PL210308B1 - Urządzenie do zdalnego wychylania i blokady w położeniu zamkniętym ramy ruchomej, zwłaszcza klapy dymowej - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie do zdalnego wychylania i blokady w położeniu zamkniętym ramy ruchomej, zwłaszcza klapy dymowej. Urządzanie może być stosowane również jako wyposażenie innych ruchomych przegród otworów w obiektach budowlanych, zwłaszcza skrzydeł okien lub drzwi.

Znanych jest bardzo wiele rozwiązań urządzeń służących do zdalnego poruszania i blokady ramy ruchomej względem ramy stałej. Przykładowo, rozwiązania przedstawione w polskich opisach PL - P-378793 i PL- P-368265, dotyczące dachowych klap dymowych mają siłownik liniowy zabudowany przegubowo między ramą stałą i ramą ruchomą pokrywy. Najczęściej siłownikiem liniowym jest tłokowy siłownik pneumatyczny lub silnikowo-śrubowy zespół elektromechaniczny, których działanie inicjowane jest sygnałem czujnika dymu lub temperatury.

Ponadto, urządzenia te posiadają zamek blokujący ramę ruchomą w położeniu zamknięcia, złożony z połączonych odpowiednio do obu ram członu stałego i członu ruchomego. Zamek ma rygiel przesterowywany mechanicznie ruchem siłownika liniowego na końcowym odcinku jego skoku. Rygiel stanowi zaczep ruchomy sprzęgany z zaczepem stałym w końcowej fazie skoku po zamknięciu ramy ruchomej, a rozwierany w początkowej fazie otwierania.

Znane jest również z europejskiego opisu zgłoszenia wynalazku EP 1816292 rozwiązanie zamka ramy ruchomej, służące do dociskania w pozycję zamkniętą i blokowania w tym położeniu skrzydła drzwi. Zamek posiada siłownik liniowy zamocowany sztywno w płaszczyźnie ramy stałej i napędzający element ryglujący członu ruchomego. Może nim być sworzniowy rygiel albo element z wnęką, która posiada wlot, klin dociskowy i gniazdo blokujące. Po domknięciu ramy ruchomej w pozycję przy której rygiel znajdzie się wewnątrz wnęki, zadziałanie siłownika liniowego powoduje prostopadłe do kierunku wychylania przemieszczenie się jednego z tych elementów - czego skutkiem jest docisk i blokowanie ramy ruchomej z ramą stałą. Rozwiązanie spełnia wyłącznie funkcje zamka blokującego położenie zamknięte, wychylanie ramy ruchomej dokonywane musi być ręcznie lub przy użyciu innego napędu.

Urządzenie według wynalazku posiada również siłownik liniowy, połączony przegubami między ramą stałą i ramą ruchomą w płaszczyźnie prostopadłej do osi wychylania ramy ruchomej, oraz zamek, złożony z członu stałego i członu ruchomego, zamocowanych odpowiednio do obu ram i blokowanych ze sobą w położeniu zamkniętym przez rygiel przesterowywany mechanicznie ruchem siłownika liniowego na końcowym odcinku jego skoku.

Istota wynalazku polega na tym, że rygiel zamka stanowi sworzeń przegubu ruchomego wodzony siłownikiem liniowym w prowadnicy tego członu. Człon ruchomy posiada zapadkę obciążoną sprężyną, przytrzymującą rygiel w skrajnym zewnętrznym punkcie prowadnicy. Ponadto człon ruchomy ma trzpień zwalniający, który współpracuje ze zderzakiem członu stałego podnosząc zapadkę i uwalniając rygiel podczas fazy dociskania i blokowania ramy ruchomej oraz osadzania rygla w gnieździe członu stałego w skrajnym wewnętrznym punkcie prowadnicy.

W rozwiązaniu takim rygiel blokowany jest w dwóch charakterystycznych położeniach: przy zamkniętej ramie ruchomej - w gnieździe wnęki członu stałego, a podczas otwierania i zamykania ramy ruchomej - w skrajnym zewnętrznym punkcie prowadnicy członu ruchomego, uchwycony zapadką.

Korzystnym jest, gdy człon stały i człon ruchomy zamka mają postać korytek o przekrojach litery „C, skierowanych ramionami do siebie. Człon ruchomy ma szerokość mniejszą od wewnętrznego rozstawu ramion członu stałego. Prowadnice wykonane są w ramionach członu ruchomego a w ramionach członu stałego wnęka zamka z wlotem, klinem dociskowym i gniazdem rygla. Rygiel ma długość nie mniejszą od szerokości ramion członu stałego. Rozwiązanie zapewnia sztywność zamka wynikająca z symetrii działających sił.

Stosowany w urządzeniu siłownik liniowy ma korzystnie napęd elektromechaniczny, pneumatyczny lub hydrauliczny.

Korzystnym jest również, gdy człon stały i człon ruchomy mocowane są do boków ramy stałej i ramy ruchomej za pośrednictwem wspornika stałego i wspornika ruchomego a siłownik liniowy w pozycji zamknię cia usytuowany jest równolegle do ramy stał ej.

Zastosowanie siłownika liniowego, w którym przegub stały znajduje się na głowicy przedniej, po stronie elementu wykonawczego oraz który zamocowany jest w wydłużonych ramionach członu stałego nadaje urządzeniu zwartą konstrukcję, o prostej zabudowie.

Rozwiązanie według wynalazku przedstawione jest w przykładzie wykonania na rysunku. Figura 1 przedstawia fragment widoku z przodu połączenia siłownika liniowego z zamkiem w położeniu zaPL 210 308 B1 mkniętej ramy ruchomej, fig. 2 przekrój pionowy wzdłużny przez zamek w położeniu zamkniętym według oznaczonej na fig. 3 linii A-A, fig. 3 przekrój pionowy poprzeczny przez zamek w położeniu zamkniętym, prowadzony według linii łamanej B-B oznaczonej na fig. 2, fig. 4 przekrój pionowy wzdłużny przez zamek w początkowej fazie otwierania i końcowej zamykania ramy ruchomej, natomiast na fig. 5 pokazane są poszczególne elementy zamka w perspektywicznym widoku eksplodującym.

Urządzenie składa się z dwóch zespołów: siłownika liniowego A, w tym wykonaniu tłokowego, pneumatycznego, oraz zamka B, którego człon stały 7 i człon ruchomy 13 zamocowane są odpowiednio do ramy stałej 1 i ramy ruchomej 2. Rama ruchoma 2 połączona jest z ramą stałą 1 przez nie uwidocznione na rysunku zawiasy, które usytuowane są po lewej stronie, za siłownikiem liniowym A.

Siłownik liniowy A zamocowany jest przegubem stałym 3 na głowicy przedniej w widełkach członu stałego 7, który z kolei połączony jest przez wspornik stały 22 z ramą stałą 1. Elementem wykonawczym 4 pneumatycznego siłownika liniowego A jest tłoczysko połączone przez przegub ruchomy 5 z ramą ruchomą 2. Osie przegubów 3 i 5 umożliwiają wychylanie siłownika liniowego A w płaszczyźnie prostopadłej do osi zawiasów ramy ruchomej 2, płaszczyźnie pokrywającej się z oznaczoną jako A-A na fig. 3. Sworzeń przegubu ruchomego 5 o wydłużonych symetrycznie na obie strony wystających końcach pełni jednocześnie funkcję rygla 6 w zamku B.

Człon stały 7 i człon ruchomy 13 zamka B wygięte są z blachy w postać korytek o przekroju w kształcie litery „C. Ramiona czł onów 7 i 13 skierowane są do siebie, a szerokość członu ruchomego 13 mniejsza od wewnętrznego rozstawu ramion członu stałego 7 umożliwia jego wprowadzenie między ramiona członu stałego 7. W ramionach członu ruchomego 13 wykonane są rowki stanowiące prostoliniowe prowadnice 14, natomiast w ramionach członu stałego 7 wycięte są wnęki 8 o kształcie trójkąta prostokątnego, którego przeciwprostokątna stanowi klin dociskowy 10, górny wierzchołek wycięty jest pionowo do górnej krawędzi wlotem 9 a dolny zakończony poziomym gniazdem 11 rygla 6. Rygiel 6 ma długość większą od szerokości członu stałego 7, co stanowi, że jego końce współpracując jednocześnie z prowadnicami 14 i wnękami 8 sprzęgają człon stały 7 z członem ruchomym 13 zamka B. Prowadnica 14 ma długość nieco większą od wymiaru między skrajnym wewnętrznym punktem a i skrajnym zewnętrznym punktem b położenia rygla 6.

Wymiary i położenie względne członu stałego 7 i członu ruchomego 13 zapewniają, ze rygiel 6 osadzony w gnieździe 11, w położeniu „a nie przylega do końca prowadnicy 14 natomiast w położeniu „b rygiel 6 opierając się o koniec prowadnicy 14 nie styka się z pionową ścianką wnęki 8 członu stałego 7.

Wewnątrz członu ruchomego 13 znajduje się jednoramienna dźwignia zapadki 15, na jednym końcu łożyskowana osią 16 w ramionach członu ruchomego 13 a na drugim posiadająca poprzeczny trzpień zwalniający 19. Trzpień zwalniający 19 ma długość równą szerokości korytka członu stałego 7, jego końce wyprowadzone są na zewnątrz przez rowki oporowe 20 wykonane w ramionach członu ruchomego 13. W pobliżu końca z trzpieniem zwalniającym 19 wykonany jest zaczep rygla 18.

Zapadka 15 obciążona jest spiralną sprężyną 17, osadzoną jednym końcem na kołku zapadki 15 a drugim w otworze członu ruchomego 13. Końce trzpienia zwalniającego 19 w końcowej fazie zamykania ramy ruchomej 2 opierają się o zderzaki 12 członu stałego 7 unosząc zapadkę 15 ponad światło prowadnicy 14 i uwalniając rygiel 6 z zaczepu 18.

W położeniu zamkniętej ramy ruchomej 2, pokazanym na fig. 1, 2 i 3, rygiel 6 zablokowany jest w gnieź dzie 11 a jednocześ nie za prowadnicę 14 dociska ramę ruchomą 2 do ramy stał ej 1. Sygnał z układu sterowania inicjujący wysuwanie elementu wykonawczego 4 siłownika liniowego A powoduje wyjście rygla 6 z gniazda 11 i przemieszczanie go wzdłuż prowadnicy 14 wewnątrz wnęki 8. Człon ruchomy 13 pod działaniem sprężyny 17 odpychany jest przez trzpień zwalniający 19 od członu stałego 7 - co wyznacza ruch rygla 6 wzdłuż prowadnicy 14 a równocześnie wzdłuż klina dociskowego 10 w kierunku otwartego wlotu 9 wnęki 8. Po dojściu rygla 6 w skrajny zewnę trzny punkt „ b prowadnicy 14 zanika sprzężenie członów zamka B i następuje połączenie rygla 6 z członem ruchomym 13 przez zablokowanie go od tyłu zaczepem 18 zapadki 15. Dalszy ruch elementu wykonawczego 4 siłownika liniowego A powoduje wychylanie ramy ruchomej 2 aż do pełnego otwarcia, określonego pełnym skokiem siłownika.

Podczas zamykania ramy ruchomej 2 opisane powyżej działania następują w odwrotnej kolejności. Po osiągnięciu położenia pokazanego na fig. 4 dalsze cofanie tłoczyska powoduje podnoszenie zapadki 15 w wyniku oparcia się jej trzpienia zwalniającego 19 o zderzak 12 człona stałego 7. Uwolniony rygiel 6 wprowadzany jest przez wlot 9 do wnęki 8 a jego dalsze cofanie wyznaczone jest jednoczesnym ślizganiem się po prowadnicy 14 członu ruchomego 13 i klinie dociskowym 10 wnęki 9 czło4

PL 210 308 B1 nu stałego 7. Skutkiem jest docisk ramy ruchomej 2 do ramy stałej 1 zakończony w skrajnym wewnętrznym punkcie „a zablokowaniem rygla 6 w gnieździe 11.

Oczywistym jest wykorzystanie urządzenia przy zamocowaniu do ram innym niż poprzez opisane powyżej wsporniki 21 i 22, stosowane przy mocowaniu na przylegających bokach ram, prostopadłych do osi zawiasów. Usytuowanie środkowe, przykładowo dla pokrywy oddymiającej, zamocowania siłownika liniowego A i obu członów zamka B w płaszczyźnie symetrii ram, prostopadłej do osi wychylania - wymaga zastosowania innych elementów wsporczych.

Claims (5)

1. Urządzenie do zdalnego wychylania i blokady w położeniu zamkniętym ramy ruchomej, zwłaszcza klapy dymowej, posiadające - siłownik liniowy, połączony przegubami między ramą stałą i ramą ruchomą w płaszczyź nie prostopadłej do osi wychylania ramy ruchomej, oraz - zamek, złożony z członu stałego i członu ruchomego, zamocowanych odpowiednio do obu ram i blokowanych ze sobą w położeniu zamkniętym przez rygiel przesterowywany mechanicznie ruchem siłownika liniowego na końcowym odcinku jego skoku, znamienne tym, że rygiel (6) zamka (B) stanowi sworzeń przegubu ruchomego (5) wodzony siłownikiem liniowym (A) w prowadnicy (14) wykonanej w członie ruchomym (13), który posiada zapadkę (15) obciążoną sprężyną (14) przytrzymującą rygiel (6) w skrajnym zewnętrznym punkcie (b) prowadnicy (14) a ponadto ma trzpień zwalniający (19), który współpracuje ze zderzakiem (12) członu stałego (7) podnosząc zapadkę (15) i uwalniając rygiel (6) podczas fazy dociskania i blokowania ramy ruchomej (2) oraz osadzania rygla (6) w gnieździe (11) członu stałego (7) w skrajnym wewnętrznym punkcie (a) prowadnicy (14).

2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że człon stały (7) i człon ruchomy (13) zamka (B) mają postać korytek o przekrojach litery „C, skierowanych ramionami do siebie, oraz że człon ruchomy (13) ma szerokość mniejszą od wewnętrznego rozstawu ramion członu stałego (7), przy czym prowadnice (14) wykonane są w ramionach członu ruchomego (13) a w ramionach członu stałego (7) wnęka zamka (8) z wlotem (9), klinem dociskowym (10) i gniazdem (11) rygla (6), a ponad to rygiel (6) ma długość nie mniejszą od szerokości ramion członu stałego (7).

3. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że siłownik liniowy (A) ma napęd elektromechaniczny, pneumatyczny lub hydrauliczny.

4. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że człon stały (7) i człon ruchomy (13) mocowane są do boków ramy stałej (1) i ramy ruchomej (2) za pośrednictwem wspornika stałego (22) i wspornika ruchomego (21) a sił ownik liniowy (A) w pozycji zamknię cia usytuowany jest równolegle do ramy stałej (7).

5. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że przegub stały (3) siłownika liniowego (A) znajduje się na głowicy przedniej, po stronie elementu wykonawczego (4) oraz mocowany jest w wydłużonych ramionach członu stałego (7).