Wynalazek dotyczy maznicy osi samo¬ czynnie smarowanej do wagonów wychyl¬ nych z uszczelnieniem tylnej jej scianki.Maznica jest urzadzona w taki sposób, ze pozwala na wychylanie, a nawet calkowite wywracanie w kierunku podluznym albo poprzecznym wagonów bez straty smaru.Dzieki konstrukcji tej maznicy normalne warunki smarowania pozostaja równiez nie¬ zmienione po powrocie wagonu do poloze¬ nia normalnego.W tym celu na bocznych sciankach maznicy znajduja sie pomocnicze zbiorniki smaru, umieszczone w taki sposób, ze, o ile wagon zostaje wychylony, to smar wplywa do tych zbiorników i pozostaje w nich az do chwili obrócenia wagonu do polozenia normalnego.Rysunek uwidocznia przyklad wykona¬ nia maznicy wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia pionowy podluzny przekrój maznicy przez os pojazdu wzdluz linji / — /na fig. 2 i 3, fig. 2 — poziomy podluzny osiowy przekrój wzdluz linji //— // na fig. 1; fig. 3 przedstawia pionowy po¬ przeczny przekrój wzdluz linji /// — /// na fig. 1; fig. 4 przedstawia przekrój po¬ przeczny wzdluz linji IV — IV na fig. 1;fig. 5 — 8 przedstawiaja polozenie osi i obu jej maznic w przekroju przy poprzecznem wychyleniu wagonu; lig.^9 — 14 przedsta¬ wiaja rozmiaite polozenia przekroju po¬ przecznego maznicy przy pódluznem wy¬ chyleniu wagonu.Na poszczególnych figurach cyfra 1 o- znacza czop osi, 2 — panewke i 3 — ka¬ dlub maznicy osi.W czasie jazdy wagonu smarowanie sa¬ moczynne (np. zgóry) jest uskuteczniane przez czerpak 4\ z okapem 4a (fig. 1), umo¬ cowany na koncu czopa 1. Czerpak ten w znany sposób przenosi smar na górna czesc panewki 2 w miejscu 2a, zabierajac go z dolnego zbiornika 5 maznicy 3, stanowia¬ cego glówny zbiornik smaru.Skoro wagon wychylny zatrzyma sie, wówczas cala ilosc smaru, zawarta w maz¬ nicy 3, gromadzi sie w miejscu 5. Urzadze¬ nie wedlug wynalazku ma na celu zgroma¬ dzenie calej ilosci smaru w razie podluz¬ nego badz poprzecznego wychylenia wago¬ nu i to w taki sposób, aby wyciekanie smaru z mazhrcy bylo uniemozliwione. Wobec te¬ go nalezy nie dopuscic do zetkniecia sie smaru z ochraniaczem 6 od kurzu, skiero¬ wujac smar tak, aby mógl on przeplywac tylko pomiedzy ochraniaczem od kurzu i przedpiasciem 7 osi i nie mógl splywac po powierzchni ochraniacza 6, a stad przedo¬ stawac sie do jego komory 8. Wiadomo jest poza tern, ze przyrzady wychylne zawsze wykonywa sie tak, aby ich czesci podtrzy¬ mac w takiem wzglednem polozeniu, w ja¬ kiem sa przedstawione na rysunku, a mia¬ nowicie, aby utrzymac czop 1 w zetknieciu z panewka 2, te ostatnia — w zetknieciu z maznica 3, a sama maznice 3 — w zetknie¬ ciu z resorami, oznaczonemi linjami kresko - wanemi S na fig. 5 — 8.Pomocnicze zbiorniki 9 do szybkiego gromadzenia smaru w czasie wychylania sie wagonu sa umieszczone zboku po kazdej stronie maznicy przed plytami ochraniaja- cemi (na rysunku niepokazanemi), które slizgaja sie wzdluz czesci pionowej 10 scianki maznicy, widocznej na fig. 4. Glów¬ ny zbiornik dolny 5 jest ograniczony ta sa¬ ma tylna scianka poprzeczna 11, co zbior¬ niki 9; scianka 11 jest przylaczona szczel¬ nie do przegródki, 12 maznicy 3, która ota¬ cza czop i laczy sie z kadlubem maznicy w miejscu 13 (fig. 3).Wszystkie te przegródki moga stanowic jeden odlew. Plaszcz 14 ogranicza ze stro¬ ny zewnetrznej zbiorniki 9. Jego ksztalt zalezy glównie ód objetosci, która sie chce nadac zbiornikowi; plaszcz 14 jest przyla¬ czony do poprzecznej scianki 15 oraz przed¬ niej czesci maznicy 3, która to scianka po¬ siada ksztalt, umozliwiajacy obrót czerpa¬ ka 4. Poza tern scianka 15, przerwana w swej dolnej czesci, ogranicza od przodu zbiorniki 9.Przy opisie sposobu dzialania urzadze¬ nia rozróznic nalezy dwa przypadki, zalez¬ nie od tego, czy wagon zostanie wychylony poprzecznie, czy podluznie..Jezeli wagon zostal wychylony w kie¬ runku strzalki F (fig. 1 oraz"5"— 8), to wi¬ dac, ze jedno z kól R£ kazdej osi zaczyna sie obnizac (w kierunku strzalki a), pod¬ czas gdy drugie — Rd podnosi sie (strzalka 6 fig. 5).Nalezy przedewszystkiem rozpatrzec, co zachodzi w maznicy kola Rd.Smar, którego poziom poczatkowy jest oznaczony liczba 18 (fig. 1 i 3), przeplywa prosto w kierunku plaszcza 11; jest on pro¬ wadzony przez scianki 12 i 14 w kierunku dwu zbiorników bocznych 9 i poziom jego zajmuje wówczas polozenie 19 (fig. 5). Gdy os zajmie polozenie pionowe (fig. 6), to po¬ ziom smaru zajmie polozenie, oznaczone liczba 20, równolegle do scianki 11. Przy dalszem wychylaniu sie wagonu smar ze¬ tknie sie ze scianka 15, przyczem cala za¬ wartosc zbiornika 5 wplynie do zbiorników 9, jesli te posiadaja objetosc dostateczna do jej pomieszczenia, co zreszta latwe jest do wykonania. Poziom smaru zajmuje po- — 2 —lozenie 21, gdy wagon wychyla sie o 180° mi), Przy tym ruchu jedynie smar, który przylgnal do czopa oraz panewki, móglby sie wydostac mazewnatrz. Ta ilosc smaru, która moglaby poplynac wzdluz osi, zwla¬ szcza, gdy ta.os zajmie polozenie pionowe (fig. 6), zbiera sie na pierscieniu 16, sluza¬ cym do uszczelnienia od wewnatrz i zakli¬ nowanym na przedpiasciu 7 osi; pierscien ten w ksztalcie lejka ¦wystarcza do zatrzy¬ mania tego smaru, wystepujacego zreszta w malej ilosci.Skoro wagon, dzieki ruchowi odwrotne¬ mu (kierunek strzalki F1, fig. 7), powraca do normalnego polozenia, wówczas zjawi¬ ska przeplywu smaru powtarzaja sie w kie¬ runku odwrotnym i wszystko powraca do stanu normalnego, przyczem smar z pier¬ scienia 16 scieka wskutek dzialania sily ciezkosci do zbiornika 5.Jesli odwrotnie, wagon wraca do nor¬ malnego polozenia, konczac obrót w tym samym kierunku strzalki F (fig. 8), to z chwila, gdy poziom smaru, oznaczony licz¬ ba 22, dosiegnie krawedzi wyciecia 17, zbiorniki 9 oprózniaja sie przez wyciecie w sciance 15 tw kierunku przedniej, szczelnej pokrywy 24 maznicy 3 i smar dzieki swemu ciezarowi wraca do zbiornika 5.Przebieg przeplywu smaru w maznicy (w dalszym ciagu mowa jest o wychyleniu poprzecznem), gdy pochylanie zaczyna sie przy obnizaniu kola R£, przedstawia sie na¬ stepujaco.Przedewszystkiem smar wyplywa cal¬ kowicie na szczelna pokrywe przednia 24 i poziom jego zajmuje polozenie 23 (fig. 5), przyczem odslania sie calkowicie ochra¬ niacz 6 od kurzu, wskutek czego niema oba¬ wy, by smar wydostal sie z tej strony na- zewnatrz.Jesli ruch trwa dalej, az do calkowite¬ go wychylenia wagonu, wówczas smar gro¬ madzi sie na pokrywie 24 i jego poziom zaj¬ muje polozenie 25 (fig. 6); nastepnie gro¬ madzi sie on w czesci 32, skoro i/irychylenie jest calkowite o 180°, i poziom smaru zaj* muje polozenie 26 (fig. 7). :' Jesli wagon wraca do polozenia normal¬ nego, obracajac sie w kierunku odwrottiyift* to znaczy w kierunku strzalki F1, wówcfcas smar dzieki swemu ciezarowi wraca "do zbiornika 5, wplywajac odwrotnie na 'p& krywe przednia 24 maznicy3. '* ¦' Natomiast, jesli wagon wraca do swego normalnego polozenia, konczac obrót w tym samym kierunku strzalki F, wówczas smar wyplywa na panewke i czop, a jego poziom zajmuje polozenie 27 (fig. 8).Nastepnie smar przeplywa do zbiornika 5 po sciance 15, plynac po obwodzie czopa.Mala zas ilosc smaru, która moglaby prze¬ dostac sie przez panewke 2 do osi; zostaje zatrzymana przez pierscien 13, który ja sprowadza do zbiornika 5, skoro wagon po¬ wraca do swego normalnego polozenia.W przypadku wychylenia podluznego przebieg przeplywu smaru powtartza sie vt taki sam sposób w maznicach wszystkich czterech kól; fig. 3 i fig. 9—14 wyjasnia¬ ja przeplyw smaru, przyczem trzeba przy¬ jac, ze obrót nastepuje dokola osi wagonu w kierunku dowolnym.Jesli sie przypusci, ze maznice obracaja sie w kierunku strzalek F3, to smar plynie do tego ze zbiorników bocznych 9, który sie obniza, i w nim sie gromadzi. Liczba 29 oznacza poziom na fig. 9, 30 — na fig. 10 i 31 — na fig. 11. Pewna czesc smaru mo¬ ze sie zdbrac w miejscu 32 (fig. 1), zprzodu skrzynki.Drugi zbiornik 9 pozostaje prózny. Smar przytem nie ma daznosci do zetkniecia sie z ochraniaczem 6 od kurzu, a tern samem — do wyplywu z maznicy.O ile po calkowitem wychyleniu wagon powróci do normalnego polozenia przez wyprostowanie sie w kierunku odwrotnym do strzalki F3, to smar powróci droga od¬ wrotna do zbiornika 5.Jesli zas przeciwnie wagon zostanie wy- - 3 —prostowany po wykonaniu calkowitego ob¬ rotu w kierunku strzalki F3, wówczas smar, nagromadzony w miejscu 32, dzieki swemu ciezarowi powraca do zbiornika 5, splywa¬ jac po sciankach czerpaka 4, ta zas czesc, która sie nagromadzila w zbiorniku 9, rów¬ niez wraca do zbiornika 5, splywajac wzdluz powierzchni zewnetrznej przegródki 12, przyczem poziom smaru zajmuje stopniowo polozenia 33 na fig. 12, 34 — na fig. 13 i 35 — na fig. 14.Mozna, oczywiscie nie wykraczajac poza granice wynalazku, dokonac w nim wszel¬ kich zmian, które nie zmienia jego istoty, a takze mozna uzyc do jego wykonania wszelkich do tego odpowiednich materja- lów, jak równiez mozna zmienic ksztalty, przedstawiane na rysunku, z tern zastrze¬ zeniem jednak, by uczynic zadosc wskaza¬ nym warunkom i osiagnac zamierzony cel.W szczególnosci mozna zmienic ksztalt bocznych zbiorników 9 i scianek, które je ograniczaja i lacza z reszta maznicy, nietyl- ko celem przystosowania sie do rozmaitych typów maznic osiowych, lecz równiez i do pewnej okreslonej maznicy. Zbiorniki bocz¬ ne moga byc odlane wraz z maznica lub tez moga stanowic czesci oddzielne, przy¬ mocowane do maznicy. PL