W -znanych obecnie sposobach walco- wiania mimosirodowego stosuje sie pare krazków, w których jest wytoczony okra¬ gly kaliber (fig. 1) o pólkolowym prze¬ kroju poprzecznym z wlekszemi lub mniej- szernii skosnemi powierzchniami w stre¬ fach uskokowych. Caly przekrój tego o- kraglego kalibru mozna podzielic na stre¬ fy, mianowicie 1. strefy uskokowe al i a2 oraz 2. strefy robocze cl i c2.Podczas walcowania strefy robocze cl i c2 wywieraja calkowite cisnienie robocze, natomiast strefy uskokowe al i a2 cisnie¬ nie mniejsze. Zgrubienia materjalu, two¬ rzace sie w jednym okresie roboczym wal¬ carki mimosrodowej w obu strefach usko¬ kowych al i a2 zostaja przez obrócenie ob¬ rabianego przedmiotu o 90° przesuniete w nastepnym okresie do strefy roboczej cl i c2, wskutek czego zostaja wywalcowane (wyciagniete). Powstale wskutek takiej obróbki rózne] grubosci przekroje scianki rury podlegaja pod dzialaniem róznych na¬ cisków roboczych, niejednakowemu wycia¬ ganiu, przyczem wyciaganie w wierzchol¬ kach stref cl i c2 jest znacznie wieksze, niz w strefach al i a2, poniewaz scianka rury, znacznie izgrubiona w poprzednim okresie roboczym w strefach al i a2, zostaje roz- walicowana w wierzcholkach stref cl i c2, wskutek czego w tych wlasnie miejscach *adtyfWfr sie najwieksze wyciaganie oraz napweksze przesuwanie materjalu rury w kierunku walcowania. Szybkosc obwodowa walców w wierzcholkach stref cl i c2 jest mniejsza, niz szybkosc w strrfach al i a2.Wiekszy posuw wyciagania podczas walco¬ wania z mniejsza sizylbkoscia obwodowa w ' wierzcholku strefy, nie zostaje wyrównany w strefie uskokowej wiekszego posuwu wy¬ ciagania z mniejsza szybkoscia obwodowa, wskutek czego w tern miejscu nastepuje znacznie wyprzedzanie materjalu. Jezeli np. grubosc scianki w strefach al i a.2 jest prawie o 100% wieksza od zadanej grubo¬ sci, to scianka ta jest wyciagana w nastep¬ nym okresie roboczym po obróceniu o 90° w punktach wierzcholkowych Cl i C2 z szybkoscia obwodowa mniejsza, niz w strefach al i a2, tylko o okolo 25—30%.W ten sposób wpoblizu wierzcholków Cl i C2 odbywa sie jednak wieksze wyciaga¬ nie, niz w strefach uskokowych al i a2. Te nierównosci przebiegu pracy w izakresie przekroju kalibru, powodowane przez róz¬ ne wyciagania i szybkosci obwodowe, byly przyczyna, ze mozna bylo wedlug tego spo¬ sobu wyrabiac rury bez zbyt wielkich od¬ padków, o sciankach tylko do pewnego stopnia wywalcowanych. Przy próbach przekroczenia pewnej okreslonej grubosci scianek podczas walcowania w walcarkach mimosfodowych powstawaly w rurach zna¬ ne pekniecia.Wynalazek usuwa te wady i umozliwia przekroczenie dotychczas osiaganej grubo¬ sci najmniejszej o 50%, mianowicie w ten sposób, ze kaliber walcarki mimosrodowej zostaje podzielony na odpowiednie strefy (fig. 2): 1. strefy uskokowe al i a2, 2. strefy otwarte bl i b2 i 3. strefy robocze cl i c4.Kazdy calkowity przekrój ma wiec trzy rózne grupy stref, z których kazda, jak to przedstawiono na fig. 2, sklada sie z osmiu stref czesciowych. Uwazajac stre¬ fy czesciowe jako kryterjum zarówno sta¬ rego jak i nowego sposobu walcowania, jnojsna stwierdzic, ze w dotychczasowych sposobach'walcowania liczba stref czescio¬ wych o roznem cisnieniu, byla dwa raizy wieksza, niz liczba walców, gdy natomiast kaliber, uzyty do sposobu wedlug wyna¬ lazku, posiada co najmniej cztery razy wiecej stref czesciowych, niz walców.Jak uwidoczniono na fig. 2 chodzi w tym przypadku o kaliber okragly, który prócz znanych stref uskokowych al i a2 posiada w wierzcholku i na dole kalibru po jednej strefie otwartej bl i &2, które wywieraja mniejsze cisnienie przy walco¬ waniu niz strefy al i a2, sluzace do wy¬ równywania w tern miejscu wyciagania, odbywajacego sie w innych strefach. W ce¬ lu rozwalcowania zgrubienia, powstalego wskutek nagromadzenia sie materjalu w jednym okresie roboczym w strefach usko¬ kowych al i a2 i strefach otwartych bl xb2 w nastepnym okresie roboczym, nalezy w tym przypadku obrócic obrabiany przed¬ miot o 45°, prizyczem na zgrubienia dzia¬ laja strefy robocze cl do c4, które zgru¬ bienia te rozwalcowuja.Wynalazek nie ogranicza sie do przed¬ stawionego na fig. 2 ostrego przejscia stref roboczych w strefy otwarte, np. od cl do bl, a raczej przeciwnie, poszczególne strefy przechodza jedna w druga tak, jak to np. przedstawia fig. 2a.Aby osiagnac ten sam cel, mozna oczy¬ wiscie przekrój kalibru podzielic na wiek¬ sza liczbe stref o opisanych rodzajach ci¬ snienia walcujacego. Odpowiednio do tego nalezy wielkosc kata obrotu dostosowac do obranego podzialu.Sposób wedlug wynalazku mozna rów¬ niez zastosowac do kazdego ukladu kilko- walcowego. Na fig. 3 jest przedstawiony zwykly dotychczas uzywany kaliber wal* carek o krazkach mimosrodowych, sklada¬ jacy sie z czterech walców. Jezeli w tym przypadku podzielic kaliber na strefy ro — 2 — %bocze cl -^ c4 i strefy uskokowe al — a4, otrzyma sie ogólem osiem stref poszczegól¬ nych, a wiec dwa razy tyle, ile jest wal¬ ców, Czterowalcowa walcarka (fig. 4), pracujaca sposobem wedlug wynalazku, posiadalaby tedy co najmniej cztery razy tyle stref walcowania, co walców, to jest w tym przypadku sizelsnascie poszczegól¬ nych stref: 1. strefy uskokowe al — a4, 2. strefy otwairte bl — b4, 3. strefy robocze cl —: c8.Dla jeszcze skuteczniejszego rozdzialu warunków walcowania w1 kalibrze podczas jednego okresu roboczego, aby wskutek te¬ go umozliwic osiagniecie jeszcze cienszych scianek, okazalo sie skutecznem zastoso¬ wanie wedlug niniejszego wynalazku, stoi¬ ka k (fig. 5), który zajmuje wiecej niz po¬ lowe calego kalibru czynnego. Wskutek te¬ go osiaga sie zmniejszenie grubosci scianki podczas walcowania na dluzszej przestrze¬ ni. Poniewaz zmniejszanie grubosci scianki odbywa sie na dluzszej przestrzeni, to ma- terjal o wiele mniej niz dotychczas naci¬ ska na uskok walców, dzieki czemu u- przednio wspomniane zgrubienie mate- rjalu w strefach uskokowych i otwartych utrzymuje sie w umiarkowanych grani¬ cach. Istotne korzysci, jakie daje sposób wedlug wynalazku, mianowicie jednostajne warunki walcowania i szybkosci, zostaja znacznie powiekszone przez zastosowanie kalibru o takim stozku.Strefy otwarte (fig. 2, strefy bl i 62) moga byc wykonane, jak to uwidoczniaja fig. 6a i 6b; biegna one na tej samej lub stopniowo zmniejszajacej sie glebokosci i szerokosci na calej dlugosci kalibru (fig. 6) lub na czesci jego dlugosci. PL