PL14207B1 - Przyrzad celowniczy do dzial. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy celowni¬ ków do dzial, uzywanych przez artylerje w polu, i ma na celu zaprojektowanie ulep¬ szen w budowie i ukladzie przyrzadów ce¬ lowniczych, któreby pozwalaly szybko i la¬ two ustalac prawidlowe podniesienie, wy¬ razane w stycznych (tg) dla wszelkich moz- liwych kombinacyj odleglosci celu i szyb¬ kosci poczatkowych i w bardzo prosty spo¬ sób nadawac je dzialu.Wynalazek stanowi przyrzad celowni¬ czy do dzial, zawierajacy tablice wskazuja¬ ca, na której moga byc nastawiane odleglo¬ sci celu i szybkosci poczatkowe w taki spo¬ sób, ze podaje ona i nadaje zapomoca pro¬ stych mechanicznych srodków dokladna wartosc kata podniesienia podlug tablic od¬ leglosci, wyrazona w stycznych/ Wynala^ zek stanowi takze przyrzad celowniczy do dzial, posiadajacy tablice, na której sa wy¬ kreslone w odpowiednich spólrzednych li- nje odleglosci.Wynalazek stanowi przyrzad celowni¬ czy, w którym tablica jest polaczona z ra¬ mieniem, na którem wykonana jest skala szybkosci poczatkowych i którego pochyle¬ nie wskazuje podniesienie, przyczem na ra¬ mieniu tern umieszczony jest suwak ze wskaznikiem odleglosci.Wynalazek stanowi przyrzad, w którym ramie z szybkosciami poczatkowemi jest zaopatrzone w ruchome wskazniki, zastoso¬ wane do zmiennej wagi ladunków, to jest do rozmaitych ilosci kordytu, uzytych w dziale do nadania lotu pociskowi. Wynala¬ zek zawiera dalej jeszcze inne szczególy iuklady, które beda ponizej wskazane albo opisane. K v ; Przy uric^zywi^ttiiaLhiu1 wynalazku w jeden z odpowiednich sposobów zostala wy¬ zyskana wlasciwosc wspólna wszelkim to¬ rom pocisków artyleryjskich, która moze byc wyrazona w przyblizeniu nastepujacem równaniem: R = f (v) sin 2 cp, co dla lotu parabclicjznego wyrazi sie do¬ kladnie równaniem: u <* K = — sin 2 cp W równaniach tych R jest pozioma odle¬ glosc celu, v — szybkosc poczatkowa, cp — kat podniesienia i g — przyspieszenie sily ciezkosci.Przyblizony stosunek w postaci pierw¬ szego równania obejmuje wszystkie tory jakiegokolwiek pocisku. Jezeli (zastepujac 2 cp przez 6) dane tablic odleglosci, odpo¬ wiadajace danemu pociskowi, beda wykre¬ slone w spólrzednych biegunowych, to be¬ dzie mozliwe wybrac funkcje r = Af fv) w taki sposób, ze jakakolwiek dana odle¬ glosc celu R1 zespoli sie z linja prosta, równolegla do linji 6 = O. Podobnie wszelka inna odleglosc Rx bedzie przed¬ stawiona inna linja, która jest w przybli¬ zeniu prosta i w przyblizeniu rów¬ nolegla do linji 0 = 0 tak, iz w ten sposób mozna zbudowac wykres, zawie¬ rajacy szereg linij odleglosci, które beda wszystkie prawie proste i prawie równole¬ gle linji 0 = 0, przyczem odleglosc ich od linji 0=0 bedzie sie zwiekszala z odle¬ gloscia celu i odpowiadala A.F (R), gdzie A oznacza obrana stala skali.Na zalaczonym rysunku przedstawiono dla przykladu dwie formy wykonania przy¬ rzadu w mysl wynalazku.Fig. 1 przedstawia w widoku zboku ze zdjetemi dla jasnosci niektóremi czesciami jedna forme wykonania przyrzadu, fig. 2 jest widokiem ztylu, fig. 3 przedstawia wi¬ dok zboku przyrzadu w nieco odmiennem polozeniu ze wszystkiemi czesciami, fig. 4 jest przekrojem wedlug linji 4—i na fig. 3, fig. 5 jest widokiem zboku przyrzadu, przedstawiajacym inna forme wykonania, fig. 6 jest widokiem ztylu przyrzadu we¬ dlug drugiej formy wykonania.Przyrzad wskazujacy odleglosci (fig. 1—4) posiada plyte lub tarcze a, do któ¬ rej jest przymocowany wykresr6 odleglo¬ sci w ksztalcie kwadratowego wycinka.Ramie, biegnace w kierunku promienia, na którem jest nacechowana skala d szybko¬ sci poczatkowych i które jest zaopatrzone w ruchome wskazniki e, e1, e2, ,ez (po jed¬ nym dla kazdego ladunku), wskazuje pod¬ niesienie (®= 2 tak osadzony isuwak / ze wskaznikiem odle¬ glosci /', ze mozna go nastawiac na odpo¬ wiednia szybkosc poczatkowa, a podniesie¬ nie otrzymuje sie w ten sposób, ze sie obra¬ ca to ramie, dopóki wskaznik nie przetnie potrzebnej linji odleglosci na tarczy cyfro¬ wej.Aczkolwiek wynalazek nie jest dostoso¬ wany do przyrzadów celowniczych sprze¬ zonych (t. j. do tych, które moga poruszac sie dokola czopa, równoleglego do osi dzia¬ la w celu poprawki na róznice poziomu kól loza) mozna go bardzo dobrze do nich za¬ stosowac. W tym wypadku kwadrant, na którym jest umieszczony wykres odleglo¬ sci, moze stanowic jedna calosc lub byc sztywno przytwierdzony do wspornika, podtrzymujacego krag celownika, i przygo¬ towany do umieszczenia zwyklych poziom- nic celownika i poprzecznej. Kwadrant ten obraca sie na czopie osadzonym w moga¬ cym sie wahac wsporniku h, który, jak to ma miejsce w innych celownikach sprzezo¬ nych, ze swej strony obraca sie okolo osi umieszczonej tak, iz jest zawsze równole¬ gla do osi dziala, i który posiada srube i do — 2 —ustawiania poziomu w kierunku poprzecz¬ nym, w celu wyrównywania róznicy pozio¬ mów kól loza dziala.Ramie c szybkosci poczatkowych po¬ siada slimak do dokladnego ustawiania (wprawiany w ruch zapomoca karbowanej glówki k), sczepiony z uzebieniem slima- kowem a1 na obwodzie kwadranta, i urza¬ dzenie / do zwalniania gof aby mozna bylo to ramie ustawiac w przyblizeniu od reki, przyczem ramie c jest polaczone z uzebio¬ nym lukiem m (fig. 1), znajdujacym sie po odwrotnej stronie plyty a. Luk m sczepio- ny jest z drugim zebatym lukiem n o pro¬ mieniu dwa razy wiekszym, sztywnie przy¬ twierdzonym do wahajacego sie wspornika h tak, iz ruch ramienia szybkosci poczat¬ kowych samoczynnie powoduje przesunie¬ cie sie kwadranta w stosunku do wsporni¬ ka o polowe kata, który zatoczy ramie szyb¬ kosci poczatkowych w stosunku do kwa¬ dranta, wobec czego uklad ten jest taki, ze luk zatoczony przez kwadrant wynosi = wyrazonem w stycznych {tg).W celu praktycznego zastosowania i u- regulowania opisanego przyrzadu celowni¬ czego nastawia sie ramie szybkosci poczat¬ kowych na podniesienie, znalezione na praktyce, i przesuwa sie suwak f, dopóki wskaznik odleglosci nie bedzie wskazywal odleglosci, równej odleglosci topograficznej do celu z wprowadzeniem poprawki na wa¬ runki atmosferyczne i wówczas rysa na wskazniku ladunkowym, odpowiadajacym uzytemu ladunkowi, ustawia sie naprzeciw¬ ko rysy na suwaku, poczem druga rysa na wskazniku ladunkowym wskazuje na skali szybkosci poszukiwana szybkosc poczatko¬ wa, przyczem to wszystko w zalozeniu, ze ramie szybkosci poczatkowych bedzie po¬ siadalo szereg wskazników ladunkowych.Ta czynnosc wykonywa sie dla wszystkich ladunków. Gdy regulowanie przyrzadu ce¬ lowniczego zostalo dokonane dla poszcze¬ gólnego dziala albo haubicy, to wskazniki ladunkowe moga byc umocowywane w zna- lezionem polozeniu az do ponownego regu¬ lowania zapomoca odpowiednich narza¬ dów, np. zapomoca srub o. Po ustawieniu w taki sposób wskazników ladunkowych, su¬ wak / sluzy w polaczeniu z którymkolwiek z nich odpowiednio do uzytego ladunku do okreslania podniesienia, wyrazonego w stycznych (tg).Przy obslugiwaniu dziala na przyrza¬ dzie nastawia sie odleglosc i odpowiedni kat podniesienia, poczem dzialu nadaje sie podniesienie w sposób zwykly, to jest dzia¬ lo i caly uklad celowniczy zostaja obraca¬ ne zapomoca mechanizmu podniesien, do¬ póki pecherzyk poziomnicy celownika nie ustawi sie poziomo.Przydatnosc tej tablicy nie zalezy od te¬ go, ze ramie szybkosci poczatkowych bie¬ gnie w kierunku promienia, ani tez od pra¬ widlowosci stosunku ftAp = 2, gdyz mozna zastosowac inne stosunki. W takim wypad¬ ku linje odleglosci beda sie zbiegaly, za¬ miast byc równoleglemi i mechanizm slu¬ zacy do powiazania ruchów kwadrantu i ra¬ mienia szybkosci poczatkowych moze byc zmieniony odpowiednio do obranego sto¬ sunku.Budowa wedlug fig. 5 i 6 jest oparta na równaniu /? = / (v) sin a cp i pozwala mechanicznie zmieniac stosunek e = a cp tak, aby odpowiadal dowolnej tablicy odleglosci; jest takze wykonany warunek, ze B = 90°, jezeli cp = 45°. W tym wypadku uzebiony luk m \na wale ra¬ mienia szybkosci poczatkowych wedlug fig. 1 — 4 jest zastapiony przez korbe m1, polaczona zapomoca wodzidla n1 (zaste¬ pujacego uzebiony luk n) z miejscem n2 na wahajacym sie wsporniku h. Stosunek miedzy katami, opisywanemi przez ramie szybkosci poczatkowych c na kwadrancie - 3 —lub plycie a i przez te ostatnie w stosunku do wahajacego sie wspornika h (f) =acp), zalezy od dlugosci konby m1 i wodzidla n1 i od miejsca n2 na wahajacym sie wspor¬ niku, w którem jest polaczone wodzidlo n1 ze wspornikiem. Zmieniajac te czynniki mozna osiagnac zmiane stosunku PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Przyrzad celowniczy do dzial, zna¬ mienny tern, ze posiada tablice wskazuja¬ ca z wykresem odleglosci i ramie z poj dzialka szybkosci poczatkowych, które sa tak nastawiane, iz podaja jednoczesnie za¬ pomoca prostych mechanicznych srodków dla dowolnego ladunku dokladna wartosc kata podniesienia wyrazonego w stycz¬ nych (tg), przyczem wykres odleglosci jest odniesiony do odpowiedniego ukladu spól- rzednych, 2. Przyrzad celowniczy wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze tablica wskazujaca jest polaczona z ramieniem, na którem jest wykonana skala szybkosci poczatkowych i pochylenie którego okresla kat podniesie¬ nia, przyczem ramie to jest zaopatrzone w suwak ze wskaznikiem odleglosci, 3v Przyrzad celowniczy wedlug zastrz. 2, znamienny tern, ze ramie ze skala szyb¬ kosci poczatkowych jest zaopatrzone rów¬ niez we wskazniki, któro mozna przesuwac i które sa dostosowane dó zmiennych wag ladunków. 4. Przyrzad celowniczy wedlug zastrz. 3, znamienny tern, ze ramie szybkosci po¬ czatkowych jest sztywno polaczone z lu¬ kiem uzebionym, sczepionym z drugim lu¬ kiem uzebionym, polaczonym sztywno z tablica wskazujaca i o promieniu znajdu¬ jacym sie w okreslonym stosunku do pro¬ mienia pierwszego luku tak, iz ten sam sto¬ sunek bedzie zachodzil pomiedzy katowe- mi przesunieciami ramienia i tablicy wska¬ zujacej, przyczem odpowiedni kat nadaje sie dzialu zapomoca mechanizmu podnie¬ sien. 5. Przyrzad celowniczy wedlug zastrz. 3, znamienny tern, ze ramie szybkosci po¬ czatkowych jest polaczone z korba, która dziala na tablice wskazujaca zapomoca wodzidla. 6. Przyrzad celowniczy wedlug zastrz. 3, znamienny tern, ze tablica wskazujaca jest polaczona z celownikiem i tak osadzo¬ na, iz daje sie pokrecac w znany sposób dookola osi równoleglej da osi dziala w celu wprowadzenia poprawki na róznice poziomu kól loza dzialowego. G e o f f r e y O 1 i v e r Carward i n e Probcr t. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.S5&./ ba &»s r r t)o opisu patentowego frr 14267. Ark. i. Ftf.2. ^^^&&<2. Do opisu patentowego Nr 14207. Ark,

2.Pp opisu patentowego Nr 14207f Ark, 3, Si Druk L. Boguslawskiego I Ski, Warszawa. PL