PL216524B1 - Kryształ obejmujący sól N-[2-(dietyloamino) etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno) metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym i zawierająca go kompozycja - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Niniejszy wynalazek dotyczy kryształu, który obejmuje sól N-[2-(dietyIoamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym. Opisano również sposoby wytwarzania takich kryształów.

PK są enzymami, które katalizują fosforylację grup hydroksylowych reszt tyrozyny, seryny i treoniny w białkach. Konsekwencje tej pozornie prostej aktywności są zdumiewające: wzrost, różnicowanie i proliferacja komórek, tj. faktycznie wszystkie aspekty życia komórki, które przejawiają się w taki czy inny sposób, w zależności od aktywności PK. Ponadto, nieprawidłową aktywność PK wiązano z zaburzeniami u gospodarza, począwszy od stosunkowo niegroźnych dla życia chorób, takich jak łuszczyca, do wyjątkowo złośliwych, takich jak glejak (rak mózgu). PK można odpowiednio podzielić na dwie klasy, kinazy białkowo-tyrozynowe (PTK) oraz kinazy serynowo-treoninowe (STK).

Jednym z głównych aspektów aktywności PTK jest ich związek z receptorami czynników wzrostowych. Receptory czynników wzrostowych są białkami powierzchni komórkowej. Gdy są one związane przez ligand czynnika wzrostowego, wówczas receptory czynników wzrostowych ulegają konwersji do postaci aktywnej, która oddziałuje z białkami na wewnętrznej powierzchni błony komórkowej. Prowadzi to do fosforylacji reszty tyrozyny w receptorze oraz innych białkach i do tworzenia się wewnątrz komórki kompleksów z różnymi cząsteczkami sygnalizacji cytoplazmatycznej, co z kolei warunkuje wiele odpowiedzi komórkowych, takich jak podział komórek (proliferacja), różnicowanie komórek, wzrost komórek, wyrażanie efektów metabolicznych w mikrośrodowisku pozakomórkowym, itd.

Zidentyfikowano małe cząsteczki działające jako inhibitory PK, które obejmują, na przykład, 3-pirolopodstawione 2-indolinony, jak ujawnione w międzynarodowym zgłoszeniu patentowym PCT nr publikacji WO 01/60814 (Tang i in.). 3-pirolopodstawione 2-indolinony obejmują, na przykład, N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamid, jak ujawniony w międzynarodowym zgłoszeniu patentowym PCT nr publikacji WO 01/60814 (Tang i in.). Jednakże, w zgłoszeniu tym brak jest wzmianki dotyczącej wytwarzania i natury konkretnych postaci krystalicznych soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu. Istnieje zapotrzebowanie na krystaliczne postaci takich substancji, które mają lepsze właściwości chemiczne i/lub fizyczne i które są użyteczne do dostarczania leków.

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest kryształ obejmujący sól kwasu L-jabłkowego związku

Związek o powyższej strukturze jest również znany jako N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamid. Kryształ ma charakterystyczne piki dyfrakcyjne przy kątach dwa theta wynoszących 13,2 i 24,2 stopnia, korzystnie, przy kątach dwa theta wynoszących 13,2, 19,4, 24,2 i 25,5 stopnia, a bardziej korzystnie, przy kątach dwa theta jak podane w Tabeli 1 dla krystalicznej postaci I.

Korzystnie, kryształ jest bezwodny. Zawartość wody wynosi korzystnie do 2% wag. wody, bardziej korzystnie do 0,5% wag. wody, a najkorzystniej do 0,2% wag. Korzystnie, kryształ ma temperaturę topnienia około 196°C.

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest również kompozycja farmaceutyczna zawierająca opisany kryształ oraz farmaceutycznie dopuszczalny nośnik i/lub substancję pomocniczą.

Sposób wytwarzania bezwodnych kryształów obejmujących sól N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym (krystalicznej postaci I), obejmuje połączenie kwasu L-jabłkowego, N-[2-(dietyloPL 216 524 B1 amino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu oraz rozpuszczalnika i wywołanie krystalizacji soli, w warunkach krystalizacji (w warunkach krystalizacji krystalicznej postaci I), obejmujących jeden lub więcej spośród następujących czynników: różnica pomiędzy początkową a końcową temperaturą roztworu krystalizacyjnego co najwyżej około 100°C; szybkość oziębiania co najwyżej około 50°C na godzinę; brak zaszczepiania; stosunek przesycenia co najwyżej około 10; brak środka strącającego; i/lub kombinacja tych czynników. Korzystnie, rozpuszczalnik obejmuje jeden lub więcej spośród rozpuszczalników, takich jak, na przykład, acetonitryl, metanol, etanol, izopropanol, toluen, n-butanol, tetrahydrofuran, N,N-dimetyloformamid, aceton, woda i ich kombinacje.

Inny sposób wytwarzania bezwodnego kryształu obejmującego sól kwasu L-jabłkowego i N-[2-(dietylomino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu (krystalicznej postaci I), obejmuje kontaktowanie kryształu obejmującego sól kwasu L-jabłkowego i N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z rozpuszczalnikiem, w którym kontaktowany kryształ jest zasadniczo rozpuszczalny, przy czym kryształ ten (krystaliczna postać II) ma charakterystyczne piki dyfrakcyjne przy kątach dwa theta wynoszących około 3,0 i 27,7 stopnia. Korzystnie, rozpuszczalnik stanowi jeden lub więcej rozpuszczalników obejmujących, na przykład, acetonitryl, etanol, metanol i ich kombinacje. Korzystnie, kryształ, który kontaktuje się z rozpuszczalnikiem, tworzy zawiesinę, którą korzystnie miesza się i/lub ogrzewa. Bezwodny kryształ można ewentualnie usunąć z zawiesiny.

Sposób wytwarzania kryształu obejmującego sól kwasu L-jabłkowego i N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydo-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu (krystalicznej postaci II), obejmuje połączenie kwasu L-jabłkowego, N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu i rozpuszczalnika; wywołanie krystalizacji soli w warunkach krystalizacji (w warunkach krystalizacji krystalicznej postaci II), obejmujących jeden lub więcej spośród następujących czynników: różnica pomiędzy początkową a końcową temperaturą roztworu krystalizacyjnego co najmniej około 25°C; szybkość oziębiania co najmniej około 25°C na godzinę; zaszczepianie; stosunek przesycenia co najmniej około 2; obecność środka strącającego; i/lub kombinacja tych czynników. Korzystnie, rozpuszczalnik obejmuje jeden lub więcej spośród rozpuszczalników takich jak, na przykład, metanol, woda, mieszaniny tetrahydrofuran/woda i ich kombinacje. Kryształ ma charakterystyczne piki dyfrakcyjne przy kątach dwa theta wynoszących około 3,0 i 27,7 stopni.

Bezwodna krystaliczna postać I jest lepsza od krystalicznej postaci II do wielu zastosowań, ponieważ ma właściwości, które korzystnie obejmują, na przykład, lepszą stabilność termodynamiczną, wyższą krystaliczność oraz niższą higroskopijność, w porównaniu z odpowiednimi właściwościami krystalicznej postaci II.

Na warunki krystalizacji wpływa wiele czynników i są one dobrze znane specjalistom w tej dziedzinie techniki. Czynniki te obejmują, na przykład, stężenie soli w roztworze krystalizacyjnym; różnice, jeśli występują, pomiędzy początkową a końcowa temperaturą roztworu krystalizacyjnego; szybkość oziębiania, jeśli stosuje się oziębianie; szybkość odparowywania roztworu, jeśli prowadzi się odparowywanie; zaszczepianie; stopień przesycenia; oraz obecność środka strącającego. W oparciu o wskazówki zawarte w niniejszym ujawnieniu, specjalista w tej dziedzinie techniki bez nadmiernego wysiłku będzie w stanie dobrać i/lub dostosować jeden lub więcej odpowiednich czynników i zapewnić warunki krystalizacji właściwe do wytworzenia krystalicznej postaci I i/lub krystalicznej postaci II.

Stosowane tu określenie „stosunek przesycenia odnosi się do stosunku stężenia substancji w roztworze do stężenia substancji w nasyconym roztworze w temperaturze krystalizacji.

Stosowane tu określenie „zaszczepianie odnosi się do techniki dodawania kryształu „zaszczepiającego do roztworu krystalizacyjnego, którego celem jest pobudzanie tworzenia się kryształów. Korzystnie, skład kryształu zaszczepiającego jest taki sam jak skład kryształów, które mają być wytworzone.

Stosowane tu określenie „środek strącający oznacza substancję, która po dodaniu do roztworu krystalizacyjnego jest zdolna do wywołania krystalizacji. Użyteczne środki strącające obejmują, na przykład, nie-rozpuszczalniki dla soli i roztwory zawierające nadmiar przeciwjonów. Stosowane tu określenie „nie-rozpuszczalnik oznacza rozpuszczalnik, w którym sól korzystnie ma rozpuszczalność co najwyżej około 1% wag., bardziej korzystnie co najwyżej około 0,1% wag., a najkorzystniej co najwyżej około 0,01% wag.

PL 216 524 B1

Stosowane tu określenie „bezwodny kryształ oznacza kryształ, w którym woda nie jest specyficznie związana. Bez wodne kryształy korzystnie nie zawierają istotnych ilości wody. Zawartość wody można określić sposobami znanymi w technice, na przykład przez miareczkowanie Karla Fischera. Korzystnie, bezwodny kryształ zawiera do 2% wag. wody, bardziej korzystnie do 0,5% wag. wody, a najkorzystniej do 0,2% wag. wody.

Stosowane tu określenie „krystaliczna oznacza substancję o strukturze charakteryzującej się dalekozasięgowym uporządkowaniem cząsteczek. Stopień krystaliczności postaci krystalicznej można określić wieloma technikami obejmującymi, na przykład, dyfrakcję proszkową promieni rentgenowskich, sorpcję wilgoci, różnicową kalorymetrię skaningową, kalorymetrię roztworu i właściwości rozpuszczania.

Stosowane tu określenie „bardziej krystaliczna oznacza substancję, która ma wyższy stopień krystaliczności niż substancja, z którą jest porównywana. Substancje o wyższych stopniach krystaliczności mają na ogół strukturę o bardziej dalekozasięgowym uporządkowaniu cząsteczek, która ma mniej defektów w strukturze krystalicznej niż substancja o niższym stopniu krystaliczności. Wyższy stopień krystaliczności można ocenić w stosunku do innych postaci sposobami obejmującymi, na przykład, ostrzejsze odbicia we wzorze dyfrakcji proszkowej promieni rentgenowskich, niższą sorpcję wilgoci dla cząstek o podobnej wielkości przy konkretnej wilgotności względnej, niższe ciepło roztworu, wyższe ciepło topnienia, niższy stopień rozpuszczania oraz ich kombinacje.

Stosowane tu określenie „mniej krystaliczna oznacza substancję, która ma niższy stopień krystaliczności niż substancja, z którą jest porównywana. Substancje o niższym stopniu krystaliczności wykazują na ogół niższy stopień uporządkowania i większą liczbę defektów w strukturze krystalicznej niż substancje o wyższym stopniu krystaliczności. Niższy stopień krystaliczności w stosunku do innych postaci można ocenić technikami wykazującymi, na przykład, szersze i/lub mniejsze odbicia we wzorze dyfrakcji promieni rentgenowskich, wyższą sorpcję wilgoci dla cząstek o podobnej wielkości przy konkretnej wilgotności względnej, wyższe ciepło roztworu, niższe ciepło topnienia, wyższy stopień rozpuszczania oraz ich kombinacje.

W kontekście niniejszego wynalazku określenie „stabilny, stosowane w badaniach stabilności masy leku, oznacza, że co najmniej około 97% wag., korzystnie co najmniej około 98% wag., a bardziej korzystnie co najmniej około 99% wag. masy leku pozostaje niezmienione podczas przechowywania we wskazanych warunkach przez wskazany czas.

KRÓTKI OPIS RYSUNKÓW

Na Fig. 1 zilustrowano dane z dyfrakcji proszkowej promieni rentgenowskich (PXRD) dla krystalicznej postaci I soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym. Wzór ten różni się od innych postaci krystalicznych soli i od wolnej zasady i postać ta jest bardziej krystaliczna od krystalicznej postaci II (np. Fig. 2).

Na Fig. 2 zilustrowano dane z dyfrakcji proszkowej promieni rentgenowskich (PXRD) dla krystalicznej postaci II soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym. Wzór ten różni się od innych postaci krystalicznych soli i od wolnej zasady i postać ta jest mniej krystaliczna niż krystaliczna postać I, co potwierdzają szersze odbicia we wzorze dyfrakcji proszkowej promieni rentgenowskich (np. Fig. 1).

Na Fig. 3 przedstawiono izotermę sorpcji z grawimetrii dynamicznej sorpcji wilgoci (DMSG) dla profili sorpcji wilgoci dla krystalicznej postaci I i krystalicznej postaci II soli kwasu L-jabłkowego i N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu. Bardziej krystaliczny polimorf, krystaliczna postać I, ma mniejszą higroskopijność i absorbuje poniżej 0,5% wody, przy zakresie wilgotności względnej 0-90%. Krystaliczna postać II jest bardzo higroskopijna i absorbuje ponad 15% wody, przy zakresie wilgotności względnej 0-90%.

Na Fig. 4 przedstawiono dane z różnicowej kalorymetrii skaningowej (DSC) wskazujące profile DSC dla krystalicznej postaci I i krystalicznej postaci II soli kwasu L-jabłkowego i N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu. Przemiany egzotermiczne wskazano w kierunku ku górze. Krystaliczna postać I topi się w wyższej temperaturze (około 196°C) i ma wyższą entalpię topnienia (około 141 J/g) niż krystaliczna postać II, która topi się w temperaturze około 181°C z entalpią wynoszącą około 105 J/g. Sugeruje to, że obydwie postaci krystaliczne są monotropowe, aczkolwiek po stopieniu się kryształów następuje rozkład.

PL 216 524 B1

Monotropizm potwierdzono przez konwersję krystalicznej postaci II do krystalicznej postaci I w temperaturze pokojowej zawiesiny, jak opisano poniżej.

N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamid jest 3-pirolo-podstawionym związkiem 2-indolinonowym o następującej strukturze:

N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamid można wytworzyć, jako wolną zasadę, standardowymi sposobami syntezy obejmującymi, na przykład, sposoby ujawnione w międzynarodowym zgłoszeniu PCT nr publikacji WO 01/60814 (Tang i in.). Wolną zasadę można krystalizować w postaci małych cząstek, jednak gdy reakcję prowadzi się w skali przemysłowej, pożądane są, na przykład, kryształy o większych rozmiarach cząstek, co ułatwia przesączanie. Do tej pory, przy wytwarzaniu soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu, brano pod uwagę uzyskane właściwości dotyczące przetwarzania soli i możliwości wytwarzania kompozycji farmaceutycznej do podawania doustnego.

Krystaliczne postaci N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu, obejmujące wolną zasadę i sole (np. sole z kwasem cykIaminowym, maleinowym, bromowodorowym, migdałowym, winowym, fumarowym, askorbinowym, fosforowym, solnym, p-toluenosulfonowym, cytrynowym i jabłkowym) badano pod kątem właściwości związanych z przetwarzaniem soli i wytwarzaniem z nich kompozycji farmaceutycznych do podawania doustnego, w tym, pod kątem, przykładowo, krystaliczności (np. kryształy krystaliczne lub amorficzne, stopnia krystaliczności, kryształy bezwodne lub uwodnione), toksyczności, higroskopijności, stabilności i morfologii. W oparciu o powyższe badania stwierdzono, że najlepszą równowagę żądanych właściwości wykazuje sól N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fIuoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym. Po dalszych badaniach stwierdzono, że sól N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym krystalizuje w wielu postaciach krystalicznych.

Poniżej opisano sposób wytwarzania krystalicznych postaci obejmujących sól N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym oraz sposób identyfikacji tych postaci krystalicznych. Opisano również wytwarzanie bezwodnych kryształów obejmujących sól kwasu L-jabłkowego. Najlepsze właściwości do wielu zastosowań ma bezwodna krystaliczna postać I.

KRYSTALICZNA POSTAĆ I

W jednym z wykonań, wytworzono sól N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym w postaci bezwodnych kryształów (krystaliczną postać I). Bezwodna krystaliczna postać I jest termodynamicznie bardziej stabilna niż inne postaci krystaliczne (krystaliczna postać II). W jednym ze sposobów, krystaliczną postać I można wytworzyć, na przykład, przez wywołanie krystalizacji soli kwasu L-jabłkowego, w warunkach krystalizacji krystalicznej postaci I, z przesyconego roztworu.

Stosowane tu określenie „warunki krystalizacji krystalicznej postaci I odnosi się do warunków krystalizacji, w których uzyskuje się termodynamiczną postać krystaliczną (krystaliczną postać I). Warunki takie określa się powszechnie jako warunki krystalizacji „powolne. W celu zapewnienia warunków odpowiednich do krystalizacji krystalicznej postaci I, specjalista w tej dziedzinie techniki będzie w stanie dobrać jeden lub więcej czynników takich jak, na przykład: różnica między początkową a końcową temperaturą krystalizacji, która korzystnie wynosi co najwyżej około 100°C, bardziej ko6

PL 216 524 B1 rzystnie co najwyżej około 50°C, jeszcze bardziej korzystnie co najwyżej około 25°C, a najkorzystniej około 0°C; szybkość oziębiania, która wynosi korzystnie co najwyżej około 50°C na godzinę, bardziej korzystnie co najwyżej około 20°C na godzinę, jeszcze bardziej korzystnie co najwyżej około 2°C na godzinę, a najkorzystniej około 0°C; brak zaszczepiania; stopień przesycenia, który korzystnie wynosi co najwyżej około 10, bardziej korzystnie co najwyżej około 5, a najkorzystniej co najwyżej około 1,5; brak środka strącającego; i/lub kombinację tych czynników.

Rozpuszczalniki, użyteczne do wytworzenia roztworu krystalizacyjnego, obejmują, na przykład, acetonitryl, metanol, etanol, izopropanol, toluen, n-butanol, tetrahydrofuran, N,N-dimetyloformamid, aceton, wodę oraz ich kombinacje.

W innym sposobie, krystaliczną postać I można wytworzyć, na przykład, przez dostarczenie zawiesiny krystalicznej postaci II w rozpuszczalnikach, w których krystaliczna postać II jest zasadniczo rozpuszczalna. Stosowane tu określenie „zasadniczo rozpuszczalna oznacza, że kryształ jest korzystnie rozpuszczalny w rozpuszczalniku w temperaturze zbliżonej do temperatury pokojowej (np. od około 15°C do około 30°C) w stężeniach co najmniej około 0,1% wag., bardziej korzystnie co najmniej około 1% wag., a najkorzystniej co najmniej około 10% wag. Kryształ można ewentualnie rozpuścić w rozpuszczalniku we wskazanym stężeniu w temperaturze pokojowej.

Rozpuszczalniki takie obejmują, na przykład, acetonitryl, etanol, metanol i ich kombinacje.

KRYSTALICZNA POSTAĆ II

Wytworzono sól N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym w innej postaci krystalicznej (krystalicznej postaci II). Krystaliczna postać II jest przydatna, na przykład, jako półprodukt do wytwarzania bezwodnej krystalicznej postaci I.

Krystaliczną postać II można wytworzyć, na przykład, przez wywołanie krystalizacji soli kwasu L-jabłkowego w warunkach krystalizacji krystalicznej postaci II, z przesyconego roztworu.

Stosowane tu określenie „warunki krystalizacji krystalicznej postaci II odnosi się do warunków krystalizacji, w których uzyskuje się krystaliczną postać inną niż postać termodynamiczna. Warunki takie określa się powszechnie jako warunki krystalizacji „szybkie. W celu zapewnienia warunków odpowiednich do krystalizacji krystalicznej postaci II, specjalista w tej dziedzinie techniki będzie w stanie dobrać jeden lub więcej czynników takich jak, na przykład: różnica między początkową a końcową temperaturą krystalizacji, która korzystnie wynosi co najmniej około 25°C, bardziej korzystnie co najmniej około 50°C, a najkorzystniej co najmniej około 100°C; szybkość oziębiania, która wynosi korzystnie co najmniej około 25°C na godzinę, bardziej korzystnie co najmniej około 100°C na godzinę, a najkorzystniej co najmniej około 300°C; zaszczepianie; stopień przesycenia, który korzystnie wynosi co najmniej około 2, bardziej korzystnie co najmniej około 5, a najkorzystniej co najmniej około 10; obecność środka strącającego; i/lub kombinację tych czynników.

Rozpuszczalniki, użyteczne do wytworzenia roztworu krystalizacyjnego, obejmują, na przykład, metanol, wodę, mieszaniny tetrahydrofuran/woda oraz ich kombinacje.

DYFRAKCJA PROSZKOWA PROMIENI RENTGENOWSKICH (PXRD)

Krystaliczne związki organiczne składają się z dużej liczby atomów, które są rozmieszczone w sposób okresowy w trójwymiarowej przestrzeni. Okresowość struktury na ogół manifestuje się, w wielu badaniach spektroskopowych (np. dyfrakcji promieni rentgenowskich, podczerwieni, NMR stanu stałego), poprzez różne właściwości fizyczne, takie jak ostre wyraźnie zaznaczone cechy spektralne. Uważa się, że dyfrakcja promieni rentgenowskich (XRD) jest jedną z najbardziej czułych metod oznaczania krystaliczności substancji stałych. Kryształy wykazują wyraźne maksimum dyfrakcji, które występuje przy specyficznych kątach, zgodnych z odstępami płaszczyzn sieciowych, zgodnie z prawem Bragg'a.

W przeciwieństwie do tego, substancje amorficzne nie mają uporządkowania dalekiego zasięgu. Zachowują one dodatkową objętość pomiędzy cząsteczkami, jak w stanie ciekłym. Substancje amorficzne typowo wykazują cechy wzoru XRD z szerokimi dyfuzyjnymi sygnałami, z uwagi na nieobecność dalekozasięgowego uporządkowania powtarzających się elementów sieci krystalicznej.

Zgodnie z opisami, dyfrakcję proszkową promieni rentgenowskich stosowano do charakteryzowania różnych postaci krystalicznych związków organicznych (np. związków użytecznych w kompozycjach farmaceutycznych). Patrz, na przykład, patenty USA nr nr 5,504,216 (Holohan i in.), 5,721,359 (Dunn i in.), 5,910,588 (Wangwick i in.), 6,066,647 (Douglas i in.), 6,225,474 (Matsumoto i in.), 6,239,141 (Allen i in.), 6,251,355 (Murata i in.), 6,288,057 (Harkness), 6,316,672 (Stowell i in.),

PL 216 524 B1

6,329,364 (Groleau) i zgłoszenia patentowe USA nr nr 2001/00037 53 (Talley i in.), 2002/0038021 (Barton i in.) i 2002/0045746 (Barton i in.).

Substancje krystaliczne są korzystne w wielu zastosowaniach farmaceutycznych. Postaci krystaliczne są na ogół termodynamicznie bardziej stabilne niż postaci amorficzne tej samej substancji. Ta stabilność termodynamiczna ma odzwierciedlenie w niższej rozpuszczalności i lepszej stabilności fizycznej postaci krystalicznej. Regularne upakowanie cząsteczek w krystalicznej substancji stałej korzystnie nie sprzyja wprowadzeniu zanieczyszczeń chemicznych. A zatem, substancje krystaliczne mają na ogół wyższą czystość chemiczną niż ich amorficzne odpowiedniki. Upakowanie w krystalicznej substancji stałej generalnie ogranicza cząsteczkę do ściśle określonych położeń w sieci i zmniejsza mobilność molekularną, która jest warunkiem wstępnym dla reakcji chemicznych. Tak więc, krystaliczne substancje stale, poza nielicznymi godnymi uwagi wyjątkami, są chemicznie bardziej stabilne niż amorficzne substancje stałe o tym samym składzie cząsteczkowym. Korzystnie, ujawnione w niniejszym zgłoszeniu krystaliczne postaci soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym mają jedną lub więcej spośród ujawnionych tu korzystnych właściwości chemicznych i/lub fizycznych.

Krystaliczne postaci soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym ujawnione w niniejszym wynalazku, korzystnie mają różne profile dyfrakcji proszkowej promieni rentgenowskich. Przykładowo, bezwodne kryształy obejmujące sól N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym korzystnie można odróżnić od innych ujawnionych tu postaci krystalicznych, obejmujących sól kwasu L-jabłkowego, z uwagi na obecność charakterystycznych pików dyfrakcyjnych. Zgodnie z niniejszym opisem, charakterystyczne piki dyfrakcyjne są pikami wybranymi spośród najbardziej intensywnych pików, które obserwuje się we wzorze dyfrakcji. Korzystnie, charakterystyczne piki są wybrane spośród około 20 pików o największej intensywności, bardziej korzystnie spośród około 10 pików o największej intensywności, a najkorzystniej spośród około 5 pików o największej intensywności we wzorze dyfrakcji.

Na Fig. 1 i 2 przedstawiono wzory dyfrakcji proszkowej promieni rentgenowskich, odpowiednio, dla krystalicznej postaci I i II soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym. W Tabeli 1 podano listę najbardziej intensywnych pików z każdego wzoru PXRD przy kątach dwa theta w zakresie 2 i 35 stopni. Można łatwo odróżnić wolną zasadę, krystaliczną postać I i krystaliczną postać II, z uwagi na ich unikalne wzory PXRD.

Bezwodny kryształ obejmujący sól N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym (krystaliczna postać I) ma charakterystyczne piki dyfrakcyjne przy kątach dwa theta wynoszących 13,2 i 24,2 stopnia, korzystnie, przy kątach dwa theta 13,2, 19,4, 24,2 i 25,5, a bardziej korzystniej, przy kątach dwa theta, jak podane w Tabeli 1 dla krystalicznej postaci I.

Korzystnie, krystaliczna postać II soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym ma charakterystyczne piki dyfrakcyjne przy kątach dwa theta wynoszących około 3,0 i 27,7 stopnia, bardziej korzystnie przy kątach dwa theta wynoszących około 3,0, 12,1, 14,5 i 27,7, a najkorzystniej przy kątach dwa theta, jak podane w Tabeli 1 dla krystalicznej postaci II.

T a b e l a 1. Piki dyfrakcji proszkowej promieni rentgenowskich dla krystalicznych postaci I i II

Krystaliczna postać I	Krystaliczna postać Il
Dwa theta (stopnie)	Intensywność względna	Dwa theta (stopnie)	Intensywność względna
1	2	3	4
11,39	7	3,02	100
11,90	7	5,93	12
13,16	82	7,61	18

PL 216 524 B1 cd. tab. 1

1	2	3	4
15,92	27	9,26	7
16,79	25	12,08	32
17,18	24	14,54	42
19,40	76	17,54	19
20,30	20	19,46	28
21,26	31	23,36	54
21,68	28	24,77	28
22,13	48	27,71	80
22,91	21
24,17	100
25,46	79
26,06	23
26,96	26
27,56	28
32,27	13
32,93	17
34,43	23

CZYSTOŚĆ I STABILNOŚĆ W STANIE STAŁYM

Czystość krystalicznej postaci I soli N-[2-(dietylo-amino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym oceniano metodą wysokociśnieniowej chromatografii cieczowej (HPLC). Wyniki wskazują, że czystość wynosi powyżej około 98% powierzchni, przy ilości wykrytych zanieczyszczeń poniżej około 2% powierzchni (Tabela 2).

Prowadzono również badania stabilności w stanie stałym krystalicznej postaci I soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym (Tabela 2). Po 4 tygodniach starzenia w warunkach: 60°C/wilgotność względna w warunkach otoczenia, 60°C/wilgotność względna 75% oraz 80°C/wilgotność względna w warunkach otoczenia, nie stwierdzono znaczącego rozkładu. Dyfrakcja proszkowa promieni rentgenowskich dla dwutygodniowych próbek również nie wykazała zmian w postaci krystalicznej.

T a b e l a 2. Stabilność krystalicznej postaci I określona na podstawie analizy HPLC

Warunki	Czystość (% powierzchni)	Całkowita ilość zanieczyszczeń (% powierzchni)
Początkowe	99,7	1,5
2 tygodnie przy 60°C/RH otoczenie *	98,2	1,1
2 tygodnie przy 60°C/RH 75%	99,6	1,2
2 tygodnie przy 80°C/RH otoczenie	99,5	1,2
4 tygodnie przy 60°C/RH otoczenie	100,4	1,2
4 tygodnie przy 60°C/RH 75%	100,1	2,2
4 tygodnie przy 80°C/RH otoczenie	98,0	3,1

* RH = wilgotność względna

PL 216 524 B1

DANE DLA SORPCJI WILGOCI

Dane dla sorpcji wilgoci w temperaturze 25°C dla krystalicznych postaci I i II soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym przedstawiono na Fig. 3. Bardziej krystaliczny polimorf, krystaliczna postać I, jest mniej higroskopijny i absorbuje mniej niż 0,5% wody, przy wilgotności względnej w zakresie 0-90%. Mniej krystaliczny polimorf, krystaliczna postać II, jest bardzo higroskopijny i absorbuje ponad 15% wody, przy wilgotności względnej w zakresie 0-90%.

DANE TERMICZNE

Na Fig. 4 przedstawiono dane ze skaningowej kalorymetrii różnicowej. Bezwodna krystaliczna postać I soli N-[2-(dietyIo-amino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym topi się w temperaturze około 196°C, a krystaliczna postać II topi się w temperaturze około 181° C. Obserwacje po początkowym stopieniu sugerują, że prawdopodobnie występuje pewien rozkład związany z topnieniem. Tak więc, nie można dokładnie zmierzyć temperatury topnienia.

Dane TGA dla krystalicznej postaci I (nie przedstawione) wykazują brak znaczącej utraty masy aż do temperatury topnienia, co wskazuje na brak resztkowego rozpuszczalnika i/lub wody zawartej w kryształach.

PODAWANIE I KOMPOZYCJE FARMACEUTYCZNE

Kryształy według wynalazku można podawać ludziom jako takie lub można je podawać w postaci kompozycji farmaceutycznej, w której taki kryształ jest zmieszany z odpowiednimi nośnikami lub substancją(-ami) pomocniczą(-ymi). Sposoby formułowania i podawania leków można znaleźć w publikacji „Remington's Pharmacological Science, Mack Publishing Co., Easton, PA, wydanie ostatnie.

Stosowane tu określenia „podawać lub „podawanie odnoszą się do dostarczania kryształu według wynalazku lub jego kompozycji farmaceutycznej do organizmu w celu zapobieżenia lub leczenia choroby związanej z PK.

Odpowiednie drogi podawania mogą obejmować, ale nie wyłącznie, podawanie doustne, doodbytnicze, przezśluzówkowe lub dojelitowe, albo podawanie przez wstrzykiwanie domięśniowe, podskórne, doszpikowe, doczaszkowe, bezpośrednie podawania dokomorowe, dożylne, do ciała szklistego, dootrzewnowe, albo donosowe lub do oczu. Korzystnymi drogami podawania są droga doustna i pozajelitowa.

Alternatywnie, kryształ według wynalazku lub jego kompozycję farmaceutyczną zamiast ogólnoustrojowo można podawać miejscowo, na przykład przez wstrzyknięcie kryształu lub jego kompozycji farmaceutycznej bezpośrednio do guza litego, często w postaci preparatu typu depot lub o przedłużonym uwalnianiu.

Ponadto, lek można podawać w układzie do kierowanego dostarczania, na przykład w liposomach pokrytych przeciwciałem swoistym wobec nowotworu. Liposomy będą kierowane i selektywnie pochłaniane przez nowotwór.

Kompozycje farmaceutyczne według wynalazku można wytwarzać sposobami dobrze znanymi w technice, na przykład stosując konwencjonalne sposoby mieszania, rozpuszczania, granulowania, wytwarzania drażetek, proszkowania, emulgowania, kapsułkowania, pułapkowania lub liofilizacji.

Kompozycje farmaceutyczne do stosowania zgodnie z niniejszym wynalazkiem można wytwarzać w konwencjonalny sposób z zastosowaniem jednego lub więcej fizjologicznie dopuszczalnych nośników, obejmujących substancje pomocnicze i dodatki, które ułatwiają przetworzenie kryształów według wynalazku w preparaty do stosowania farmaceutycznego. Odpowiedni preparat jest zależny od wybranej drogi podawania.

Do wstrzykiwania kryształ według wynalazku lub jego kompozycję farmaceutyczną można wytworzyć w roztworach wodnych, korzystnie w fizjologicznie kompatybilnych buforach, takich jak roztwór Hanka, roztwór Ringera lub bufor oparty na soli fizjologicznej. Przy podawaniu przez śluzówkę, w kompozycji stosuje się środki penetrujące, odpowiednie do przeniknięcia przez daną barierę. Takie środki penetrujące są dobrze znane w technice.

Przy podawaniu doustnym, kryształ według wynalazku lub jego kompozycję farmaceutyczną można wytworzyć przez połączenie kryształu z farmaceutycznie dopuszczalnymi nośnikami, które są dobrze znane w technice. Nośniki takie ułatwiają formułowanie kryształów według wynalazku w postaci tabletek, pigułek, pastylek, drażetek, kapsułek, cieczy, żeli, syropów, zawiesin, itp., do doustnego podawania pacjentowi. Preparaty farmaceutyczne do stosowania doustnego można wytwarzać stosu10

PL 216 524 B1 jąc stałą substancję pomocniczą, ewentualnie przez zmielenie wytworzonej mieszaniny, wytworzenie z niej granulek i w razie potrzeby, po dodaniu innych substancji pomocniczych, można otrzymać tabletki lub rdzenie drażetek. Przydatnymi substancjami pomocniczymi są, zwłaszcza, wypełniacze, takie jak cukry, obejmujące laktozę, sacharozę i mannitol, albo sorbitol, substancje oparte na celulozie, takie jak, na przykład, skrobia kukurydziana, skrobia z pszenicy, skrobia ryżowa i skrobia ziemniaczana, oraz inne substancje, takie jak żelatyna, guma tragakantowa, metyloceluloza, hydroksypropylometyloceluloza, sól sodowa karboksymetylocelulozy, i/lub poliwinylopirolidon (PVP). W razie potrzeby można dodawać czynni ki ułatwiające rozpadanie, takie jak usieciowany poliwinylopirolidon, agar lub kwas alginowy. Można również stosować sól, taką jak alginian sodu.

Rdzenie drażetek są powleczone odpowiednimi otoczkami. Do tego celu można stosować stężone roztwory cukru, które ewentualnie mogą zawierać gumę arabską, talk, poliwinylopirolidon, żel karbopol, glikol polietylenowy i/lub ditlenek tytanu, roztwory lakierów oraz odpowiednie rozpuszczalniki organiczne lub mieszaniny rozpuszczalników. Do tabletek lub powlekanych drażetek można również dodawać barwniki lub pigmenty w celu identyfikacji lub odróżnienia kombinacji różnych dawek aktywnych.

Kompozycje farmaceutyczne, które można stosować doustnie, obejmują kapsułki typu „push-fit wytworzone z żelatyny, jak również zamknięte kapsułki wytworzone z żelatyny i plastyfikatora, takiego jak gliceryna lub sorbitol. Kapsułki typu „push-fit mogą zawierać składnik aktywny w mieszaninie z wypełniaczem, takim jak laktoza, środkiem wiążącym, takim jak skrobia, i/lub środkiem poślizgowym, takim jak talk lub stearynian magnezu, oraz ewentualnie, ze środkami stabilizującymi. W miękkich kapsułkach kryształy według wynalazku mogą być rozpuszczone lub zawieszone w odpowiednich cieczach, takich jak ciekłe oleje, ciekła parafina lub ciekłe glikole polietylenowe. Do kompozycji tych można również dodawać czynniki stabilizujące.

Kapsułki można pakować w butle z brązowego szkła lub tworzywa sztucznego, w celu ochrony kryształów według wynalazku przed światłem. Pojemniki zawierające kapsułki z aktywnym preparatem należy przechowywać w kontrolowanej temperaturze pokojowej (np. około 15°C do około 30°C).

Przy podawaniu przez inhalację, kryształ według wynalazku lub jego kompozycję farmaceutyczną, dogodnie dostarcza się w postaci aerozolu, stosując opakowanie pod ciśnieniem lub nebulizator, oraz odpowiedni propelent, na przykład, ale niewyłącznie, dichlorodifluorometan, trichlofluorometan, dichlorotetrafluoroetan lub ditlenek węgla. W przypadku pojemnika aerozolowego pod ciśnieniem, dawkę można kontrolować, stosując odpowiedni zawór dostarczający odmierzoną ilość. Kapsułki lub wkłady, na przykład, żelatynowe, do stosowania w inhalatorze lub insuflatorze, można formułować w postaci proszku stanowiącego mieszaninę kryształu według wynalazku lub jego kompozycji farmaceutycznej oraz odpowiedniego podłoża proszkowego, takiego jak laktoza lub skrobia.

Kryształ według wynalazku lub jego kompozycja farmaceutyczna mogą być również sformułowane do podawania pozajelitowego, np. w postaci preparatu do wstrzykiwania typu bolus lub w postaci ciągłego wlewu. Preparaty do wstrzykiwania mogą być w postaci dawek jednostkowych, na przykład ampułek, lub w pojemnikach z dawkami wielokrotnymi z dodanym środkiem konserwującym. Kompozycje mogą mieć postać zawiesin, roztworów lub emulsji w olejowych lub wodnych nośnikach i mogą zawierać substancje przydatne do wytwarzania takich kompozycji, takie jak czynniki zawieszające, stabilizujące i/lub dyspergujące.

Kompozycje farmaceutyczne do podawania pozajelitowego obejmują wodne roztwory rozpuszczalnej w wodzie postaci kryształu lub jego kompozycji farmaceutycznej. Ponadto, można wytworzyć zawiesiny kryształów według wynalazku lub ich kompozycji farmaceutycznej w lipofilowym nośniku.

Odpowiednie lipofilowe nośniki obejmują ciekłe oleje, takie jak olej sezamowy, syntetyczne estry kwasów tłuszczowych, takie jak oleinian etylu i triglicerydy, albo substancje takie jak liposomy. Wodne zawiesiny do wstrzykiwania mogą zawierać substancje, które zwiększają lepkość zawiesiny, takie jak sól sodowa karboksymetylocelulozy, sorbitol lub dekstran. Zawiesina może również ewentualnie zawierać odpowiednie stabilizatory i/lub czynniki, które zwiększają rozpuszczalność kryształów według wynalazku lub ich kompozycji farmaceutycznej, co jest przydatne, gdy wytwarza się wysoce stężone roztwory.

Alternatywnie, składnik aktywny może mieć postać proszku, który przed użyciem łączy się z odpowiednim nośnikiem, na przykład sterylną, wolną od pirogenów wodą.

Kryształ według wynalazku lub jego kompozycję farmaceutyczną można również formułować w postaci kompozycji doodbytniczych, takich jak czopki lub wlewy retencyjne, z zastosowaniem konwencjonalnych podłoży czopkowych, takich jak masło kakaowe lub inne glicerydy.

PL 216 524 B1

Oprócz opisanych powyżej preparatów, kryształ według wynalazku lub jego kompozycję farmaceutyczną można również formułować jako preparaty typu depot. Takie formulacje o długotrwałym działaniu można podawać przez wszczepianie (na przykład podskórne lub domięśniowe) lub przez wstrzykiwanie domięśniowe. W celu podawania taką drogą, kryształ według wynalazku, lub jego kompozycję farmaceutyczną, można formułować z odpowiednimi substancjami polimerowymi lub hydrofobowymi (na przykład, w emulsji z farmaceutycznie dopuszczalnym olejem), z żywicami jonowymiennymi lub jako słabo rozpuszczalną pochodną.

Ponadto, kryształ według wynalazku, lub jego kompozycję farmaceutyczną, można dostarczać stosując układ do przedłużonego uwalniania, taki jak półprzepuszczalne matryce ze stałych hydrofobowych polimerów, zawierające środek leczniczy. Zidentyfikowano różne substancje o przedłużonym uwalnianiu i są one dobrze znane specjalistom w tej dziedzinie techniki. W zależności od ich charakteru chemicznego, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu mogą uwalniać sól lub kompozycję farmaceutyczną przez kilka tygodni aż do ponad 100 dni. W zależności od natury chemicznej i stabilności biologicznej środka leczniczego, można stosować dodatkowe strategie stabilizacji białka.

Kompozycje farmaceutyczne według wynalazku mogą również zawierać odpowiednie nośniki lub substancje pomocnicze dla fazy stałej lub żelu. Przykłady takich nośników lub substancji pomocniczych obejmują, ale nie wyłącznie, węglan wapnia, fosforan wapnia, różne cukry, skrobie, pochodne celulozy, żelatynę oraz polimery, takie jak glikole polietylenowe.

Kompozycje farmaceutyczne odpowiednie do stosowania w niniejszym wynalazku obejmują kompozycje, w których składniki aktywne są obecne w ilości wystarczającej do osiągnięcia zamierzonego celu, np. do modulowania aktywności PK lub do leczenia lub zapobiegania zaburzeniu związanemu z PK.

Bardziej konkretnie, określenie „terapeutycznie skuteczna ilość oznacza ilość kryształów według wynalazku lub ich kompozycji farmaceutycznej skuteczną do zapobiegania, łagodzenia lub poprawy objawów choroby albo do przedłużenia życia leczonego pacjenta.

Określenie terapeutycznie skutecznej ilości leży w zakresie możliwości specjalisty w tej dziedzinie techniki, zwłaszcza w świetle zawartego tu szczegółowego ujawnienia.

Terapeutycznie skuteczną ilość kryształów według wynalazku lub ich kompozycji farmaceutycznych można ustalić wstępnie na podstawie badań prowadzonych na hodowlach komórkowych. Następnie, dawkę tę można sformułować do stosowania w modelach zwierzęcych, tak aby uzyskać stężenie w obiegu w zakresie obejmującym wartość IC50 wyznaczoną dla hodowli komórkowych (tj. stężenie kryształów według wynalazku lub ich kompozycji farmaceutycznych, przy którym uzyskuje się połowę maksymalnego hamowania aktywności PK). Informacje takie można następnie wykorzystać do określenia bardziej dokładnie dawek do stosowania dla ludzi.

Toksyczność i skuteczność terapeutyczną kryształu według wynalazku lub kompozycji farmaceutycznej można określić standardowymi sposobami na hodowlach komórkowych lub zwierzętach laboratoryjnych, np. przez oznaczenie wartości IC50 i LD50 (z których obydwie omówiono w innym miejscu niniejszego opisu) dla kryształu według wynalazku lub jego kompozycji farmaceutycznej. Dane otrzymane z badań na hodowlach komórkowych i zwierzętach można wykorzystać do określenia zakresu dawkowania do stosowania dla ludzi. Dawki będą zmieniać się w zależności od stosowanej postaci dawkowania i drogi podawania. Konkretny preparat, drogę podawania i dawkowanie dobiera lekarz prowadzący zgodnie ze stanem zdrowia danego pacjenta (patrz, np. Fingl i in., 1975, w „The Pharmacological Basis of Therapeutics, rozdz. 1, str. 1).

Ilości dawek i odstępy między dawkami ustala się indywidualnie, tak aby zapewnić poziomy związków aktywnych w osoczu wystarczające do utrzymania działania modulującego kinazę. Takie poziomy w osoczu określa się jako minimalne stężenia skuteczne (MEC). MEC można ustalić na podstawie danych in vitro, np. stężenie konieczne do uzyskania 50-90% hamowania kinazy można określić stosując opisane tu badania. Dawki konieczne do uzyskania MEC będą zależne od indywidualnych właściwości i drogi podawania. Do określenia stężeń w osoczu można stosować badania metodą HPLC i badania biologiczne.

Wartość MEC można również wykorzystać do określenia odstępów między dawkami. Kryształ według wynalazku lub jego kompozycja farmaceutyczna powinny być podawane zgodnie z reżimem, przy którym poziomy MEC zostaną utrzymane przez 10-90% czasu, korzystnie przez 30-90%, a najkorzystniej przez 50-90% czasu.

PL 216 524 B1

W przypadku podawania miejscowego lub poboru selektywnego, skuteczne miejscowe stężenie leku może nie mieć związku ze stężeniem w osoczu i do określenia odpowiedniej dawki i odstępu można stosować inne znane w technice sposoby.

Ilość podawanej kompozycji będzie oczywiście zależna od leczonego pacjenta, zaawansowania choroby, sposobu podawania i osądu lekarza podającego lek, itd.

W razie potrzeby, kompozycje mogą być umieszczone w opakowaniu lub urządzeniu dozującym, takim jak zatwierdzony przez EDA zestaw, który może obejmować jedną lub więcej dawek jednostkowych zawierających składnik aktywny. Opakowanie może być z metalu lub folii plastikowej, takie jak blister. Opakowanie lub urządzenie dozujące może być zaopatrzone w instrukcje dotyczące podawania. Opakowanie lub urządzenie dozujące może również zawierać ulotkę dołączoną do pojemnika, sporządzoną przez agencje rządowe, regulujące przepisy dotyczące wytwarzania, stosowania i sprzedaży środków farmaceutycznych, która jest świadectwem dopuszczenia tej postaci kompozycji do podawania ludziom lub zwierzętom. Ulotką taką, może być na przykład oznakowanie z potwierdzeniem przez U.S. FDA (Food and Drug Administration), że lek może być sprzedawany na receptę lub oddzielna ulotka z zatwierdzoną nazwą produktu. Kompozycje zawierające kryształ według wynalazku sformułowany w kompatybilnych nośnikach farmaceutycznych można również umieszczać w odpowiednim pojemniku z oznakowaniem dot. leczenia wskazanego stanu. Odpowiednie stany wskazane na etykiecie mogą obejmować leczenia nowotworów, hamowanie angiogenezy, leczenia zwłóknienia, cukrzycy, itp.

Kryształ według wynalazku lub jego kompozycję farmaceutyczną, można łączyć z innymi środkami chemioterapeutycznymi do leczenia omówionych powyżej chorób lub zaburzeń. Przykładowo, kryształ według wynalazku lub jego kompozycję farmaceutyczną, można łączyć ze środkami alkilującymi, takimi jak fluorouracyl (5-FU) sam lub w kombinacji z leukoworyną; lub z innymi środkami alkilującymi, takimi jak, ale nie wyłącznie, inne analogi pirymidyny, takie jak UFT, kapecytabina, gemcytabina i cytarabina, alkilosulfoniany, np. busulfan (stosowany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej), improsulfan i piposulfan; azyrydyny, np. benzodepa, karbokwon, meturedepa i uredepa; etylenoiminy i metylomelaminy, np. altretamina, trietylenomelamina, trietylenofosforamid, trietylenotiofosforamid i trimetylolomelamina; iperyty azotowe, np. chlorambucyl (stosowany do leczenia przewlekłej białaczki limfocytowej, pierwotnej makroglobulinemii i chłoniaka nieziarniczego), cyklofosfamid (stosowany do leczenia ziarnicy złośliwej, szpiczaka mnogiego, nerwiaka niedojrzałego, raka sutka, raka jajnika, raka płuc, guza Wilm'a, mięśniakomięsaka prążkowego), estramustyna, i fosfamid, nowembrychina, prednimustyna i iperyt uracylowy (stosowane do leczenia pierwotnej trombocytozy, chłoniaka nieziarniczego, ziarnicy złośliwej i raka jajnika); oraz triazyny, np. dakarbazyna (stosowana do leczenia mięsaka tkanek miękkich).

Kryształ według wynalazku lub jego kompozycję farmaceutyczną można również stosować w kombinacji z innymi antymetabolitami chemioterapeutycznymi, takimi jak, ale nie wyłącznie, analogi kwasu foliowego, np. metotreksat (stosowany do leczenia ostrej białaczki limfocytowej, nabłoniaka kosmówkowego złośliwego, ziarniniaka grzybiastego, raka sutka, raka głowy i szyi oraz mięsaka tkanek kostnych) oraz pteropteryna; i analogi puryny, takie jak merkaptopuryna i tioguanina, które znajdują zastosowanie do leczenia ostrej białaczki szpikowej, ostrej białaczki limfocytowej i przewlekłej białaczki szpikowej.

Uwzględnia się również możliwość stosowania kryształu według wynalazku lub jego kompozycji farmaceutycznej ze środkami chemioterapeutycznymi opartymi na naturalnych produktach, takich jak, ale nie wyłącznie, alkaloidy vinca, np. winblastyna (stosowana do leczenia raka sutka i raka jąder), winkrystyna i windezyna; epipodofilotoksyny, np. etopozyd i tenipozyd, które są użyteczne do leczenia raka jąder i mięsaka Kaposiego; antybiotyki chemioterapeutyczne, np. daunorubicyna, doksorubicyna, epirubicyna, mitocyna (stosowane do leczenia raka żołądka, szyjki macicy, okrężnicy, sutka, pęcherza i trzustki), daktynomycyna, temozolomid, plikamycyna, bleomycyna (stosowane do leczenia raka skóry, przełyku i dróg moczowo-płciowych); oraz enzymatyczne środki chemoterapeutyczne, takie jak L-asparaginaza.

Oprócz tego, kryształ według wynalazku lub jego kompozycję farmaceutyczną można również stosować w kombinacji z kompleksami koordynacyjnymi opartymi na platynie (cisplatyna, itd.); podstawionymi mocznikami, takimi jak hydroksymocznik; pochodnymi metylohydrazyny, np. prokarbazydem, adrenokortykoidowymi środkami supresyjnymi, np. mitotanem, aminoglutimidem; hormonami i antagonistami hormonów, takimi jak adrenokortykosteroidy (np. prednizon), progestyny (np. kapryPL 216 524 B1 nian hydroksyprogesteronu), estrogeny (np. dietylostilbesterol); antyestrogeny, takie jak tamoksyfen; androgeny, np. propionian testosteronu; oraz inhibitory aromatazy, takie jak anastrozol.

W końcu, przewiduje się również skuteczność podawania kryształu według wynalazku lub jego kompozycji farmaceutycznej w kombinacji z mitoksantronem lub paklitakselem do leczenia guzów litych lub białaczek, takich jak, ale nie wyłącznie, ostra białaczka szpikopochodna (nie-limfocytowa).

Wynalazek niniejszy zilustrowano następującymi przykładami.

P R Z Y K Ł A D Y

Wzory dyfrakcji proszkowej promieni rentgenowskich (XRD) mierzono stosując dyfraktometr Scintag X2 (Thermo ARL, Ecublens, Szwajcaria), wyposażony w goniometr dwa theta. Temperatury topnienia oznaczano stosując różnicowy kalorymetr skaningowy TA Instruments 2920 (TA Instruments, New Castle, DE) ze standardowymi zaciskanymi tyglami i szybkością ogrzewania 10°C/minutę. Higroskopijność oznaczano metodą grawimetrii dynamicznej sorpcji wilgoci (DMSG), stosując urządzenie Controlled Atmosphere Microbalane (Pharmacia Corp., Kalamazoo, MI). Jeśli nie wskazano inaczej, wszystkie stosowane substancje chemiczne pochodziły z firmy Aldrich Chemical Co., Milwaukee, WI. N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamid wytworzono w postaci wolnej zasady, sposobem podobnym do opisanego w przykładzie 80 międzynarodowego zgłoszenia patentowego PCT nr publikacji WO 01/60814 (Tang i in.).

METODY

Dyfrakcja proszkowa promieni rentgenowskich (XRD)

Dyfrakcję proszkową promieni rentgenowskich prowadzono stosując Scintag X2 Advanced Diffraction System, pracujący z oprogramowaniem Scintag DMS/NT 1.30a i Microsoft Windows NT 4.0. W układzie stosowano źródło Copper-X-Ray, przy utrzymywanych 45 kV i 40 mA, w celu uzyskania emisji CuK (a₁, 1,5406 A) i chłodzony detektor Peltier w stanie stałym. Otwór dla wiązki regulowano z wykorzystaniem dywergencji lampy i szczelin przeciwrozproszeniowych 2 i 4 mm oraz detektorowych przeciwrozproszeniowych i przyjmujących szczelin o szerokości 0,5 i 0,2 mm. Dane pobierano w zakresie od 2 do 35° kąta dwa theta, przy kroku skanowania 0,03°/punkt i z czasem zliczania jedna sekunda/ punkt. W badaniach stosowano okrągłe, ładowane od góry tygielki ze stali nierdzewnej do próbek Scintag, z wkładkami o średnicy 12 mm. Próbkę leku w masie pobierano w niezmienionej postaci i umieszczano na tacy do próbek bez żadnej obróbki. Przed badaniem niektóre z próbek rozdrabniano ręcznie w moździerzu z tłuczkiem. Dane z badania zebrano stosując Origin 6.0 (Microcal Software, Northampton MA).

Grawimetria dynamicznej sorpcji wilgoci (DMSG)

Izotermy DMSG wyznaczono w warunkach kontrolowanej mikrorównowagi atmosferycznej przy różnych temperaturach. Stosowano około 10 mg próbki, które poddawano badaniu w niezmienionej postaci. Wilgotność nastawiano stopniowo w zakresie wilgotności względnej (RH) od 0 do 90%, z przeskokiem co 3% RH. Następnie, co dwie minuty wykonywano pomiar masy. Gdy masa próbki była stabilna, z dokładnością do 0,5 mikrograma w ciągu 480 sekund, RH nastawiano na następną wartość. Do kontroli zbioru danych stosowano program Visual Basic i informacje przesyłano do arkusza kalkulacyjnego Excel.

Analiza termiczna

Dane z różnicowej kalorymetrii skaningowej (DSC) otrzymano przez wprowadzenie sproszkowanych próbek do tygla do DSC. Próbki o masie około 1 g badano w niezmienionej postaci. Temperatury skanowano do 320°C, przy szybkości skanowania 10°C na minutę. Do analizy danych stosowano program TA Universal Analysis V 1.1 OB.

Dane z analizy termograwimetrycznej (TGA) otrzymano na aparaturze TGA 2950. Przed rozpoczęciem badania z programowanymi temperaturami, próbki do TGA równoważono w 25°C, przy punkcie rosy 20°C, przez 30 minut. Temperaturę podnoszono o 10°C/minutę, ale skaning TA prowadzono w ustalonych warunkach wysokiej rozdzielczości. Technika taka spowalnia szybkość skanowania, gdy występuje przejście, co poprawia zdolność aparatu do rozdzielania niezależnie od utraty masy.

P R Z Y K Ł A D 1. Wytwarzanie bezwodnej krystalicznej postaci I soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym

Wytwarzanie A

Do 20 ml metanolu dodano N-[2-(dietylo-amino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu (130 mg, 0,326 mmoli) i mieszaninę mie14

PL 216 524 B1 szano. Dodano kwasu L-jabłkowego (47,2 mg, 0,352 mmola), co spowodowało szybkie rozpuszczenie się wszystkich substancji stałych. Metanol usunięto pod zmniejszonym ciśnieniem i otrzymano słabo krystaliczną pomarańczową substancję stałą. Dodano acetonitrylu (5 ml) i zawiesinę mieszano i ogrzewano przez około 10 minut. Całość mieszano dalej i zawiesinę pozostawiono, aby oziębiła się do temperatury pokojowej. Kryształy odsączono, wysuszono i otrzymano 149 mg substancji stałych (wydajność 86%) krystalicznej postaci I.

Wytwarzanie B

Przed wytworzeniem soli z kwasem L-jabłkowym N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamid można oczyścić przez przemycie roztworem wodnym o pH = 11. Przygotowano roztwór wolnej zasady w mieszaninie n-butanol:woda, 80:20 (obj./obj.) w 80°C. Po oziębieniu do 20°C i mieszaniu przez 1 godzinę zaobserwowano znaczną krystalizację. Próbkę analizowano metodą PXRD i stwierdzono, że jest to krystaliczna postać I. Po przesączeniu, wysuszeniu i zmieleniu otrzymano kryształy z wydajnością 99%.

P R ZYK Ł A D 2. Wytwarzanie krystalicznej postaci II soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym (poza zakresem wynalazku)

Do tetrahydrofuranu (2 ml) dodano kryształy krystalicznej postaci I soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym (25 mg), a następnie dodano wody (250 μ^. W celu rozpuszczenia kryształów mieszaninę ogrzewano. Rozpuszczalnik odparowano przez noc i otrzymano kryształy krystalicznej postaci II.

PRZYKŁAD 3. Wytwarzanie bezwodnej krystalicznej postaci I soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym z krystalicznej postaci II

Do krystalicznej postaci II (150 mg) dodano acetonitrylu (około 5 ml). Zawiesinę mieszano i ogrzewano przez około 10 minut. Całość mieszano dalej i zawiesinę pozostawiono, aby oziębiła się do temperatury pokojowej. Kryształy przesączono i wysuszono, uzyskując kryształy krystalicznej postaci I.

P R Z Y K Ł A D 4. Rozpuszczalność krystalicznej postaci I soli N-[2-(dietyIoamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metyIo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem

L-jabłkowym

Rozpuszczalność krystalicznej postaci I soli N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym w wodzie w 25°C wynosi 5 mg/ml. Oznacza to, że rozpuszczalność nie powinna stanowić czynnika ograniczającego biodostępność substancji.

Claims (8)

1. Kryształ obejmujący sól N-[2-(dietyloamino)etylo]-5-[(5-fluoro-1,2-dihydro-2-okso-3H-indolo-3-ylideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamidu z kwasem L-jabłkowym, który we wzorze dyfrakcji proszkowej promieni rentgenowskich ma charakterystyczne piki dyfrakcyjne przy kątach dwa theta wynoszących 13,2 i 24,2 stopnia.

2. Kryształ według zastrz. 1, charakteryzujący się wzorem dyfrakcji proszkowej promieni rentgenowskich o charakterystycznych pikach dyfrakcyjnych przy kątach dwa theta wynoszących 13,2, 19,4, 24,2 i 25,5 stopnia.

3. Kryształ według zastrz. 2, charakteryzujący się wzorem dyfrakcji proszkowej promieni rentgenowskich o charakterystycznych pikach dyfrakcyjnych, jak podane w Tabeli 1 dla postaci krystalicznej I.

4. Kryształ według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera do 2% wagowych wody.

5. Kryształ według zastrz. 4, znamienny tym, że zawiera do 0,5% wagowych wody.

6. Kryształ według zastrz. 5, znamienny tym, że zawiera do 0,2% wagowych wody.

7. Kryształ według zastrz. 1-6, znamienny tym, że ma temperaturę topnienia około 196°C.

8. Kompozycja farmaceutyczna zawierająca składnik aktywny i farmaceutycznie dopuszczalny nośnik i/substancję pomocniczą, znamienna tym, że jako składnik aktywny zawiera kryształ, jak określony w zastrz. 1.