Niniejszy wynalazek ma na celu okre¬ slenie kata celowtnika dla karabina maszy¬ nowego, gdy dane sa chwilowe wartosci ka¬ ta polozenia, odleglosci do celu i szybkosci jego ruchu.Stosownie do wynalazku cel ten osiaga sie wskutek tego, ze na lufie karabina ma¬ szynowego lub na plaszczu chlodnicy wod¬ nej jest osadzona muszka celowniciz-a oraz polozone przed nia dajace sie przesuwac kolo celownicze, utrzymywane w poziomem polozeniu i dajace sie tak przestawiac, iz jego srodek ze swego polozenia zerowego, odpowiadajaceigo katowi celownika 0°, prze¬ stawiony zostaje samoczynnie pionowo wdól na odleglosc, która jest zalezna od chwilowej odleglosci do celu. Przytem jego zerowe polozenie zostaje jednoczesnie na¬ stawione w odleglosci od stalej muszki celowniczej, odpowiadajacej tej odleglosci do celu.Wynalazek jest uwidoczniony na ry¬ sunku, a mianowicie fig. 1 przedstawia geo¬ metryczne uzasadnienie, fig. 2 — przyklad wykonania przedmiotu wynalazku w wido¬ ku zboku, fig. 3 — toz samo w widoku zgó- ry, a fig. 4 — czesc napedowa.Na fig. 1 litera G oznaczono karabintiLa&tyncntf, IftetA T -**• «W^teeKwaiiy cel, li¬ tera a — kat polozenia celu, litera e — bez¬ posrednia odleglosc do celu od karabina maszynowego i litera o kat celownika obli¬ czony dla znanych wartosci e i a. Kat e = a + o jest katem podniesienia lufy ka¬ rabina maszynowego. Litera A oznaczono punkt, polozony na przecieciu sie przedlu¬ zonej osi lufy karabina z pionowa linja przechodzaca przez cel i znajdujacy sie w odleglosci AT = h od celu i w odleglosci GA =aod punktu G.Konstrukcja przyrzadu celowniczego wedlug wynalazku jest oparta na mecha- nicznem odtworzeniu ttójkaia szybkosci, który powstaje, gdy boki trójkata, przed¬ stawionego na fig. 1, podzielone zostana przez odpowiadajacy polozeniu punktu T czas r lotu kuli, wziety z tabeli strzelniczej.W ten sposób znalezione szybkosci h Vmh = —moga byc uwazane za srednie szyb¬ kosci, jakie kula kolejno musi otrzymac, aby osiagnac cel T ma drodze ,GAT jedno¬ czesnie z kula, któraby sie poruszala wprost wzdluz odcinków e iz szybkoscia Vm*= — • Z wartosci r tabeli 'Strzelniczej wynika, ze przy malych, wchodzacych w 'rachube czasach lotu kuli, wynoszacych trzy, naj¬ wyzej do pieciu sekund, srednie szybkosci VMk i V mh zaleza z duzem przyblizeniem je¬ dynie od bezposredniej odleglosci celu e, a wiec praktycznie .sa niezalezne od katów polozenia a, o ile takowe nie leza ponizej kata 15°. W tzeczywistosci przy ostrzeliwa¬ niu samolotów znaczienie posiadaja tylko katy pomiedzy 15° i 90°, z czego wynika, ze przy budowie przyrzadu celowniczego mozna skorzystac z tego zalozenia, ze Vfna i Vmh sa zalezne tylko od e, a nie zaleza wfcale od a, gdyz w ten sposób Vme pozosta¬ nie w przyblizeniu we wlasciwej zaleznosci od e i a.Aby otrzymac mozliwie prosta konstruk¬ cje przyrzadu celowniczego, powinien on dla sredniego kata polozenia a0 (np. a0 = 60°) calkowicie odpowiadac warto¬ sciom tabeli strzelniczej, to znaczy tabeli Vma= —; Vmh = —; a* a wiec i _ musza przy TT T tym kacie polozenia dla wszystkich odleglo¬ sci celu byc zupelnie dokladne. Wobec tego przy powyzszem zalozeniu dla wszelkich innych katów; polozenia zachodzic beda teo¬ retycznie pewne odchylenia miedzy poloze¬ niem celu wedlug tabeli strzelniczej i polo¬ zeniem punktów trafianych, odpowiadaja¬ cych wybranej uproszczonej konstrukcji przedmiotu wynalazku, które to odchylenia znikaja przy kacie polozenia a0 == 60^, a przy katach 15° i 90° pozostaja jednak w granicach, nadajacych sie do przyjecia.Odtworzenie na przyrzadzie celowni¬ czym trójkata szybkosci G, A T' o bokach Vm* ^—, Vm* =*—; V*,a= — wi prostej za- T T T leznosci od e i niezaleznie od kata: a, odpo¬ wiednio do fig. 4, polega na tern, ze na pla¬ szczu L lufy karabina maszynowego jest u- mocowana równolegla do osi lufy szy- iia /, obracajaca si^ - dkolo przedluze¬ nia poziomej osi O obrotu lufy. Szy¬ na 1 posiada na obu koncach (fig. 2) lo¬ zyska 2 i 3, w których jest osadzony rów¬ nolegly do osi lufy wal 4. Na wale tyin obok lozyska 2 jest osadzone 45-cio stopniowe kolo zebate 5, zazebiajace sie 2 takiemze kolem 6, umocowanem na prze¬ dluzeniu poziomej osi obrotu O lufy kara¬ bina maszynowego albo na innej równole¬ glej do niej osi. Wzdluz szyny 1 jest pro¬ wadzony suwak 7, przez którego lozyska 7a i 7b przechodzi wal 4. Miedzy temi lozy¬ skami jest osadzone kolo zebate 8, takie sa¬ mo, jak kola 5 i 6, polaczone z walem 4 za- pomoca równoleglosciennego klina, osadzo¬ nego w piascie i przesuwajacego sie w row¬ ku, wykonanym na tym wale mniej wiecej do polowy ]9&q dlugosci. Przesuwanie su- — 2 —waka 7 wzdluz szyny 1 dokonywa sie zapo¬ moca srubowego wrzeciona 9, przymoco¬ wanego do szyny tak, iz daje sie obracac, lecz nie przesuwac, i które wchodzi w gwin¬ towany otwór, znajdujacy sie w suwaku 7.Wrzeciono srubowe 9 jest obracane zapo¬ moca umocowanej na tarczy 10 korby recz¬ nej lOa wedlug skali, umieszczonej na ob¬ wodzie tarczy, w stosunku do wskazówki 11, przymocowanej do szyny L Kolo zeba¬ te 8, osadzone w suwaku 7, zazebia sie z kolem srubowem 12 o jednakowej z nim srednicy, umocowanem zapomoca rowka i klina na wale 13, równoleglym do osi 0, dajacym sie przesuwac w kierunku osio¬ wym w suwaku 7. Wal 13 z jednej strony jest dociskany zapomoca sprezyny do krzywki, przysrubowanej do szyny 1 i po¬ lozonej równolegle do niej, a z drugiej stro¬ ny jest zaopatrzony w uzebienie prostolinij¬ ne, 'zazebiajace sie z czolowem kolem zeba- tem 15, umocowanem na wale 16, który jesJt osadzony w skrzynce 17, dajacej sie obra¬ cac w stosunku do suwaka 7. Na wale 16 po obu stronach kola zebatego 15 sa osa¬ dzone jednakowe kola zebate 18 i 19 (fig. 3), których zeby zaczepiaja o dwie równo¬ legle zebatki 20a, 20b pokrywy 20, dajacej sie przesuwac w kierunku pionowym w skrzynce 17. Na pokrywie 20 jest osadzo¬ ne poziomo kolo celownicze 21, zaopatrzo¬ ne we wskaznik srodka o ksztalcie kulistym.Nazewnatrz obu kól zebatych 18 i 19 sa o- sadzone na wale 16 jeszcze dwa bebny 22 i 23, wewnatrz których osadzone sa spiral¬ ne sprezyny 24 i 25. Wewtnetrzne konce tych sprezyn sa przymocowane do lozysk walu 16 w skrzynce 17. Do szyny 1 jest przymocowana muszka celownicza 26 w ta¬ kiej samej odleglosci, jak srodek kola ce¬ lowniczego 21.Dzialanie tego urzadzenia jest nastepu¬ jace.Przy nadawaniu lufie kata podniesienia kolo celownicze, polozone przy kacie celow¬ nika 0° poziomo, pozostaje utrzymywane przymusowo w polozeniu poziomem dzieki dzialaniu czfterech kól srubowych 5, 6, 8, 12. Jezeli nastawic na skali odleglosciowej tarczy 10 dana odleglosc do celu e, tona szynie 1 suwak 7 przesunie sie o tyle, ze odleglosc srodka walu 13 od muszki celow¬ niczej 26 odpowiadac bedzie sredniej szyb¬ kosci Vma=—wedlug tabeli strzelniczej, od- z powiadajacej stosowanej skali odlegloscio¬ wej. Jednoczesnie jednak przesuwa sie wal 13, dociskany osiowo do krzywki 14, okre¬ slonej empirycznie zj tabeli strzelniczej, i obraca zapomoca swego uzebienia czolowe kolo zebate 15 wraz z kolami zebatemi 18 i 19, dzieki czemu wskutek zazebienia sie ich z zebatkami 20a, 20b pokrywy 20 pokry¬ wa przesuwa sie pionowo, a z nia razem i przymocowane do niej poziome kolo celow¬ nicze 21. Przesuw kola 21 odpowiada sred¬ niej szybkosci Vmh = — i siega o tyle glebiej ponizej zerowego polozenia 2V kola 21, znajdujacego sie na poziomie srodka walu 13, o ile wieksza jest odleglosc e do celu, a zatem na wieksza o tyle odleglosc nasta¬ wiona zostaje muszka celownicza od srod¬ ka walu 13 odpowiednio do szybkosci V =- w ma • T Dalsze dzialanie jest takie samo, jak przy znanych poziomych przyrzadach ce¬ lowniczych. Gdy znana jest szybkosc poru¬ szania sie celu, to zaklada sie na pokrywe 20 kolo celownicze 21 o takim promieniu, który odpowiada jej wielkosci, nastawia sie odleglosc i celuje tak, by cel na swej po¬ zornej drodze przecial srodek kola celow¬ niczego, przedstawiajacego sie w postaci elipsy. PL