PL226529B1 - Nowe pochodne selenoorganiczne oraz ich zastosowanie - Google Patents

Nowe pochodne selenoorganiczne oraz ich zastosowanie

Info

Publication number
PL226529B1
PL226529B1 PL406651A PL40665113A PL226529B1 PL 226529 B1 PL226529 B1 PL 226529B1 PL 406651 A PL406651 A PL 406651A PL 40665113 A PL40665113 A PL 40665113A PL 226529 B1 PL226529 B1 PL 226529B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
formula
activity
compounds
calcd
found
Prior art date
Application number
PL406651A
Other languages
English (en)
Other versions
PL406651A1 (pl
Inventor
Jerzy Zakrzewski
Bogumiła Huras
Maria Krawczyk
Jarosław Hupko
Bogusława Wantusiak
Barbara Zdunek
Alicja Michalczyk
Anna Cieniecka-Rosłonkiewicz
Anna Cieniecka‑Rosłonkiewicz
Karolina Święch
Bolesław Morytz
Krzysztof Kuzalski
Beata Malka-Zakrzewska
Beata Malka‑Zakrzewska
Sylwia Porębska
Original Assignee
Inst Przemysłu Organicznego
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Inst Przemysłu Organicznego filed Critical Inst Przemysłu Organicznego
Priority to PL406651A priority Critical patent/PL226529B1/pl
Publication of PL406651A1 publication Critical patent/PL406651A1/pl
Publication of PL226529B1 publication Critical patent/PL226529B1/pl

Links

Landscapes

  • Agricultural Chemicals And Associated Chemicals (AREA)
  • Pharmaceuticals Containing Other Organic And Inorganic Compounds (AREA)
  • Plural Heterocyclic Compounds (AREA)

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku są nowe pochodne selenoorganiczne (izoselenocyjaniany, selenomoczniki i selenokarbaminiany) wykazujące aktywność przeciwgrzybiczą, bakteriostatyczną, chwastobójczą i przędziorkobójczą.
Związki selenoorganiczne charakteryzują się wysoką aktywnością biologiczną. W obszarze pozamedycznym literatura dotycząca aktywności związków selenoorganicznych jest uboga, a zagadnienie aktywności pestycydowej związków selenoorganicznych rozpoznane jest w niewielkim stopniu.
Reprezentantami związków selenoorganicznych wykazującymi aktywność grzybobójczą wobec licznych grzybów patogennych są diselenki diarylowe [Loreto, E. S., Nunes Mario, D. A., Santurio,
J. M., Alves, S. H., Nogueira, C. W., Zeni, G. In vitro antifungal evaluation and structure-activity relationship of diphenyl diselenide and synthetic analogues, Mycoses 2011,54(5), 572-576].
Heterocykliczne związki selenoorganiczne wykazują również aktywność wobec bakterii Staphylococcus aureus i Escherichia coli [Soriano-Garcia, M., Organoselenium Compounds as Potential Therapeutic and Chemopreventive Agents: A Review, Current Medicinal Chemistry, 2004, 11, 1657-1669] [Koketsu, M., Ishihara, H., Hatsu, M. Novel compounds, 1,3-selenazine derivatives, as antibacterial agents against Escherichia coli and Staphylococcus aureus Res. Commun. Mol. Pathol. Pharmacol. 1998, 101 (2), 179-186] [Ratushnaya, E.V., Kirova, Yu. I., Suchkov, M. A., Drevko, B. I., Borodulin, V. B. Synthesis and antibacterial activity of organoselenium compounds, Pharm. Chem. J. 2002, 36(12), 652-653].
Aktywność grzybobójczą i chwastobójczą wykazują selenowe analogi znanych herbicydów mocznikowych o Wzorze I.
R1
Wzórl gdzie podstawniki R1 i R2 oznaczają: R1 = H, R2 = H, lub R1 = i-Pr, R2=H, lub R1 = CH3, R2 = Cl, lub R1 = OCH3, R2 = CI, lub R1 = Cl, R2 = H, lub R1 =Cl, R2 = Cl [Zakrzewski, J.; Krawczyk, M., Synthesis and Pesticidal Properties of Thio and Seleno Analogs of Some Common Urea Herbicides, Phosphorus, Sulfur, Silicon, 2009,184(7), 1880-1903].
Badano także aktywność grzybobójczą związków o charakterze selenoorganicznych sześcioczłonowych rodników nitroksylowych o wzorze II:
Se 'N
I.
O
Wzór II gdzie Y oznacza ugrupowanie dimetyloamino, dietyloamino, dipropyloamino, diizopropyloamino, dibutyloamino, morfolino, 1-piperydylo, metoksy, etoksy [Zakrzewski, J.; Krawczyk, M., Reactions of nitroxides, Part 7: Synthesis of Novel Nitroxide Selenoureas, Heteroat. Chem., 2008, 19(6), 549-556].
Aktywność grzybobójczą wykazują również związki selenoorganiczne o wzorze III:
Y
Wzór III
PL 226 529 B1 również zawierające selenoorganiczny sześcioczłonowy rodnik nitroksylowy, w którym X, Y oznaczają ugrupowania: X = NCSe, Y = O*, lub selenoamid X = H, Y = CHSe [Zakrzewski, J.; Krawczyk, M., Reactions of Nitroxides. Part X: Antifungal activity of selected sulfur and selenium derivatives of 2,2,6,6-tetramethylpiperidine, Bioorg. Med. Chem. Lett, 2011,21(1), 514-516].
Sześcioczłonowe rodniki nitroksylowe wykazują udokumentowane działanie biologiczne
[K. Hideg, T. Kάlai, C. P. Sάr, Recent results in chemistry and biology of nitroxides, J. Heterocyclic Chem., 2005, 42, 437-450] jako silne antyutleniacze [M. C. Krishna, W. DeGraff, O. H. Hankovszky,
C. P. Sar, T. Kalai, J. Jeko, A. Russo, J. B. Mitchell, K. Hideg, Studies of Structure-Activity Relationship of Nitroxide Free Radicals and Their Precursors as Modifiers Against Oxidative Damage, J. Med. Chem. 1998, 41, 3477-3492], związki naśladujące działanie dysmutaz nadtlenkowych (SOD mimics, enzymów chroniących żywe komórki przed szkodliwymi procesami oksydacyjnymi) [M. C. Krishna, A. Russo, J. B. Mitchell, S. Goldstein, H. Dafni, A. Samuni, Do Nitroxide Antioxidants Act as Scavengers of O2 . or as SOD Mimics?, J. Biol. Chem. 1996, 271, 26026-26031] oraz związki chroniące przed działaniem radiacji [S. M. Hahn, Z. Tochner, C. M. Krishna, J. Glass, L. Wilson, A. Samuni, M. Sprague, D. Venzon, E. Glatstein, J. B. Mitchell, A. Russo, Tempol, a stable free radical, is a novel murine radiation protector, Cancer Res 1992; 52, 1750-1753].
Istotą wynalazku są pochodne selenoorganiczne opisane Wzorem 1,
gdzie n = 0, 1, a X i Y jednocześnie oznaczają dodatkowe wiązanie pomiędzy atomami C i N, albo X oznacza atom wodoru, a Y oznacza grupę: metoksy, etoksy metyloamino, dimetyloamino,
1-piperydylo, morfolino, cyklododecyloamino, 1-adamantyloamino, fenyloamino, podstawnik o Wzorze 2,
lub podstawnik o Wzorze 3 lub podstawnik o Wzorze 4
Istotą wynalazku jest również zastosowanie selenoorganicznych związków określonych wzorem 1, w ochronie roślin, jako substancji o działaniu przeciwgrzybiczym, bakteriostatycznym, chwastobójczym i przędziorkobójczym.
Aktywność pestycydowa selenoorganicznych związków zawierających pięcioczłonowe rodniki nitroksylowe, pochodne 2,2,5,5-tetrametylopirrolidyny nie była badana w dostępnym, znanym stanie techniki. Nieoczekiwanie okazało się, że wprowadzenie do struktury związków selenoorganicznych będących przedmiotem wynalazku ugrupowania pięcioczłonowego rodnika nitroksylowego, pochod4
PL 226 529 B1 nych 2,2,5,5-tetrametylopirrolidyny, nieopisanych w stanie techniki, powoduje, że omawiane związki wykazują również nieopisane w stanie techniki działanie: wysoką aktywność przeciwgrzybiczą, bakteriostatyczną, chwastobójczą, przędziorkobójczą. Aktywność ta jest wyższa (zarówno jeśli chodzi o jej poziom, jak i o liczbę testowanych bioindykatorów), niż dla związków opisanych w stanie techniki, w tym szczególnie dla selenoorganicznych rodników nitroksylowych sześcioczłonowych.
Nowe związki selenoorganiczne będące przedmiotem wynalazku otrzymywano według znanych metod przedstawionych na Schemacie.
Izoselenocyjaniany otrzymywano z odpowiednich izonitryli metodą ich bezpośredniego selenowania [E. Bulka, Selenocyanates and related compounds, in The chemistry of cyanates and their thio derivatives, Ed. Saul Patai, Wiley, 1977, 887-921] [E. Bulka, K.-D. Ahlers, E. Tucek, Synthese Und IR-Spektren von Aryl-isoselenocyanaten Chem. Ber., 1967, 100, 1367-1372] [E. Bulka, K.-D. Ahlers, Ueber Selenosenfoele und 4-arylsubstituierte Selenosemicarbazide, Z. Chem., 1963, 3(9), 348-349] [P. Kristian, G. Suchar, Synthesis, Chemical Properties and Reactions of Heterodienes. I. Spectral Properties of Phenyl Isoselenocyanates and The Polar Character of the NCSe Group, Coll. Czech. Chem. Commun., 1972, 37, 3066-3072], selenomoczniki otrzymywano w reakcji addycji izoselenocyjanianów z aminami pierwszo- i drugorzędowymi [C. Collard-Charon, M. Renson, Synthese des selenosemicarbazides substituees, I. Synthese des esters isoselenocyaniques, Bull. Soc. Chim. Belg, 1962, 71, 531-540] [K. A. Jensen, P. H. Nielsen, Acta Chem. Scand., 1966, 20, 597-629] [C. CollardCharon, M. Renson, Etude infra-rouge des substances possedant une liaison C = Se adjacente a un ou plusieurs atomes d'azote, Bull. Soc. Chim. Belg., 1963, 72, 149-165] [C. Collard-Charon, R. Huls, M. Renson, Synthese des selenosemicarbazides substituees, II Synthese des selenosemicarbazides substituees en 4, Bull. Soc. Chim. Belg., 1962, 71, 541-553], a selenokarbaminiany w reakcji addycji izoselenocyjanianów z alkoholami [D. H. R. Barton, S. I. Parekh, M. Tajbakhsh, E. A. Theodorakis, C. -L. Tse, A convenient and high yielding procedure for the preparation of isoselenocyanates. Synthesis and reactivity of O-alkylselenocarbamates, Tetrahedron, 1994 ,50(3), 639-654].
Otrzymywane związki selenoorganiczne będące przedmiotem wynalazku były w większości substancjami stałymi. Temperatura topnienia badanych związków w wielu przypadkach była nieostra, związki topiły się z rozkładem połączonym z wydzieleniem się selenu. Strukturę otrzymanych związków potwierdzano następującymi metodami spektralnymi: spektroskopia mas (nisko i wysokorozdzielcza), oraz spektroskopii w podczerwieni. Poniżej przedstawiono przykłady otrzymywania związków według wynalazku.
Związki według wynalazku mogą znaleźć zastosowanie w rolnictwie, leśnictwie i ogrodnictwie, do ochrony roślin przed: chorobami wywoływanymi przez grzyby i bakterie fitopatogenne oraz do zwalczania chwastów i przędziorka. W szczególności związki będące przedmiotem wynalazku wykazują wysoką aktywność wobec Rizoctonia Solani, grzyba wywołującego chorobę zwaną rizoktoniozą, dotykającą ważne uprawy (ziemniak, zboże), co stanowi ważny problem gospodarczy w Polsce.
P r z y k ł a d 1
3-Izoselenocyjaniano-2,2,5,5-tetrametylopirolidyn-1-oksyl
W kolbie o pojemności 25 ml, zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne, chłodnicę zwrotną i termometr umieszczono 3-izocyjano-2,2,5,5-tetrametylopirolidyn-1-oksyl (0,7 g, 0,0042 mol), czarny, drobno sproszkowany selen (0,33 g, 0,0042 mola), trietyloaminę (0,42 g, 0,0042 mol, 0,58 mL) oraz tetrahydrofuran (5 mL). Mieszaninę ogrzewano we wrzeniu w ciągu 4 h. Po zakończeniu reakcji odsączono nieprzereagowany selen. Do przesączu dodano 10 g żelu krzemionkowego (70-230 mesh), a rozpuszczalnik odparowano do sucha pod obniżonym ciśnieniem. Surowy 3-izoselenocyjaniano-2,2,5,5-tetrametylopirolidyn-1-oksyl naniesiony na żel i poddano oczyszczaniu metoda chromatografii
PL 226 529 B1 kolumnowej. Jako eluent stosowano kolejno: heksan:octan etylu 9:1, heksan:octan etylu 4:1. Otrzymano 3-izoselenocyjaniano-2,2,5,5-tetrametylopirolidyn-1-oksyl (0,816 g, 79,2%, t.t. ok. 33°C).
MS (El, 70 eV, m/z, int[%]): 249 (10), 247 (57, M), 245 (27), 244 (9), 243 (11), 177 (5), 167 (22), 161 (43), 159 (19), 158 (9), 157 (8), 149 (13), 148 (8), 126 (17), 111 (32), 110 (22), 109 (13), 98 (20), 95 (33), 94 (16), 85 (9), 84 (8), 83 (17), 82 (18), 81 (18), 80 (21), 74 (33), 71 (15), 69 (74), 67 (30), 56 (93), 55 (100), 53 (24), 43 (29), 42 (22), 41 (88), 39 (36).
HR MS (El, 70 eV, m/z) for C9H15N2OSe: calcd: 247.03496, found: 247.03537.
IR (v, cm-1, film) 2964, 2128, 1726, 1690, 1650, 1463, 1365, 1260, 1098, 1020, 801.
P r z y k ł a d 2
3-Izoselenocyjanianometylo-2,2,5,5-tetrametylopirolidyn-1-oksyl
W kolbie o pojemności 25 ml, zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne, chłodnicę zwrotną i termometr umieszczono 3-izocyjanometylo-2,2,5,5-tetrametyIopirolidyn-1-oksyl (0,272 g, 0,0015 mol), czarny, drobno sproszkowany selen (0,119 g, 0,0015 mola), trietyloaminę (0,152 g, 0,0015 mol, 0,210 mL) oraz tetrahydrofuran (10 mL). Mieszaninę ogrzewano we wrzeniu w ciągu 22 h. Kontrola reakcji prowadzona przy pomocy chromatografii cienkowarstwowej (benzen:octan etylu 9:1) wykazuje początek powstawania produktu po ok. 12 h. Po zakończeniu reakcji odsączono nieprzereagowany selen. Do przesączu dodano 10 g żelu krzemionkowego (70-230 mesh), a rozpuszczalnik odparowano do sucha pod obniżonym ciśnieniem. Surowy 3-izoseIenocyjanianometylo-2,2,5,5-tetrametylopirolidyn-1-oksyl naniesiony na żel i poddano oczyszczaniu metoda chromatografii kolumnowej. Jako eluent stosowano kolejno: benzen, benzen:octan etylu 9:1. Otrzymano 3-izoselenocyjanianometylo-2,2,5,5-tetrametylopirolidyn-1-oksyl (0,258 g 66,2%, żółty olej).
MS (El, 70 eV, m/z, int[%]): 261 (52, M), 259 (26), 126 (25), 81 (13), 74 (21), 69 (100), 56 (14), (18), 53 (9), 41 (43);
HR MS (El, 70 eV, m/z, int[%]): calcd for C10H17N2OSe: 261.05061, found m/z: 261.05104;
IR (v, cm-1, film) 2960, 2920, 2138, 1461, 1365, 1340, 1248, 683.
P r z y k ł a d 3
1-(2,2,5,5-tetrametylo-1-oksyl-3-pirolidynyl)-3-(3-oksa-1,5-pentyleno)selenomocznik
W kolbie trójszyjnej (50 ml) zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne, termometr, chłodnicę zwrotną umieszczono 3-Izoselenocyjaniano-2,2,5,5-tetrametylopirolidyn-1-oksyl (0,33 g, 0,0013 mola) w 7 ml benzenu, a następnie dodano przy pomocy strzykawki morfolinę (0,113 g, 0,0014 mola, 0,12 mL). Po 1 h prowadzenia reakcji w temp. pok. powstały osad odsączono i przemyto heksanem. Otrzymano 1-(2,2,5,5-tetrametylo-1-oksyl-3-pirolidynyl)-3-(3-oksa-1,5-pentyleno)selenomocznik (0,348 g, 80,2%, t.t. 135-139°C (rozkł.), Rf 0,16 (benzen:metanol 9:1)).
MS (El, 70 eV, m/z, int[%]): 335 (9), 334 (12, M), 332 (7), 304 (18), 302 (19), 289 (10), 261 (80), 259 (40), 248 (24), 235 (20), 233 (28), 231 (13), 221 (36), 219 (21), 178 (100), 176 (52), 167 (63), 134 (32), 132 (16), 126 (18), 124 (45), 113 (52), 111 (16), 100 (54), 98 (49), 95 (37), 86 (58), 69 (52), (54), 55 (43), 42 (34), 41 (53);
MS (ESI, m/z, int[%]): 357 (100, M+Na), 355 (20);
HR MS (ESI, m/z) for C13H24N3O2SeNa: calcd: 357.0931, found: 357.0928;
IR (v, cm-1, KBr): 3358, 2973, 1543, 1339, 1231, 1220, 1121, 1025, 878.
P r z y k ł a d 4
N-((1-oksyl-2,2,5,5-tetrametylopirolidyn-3-yl)metylo)selenokarbaminian metylu
W kolbce o pojemności 10 ml, zaopatrzonej w chłodnicę zwrotną i mieszadło magnetyczne umieszczono 5 ml metanolu i dodano sód metaliczny (0,050 g). Zawartość kolbki mieszano do całkowitego rozpuszczenia się sodu. W kolbie trójszyjnej (25 mL) zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne, termometr i chłodnicę zwrotną umieszczono 3-izoselenocyjanianometylo-2,2,5,5-tetrametylopirolidyn-1-oksyl (0,260 g, 0,001 mola) w metanolu (5 ml), następnie wkroplono 3,5 mL uprzednio przygotowanego roztworu metanolanu sodu w metanolu (0,0015 mola). Reagenty mieszano w ciągu 1 h w temperaturze pokojowej. Metanol odparowano pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość (0,513 g, olej) poddano oczyszczaniu metodą chromatografii kolumnowej stosując jako eluent benzen:metanol 9:1. Produkt chromatografii (0,328 g, olej) po roztarciu z heksanem przekształca się w krystaliczny osad N-((1-oksyl-2,2,5,5-tetrametylopirolidyn-3-yl)metyIo)selenokarbaminian metylu (0,246 g, 84,0%, t.t. 140-145°C, Rf 0,31 (benzen:metanol 9:1)).
MS (El, 70 eV, m/z, int[%]): 295 (18), 294 (15), 293 (96, M), 291 (48), 290 (17), 289 (18), 263 (73), 261 (59), 259 (25), 220 (49), 218 (24), 207 (32), 205 (16), 182 (35), 164 (55), 162 (27), 152 (44),
PL 226 529 B1
150 (25), 149 (25), 140 (44), 139 (49), 126 (29), 124 (39), 123 (49), 113 (28), 109 (69), 95 (19), 81 (38), 74 (18), 69 (100), 67 (33), 58 (26), 56 (28), 55 (42), 53 (21), 44 (62), 41 (96);
ESI MS (m/z, int[%]: 316 (100, M+Na), 314 (25), 304 (35), 227 (20);
HR MS (ESI): calcd for C11H21N2O2SeNa: 316.0666, found m/z: 316.0672;
IR (v, cm-1, KBr): 3200, 2972, 1552, 1205, 973,566.
Związki będące przedmiotem wynalazku wraz z danymi fizykochemicznymi (temperatura topnienia) i spektralnymi (HR MS El lub HR MS ESI) przedstawiono w Tabeli 1.
T a b e l a 1
Nowe pochodne selenoorganiczne będące przedmiotem wynalazku (Wzór 1), wraz z wybranymi danymi fizykochemicznymi i spektralnymi
Związek wzór strukturalny n X Y Temperatura topnienia [C°] HR MS (EI, m/z, int[%])/HR MS (ESI, m/z, int[%])
1 2 3 4 5 6
xNCSe I. 0 0 wiązanie Ok. 33°C HR MS (EI, 70 eV, m/z) for C9H15N2OSe: calcd 247.03496, found: 247.03537
,CB?NCSe I. 0 1 wiązanie olej HR MS (EI, 70 eV, m/z) for C10H17N2OSe: calcd 261.05061, found: 261.05104
HN .NH. I· 0 0 H metyloamino 141-144°C (rozkł.) HR MS (ESI, m/z) for C10H20N3OSeNa: calcd 301.0669, found: 301.0656
I· 0 0 H dimetyloamino 178-180°C (rozkł.) HR MS (EI, 70 eV, m/z) for C11H22N3OSe: calcd 292.09281, found: 292.09388
X?'ٰ I· 0 0 H 1-piperydylo 154-156°C (rozkł.) HR MS (ESI, m/z) for C14H26N3OSeNa: calcd 355.1139, found: 355.1154
1· 0 0 H morfolino 135-139°C (rozkł.) HR MS (ESI, m/z) for C13H24N3O2SeNa: calcd 357.0931, found: 357.0928
>ęQT 0 0 H 1-adamantanyloamino 140-145°C (rozkł.) HR MS (ESI, m/z) for C19H32N3OSeNa: calcd 421.1608, found: 421.1592
^to 1· 0 0 H fenyloamino 135-136°C HR MS (ESI, m/z) for C15H22N3OSeNa: calcd 363.0826, found: 363.0831
PL 226 529 B1 cd. tabeli 1
1 2 3 4 5 6
ι> ι· □ 0 0 H Wzór 2 68-73°C HR MS (ESI, m/z) for C17H32N4O2SeNa: calcd 427.1588, found: 427.1591
0 H Wzór 4 olej HR MS (ESI, m/z) for C18H34N4O2SeNa: calcd 441.1745, found: 441.1759
/ 1* ,Η, 1-< H-N ΝΚ >ę< ι» ο 1 H metyloamino szkliwo HR MS (ESI, m/z) for C11H22N3OSeNa: calcd 315.0826, found: 315.0832
CHa Ο 1 H dimetyloamino 162-170°C HR MS (ESI, m/z) for C12H24N3OSeNa: calcd 329.0982, found: 329.0976
>ęCJO ι· 0 1 H 1-piperydylo 165-171 °C HR MS (ESI, m/z) for C15H26N4O3SeNa: calcd 369.1295, found: 369.1290
i· >.^WO 1 · 0 1 H morfolino 140-146°C HR MS (ESI, m/z) for C14H26N3O2SeNa: calcd 371.1088, found: 371.1097
_/ jr Λ 1. 0 1 H cyklododecyloamino 145-150°C HR MS (ESI, m/z) for C22H42N3OSeNa: calcd 467.2391, found: 467.2386
1« o 1 H 1-adamantanyloamio 78-82°C HR MS (ESI, m/z) for C20H34N3OSeNa: calcd 435.1765, found: 435.1767
. Λ' ·' 1» 0 1 H fenyloamino 130-135°C HR MS (ESI, m/z) for C16H24N3OSeNa: calcd 377.0982, found: 377.0970
t 1. u 0 0 1 H Wzór 3 szkliwo 50-58°C HR MS(ESI, m/z) for C19H36N4O2SeNa: calcd 455.1901, found: 455.1914
PL 226 529 B1 cd. tabeli 1
1 2 3 4 5 6
_^.HN OCH, 1. 0 0 H metoksy 133-136°C HR MS (EI, 70 eV, m/z) for C10H19N2O2Se: calcd 279.06117, found: 279.06205
_.HN OCjHj >ę^Ł 1« 0 0 H etoksy 120-125°C HR MS (ESI, m/z) for C11H21N2O2SeNa: calcd 316.0666, found: 316.0656
£ j-< MN OCMa >ę< 1* 0 1 H metoksy 140-145°C HR MS (ESI, m/z) for C11H21N2O2SeNa: calcd 316.0666, found: 316.0672
i 1-HN OCjHs s 0 1 H etoksy 120-130°C HR MS (ESI, m/z) for C12H23N2O2SeNa: calcd 330.0822, found: 330.0808
P r z y k ł a d 5
Badanie aktywności grzybobójczej wobec grzybów fitopatogennych
Metoda A - test „in vitro” polega na ocenie hamowania wzrostu grzybni na pożywce agarowej pod wpływem badanego związku. Jako bioindykatory stosowano następujące grzyby: Botrytis cinerea, Fusarium culmorum, Phytophthora cactorum, Rhizoctonia solani.
Sposób przeprowadzenia testu in vitro
Na szalki Petriego, nalewano pożywkę agarową z substancją badaną (maksymalne stężenie 200 mg/l), po zastygnięciu na powierzchnię nanoszono materiał infekcyjny grzyba testowego. Po 4-8 dniach, w zależności od wzrostu grzybni w kombinacji kontrolnej, dokonywano pomiaru wzrostu liniowego kolonii grzybni. Działanie grzybobójcze wyrażono w procentach zahamowania grzybni w porównaniu z kombinacją kontrolną o tym samym składzie, ale bez substancji badanej.
Metoda B - test „in vivo” przeprowadzono przy użyciu grzyba Blumeria graminis. Test przeprowadzano w warunkach kontrolowanych na siewkach pszenicy odmiany Koksa. W fazie rozwiniętego pierwszego liścia, rośliny opryskiwano roztworem badanego związku w stężeniu 1000 mg/l. Jako rozpuszczalnik stosowano mieszaninę acetonu i wody destylowanej w stosunku 1,5:1, z dodatkiem Tween 20. Po dwóch godzinach od aplikacji wykonano inokulację (ocena działania zapobiegawczego). Dalsza wegetacja przebiegała w fitotronie, z zachowaniem następujących warunków: długość dnia 14 godzin, temperatura powietrza: 20 (±1)°C/dzień, 16 (±1)°C/noc; wilgotność względna powietrza 80 (±5)%. Ocenę porażenia wykonano po minimum sześciu dniach. Wyniki obydwu testów podano w procentach zahamowania wzrostu grzybni. Wyniki aktywności grzybobójczej przedstawia Tabela 2.
PL 226 529 B1
T a b e l a 2
Nowe pochodne selenoorganiczne będące przedmiotem wynalazku (Wzór 1) aktywne na grzyby fitopatogenne
Związek wzór strukturalny n X Y Botrytis cinerea 200 mg/l Fusarium culmorum 200 mg/l Phytophthora cactorum 200 mg/l Rhizoctonia solani 200 mg/l Blumeria graminis 1000 mg/l
1 2 3 4 5 6 7 8 9
^NCSe I · o 0 wiązanie 100 100 100 100 3,1
__^CKjNCSe 0 1 wiązanie 100 100 100 100 26
,HN NH„ >ęA ’ I· o 0 H metyloamino 100 100 77,5 100 24,6
fHa u 0 0 H dimetyloamino 100 100 100 100 24,6
oic I. 0 0 H 1-piperydylo 100 53,8 100 100 26,7
rfx° I · 0 0 H morfolino 100 100 100 100 25
>uf 1» 0 0 H 1- adamantanyloamino 31,1 49,4 100 100 1,6
>ąvo o* 0 H fenyloamino 91,2 18,3 100 100 11,4
PL 226 529 B1 cd. tabeli 2
1 2 3 4 5 6 7 8 9
0 o 0 H Wzór 2 100 72 100 100 22
0 H Wzór 4 100 100 100 100 6,5
- Λ ·“ I-f HN NH V AA o 1 H metyloamino 100 3,2 100 100 31,8
-γ^ηιΆ* >-<< iM> la 0 1 H dimetyloamino 100 100 100 100 26,7
Ao 1« 0 1 H 1-piperydylo 100 100 100 100 4,8
AA u 1 » o 1 H morfolino 100 100 100 100 4
I 0 1 H cyklododecykloamino 81 56 100 62 12
θ' 1 H 1- adamantanyloamino 48,9 54,2 61,2 100 3,4
o* 1 H fenyloamino 100 51 100 100 8,9
r o o 1 H Wzór 3 100 100 100 100 4
>U~r 1. 0 0 H metoksy 100 93 100 27,1 27,1
PL 226 529 B1 cd. tabeli 2
1 2 3 4 5 6 7 8 9
_^hn^oCjHs l« 0 0 H etoksy 100 91,4 100 18,9 18,9
Se 1· 0 1 H metoksy 100 100 100 3,4 3,4
X 1-y HH OC^ >ę< 0* 1 H etoksy 100 100 100 42,6 42,6
P r z y k ł a d 6
Badanie aktywności bakteriostatycznej
Badanie działania bakteriostatycznego wykonano metodą rozcieńczeniową na podłożu stałym. Wyniki badania odczytywano po 48 godzinach inkubacji płytek w temperaturze 25°C ze szczepami roślinnymi. Aktywność bakteriostatyczną związków wyrażono w postaci minimalnego stężenia hamującego wzrost szczepu testowego (MIC) w mg/l.
Stosowano szczepy patogenne dla roślin: Erwinia carotovora sub. atraseptica, Pseudomonas lachrymans, Pseudomonas syringae, Pseudomonas phaseolicola. Wyniki aktywności bakteriostatycznej przedstawia Tabela 3.
T a b e l a 3
Nowe pochodne selenoorganiczne będące przedmiotem wynalazku (Wzór 1) o działaniu bakteriostatycznym na szczepy patogenne dla roślin
Związek wzór strukturalny n X Y Erwinia carotovora [ppm] Pseudomonas phaseolicola [ppm] Pseudomonas lachrymans [ppm] Pseudomonas syringae [ppm]
1 2 3 4 5 6 7 8
_^-CHiNCSe u 0 1 wiązanie >100 <100 <100 <100
>ęO> i' o 0 H metyloamino >100 >100 <100 <100
ry ypfJ 1· 0 0 H 1-piperydylo <100 <100 <100 <100
>φ<χ 0 0 H morfolino <100 >100 >100 <100
PL 226 529 B1 cd. tabeli 3
1 2 3 4 5 6 7 8
ί> >ęt?f Ο* 0 H 1-adaman- tyloamino >100 >100 >100 <100
rffo ι· 0 0 H fenyloamino <100 >100 >100 <100
I-(''-'ηχΛν^ ćh, L* 0 1 H dimetyloamino <100 <100 <100 <100
1 H 1-piperydylo <100 <100 <100 <100
Ił 0 1 H 1-adaman- tyloamino >100 >100 <100 <100
je O >ęC ’ o’ 1 H fenyloamino <100 >100 <100 <100
jr >ęe“>ęk I· 1« 0 0 1 H Wzór 3 <100 <100 <100 <100
1· 0 0 H etoksy <100 <100 >100 <100
P r z y k ł a d 7
Badanie działania chwastobójczego
Ocenę potencjalnych właściwości chwastobójczych związków wykonano w doświadczeniach wazonowych w warunkach szklarniowych w dwóch rodzajach testów: przedwschodowym (doglebowym) i powschodowym (nalistnym). Jako bioindykatory użyto 10 gatunków pospolitych chwastów klimatu umiarkowanego z klasy jedno- i dwuliściennych.
Rośliny testowe hodowano w warunkach szklarniowych w wazonach płaskich na podłożu glebowym o następującym składzie mechanicznym: części szkieletowe - 2,6%, piasek - 61%, pył - 28%, ił pyłowy - 10%, ił koloidalny - 4%. Zawartość próchnicy: 2,8; pH (KCl) = 6,7. Rośliny doświetlano światłem jarzeniowym 400 W.
Związki aplikowano w postaci roztworów acetonowo-wodnych (1:3) (z dodatkiem Tween 20) w dawce 2 kg/ha przy objętości cieczy roboczej 500 l/ha.
PL 226 529 B1
Aplikację przedwschodową wykonywano bezpośrednio po siewie roślin na powierzchnię gleby, a powschodową - na około 2-tygodniowe siewki roślin w fazie 2 liści. Do aplikacji roztworów użyto kabinowy opryskiwacz laboratoryjny. Ocenę działania związków przeprowadzano wizualnie oddzielnie dla każdego gatunku rośliny: (w teście przedwschodowym - około 3 tygodnie po zabiegu, w teście powschodowym - 2 tygodnie po zabiegu), notując stopień uszkodzenia roślin w procentach. Wyniki aktywności chwastobójczej przedstawia Tabela 4.
T a b e l a 4
Nowe pochodne selenoorganiczne będące przedmiotem wynalazku (Wzór 1) o działaniu chwastobójczym
Związek wzór n X Y Przytulina czepna Rdest kolankowaty Mak polny Chwastnica jednostronna Żółtnica drob- nokwiatowa Komosa biała Babka lancetowata Kapusta czarna Szarłat szorstki Gwiazdnica pospolita
strukturalny
2 kg 2 kg 2 kg 2 kg 2 kg 2 kg 2 kg 2 kg 2 kg 2 kg
sa/ha sa/ha sa/ha sa/ha sa/ha sa/ha sa/ha sa/ha sa/ha sa/ha
do- do- do- do- do- do- do- do- do- do-
gl./nal gl./nal gl./nal gl./nal gl./nal gl./nal gl./nal gl./nal gl./nal gl./nal
_.NCSe \l L· 0 wiąza- 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
1« 0 nie 20 40 100 20 70 100 20 20 20 40
_XK?NCSe 1 wiąza- 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
1* 0 nie 0 20 20 40 20 40 20 20 20 40
P r z y k ł a d 8
Ocena aktywności przędziorkobójczej
Badania aktywności przędziorkobójczej wykonano na osobnikach dorosłych przędziorka chmielowca (Tetranychus urticae L.), metodą ekspozycji na krążkach z liści fasoli. Liście zanurzone były uprzednio w 0,1% roztworze acetonowo-wodnym (1:9) badanego związku. Po 48 godzinach oceniono śmiertelność przędziorków w %. Wyniki aktywności przędziorkobójczej przedstawia Tabela 5.
T a b e l a 5
Nowe pochodne selenoorganiczne będące przedmiotem wynalazku (Wzór 1) o działaniu przędziorkobójczym
Związek wzór strukturalny n X Y Stężenie badanego związku [%] wywołujące min. 90% śmiertelności badanej populacji
_^CHzNCSe >ę£ 0 1 wiązanie 0,1

Claims (2)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Pochodne selenoorganiczne opisane Wzorem 1, gdzie n = 0, 1, a X i Y jednocześnie oznaczają dodatkowe wiązanie pomiędzy atomami C i N albo X oznacza atom wodoru, a Y oznacza grupę: metoksy, etoksy, metyloamino, dimetyloamino, 1-piperydylo, morfolino, cyklododecyloamino, 1-adamantyloamino, fenyloamino, podstawnik o Wzorze 2, lub podstawnik o Wzorze 3, lub podstawnik o Wzorze 4,
  2. 2. Zastosowanie związków określonych wzorem 1, zdefiniowanym w zastrzeżeniu 1, w ochronie roślin, jako substancji o działaniu przeciwgrzybiczym, bakteriostatycznym, chwastobójczym, przędziorkobójczym.
PL406651A 2013-12-23 2013-12-23 Nowe pochodne selenoorganiczne oraz ich zastosowanie PL226529B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL406651A PL226529B1 (pl) 2013-12-23 2013-12-23 Nowe pochodne selenoorganiczne oraz ich zastosowanie

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL406651A PL226529B1 (pl) 2013-12-23 2013-12-23 Nowe pochodne selenoorganiczne oraz ich zastosowanie

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL406651A1 PL406651A1 (pl) 2015-07-06
PL226529B1 true PL226529B1 (pl) 2017-08-31

Family

ID=53492710

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL406651A PL226529B1 (pl) 2013-12-23 2013-12-23 Nowe pochodne selenoorganiczne oraz ich zastosowanie

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL226529B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL406651A1 (pl) 2015-07-06

Similar Documents

Publication Publication Date Title
KR960002556B1 (ko) 이미다졸 화합물 및 이를 함유하는 유해 유기체 방제용 살균 조성물
RU2017735C1 (ru) Способ получения производных 2-анилинопиримидина или их кислотно-аддитивных солей
RU2089552C1 (ru) Производные триазолопиримидина, способ их получения, фунгицидная композиция
BR112017027189B1 (pt) Fenoxifenilamidinas, processo para sua preparação e uso das mesmas, nitrofenil éteres, formulação agroquímica, método para controlar microrganismos indesejados, semente resistente a pragas, e método para proteger semente contra microrganismos ndesejados
BRPI0807791B1 (pt) Composto microbiocida, composição e método de controlar ou prevenir infestação de plantas
US3557211A (en) Substituted n,n&#39;-bis(acetyl)-o-phenylene diamines
Aly et al. Synthesis, insecticidal, and fungicidal screening of some new quinoline derivatives
PL226529B1 (pl) Nowe pochodne selenoorganiczne oraz ich zastosowanie
RU2358973C1 (ru) 3-[(3,5-ДИНИТРОФЕНИЛ)КАРБОКСАМИДО]-1,4,6-ТРИМЕТИЛ-5-ХЛОРПИРАЗОЛО[3,4-b]ПИРИДИН В КАЧЕСТВЕ АНТИДОТА 2,4-Д НА ПОДСОЛНЕЧНИКЕ
US4596801A (en) 4H-3,1-benzoxazine derivatives, process for producing the same and agricultural or horticultural fungicide containing the same
JPH0248572A (ja) 新規なチアゾール化合物及びその製造方法並びに該化合物を有効成分とする殺菌剤組成物
US4049820A (en) Substituted urazole and thiourazole compounds as agricultural fungicidal agents
Koparir Synthesis and biological activities of some new Mannich bases of 5, 5′‐butane‐1, 4‐diylbis [4‐ethyl‐2, 4‐dihydro‐3H‐1, 2, 4‐triazole‐3‐thiones
CN113024500B (zh) 6,8-二溴苯并吡喃衍生物及其在农药中的应用
CN102399225B (zh) 一类具有除草活性的含氟取代嘧啶并[4,5-d]嘧啶及制备
CN103396349B (zh) 一种含1-甲基环己基的酰基硫脲类化合物、制备方法及其应用
CN112939919B (zh) 2-氨基苯并吡喃类化合物及其在农药中的应用
PL242496B1 (pl) Nowe pochodne izoselenocyjanianów, selenomoczników i selenokarbaminianów oraz ich zastosowanie
US4001227A (en) Tetrazolo- and triazolobenzothiazines
RU2851479C1 (ru) Применение (3-амино-4,6-диметилтиено[2,3-b]пиридин-2-ил)(10H-фенотиазин-10-ил)метанона в качестве антидота 2,4-Д на подсолнечнике
RU2356892C1 (ru) N1-(3-фторфенил)-2-(4,6-диметил-5-хлор-3-циано-2-пиридилсульфанил)-ацетамид в качестве антидота 2,4-д на подсолнечнике
JPS60233075A (ja) 置換フエニルヒダントイン類およびこれを有効成分とする除草剤
DD282684A5 (de) Verfahren zur herstellung von oxoidanen und tetrahydronaphthalenen sowie zusammensetzung und methode zur bekaempfung unerwuenschten pflanzenwuchses
RU2672881C1 (ru) О-(4-трет-бутилфенил)карбонил-4,6-диметил-2-хлорпиридил-3-амидоксим в качестве антидота 2,4-Д на подсолнечнике
IT8320341A1 (it) Composti eterociclici ad attivita&#39; erbicida