PL20455B1 - Sposób wytwarzania srodków zwilzajacych. - Google Patents

Description

Stwierdzono, ze mozna otrzymac srod¬ ki zwilzajace, poddajac sulfonowaniu kar- binole alifatyczne, otrzymane przez re¬ dukcje produktów kondensacji ketonów alifatycznych lub ich mieszanin. Do tego celu mozna stosowac wszelkie produkty kondensacji ketonów, np. produkty, otrzy¬ mane znanemi sposobami przez traktowa¬ nie ketonów srodkami alkalicznemi lub kwasnemi.Redukcja skondensowanych ketonów moze odbywac sie albo droga katalityczna, albo przez traktowanie sodem i alkoho¬ lem. Zaleznie od warunków pracy otrzyma¬ ne produkty reakcji stanowia mieszaniny ketonów i karbinoli albo tez wylacznie karbinole.Sulfonowanie karbinoli mozna wyko¬ nac zapomoca znanych srodków, jak kwasu siarkowego, chlorosulfonowego, trójtlenku siarki, roztworów trójtlenku siariri w kwa¬ sie siarkowym, najlepiej w temperaturach 0° -s- 50°C, a w razie potrzeby w obecnosci rozpuszczalników i srodków rozcienczaja¬ cych.Przez zmiane liczby nadajacych sie do tego celu ketonów, sposobu przeprowadza¬ nia kondensacji, sposobu redukcji i sulfo¬ nowania otrzymuje sie produkty o bardzo róznym skladzie.Jako ketony wchodza w gre, naprzy- klad, aceton, dwuetylóketon, metyloetylo- keton i metylopropyloketon.Przyklad L Tlenek mezytylowy, którymozna otrzymac z alkoholu dwuacetonowe- go przez odszczepienie wody, przepuszcza sie razem z wodorem w temperaturze oko¬ lo 200°C ciaglym strumieniem ponad pla¬ tynowa masa kontaktowa. 120 czesci wa¬ gowych otrzymanego produktu uwodornie¬ nia sulfonuje sie w temperaturze 0° do 5°C zapomoca 120 czesci wagowych kwasu chlorosulfonowego, a nastepnie zobojetnia sie sulfonowany produkt zapomoca lugu so¬ dowego i nastawia, dolewajac wody, do 50%-ej zawWtrisci, ,.Stosujac 10 h- 20 g otrzymanego pro¬ duktu na litr lugu rodowego o ciezarze wlasciwym 1,285, otrzymuje sie bardzo klarowna kapiel do merceryzacji.Przyklad II. Tlenek mezytylowy re¬ dukuje -sie w naczyniu, wytrzymalem na cisnienie, na karbinol metyloizobutylowy w obecnosci niklowej masy kontaktowej, osadzonej na pumeksie, w temperaturach 120° -r- 160°C i przy cisnieniu wodoru do 100 atm. Otrzymany karbinol sulfonuje sie w temperaturze 8° h- 1SpC, stosujac eter jako srodek rozcienczajacy, zapomoca w przyblizeniu obliczonej ilosci kwasu chlo¬ rosulfonowego. Po ukonczeniu sulfonowania rozciencza sie roztwór eterowy woda, zobo¬ jetnia zapomoca lugu alkalicznego, odpa¬ rowuje eter, w razie potrzeby przesacza roztwór i nastawia produkt reakcji, dole¬ wajac wody, do 30% -ej zawartosci. Otrzy¬ many produkt, stosowany wedlug wska¬ zówek przykladu I, nadaje sie wybornie jako dodatek do lugów merceryzacyjnych.Przyklad III. Produkt kondensacji, który mozna otrzymac z surowego acetonu i który zawiera przewaznie mieszanine tlenku mezytylowego i foronu, uwodornia sie, naprzyklad, z zastosowaniem metalo¬ wej masy kontaktowej. 120 czesci wago¬ wych otrzymanego produktu uwodornier - nia sulfonuje sie w temperaturze 15°h-250C *, zapomoca 120 czesci wagowych kwasu chlorosulfonowego, . a otrzymany produkt sulfonowania zobojetnia sie nastepnie lu¬ giem sodowym i nastawia, dolewajac wody, do: 50%-ej zawartosci.Stosujac 1 -5- 2 g otrzymanego produk¬ tu na litr lugu sodowego o ciezarze wlasci¬ wym 1,320, otrzymuje sie bardzo klarowna kapiel do merceryzacji, posiadajaca wy¬ borna zdolnosc zwilzania.Przyklad IV. Produkt kondensacji, który mozna otrzymac przez traktowanie metyloetyloketonu alkaljami, redukuje sie w autoklawie z tastosawanienllkatalizatora palladowego przy cisnieniu wodoru 5-^-10 atm do tego stopnia,ze otrzymany produkt redukcji zabiera po wiekszej czesci karbi- nole. Otrzymany produkt uwodornienia rozpuszcza sie w mniej wiecej podwójnej ilosci chlorku etylenowego, sulfonuje zapo¬ moca 20%-go „oleum" w temperaturze 20°h-30°C, nastepnie rozciencza woda, od¬ dziela od chlorku etylenowego i zobojetnia zapomoca etyloaminy.Przyklad V. Produkt kondensacji me- tylopropyloketonu redukuje sie az do otrzymania karbinoli, sulfonuje produkt re¬ dukcji wedlug metody, opisanej w przy¬ kladzie III, i zobojetnia zapomoca etyloa- miiny. Otrzymany produkt moze znalezc zastosowanie do wytwarzania srodków zwilzajacych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie pa tentów e. Sposób wytwarzania srodków zwilzaja¬ cych, znamienny tern, ze poddaje sie re¬ dukcji produkty kondensacji ketonów ali¬ fatycznych lub ich mieszanin, a otrzymane karbinole, zmieszane ewentualnie z keto¬ nami, sulfonuje. j1 L G. Farbenindustrie •y A k t i e n g e s e 11 s c h a f t. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL