólciowych wzglednie ich pochodnych i produktów czesciowego rozkladu, zna¬ mienny tern, ze traktuje sie srodkami utle¬ nia jacemi takie pochodne nasyconych ste¬ ryn i kwasów zólciowych, których grupy wodorotlenowe, zawarte w rdzeniu, zosta¬ ly zabezpieczone przez podstawienie przed bezposredniem utlenianiem, nieprzetwo¬ rzony mater jal poczatkowy usuwa sie przez krystalizacje, z obojetnych produk¬ tów utlenienia wydziela sie zawarte w nich ketony pierscieniowe, ewentualnie po u- przedniej destylacji, zapomoca odczynni¬ ków na ketony, wreszcie z wytworzonych pochodnych ketonów regeneruje sie wolne ketony, a istniejace grupy estrowe lub in¬ ne grupy podstawione usuwa sie, przywra¬ cajac zpowrotem grupy wodorotlenowe. Gesel lschaft f ii r Chemische Industrie in B a s e

1. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL